|

دهمین کنگره سراسری سازمان عدالت و آزادی

مهدی محمدی

کنگره سراسری سازمان عدالت وآزادی که میزبان نمایندگان احزاب و فعالان سیاسی اصلاح‌طلب از سراسر کشور و استان و میهمانانی همچون محمدرضا خاتمی، لطف‌الله میثمی، فضل‌الله صلواتی و علی نکویی و ... بود با قرائت پیام و سخنرانی آغازشد.
بهراد بهشتی، قایم‌ مقام دبیرکل سازمان ضمن بیان مشکلات و موانع برگزاری کنگره دهم از مواجهه توام با حسن‌نیت سازمان با شرایط سخن گفت و ادامه داد: سازمان عدالت و آزادی اولین مولود دوم خرداد است.
تنها یک هفته از آن روز بزرگ گذشته بود که اولین جلسه هیات موسسان آن در اصفهان برگزارشد و کلیه مجوزهای تشکیلات تا سال 78 از وزارت کشور دولت اصلاحات اخذ شد، و سازمان تا امروزکه نزدیک 19 سال از عمرش می‌گذرد، تنها در راستای منافع ملی و اهداف نظام اسلامی حرکت کرده است. وی سازمان عدالت و آزادی را تشکلی اصلاح‌طلب دانست و گفت: بنیاد این اصلاحات، قانونی و مسالمت‌آمیز بودن در چهارچوب حفظ نظام و تلاش برای اعتلای آن استوار است.
بهشتی وجود نظام مستقر و باثبات که بتواند امنیت را فراهم کند، پیش‌فرض هر گونه فعالیتی دانست.
او شرط اصلا‌ح‌طلبی را التزام به قانون اساسی و احترام به ساختارهای قانونی آن عنوان کرد که باید همراه با تلاش برای حفظ منافع ملی و آبادی ایران باشد.وی ابراز امیدواری کرد تا سیاستها و برنامه‌های اصلاح‌طلبان بهتر از گذشته در خدمت اصلاحات باشد.

دکتر رهامی: توسعه سیاسی بدون احزاب معناندارد
در ادامه حجت‌الاسلام دکتر محسن رهامی، رییس کمیته انتخابات شورای هماهنگی جبهه اصلاحات به جایگاه احزاب در توسعه سیاسی و دمکراسی در کنار اصلاح ساختار جامعه پرداخت. او چند عامل را باعث سقوط و تنزل جایگاه دولت‌ها و ملت‌ها دانست و گفت: نخستین عامل توجه بیش از اندازه به مسایل فرعی و کنار گذاشتن و کم‌توجهی به مسایل اصلی و بنیادی است.
وی ادامه داد: جلو افتادن انسان‌ها نالایق در گرفتن مسوولیت‌ها و کنار گذاشتن انسان‌های لایق و توانمند برای یک مسوولیت اجتماعی از عوامل سقوط دولت‌ها و ملت‌ها است، معتقدم که وجود احزاب برای توسعه دموکراسی و اصلاح ساختار جامعه یک اولویت و ضرورت و جزو اصول بنیادین است.
رییس کمیته انتخابات اصلاح‌طلبان کشور تصریح کرد: تصور یک نظام مردم‌سالاری و جمهوری بدون تصور احزاب و تشکل‌هایی که مردم را سازماندهی کنند و آموزش دهند، امکان ندارد، هیچ کشوری درنظام‌های توسعه یافته جهان را نمی‌توان یافت که نظام سیاسی‌ توسعه یافته بدون دخالت احزاب و تشکل‌ها داشته باشند.
وی با اشاره به اینکه بر طبق قانون اساسی، همه امور کشور و سرنوشت کشور باید براساس آرا مردم و عدالت صورت گیرد، گفت: ملت باید سرنوشت خود را تعیین کنند، بر طبق نظر امام راحل، اداره و سرنوشت مملکت در اختیار خود مردم است.
رهامی گفت: متاسفانه آنچنان که به مسایل فرعی توجه و تمرکز کرده‌ایم، یک درصد به مسایلی چون حقوق اساسی مردم توجه نداشته‌ایم.
وی با تاکید بر اینکه برخی از حرکت‌های پوپولیستی می‌تواند اذهان عمومی را منحرف سازد، گفت: وجود احزاب نقش بی‌بدیلی در جامعه دموکراتیک ایفا می‌کنند، امروز احزابی که در کشورهای غربی هستند در اثر فعالیت 200 الی 300 ساله خود توانسته‌اند به خوبی قدرت را کنترل کنند.
رییس کمیته انتخابات اصلاح‌طلبان کشور اذعان کرد: ما دست هر اصلاح‌طلب و هر اصولگرایی که در چهارچوب قانون کار کند و پاک‌دست باشد، را می‌بوسیم، سخن ما این نیست که چه کسی را بگذارید و چه کسی را نگذارید، حرف اصلی این است که در برخی از بخش‌های سیستمی مشکل وجود دارد.
رهامی جمهوری اسلامی را جمهوری پاک‌دستان دانست و گفت: حرف ما این است که وزرا، رییس جمهور و مسوولین این نظام جمهوری اسلامی باید در تراز امام علی(ع)، امام راحل و بزرگان اسلام باشند.
وی تقویت و حمایت از احزاب را مهمترین راهکار تحقق نظام اسلامی عنوان کرد و گفت: کوتاه آمدن در مقابل تضییع حقوق مردم به هیچ بهانه‌ و طریقی پذیرفتنی نیست و در آخرت مشکل‌ساز می‌شود.
در این مجال توسعه احزاب و تعامل دو راهکار مهم برای حل مشکلات کشوردانست و گفت: هرگونه تغییر و تحول باید از درون صندوق‌های رای حاصل شود و براساس آرای مردم صورت گیرد، کشور ایران برای همه هست و همه صاحب‌خانه آن هستند.
وی ابراز کرد: همه اصلاح‌طلبان در چهار محور نظر مشترک دارند، نخست اساس حمایت از ارکان دین اسلام است، ما هیچ چیز خارج از دین اسلام نمی‌خواهیم، بزرگان اصلاح‌طلبان پرورش یافته خانواده‌های روحانیت هستند، ما مدعی اسلام حقیقی هستیم.
رهامی توضیح داد: دومین محوری که همه بر آن اتفاق نظر دارند، اسلام بر اساس اندیشه‌های امام خمینی(ره) است، همچنین اجرای تمام و کمال قانون خواسته و محور مشترک همه اصلاح‌طلبان است، هر حرکتی خارج از قانون با اصلاح‌طلبی در تضاد است، البته نباید تفسیر به رای یک اصل موجب تضییع اصول بنیادی قانون اساسی شود.
رییس کمیته انتخابات اصلاح‌طلبان کشور در پایان حمایت از همه ارکان نظام، را مورداتفاق نظر اصلاح‌طلبان دانست و بیان کرد: البته ممکن است ما نقدهایی داشته باشیم ولی این به معنی عدم حمایت نیست، هر حرکتی در راستای تضعیف ارکان نظام باشد در اصلاح‌طلبی جایگاهی ندارد.

خاتمی: در تاریخ سیاسی ایران عدالت و آزادی دو عنصر کمیاب و گمشده بوده است .
محمدرضا خاتمی از فعالان سیاسی اصلاح‌طلب سخنران بعدی این کنگره بود که ضمن ابراز خوشحالی از برگزاری دهمین کنگره سراسری عدالت و آزادی آن را یک تشکل قدیمی و باسابقه اصلاح‌طلب خواند.
وی گردهمایی‌های حزبی را نشان دهنده انسجام، تداوم و برنامه ریزی‌های صحیح در صحنه سیاسی کشور ارزیابی کرد وگفت: امروز بیش از هر زمان دیگری کشور به پایداری، ایستادگی و مقاومت فعالان سیاسی نیازمند است تا شاید از این طریق شمعی که روزی رو به خاموشی بود دوباره روشن شده و فروزنده بتابد.وی به اسامی احزاب در ایران اشاره کرد و افزود: توجه به نام احزاب و استفاده از کلماتی همچون توسعه، عدالت، آزادی و مشارکت نشان دهنده کمبودهایی است که فعالان مدنی در صحنه جامعه احساس کرده و برای تبلور آنها در قالب یک تشکل سیاسی تلاش کرده‌اند.
این فعال سیاسی اصلاح‌طلب عنوان حزب عدالت و آزادی ایران اسلامی را مورد توجه قرار داد و اظهار کرد: در تاریخ سیاسی عدالت و آزادی دو عنصر کمیاب و گمشده بوده است و من امیدوارم که به برکت شور و شعوری که در کشور ایجاد شده شاهد تحقق کامل این دو عنصر منزلت ساز باشیم.
وی با تأکید بر این‌که احزاب حلقه گمشده توسعه دموکراتیک در جامعه امروز هستند، خاطرنشان کرد: تنها راه رسیدن به حکمرانی عادلانه، توسعه همه جانبه و صلاح و رستگاری در مفهوم تحزب گرایی معنا می‌یابد و تا زمانی که احزاب توانمند در کشور ایجاد نشود این توسعه امکان پذیر نخواهد بود.
محمدرضا خاتمی با طرح این سوال که آیا امکان تحزب‌گرایی در کشور وجود دارد، تصریح کرد: این امکان بدون شک محقق است اما مانند هر ایده‌آل دیگری با شایدهای فراوانی روبروست.
حزب یک دستاورد بزرگ توسعه و مدرنیت است، اگر چه احزاب به اقتضای فرهنگ و روابط خاص اجتماعی در کشروهای مختلف از محتوای متفاوتی برخوردار شده‌اند اما اصل اساسی و روح آنها در همه جوامع بشری یکسان است.این فعال سیاسی اصلاح‌طلب با اعتقاد بر اینکه لازمه توسعه در هر کشوری دموکراسی است، افزود: با این وجود حزب‌ورزی در ایران یک جهاد اکبر سیاسی بوده و همواره هزینه‌هایی را برای گردانندگان خود ایجاد کرده است.
بنابراین فعالان حزبی در ایران را می‌توان مجاهدان اکبر نامید. کسانی که بدون نگاه به دستاوردهای فعالیت‌های حزبی وارد صحنه شده و در صورت لزوم هزینه‌های آن را نیز پرداخت می‌کنند.
وی خاطرنشان کرد: در تاریخ ایران نه تنها هیچ‌گاه از احزاب حمایتی صورت نگرفته بلکه فعالان حزبی در بیشتر اوقات با مشکلات مواجه شده‌اند. این در حالی است که وجود قوانین دست و پاگیر نیز به نوبه خود گرفتاری‌های فراوانی را برای احزاب فراهم کرده است.
خاتمی این دیدگاه که قدرت را امری مضموم می‌داند را نفی کرده،و گفت: تسری چنین نگاهی در جامعه نه تنها رقابت‌های سالم سیاسی و تحزب‌گرایی را نفی می‌کند بلکه نقض کننده نخستین اصول دموکراسی نیز هست.
وی گفت: هیچ رئیس جمهوری نیز نه تنها عضویت خود در احزاب را افتخار ندانسته بلکه آنها به صراحت اعلام کرده‌اند که عضو هیچ حزب و یا گروهی نبوده و از هیچ تشکلی حمایت نمی‌کنند. آیا چنین رویکردی پیامی غیر از این را مخابره می‌کند که حزب چیز خوبی نیست و تحزب گرایی فرآیندی باطل و زاید است؟
وی درباره دلایل عدم ارتباط احزاب با مردم در کشور، تصریح کرد: محدودیت های پیش پای احزاب باعث شد که آنها سر در لاک خود فرو برند و هیچ برنامه عملیاتی موثری برای ارتباط معنادار با مردم در پیش نگیرند. بدون شک این یک آفت حزبی است و باید برای رفع آن راهکاری اندیشیده شود. احزاب باید برای گرفتاری‌های اقتصادی، معیشتی، بهداشت، آموزش و محیط زیست برنامه عملیاتی ارائه دهند.
خاتمی در عین حال افزود: با این وجود مردم صداقت را درک می‌کنند، سره را از ناسره تشخیص می‌دهند و قلباً به افراد خدوم، صالح و صادق انقلاب اعتقاد دارند.این فعال سیاسی اصلاح‌طلب با تأکید بر اینکه احزاب باید در برابر مسائل و حوادث اطراف خود موضع‌گیری کنند، اظهار کرد: حزب در حقیقت سخنگوی بخشی از طرز تفکر جامعه است. مسئولان حزبی نمی‌توانند در برابر مشکلات، دغدغه‌ها و احزاب کشور سکوت اختیار کنند. چرا که یکی از لوازم موفقیت در انتخابات نشان دادن پویایی و توانمندی تسهیلاتی در بخش‌های مختلف است.
وی ادامه داد: باید درهای احزاب را به سوی نخبگان و فرهیختگان کشور باز کنیم و زمینه‌های لازم برای شکوفایی استعدادها و ظرفیت‌های آنها را فراهم کنیم.خاتمی دفاع از اسلام را یکی از شروط احزاب اصلاح طلب تلقی و خاطرنشان کرد: امروز اسلام ما توسط داعش و طالبان محاصره شده و پایگاه‌های اسلام متحجرانه در منطقه شکل گرفته است.
وی با ابراز نارضایتی از شیوع چنین اسلامی در خاورمیانه، افزود: اصلاح طلبان باید ثابت کنند که با اسلام حذف گرای مترادف با تروریسم، افراط‌گرایی و خشونت مخالف‌اند.
وی با بیان این‌که احزاب اصلاح طلب باید از همه ظرفیت‌های خود برای محکوم کردن چنین اسلامی در منطقه استفاده کنند، خاطرنشان کرد: مبلغ اسلام رحمانی باشید و نه فقط در نوشته‌های خود بلکه در برنامه‌های عملیاتی و عینی با اسلام فرقه‌گرایی طالبانی، داعشی و القاعده‌ای مخالفت کنید.این فعال سیاسی اصلاح‌طلب دفاع از اصول انقلاب را دومین ویژگی اصلاح طلبان دانست و گفت: امروز بسیاری به صورت زبانی با اصول انقلاب موافق‌اند اما اصلاح طلبان حقیقی برای استقلال، آزادی، پیشرفت، رفاه، توسعه، جمهوریت و اسلامیت تلاش کرده‌اند.
وی با تأکید بر اینکه اصلاح طلبان مدعیان انحصاری آزادی در ایران هستند با انتقاد از روند آبادنی ایران در سال‌های گذشته،‌ خاطرنشان کرد: در طول سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی هیچ چشم انداز روشنی برای آبادانی ایران وجود نداشته و به همین دلیل نیز کشور در بسیاری از عرصه‌ها عقب افتاده است.
شاید نبود احزاب با برنامه در این میان یکی از دلایل چنین معضلی در سطح برنامه‌های کلان کشور بوده است.
این فعال سیاسی اصلاح‌طلب با تأکید بر اینکه احزاب اصلاح طلب باید برای همه مشکلات کشور برنامه ریزی راهبردی داشته باشند، ادامه داد: احزاب باید در کنار برنامه ریزی صحیح برای حل این مشکلات مدیران مجربی را نیز برای تصدی‌گری در پست‌های کلان تربیت کنند.
خاتمی با اشاره به لزوم تدوین برنامه‌ها و شعارهای اصلاح طلبانه عملی برای احزاب، گفت:‌ پیش از این بارها درباره مفهوم اصلاح طلبی و حتی اصول متمایز کننده این نگرش نسبت به سایر جریان‌ها صحبت شده است.
وی در بیان ویژگی‌های فصل سوم قانون اساسی، خاطرنشان کرد: این فصل حقوق اساسی ملت ایران را شامل می‌شود و حتی مترقی تر و بالاتر از بسیاری از منشورهای ملل متحد است و اصلاح طلبان با تکیه بر این اصل نه تنها دیگر با انگ براندازی و معاند نظام روبرو نخواهند شد بلکه برای اصلاح کمبودها نیز تلاشی در خور شایسته کرده‌اند.
این فعال سیاسی اصلاح‌طلب با تأکید بر لزوم برقراری وحدت و اتحاد میان همه فعالان جریان اصلاحات، ادامه داد: فعالان این جریان با تکیه بر حداقل‌ها و گذشت و ایثار نسبت به حوادث گذشته می‌توانند بهتر از 24 خرداد 92 در کنار هم بایستند و برای موفقیت در انتخابات آتی برنامه ‌ریزی کنند.

کنگره سراسری سازمان عدالت وآزادی که میزبان نمایندگان احزاب و فعالان سیاسی اصلاح‌طلب از سراسر کشور و استان و میهمانانی همچون محمدرضا خاتمی، لطف‌الله میثمی، فضل‌الله صلواتی و علی نکویی و ... بود با قرائت پیام و سخنرانی آغازشد.
بهراد بهشتی، قایم‌ مقام دبیرکل سازمان ضمن بیان مشکلات و موانع برگزاری کنگره دهم از مواجهه توام با حسن‌نیت سازمان با شرایط سخن گفت و ادامه داد: سازمان عدالت و آزادی اولین مولود دوم خرداد است.
تنها یک هفته از آن روز بزرگ گذشته بود که اولین جلسه هیات موسسان آن در اصفهان برگزارشد و کلیه مجوزهای تشکیلات تا سال 78 از وزارت کشور دولت اصلاحات اخذ شد، و سازمان تا امروزکه نزدیک 19 سال از عمرش می‌گذرد، تنها در راستای منافع ملی و اهداف نظام اسلامی حرکت کرده است. وی سازمان عدالت و آزادی را تشکلی اصلاح‌طلب دانست و گفت: بنیاد این اصلاحات، قانونی و مسالمت‌آمیز بودن در چهارچوب حفظ نظام و تلاش برای اعتلای آن استوار است.
بهشتی وجود نظام مستقر و باثبات که بتواند امنیت را فراهم کند، پیش‌فرض هر گونه فعالیتی دانست.
او شرط اصلا‌ح‌طلبی را التزام به قانون اساسی و احترام به ساختارهای قانونی آن عنوان کرد که باید همراه با تلاش برای حفظ منافع ملی و آبادی ایران باشد.وی ابراز امیدواری کرد تا سیاستها و برنامه‌های اصلاح‌طلبان بهتر از گذشته در خدمت اصلاحات باشد.

دکتر رهامی: توسعه سیاسی بدون احزاب معناندارد
در ادامه حجت‌الاسلام دکتر محسن رهامی، رییس کمیته انتخابات شورای هماهنگی جبهه اصلاحات به جایگاه احزاب در توسعه سیاسی و دمکراسی در کنار اصلاح ساختار جامعه پرداخت. او چند عامل را باعث سقوط و تنزل جایگاه دولت‌ها و ملت‌ها دانست و گفت: نخستین عامل توجه بیش از اندازه به مسایل فرعی و کنار گذاشتن و کم‌توجهی به مسایل اصلی و بنیادی است.
وی ادامه داد: جلو افتادن انسان‌ها نالایق در گرفتن مسوولیت‌ها و کنار گذاشتن انسان‌های لایق و توانمند برای یک مسوولیت اجتماعی از عوامل سقوط دولت‌ها و ملت‌ها است، معتقدم که وجود احزاب برای توسعه دموکراسی و اصلاح ساختار جامعه یک اولویت و ضرورت و جزو اصول بنیادین است.
رییس کمیته انتخابات اصلاح‌طلبان کشور تصریح کرد: تصور یک نظام مردم‌سالاری و جمهوری بدون تصور احزاب و تشکل‌هایی که مردم را سازماندهی کنند و آموزش دهند، امکان ندارد، هیچ کشوری درنظام‌های توسعه یافته جهان را نمی‌توان یافت که نظام سیاسی‌ توسعه یافته بدون دخالت احزاب و تشکل‌ها داشته باشند.
وی با اشاره به اینکه بر طبق قانون اساسی، همه امور کشور و سرنوشت کشور باید براساس آرا مردم و عدالت صورت گیرد، گفت: ملت باید سرنوشت خود را تعیین کنند، بر طبق نظر امام راحل، اداره و سرنوشت مملکت در اختیار خود مردم است.
رهامی گفت: متاسفانه آنچنان که به مسایل فرعی توجه و تمرکز کرده‌ایم، یک درصد به مسایلی چون حقوق اساسی مردم توجه نداشته‌ایم.
وی با تاکید بر اینکه برخی از حرکت‌های پوپولیستی می‌تواند اذهان عمومی را منحرف سازد، گفت: وجود احزاب نقش بی‌بدیلی در جامعه دموکراتیک ایفا می‌کنند، امروز احزابی که در کشورهای غربی هستند در اثر فعالیت 200 الی 300 ساله خود توانسته‌اند به خوبی قدرت را کنترل کنند.
رییس کمیته انتخابات اصلاح‌طلبان کشور اذعان کرد: ما دست هر اصلاح‌طلب و هر اصولگرایی که در چهارچوب قانون کار کند و پاک‌دست باشد، را می‌بوسیم، سخن ما این نیست که چه کسی را بگذارید و چه کسی را نگذارید، حرف اصلی این است که در برخی از بخش‌های سیستمی مشکل وجود دارد.
رهامی جمهوری اسلامی را جمهوری پاک‌دستان دانست و گفت: حرف ما این است که وزرا، رییس جمهور و مسوولین این نظام جمهوری اسلامی باید در تراز امام علی(ع)، امام راحل و بزرگان اسلام باشند.
وی تقویت و حمایت از احزاب را مهمترین راهکار تحقق نظام اسلامی عنوان کرد و گفت: کوتاه آمدن در مقابل تضییع حقوق مردم به هیچ بهانه‌ و طریقی پذیرفتنی نیست و در آخرت مشکل‌ساز می‌شود.
در این مجال توسعه احزاب و تعامل دو راهکار مهم برای حل مشکلات کشوردانست و گفت: هرگونه تغییر و تحول باید از درون صندوق‌های رای حاصل شود و براساس آرای مردم صورت گیرد، کشور ایران برای همه هست و همه صاحب‌خانه آن هستند.
وی ابراز کرد: همه اصلاح‌طلبان در چهار محور نظر مشترک دارند، نخست اساس حمایت از ارکان دین اسلام است، ما هیچ چیز خارج از دین اسلام نمی‌خواهیم، بزرگان اصلاح‌طلبان پرورش یافته خانواده‌های روحانیت هستند، ما مدعی اسلام حقیقی هستیم.
رهامی توضیح داد: دومین محوری که همه بر آن اتفاق نظر دارند، اسلام بر اساس اندیشه‌های امام خمینی(ره) است، همچنین اجرای تمام و کمال قانون خواسته و محور مشترک همه اصلاح‌طلبان است، هر حرکتی خارج از قانون با اصلاح‌طلبی در تضاد است، البته نباید تفسیر به رای یک اصل موجب تضییع اصول بنیادی قانون اساسی شود.
رییس کمیته انتخابات اصلاح‌طلبان کشور در پایان حمایت از همه ارکان نظام، را مورداتفاق نظر اصلاح‌طلبان دانست و بیان کرد: البته ممکن است ما نقدهایی داشته باشیم ولی این به معنی عدم حمایت نیست، هر حرکتی در راستای تضعیف ارکان نظام باشد در اصلاح‌طلبی جایگاهی ندارد.

خاتمی: در تاریخ سیاسی ایران عدالت و آزادی دو عنصر کمیاب و گمشده بوده است .
محمدرضا خاتمی از فعالان سیاسی اصلاح‌طلب سخنران بعدی این کنگره بود که ضمن ابراز خوشحالی از برگزاری دهمین کنگره سراسری عدالت و آزادی آن را یک تشکل قدیمی و باسابقه اصلاح‌طلب خواند.
وی گردهمایی‌های حزبی را نشان دهنده انسجام، تداوم و برنامه ریزی‌های صحیح در صحنه سیاسی کشور ارزیابی کرد وگفت: امروز بیش از هر زمان دیگری کشور به پایداری، ایستادگی و مقاومت فعالان سیاسی نیازمند است تا شاید از این طریق شمعی که روزی رو به خاموشی بود دوباره روشن شده و فروزنده بتابد.وی به اسامی احزاب در ایران اشاره کرد و افزود: توجه به نام احزاب و استفاده از کلماتی همچون توسعه، عدالت، آزادی و مشارکت نشان دهنده کمبودهایی است که فعالان مدنی در صحنه جامعه احساس کرده و برای تبلور آنها در قالب یک تشکل سیاسی تلاش کرده‌اند.
این فعال سیاسی اصلاح‌طلب عنوان حزب عدالت و آزادی ایران اسلامی را مورد توجه قرار داد و اظهار کرد: در تاریخ سیاسی عدالت و آزادی دو عنصر کمیاب و گمشده بوده است و من امیدوارم که به برکت شور و شعوری که در کشور ایجاد شده شاهد تحقق کامل این دو عنصر منزلت ساز باشیم.
وی با تأکید بر این‌که احزاب حلقه گمشده توسعه دموکراتیک در جامعه امروز هستند، خاطرنشان کرد: تنها راه رسیدن به حکمرانی عادلانه، توسعه همه جانبه و صلاح و رستگاری در مفهوم تحزب گرایی معنا می‌یابد و تا زمانی که احزاب توانمند در کشور ایجاد نشود این توسعه امکان پذیر نخواهد بود.
محمدرضا خاتمی با طرح این سوال که آیا امکان تحزب‌گرایی در کشور وجود دارد، تصریح کرد: این امکان بدون شک محقق است اما مانند هر ایده‌آل دیگری با شایدهای فراوانی روبروست.
حزب یک دستاورد بزرگ توسعه و مدرنیت است، اگر چه احزاب به اقتضای فرهنگ و روابط خاص اجتماعی در کشروهای مختلف از محتوای متفاوتی برخوردار شده‌اند اما اصل اساسی و روح آنها در همه جوامع بشری یکسان است.این فعال سیاسی اصلاح‌طلب با اعتقاد بر اینکه لازمه توسعه در هر کشوری دموکراسی است، افزود: با این وجود حزب‌ورزی در ایران یک جهاد اکبر سیاسی بوده و همواره هزینه‌هایی را برای گردانندگان خود ایجاد کرده است.
بنابراین فعالان حزبی در ایران را می‌توان مجاهدان اکبر نامید. کسانی که بدون نگاه به دستاوردهای فعالیت‌های حزبی وارد صحنه شده و در صورت لزوم هزینه‌های آن را نیز پرداخت می‌کنند.
وی خاطرنشان کرد: در تاریخ ایران نه تنها هیچ‌گاه از احزاب حمایتی صورت نگرفته بلکه فعالان حزبی در بیشتر اوقات با مشکلات مواجه شده‌اند. این در حالی است که وجود قوانین دست و پاگیر نیز به نوبه خود گرفتاری‌های فراوانی را برای احزاب فراهم کرده است.
خاتمی این دیدگاه که قدرت را امری مضموم می‌داند را نفی کرده،و گفت: تسری چنین نگاهی در جامعه نه تنها رقابت‌های سالم سیاسی و تحزب‌گرایی را نفی می‌کند بلکه نقض کننده نخستین اصول دموکراسی نیز هست.
وی گفت: هیچ رئیس جمهوری نیز نه تنها عضویت خود در احزاب را افتخار ندانسته بلکه آنها به صراحت اعلام کرده‌اند که عضو هیچ حزب و یا گروهی نبوده و از هیچ تشکلی حمایت نمی‌کنند. آیا چنین رویکردی پیامی غیر از این را مخابره می‌کند که حزب چیز خوبی نیست و تحزب گرایی فرآیندی باطل و زاید است؟
وی درباره دلایل عدم ارتباط احزاب با مردم در کشور، تصریح کرد: محدودیت های پیش پای احزاب باعث شد که آنها سر در لاک خود فرو برند و هیچ برنامه عملیاتی موثری برای ارتباط معنادار با مردم در پیش نگیرند. بدون شک این یک آفت حزبی است و باید برای رفع آن راهکاری اندیشیده شود. احزاب باید برای گرفتاری‌های اقتصادی، معیشتی، بهداشت، آموزش و محیط زیست برنامه عملیاتی ارائه دهند.
خاتمی در عین حال افزود: با این وجود مردم صداقت را درک می‌کنند، سره را از ناسره تشخیص می‌دهند و قلباً به افراد خدوم، صالح و صادق انقلاب اعتقاد دارند.این فعال سیاسی اصلاح‌طلب با تأکید بر اینکه احزاب باید در برابر مسائل و حوادث اطراف خود موضع‌گیری کنند، اظهار کرد: حزب در حقیقت سخنگوی بخشی از طرز تفکر جامعه است. مسئولان حزبی نمی‌توانند در برابر مشکلات، دغدغه‌ها و احزاب کشور سکوت اختیار کنند. چرا که یکی از لوازم موفقیت در انتخابات نشان دادن پویایی و توانمندی تسهیلاتی در بخش‌های مختلف است.
وی ادامه داد: باید درهای احزاب را به سوی نخبگان و فرهیختگان کشور باز کنیم و زمینه‌های لازم برای شکوفایی استعدادها و ظرفیت‌های آنها را فراهم کنیم.خاتمی دفاع از اسلام را یکی از شروط احزاب اصلاح طلب تلقی و خاطرنشان کرد: امروز اسلام ما توسط داعش و طالبان محاصره شده و پایگاه‌های اسلام متحجرانه در منطقه شکل گرفته است.
وی با ابراز نارضایتی از شیوع چنین اسلامی در خاورمیانه، افزود: اصلاح طلبان باید ثابت کنند که با اسلام حذف گرای مترادف با تروریسم، افراط‌گرایی و خشونت مخالف‌اند.
وی با بیان این‌که احزاب اصلاح طلب باید از همه ظرفیت‌های خود برای محکوم کردن چنین اسلامی در منطقه استفاده کنند، خاطرنشان کرد: مبلغ اسلام رحمانی باشید و نه فقط در نوشته‌های خود بلکه در برنامه‌های عملیاتی و عینی با اسلام فرقه‌گرایی طالبانی، داعشی و القاعده‌ای مخالفت کنید.این فعال سیاسی اصلاح‌طلب دفاع از اصول انقلاب را دومین ویژگی اصلاح طلبان دانست و گفت: امروز بسیاری به صورت زبانی با اصول انقلاب موافق‌اند اما اصلاح طلبان حقیقی برای استقلال، آزادی، پیشرفت، رفاه، توسعه، جمهوریت و اسلامیت تلاش کرده‌اند.
وی با تأکید بر اینکه اصلاح طلبان مدعیان انحصاری آزادی در ایران هستند با انتقاد از روند آبادنی ایران در سال‌های گذشته،‌ خاطرنشان کرد: در طول سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی هیچ چشم انداز روشنی برای آبادانی ایران وجود نداشته و به همین دلیل نیز کشور در بسیاری از عرصه‌ها عقب افتاده است.
شاید نبود احزاب با برنامه در این میان یکی از دلایل چنین معضلی در سطح برنامه‌های کلان کشور بوده است.
این فعال سیاسی اصلاح‌طلب با تأکید بر اینکه احزاب اصلاح طلب باید برای همه مشکلات کشور برنامه ریزی راهبردی داشته باشند، ادامه داد: احزاب باید در کنار برنامه ریزی صحیح برای حل این مشکلات مدیران مجربی را نیز برای تصدی‌گری در پست‌های کلان تربیت کنند.
خاتمی با اشاره به لزوم تدوین برنامه‌ها و شعارهای اصلاح طلبانه عملی برای احزاب، گفت:‌ پیش از این بارها درباره مفهوم اصلاح طلبی و حتی اصول متمایز کننده این نگرش نسبت به سایر جریان‌ها صحبت شده است.
وی در بیان ویژگی‌های فصل سوم قانون اساسی، خاطرنشان کرد: این فصل حقوق اساسی ملت ایران را شامل می‌شود و حتی مترقی تر و بالاتر از بسیاری از منشورهای ملل متحد است و اصلاح طلبان با تکیه بر این اصل نه تنها دیگر با انگ براندازی و معاند نظام روبرو نخواهند شد بلکه برای اصلاح کمبودها نیز تلاشی در خور شایسته کرده‌اند.
این فعال سیاسی اصلاح‌طلب با تأکید بر لزوم برقراری وحدت و اتحاد میان همه فعالان جریان اصلاحات، ادامه داد: فعالان این جریان با تکیه بر حداقل‌ها و گذشت و ایثار نسبت به حوادث گذشته می‌توانند بهتر از 24 خرداد 92 در کنار هم بایستند و برای موفقیت در انتخابات آتی برنامه ‌ریزی کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.