فرهنگ و مردم
مهدی عبایی. فعال سیاسی
درباره شرایط فرهنگی جامعه چه فكر می كنید؟ آیا از وضعیت فرهنگی و فكری رضایت دارید ؟ دیگران چگونه می اندیشند ؟
آیا متدینین سنتی جامعه فعلی ما را مطابق تعاریف و دیدگاههای خود از فرهنگ و اخلاق و معنویت می پسندند ؟ آیا جامعه را یك جامعه دینی می پندارند ؟آیا تبلیغات دینی در كشور، ما را به لحاظ كمی و كیفی در شأ ن یك كشور اسلامی شیعی می دانند ؟نواندیشان و روشنفكران و نخبگان جامعه چگونه ؟ آیا فرهنگ و اندیشه را بر روابط روزمره مردم سایه گستر می دانند ؟ وضعیت كتاب، مطبوعات رسانه ها در كشور چگونه است ؟ به نظر نمی رسد در یك همه پرسی یا جستجوی میدانی همه از وضعیت فرهنگی كشور رضایت كامل داشته باشند. هر یك از اقشار مورد سئوال نیز برای خود دلایل محكمی دارند . متدینین سنتی وضعیت ظاهری حجاب و عفاف را دلیل عدم رضایت از شرایط فرهنگی می شمرند. نواندیشان و نخبگان جامعه نیز عدم گرایش به اندیشه و مطالعه آثار مكتوب و تیراژ نازل كتب و مطبوعات را دلیل عدم رضایت خود می شمرند . دلایل فراوان دیگری نیز همچون آمارهای فزاینده طلاق، فرار نوجوانان و جوانان و بویژه دختران، كاهش سن اعتیاد، نیز از نشانه های آن به شمار می روند .
حیرت و شگفتی از شرایط حاكم هنگامی به اوج می رسد كه همگان بر اصالت و وزن فرهنگ در جدول ارزشهای جامعه تكیه دارند و بسیاری نیز فرهنگ را ویژگی انقلاب اسلامی می دانند و انقلاب را، انقلاب فرهنگی می شمرند .
از سوی دیگر همگان نیز اذعان دارند كه ما، در مسیر آزمون و خطا راه كوتاهی نپیموده ایم، هزینه های فراوان صرف كرده ایم، تبلیغات فراوان انجام داده ایم، پرسش اساسی برای همگان چنین است كه با این همه تبلیغات و هزینه گزاف چرا نتایج مطلوب نگرفته ایم ؟
كنجكاوی و جستجو برای یافتن پاسخی در خور در این زمینه از عهده مقاله و یادداشت و اكتفا به مباحث نشریه ای خارج است و فرصت و امكانات مطلوب و متناسب می طلبد اما در این سخن كوتاه نمی توان از یادآوری دو فراز مهم غفلت كرد .
الف - فضای غالب بر آموزش دینی و فرهنگی، هنوز هم روش خطابی و شفاهی است! و نه گفتگو و مباحثه و استدلال منطقی هر چند تاكنون تلاشهای پراكنده ای شده تا از هنر و تكنولوژی آموزشی و فیلم و رایانه و آموزشهای حرفه ای د رتبلیغ فرهنگ و دین بهره گیری شود .اما نتایج به دست آمده چندان ناچیز است كه نمی توان مجموعه اینها را روشهای موفق به حساب آورد .
ب - در نظام ارزشی ما پس از انقلاب اسلامی تاكید شده كه متكفل امر فرهنگ و اندیشه و اخلاق و دیانت مردم نظام دینی اسلامی برآمده از انقلاب است .اما با تمام تاكیدات و صرف بودجه های فراوان هنوز مشخص نیست هر یك از این دستگاه ها متكفل كدام بخش از فرهنگ جامعه هستند ؟ و حیطه مسئولیت های آنها كدام است ؟ این است كه این نهادها ضمن جذب و صرف بودجه های متنوع رسماً پاسخگوی هیچگونه مسئولیتی درباره غرهنگ عمومی جامعه نیستند و بنابراین هیچگونه انتظاری نیز از آنان نمی توان داشت .شاید بتوان این دو چالش آشكار را منشأ بسیاری از سوء تدبیرها پیامدهای نا خواسته در امر فرهنگ و تربیت به شمار آورد .در آینده نیز در این زمینه سخن خواهیم داشت .
درباره شرایط فرهنگی جامعه چه فكر می كنید؟ آیا از وضعیت فرهنگی و فكری رضایت دارید ؟ دیگران چگونه می اندیشند ؟
آیا متدینین سنتی جامعه فعلی ما را مطابق تعاریف و دیدگاههای خود از فرهنگ و اخلاق و معنویت می پسندند ؟ آیا جامعه را یك جامعه دینی می پندارند ؟آیا تبلیغات دینی در كشور، ما را به لحاظ كمی و كیفی در شأ ن یك كشور اسلامی شیعی می دانند ؟نواندیشان و روشنفكران و نخبگان جامعه چگونه ؟ آیا فرهنگ و اندیشه را بر روابط روزمره مردم سایه گستر می دانند ؟ وضعیت كتاب، مطبوعات رسانه ها در كشور چگونه است ؟ به نظر نمی رسد در یك همه پرسی یا جستجوی میدانی همه از وضعیت فرهنگی كشور رضایت كامل داشته باشند. هر یك از اقشار مورد سئوال نیز برای خود دلایل محكمی دارند . متدینین سنتی وضعیت ظاهری حجاب و عفاف را دلیل عدم رضایت از شرایط فرهنگی می شمرند. نواندیشان و نخبگان جامعه نیز عدم گرایش به اندیشه و مطالعه آثار مكتوب و تیراژ نازل كتب و مطبوعات را دلیل عدم رضایت خود می شمرند . دلایل فراوان دیگری نیز همچون آمارهای فزاینده طلاق، فرار نوجوانان و جوانان و بویژه دختران، كاهش سن اعتیاد، نیز از نشانه های آن به شمار می روند .
حیرت و شگفتی از شرایط حاكم هنگامی به اوج می رسد كه همگان بر اصالت و وزن فرهنگ در جدول ارزشهای جامعه تكیه دارند و بسیاری نیز فرهنگ را ویژگی انقلاب اسلامی می دانند و انقلاب را، انقلاب فرهنگی می شمرند .
از سوی دیگر همگان نیز اذعان دارند كه ما، در مسیر آزمون و خطا راه كوتاهی نپیموده ایم، هزینه های فراوان صرف كرده ایم، تبلیغات فراوان انجام داده ایم، پرسش اساسی برای همگان چنین است كه با این همه تبلیغات و هزینه گزاف چرا نتایج مطلوب نگرفته ایم ؟
كنجكاوی و جستجو برای یافتن پاسخی در خور در این زمینه از عهده مقاله و یادداشت و اكتفا به مباحث نشریه ای خارج است و فرصت و امكانات مطلوب و متناسب می طلبد اما در این سخن كوتاه نمی توان از یادآوری دو فراز مهم غفلت كرد .
الف - فضای غالب بر آموزش دینی و فرهنگی، هنوز هم روش خطابی و شفاهی است! و نه گفتگو و مباحثه و استدلال منطقی هر چند تاكنون تلاشهای پراكنده ای شده تا از هنر و تكنولوژی آموزشی و فیلم و رایانه و آموزشهای حرفه ای د رتبلیغ فرهنگ و دین بهره گیری شود .اما نتایج به دست آمده چندان ناچیز است كه نمی توان مجموعه اینها را روشهای موفق به حساب آورد .
ب - در نظام ارزشی ما پس از انقلاب اسلامی تاكید شده كه متكفل امر فرهنگ و اندیشه و اخلاق و دیانت مردم نظام دینی اسلامی برآمده از انقلاب است .اما با تمام تاكیدات و صرف بودجه های فراوان هنوز مشخص نیست هر یك از این دستگاه ها متكفل كدام بخش از فرهنگ جامعه هستند ؟ و حیطه مسئولیت های آنها كدام است ؟ این است كه این نهادها ضمن جذب و صرف بودجه های متنوع رسماً پاسخگوی هیچگونه مسئولیتی درباره غرهنگ عمومی جامعه نیستند و بنابراین هیچگونه انتظاری نیز از آنان نمی توان داشت .شاید بتوان این دو چالش آشكار را منشأ بسیاری از سوء تدبیرها پیامدهای نا خواسته در امر فرهنگ و تربیت به شمار آورد .در آینده نیز در این زمینه سخن خواهیم داشت .
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.