فریبا، هنوز عروسک کاموایی می بافد
تاروپودی از رنجِ زیبا
سحر فرهادی
مستند «عروسک کاموایی»* درباره نگاه و زندگی «فریبا معصومی» است. در این مستند، «فریبا» با وجود نود درصد معلولیت، برای امرار معاش و از همه مهمتر داشتن هدف در زندگی، به بافتن عروسکهای کاموایی روی میآورد. زندگی فریبا در این دوران رنگ دیگری میگیرد و با اعتماد به نفسی که کسب میکند در راهِ رسیدن به اهدافش قدم میگذارد.
«فریبا» در ابتدای فیلم - بدون این که مخاطب تصویری از او ببیند - به ناتوانی خود اشاره میکند: «من بیشتر آسمونا رو دیدم، زمین رو ندیدم، سبزهای رو ندیدم.» در ادامه مشخص میشود که «فریبا» موجودی کوچکجثّه و ناتوان از راهرفتن، همواره بر روی زمینی که قادر به دیدن آن نیست دراز میکشد. بخش مهمی از کارهایش را دیگران انجام میدهند و وی تنها کارهای اندکی همچون بافتن عروسکهای کاموایی را میتواند انجام دهد. بافتن عروسک، مهمترین بخش زندگی «فریبا» است تا جایی که با این کار شرایط اقتصادی و روانیِ خوبی برای خودش و خانوادهاش فراهم میکند.
وی واقعیت را در عروسکهای دستسازش جستوجو میکند و خود را با بافتن عروسکها باز مییابد و در حین این کار برای خود دستوپا آرزو میکند و در واقع، بخشی از واقعیت زندگیش را میبافد. سختیهای زندگی عاملی برای فعالیتش میشود و پس از آن رنگِ زیبایی را در زندگیش میپاشد. رنج و سختی برای فریبا دیگر رنگ زشتی ندارد و زیبا نشان داده میشود، عروسکهای کاموایی رنگارنگش نشان از درآمدن رنج وی به زیبایی دارد، حتی در صحنههایی از این فیلم، فریبا در حال خریدن کاموا و روسری رنگین است؛ رنگ حتی در پوشش و لباس و رنگِ ناخن وی به خوبی مشهود است. گویی این فیلم لباس رنگینی به تن کرده، لباسی با رنگهای صورتی، مشکی، قرمز و حتی آبی، سبز، نارنجی، صورتی و بنفش و زرد.
تاکید بر رنگ، روایت، کادربندی، تدوین، موسیقی، حرکت دوربین، فضاسازی و نماهای فستموشن در این فیلم برآمده از طرز نگاه فریبا به زندگی است و این موارد همراه با نگاه فریبا در جهت نشاندادن رنجی گام برمیدارند که رنگِ زیبایی به خود گرفتهاند. تمامی این موارد در پی این گام برمیدارند که رنج برای فریبا زیباست و نه زشت، و نمایش رنج، نمایش زیبایی است. رنج فریبا در سایه باور و تلاش برای رسیدن به هدف، رنگ زیبایی میگیرد. فریبا در این فیلم انسانی باورمند است و تمام تلاش خود را میکند تا به اهدافش یعنی داشتن یک خانه و کارگاهی با چند کارآموز برسد، اینها بهدست نمیآید مگر با بافتن عروسکهایِ کامواییِ رنگارنگ!
* فیلمی 50 دقیقهای به کارگردانی «عزتاله پروازه»، کاندیدای بهترین کارگردانی و برنده تندیس طلایی بهترین فیلم 2014 جشنواره مستد الجزیره-قطر
و برنده تندیس بهترین مستند نیمهبلند در بخش بین الملل 2013 سینما حقیقت
مستند «عروسک کاموایی»* درباره نگاه و زندگی «فریبا معصومی» است. در این مستند، «فریبا» با وجود نود درصد معلولیت، برای امرار معاش و از همه مهمتر داشتن هدف در زندگی، به بافتن عروسکهای کاموایی روی میآورد. زندگی فریبا در این دوران رنگ دیگری میگیرد و با اعتماد به نفسی که کسب میکند در راهِ رسیدن به اهدافش قدم میگذارد.
«فریبا» در ابتدای فیلم - بدون این که مخاطب تصویری از او ببیند - به ناتوانی خود اشاره میکند: «من بیشتر آسمونا رو دیدم، زمین رو ندیدم، سبزهای رو ندیدم.» در ادامه مشخص میشود که «فریبا» موجودی کوچکجثّه و ناتوان از راهرفتن، همواره بر روی زمینی که قادر به دیدن آن نیست دراز میکشد. بخش مهمی از کارهایش را دیگران انجام میدهند و وی تنها کارهای اندکی همچون بافتن عروسکهای کاموایی را میتواند انجام دهد. بافتن عروسک، مهمترین بخش زندگی «فریبا» است تا جایی که با این کار شرایط اقتصادی و روانیِ خوبی برای خودش و خانوادهاش فراهم میکند.
وی واقعیت را در عروسکهای دستسازش جستوجو میکند و خود را با بافتن عروسکها باز مییابد و در حین این کار برای خود دستوپا آرزو میکند و در واقع، بخشی از واقعیت زندگیش را میبافد. سختیهای زندگی عاملی برای فعالیتش میشود و پس از آن رنگِ زیبایی را در زندگیش میپاشد. رنج و سختی برای فریبا دیگر رنگ زشتی ندارد و زیبا نشان داده میشود، عروسکهای کاموایی رنگارنگش نشان از درآمدن رنج وی به زیبایی دارد، حتی در صحنههایی از این فیلم، فریبا در حال خریدن کاموا و روسری رنگین است؛ رنگ حتی در پوشش و لباس و رنگِ ناخن وی به خوبی مشهود است. گویی این فیلم لباس رنگینی به تن کرده، لباسی با رنگهای صورتی، مشکی، قرمز و حتی آبی، سبز، نارنجی، صورتی و بنفش و زرد.
تاکید بر رنگ، روایت، کادربندی، تدوین، موسیقی، حرکت دوربین، فضاسازی و نماهای فستموشن در این فیلم برآمده از طرز نگاه فریبا به زندگی است و این موارد همراه با نگاه فریبا در جهت نشاندادن رنجی گام برمیدارند که رنگِ زیبایی به خود گرفتهاند. تمامی این موارد در پی این گام برمیدارند که رنج برای فریبا زیباست و نه زشت، و نمایش رنج، نمایش زیبایی است. رنج فریبا در سایه باور و تلاش برای رسیدن به هدف، رنگ زیبایی میگیرد. فریبا در این فیلم انسانی باورمند است و تمام تلاش خود را میکند تا به اهدافش یعنی داشتن یک خانه و کارگاهی با چند کارآموز برسد، اینها بهدست نمیآید مگر با بافتن عروسکهایِ کامواییِ رنگارنگ!
* فیلمی 50 دقیقهای به کارگردانی «عزتاله پروازه»، کاندیدای بهترین کارگردانی و برنده تندیس طلایی بهترین فیلم 2014 جشنواره مستد الجزیره-قطر
و برنده تندیس بهترین مستند نیمهبلند در بخش بین الملل 2013 سینما حقیقت
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.