|

مثلثی که تکرار می‌شود

مرگ، مادر، سکوت

سحر فرهادی - «فرشاد فداییان» از معدود مستندسازان ایرانی است که در کار خویش صاحب سبک و رویکرد است. این مستندساز با توجه به رویکرد و سبک خود به سه مقوله «مرگ»، «مادر» و «سکوت» اهمیت ویژه‌ای می‌دهد و هر یک از این سه مقوله به‌نحوی خود را در مستندهای «فرشاد فداییان» نمایان می‌کنند، تاثیر این سه مقوله و وجوه دیگر آن‌ها یعنی، زندگی، نه-‌مادر، صدا و روابط میان آن‌ها در این فیلم‌ها به قدری زیاد است که درک آن‌ها در گرو شناخت این مقوله‌ها قرار می‎گیرد.
مهم‌ترین مستندهایی که می‌توان در رابطه با «مرگ» اشاره کرد، فیلمِ «سنگ، مادر خاموش» است که با نمایی از سنگ قبر به پایان می‌رسد، هم‌چنین گفتگوهای «عزت اگر به قهوه‌خانه نیاید» نیز پیرامون شوخی با مرگ است، در بلندترین پلان مستند «یموت، یک خانه، یک ایل»، قبرستان نشان داده می‌شود، در مستند «داس‌های اوسا جلیل»، اوسا جلیل خواب مرگ می‌بیند و در «انگشت‌های پای چپ» فیلم با بیان خبر مرگ به پایان می‌رسد.
مشهودترین موردی که درباره «زن» و به‌خصوص «مادر» در مستندهای این مستندساز می‌توان اشاره کرد، نام‌هایی است که برای این مستندها انتخاب شده است، اهمیت زن با واژگانی هم‌چون بانو، نسا، مادر و نظایر آن نشان داده می‌شود. فیلم‌هایی که از این دسته واژگان بهره‌گرفته‌اند بسیارند، مانند «سنگ، مادر خاموش»، «داریوش و بانو»، «آخرین بازمانده: شهربانو»، «شیرین‌نساء خانه‌ات کجاست؟»، «مادرم، برزولان» و «برادران طایفه اسماعیلی، همسران و فرزندان». در برخی موارد مانند فیلم‌های «مادرم، برزولان»، «خانه‌ای که پسرش را در شهر گم کرده»، خانه و مکان به مثابه مادر (استفاده از واژه خانه در بیش از ده مستند) شناخته می‌شوند.«سکوت» در مستندها خودبسنده است و به موسیقی و صدا اهمیت ویژه‌ای می‌بخشد، چه‌بسا نقش موسیقی به‌واسطه سکوت‌های به‌جا، پررنگ و تاثیر عاطفی و بیانی مستندها دو چندان می‌شود. پیش از توجه به موسیقی در مستندهای این مستندساز می‌بایست به مقوله سکوت توجه شود.
در این رابطه می‌توان به اکثر فیلم‌ها به‌خصوص «سنگ، مادر خاموش»، «او و پرنده‌ها» و «بی‌اسب هم ترکمنم» اشاره کرد.

سحر فرهادی - «فرشاد فداییان» از معدود مستندسازان ایرانی است که در کار خویش صاحب سبک و رویکرد است. این مستندساز با توجه به رویکرد و سبک خود به سه مقوله «مرگ»، «مادر» و «سکوت» اهمیت ویژه‌ای می‌دهد و هر یک از این سه مقوله به‌نحوی خود را در مستندهای «فرشاد فداییان» نمایان می‌کنند، تاثیر این سه مقوله و وجوه دیگر آن‌ها یعنی، زندگی، نه-‌مادر، صدا و روابط میان آن‌ها در این فیلم‌ها به قدری زیاد است که درک آن‌ها در گرو شناخت این مقوله‌ها قرار می‎گیرد.
مهم‌ترین مستندهایی که می‌توان در رابطه با «مرگ» اشاره کرد، فیلمِ «سنگ، مادر خاموش» است که با نمایی از سنگ قبر به پایان می‌رسد، هم‌چنین گفتگوهای «عزت اگر به قهوه‌خانه نیاید» نیز پیرامون شوخی با مرگ است، در بلندترین پلان مستند «یموت، یک خانه، یک ایل»، قبرستان نشان داده می‌شود، در مستند «داس‌های اوسا جلیل»، اوسا جلیل خواب مرگ می‌بیند و در «انگشت‌های پای چپ» فیلم با بیان خبر مرگ به پایان می‌رسد.
مشهودترین موردی که درباره «زن» و به‌خصوص «مادر» در مستندهای این مستندساز می‌توان اشاره کرد، نام‌هایی است که برای این مستندها انتخاب شده است، اهمیت زن با واژگانی هم‌چون بانو، نسا، مادر و نظایر آن نشان داده می‌شود. فیلم‌هایی که از این دسته واژگان بهره‌گرفته‌اند بسیارند، مانند «سنگ، مادر خاموش»، «داریوش و بانو»، «آخرین بازمانده: شهربانو»، «شیرین‌نساء خانه‌ات کجاست؟»، «مادرم، برزولان» و «برادران طایفه اسماعیلی، همسران و فرزندان». در برخی موارد مانند فیلم‌های «مادرم، برزولان»، «خانه‌ای که پسرش را در شهر گم کرده»، خانه و مکان به مثابه مادر (استفاده از واژه خانه در بیش از ده مستند) شناخته می‌شوند.«سکوت» در مستندها خودبسنده است و به موسیقی و صدا اهمیت ویژه‌ای می‌بخشد، چه‌بسا نقش موسیقی به‌واسطه سکوت‌های به‌جا، پررنگ و تاثیر عاطفی و بیانی مستندها دو چندان می‌شود. پیش از توجه به موسیقی در مستندهای این مستندساز می‌بایست به مقوله سکوت توجه شود.
در این رابطه می‌توان به اکثر فیلم‌ها به‌خصوص «سنگ، مادر خاموش»، «او و پرنده‌ها» و «بی‌اسب هم ترکمنم» اشاره کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.