مجبور به پرسش های بی پاسخ
فاتیما انصاری. سردبیر
موجی از تغییر مدیران هرچند از سر صفهان گذشت؛ اما هنوز نمودار رویکرد سیاسی مدیران استان تغییر چندانی نکرده است. جابهجایی سه مدیرکل کافی نیست تا آمار مربوط به 108 مدیر ارشد استان را دستخوش تحول کند و سهم 15درصدی اصلاحطلبان یا 58 درصدی اصولگرایان را کم و زیاد کند. این آمار برای دولت تدبیر و امید که رای خود را از گرایشهای تحولخواهانه واصلاحطلبانه مردم و بهویژه صندوقهای اصفهان بهدست آورد، نمیتواند نمودار قابل توجیهی را ترسیم کند. تاکید رییسجمهور هم مبنی بر رسیدگی به این وضعیت که در پی سوال خبرنگار شرق به استاندار داده شد، انگار تاثیر چندانی نداشت. هرچند تغییر مدیران کل هم اگر صورت پذیرد، تضمین قاطعی بر بهبود عملکرد مدیران جدید نیست. زیرا مدتهاست شاهد آنیم که مبنای تعیین مدیر به جای تاکید بر توانایی و دانش روز، گرایشهای سیاسی و رویکردهای مصلحتطلبانه است؛ توجه به حاشیه را بر مدیریت تخصصی و راهبردسازی ترجیح میدهد؛ توجهی به تحولات زمانه ندارد واز رسانهها خود را بینیاز میبیند. بیجهت نیست که بدنه مدیریت استان در سکوت خبری بهسر میبرد. یک مدیر ارشد اجازه مصاحبه مدیران زیرمجموعه خود را ممنوع کرده و
تا آنجا پیش رفته است که وقتی ویژهنامه شرق اصفهان، مصاحبه خود را با یکی از مدیران کل تازه بازنشسته شده چاپ میکند، توسط مدیر روابط عمومی خود به سردبیر آن تذکر میدهد و پیگیر آن میشود که تحلیل این روزنامه از حال و روز معاونش حاصل مصاحبه بوده یا نظر شخصی نویسنده!
وقتی مدیریت استان اینگونه از بدنه اجتماع جدا شده و جایگاه خود را در حصار بستهای قرارداده که دسترسی به جزئیات را سخت کرده است؛ در چنین شرایطی میزان سنجش اجتماع از عملکرد آنها بهشدت کاهش پیدا میکند و ذرهبینهای تاثیرگذار مردم بهجای کمک به پیشبرد اهداف آرمانی جامعه، سرگرم تحلیل درست یا غلط بودن آمارهای ارایه شده میشود. این نیاز به باز شدن درهای بسته از میل طبیعی جوامع به بقا و عبور از شرایط سخت نشات میگیرد. بحرانهای طبیعی همچون سیل و زلزله را که جدا کنیم، سایر بحرانها به طور ناگهانی رخ نمیدهند؛ بلکه حاصل طی شدن فرآیندی غلط در یک دوره زمانی خاص هستند. درک نشانههای پیدایش بحران ، تشخیص دلایل ظهور این نشانهها و شیوههای پیشگیری از رشد چنین روندهایی، کاری است بسیار مشکل که از رسالتهای بر عهده رسانه است. رسانهها با دارا بودن زوایای دید تخصصی قوی و علم تشخیص علایم بحران میتوانند جلوی بروز مشکل را گرفته یا آنرا به حداقل ممکن کاهش دهند، هرچند در این میان کم نیستند رسانههایی که ماهی خودشان را از گلآلود کردن چنین آبهایی میگیرند و برای جذب مخاطب بیشتر به این بحرانها دامن میزنند، اما رسانههای
متعهد به رسالت خود عمل کرده و به فرموده نظامی آن گِل که به آب اول آلود/ آبی دگرش رسید و پالود . مدیریت بحران در حقیقت گوی ناموزونی است که بین مدیران و رسانهها دست به دست میشود تا با هر چرخشی اندک اندک ساییده شود. بنابر گفته مک کارتی هدف اصلی مدیریت بحران، دستیابی به راه حلی معقول برای برطرف کردن شرایط غیرعادی به گونهای است که منافع و ارزشهای اساسی ، حفظ و تأمین شوند. با چنین اصولی قطع رابطه میان مدیران و رسانهها به معنای بالا بردن احتمال ورود به شرایط بحران و به تبع آن برهم ریختن تعادل جامعه است.
حتی اگر از بحران بگذریم و وارد شرایط عادی بشویم، باز رسانه پلی است برای ایجاد ارتباط میان بدنه اجتماع و مدیران و این ارتباط دوسویه یعنی تحقق دموکراسی در جامعه. مردم به واسطه رسانه ازعملکرد دولت آگاه میشوند و دولت به همین واسطه به خواسته و نیاز شهروندانش پی میبرد. مدیریت شهری تنها در تعامل با شهروندان معنا پیدا میکند و حذف این تعامل به معنای وجود نقص هویتی در اصل مدیریت است. چنانکه تجربیات کارشناسان مدیریت شهری نشان میدهد طرحها و برنامههای شهری تنها زمانی موفقیتآمیز خواهند بود كه متناسب با نیازها و خواستههای اقشار، طبقات و خرده فرهنگهای گوناگون و متنوع جامعه تدوین و تبیین شوند. چنین واقعیتی بدون مشارکت رسانه، یعنی رسمیترین هویت ارتباطی بین مردم و دولت چگونه ممکن است؟ آن هم در شهری که خبرنگارانش به واسطه فشار افکار عمومی- خواسته و ناخواسته- مجبورند از استاندار بپرسند: اسیدپاش کجاست؟ زاینده رود تا کی موقتی است و تغییر مدیریت تا به کجا ساز ناسازش را کوک می کند؟
موجی از تغییر مدیران هرچند از سر صفهان گذشت؛ اما هنوز نمودار رویکرد سیاسی مدیران استان تغییر چندانی نکرده است. جابهجایی سه مدیرکل کافی نیست تا آمار مربوط به 108 مدیر ارشد استان را دستخوش تحول کند و سهم 15درصدی اصلاحطلبان یا 58 درصدی اصولگرایان را کم و زیاد کند. این آمار برای دولت تدبیر و امید که رای خود را از گرایشهای تحولخواهانه واصلاحطلبانه مردم و بهویژه صندوقهای اصفهان بهدست آورد، نمیتواند نمودار قابل توجیهی را ترسیم کند. تاکید رییسجمهور هم مبنی بر رسیدگی به این وضعیت که در پی سوال خبرنگار شرق به استاندار داده شد، انگار تاثیر چندانی نداشت. هرچند تغییر مدیران کل هم اگر صورت پذیرد، تضمین قاطعی بر بهبود عملکرد مدیران جدید نیست. زیرا مدتهاست شاهد آنیم که مبنای تعیین مدیر به جای تاکید بر توانایی و دانش روز، گرایشهای سیاسی و رویکردهای مصلحتطلبانه است؛ توجه به حاشیه را بر مدیریت تخصصی و راهبردسازی ترجیح میدهد؛ توجهی به تحولات زمانه ندارد واز رسانهها خود را بینیاز میبیند. بیجهت نیست که بدنه مدیریت استان در سکوت خبری بهسر میبرد. یک مدیر ارشد اجازه مصاحبه مدیران زیرمجموعه خود را ممنوع کرده و
تا آنجا پیش رفته است که وقتی ویژهنامه شرق اصفهان، مصاحبه خود را با یکی از مدیران کل تازه بازنشسته شده چاپ میکند، توسط مدیر روابط عمومی خود به سردبیر آن تذکر میدهد و پیگیر آن میشود که تحلیل این روزنامه از حال و روز معاونش حاصل مصاحبه بوده یا نظر شخصی نویسنده!
وقتی مدیریت استان اینگونه از بدنه اجتماع جدا شده و جایگاه خود را در حصار بستهای قرارداده که دسترسی به جزئیات را سخت کرده است؛ در چنین شرایطی میزان سنجش اجتماع از عملکرد آنها بهشدت کاهش پیدا میکند و ذرهبینهای تاثیرگذار مردم بهجای کمک به پیشبرد اهداف آرمانی جامعه، سرگرم تحلیل درست یا غلط بودن آمارهای ارایه شده میشود. این نیاز به باز شدن درهای بسته از میل طبیعی جوامع به بقا و عبور از شرایط سخت نشات میگیرد. بحرانهای طبیعی همچون سیل و زلزله را که جدا کنیم، سایر بحرانها به طور ناگهانی رخ نمیدهند؛ بلکه حاصل طی شدن فرآیندی غلط در یک دوره زمانی خاص هستند. درک نشانههای پیدایش بحران ، تشخیص دلایل ظهور این نشانهها و شیوههای پیشگیری از رشد چنین روندهایی، کاری است بسیار مشکل که از رسالتهای بر عهده رسانه است. رسانهها با دارا بودن زوایای دید تخصصی قوی و علم تشخیص علایم بحران میتوانند جلوی بروز مشکل را گرفته یا آنرا به حداقل ممکن کاهش دهند، هرچند در این میان کم نیستند رسانههایی که ماهی خودشان را از گلآلود کردن چنین آبهایی میگیرند و برای جذب مخاطب بیشتر به این بحرانها دامن میزنند، اما رسانههای
متعهد به رسالت خود عمل کرده و به فرموده نظامی آن گِل که به آب اول آلود/ آبی دگرش رسید و پالود . مدیریت بحران در حقیقت گوی ناموزونی است که بین مدیران و رسانهها دست به دست میشود تا با هر چرخشی اندک اندک ساییده شود. بنابر گفته مک کارتی هدف اصلی مدیریت بحران، دستیابی به راه حلی معقول برای برطرف کردن شرایط غیرعادی به گونهای است که منافع و ارزشهای اساسی ، حفظ و تأمین شوند. با چنین اصولی قطع رابطه میان مدیران و رسانهها به معنای بالا بردن احتمال ورود به شرایط بحران و به تبع آن برهم ریختن تعادل جامعه است.
حتی اگر از بحران بگذریم و وارد شرایط عادی بشویم، باز رسانه پلی است برای ایجاد ارتباط میان بدنه اجتماع و مدیران و این ارتباط دوسویه یعنی تحقق دموکراسی در جامعه. مردم به واسطه رسانه ازعملکرد دولت آگاه میشوند و دولت به همین واسطه به خواسته و نیاز شهروندانش پی میبرد. مدیریت شهری تنها در تعامل با شهروندان معنا پیدا میکند و حذف این تعامل به معنای وجود نقص هویتی در اصل مدیریت است. چنانکه تجربیات کارشناسان مدیریت شهری نشان میدهد طرحها و برنامههای شهری تنها زمانی موفقیتآمیز خواهند بود كه متناسب با نیازها و خواستههای اقشار، طبقات و خرده فرهنگهای گوناگون و متنوع جامعه تدوین و تبیین شوند. چنین واقعیتی بدون مشارکت رسانه، یعنی رسمیترین هویت ارتباطی بین مردم و دولت چگونه ممکن است؟ آن هم در شهری که خبرنگارانش به واسطه فشار افکار عمومی- خواسته و ناخواسته- مجبورند از استاندار بپرسند: اسیدپاش کجاست؟ زاینده رود تا کی موقتی است و تغییر مدیریت تا به کجا ساز ناسازش را کوک می کند؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.