|

بهراد بهشتی:

«آزادی» روشی است برای حکمرانی بهتر و مدیریت کم هزینه تر

به نقل از تارنمای خبری تحلیلی بوی باران بهراد بهشتی قایم مقام سازمان عدالت و آزادی ایران اسلامی در برنامه پندار ما با عنوان «جامعه و فرهنگ در اندیشه اصلاح طلبی» که به همت کمیته جوانان و دانشجویان این سازمان برگزار شد، سخنرانی کرد.
بهشتی در آغاز سخنانش به مفهوم واژه "اصلاح طلبی" اشاره کرد و گفت: واژه اصلاح‌طلبی از سویی دربرابر براندازی و انقلابی گری قرار می‌گیرد و از سوی دیگر در برابر محافظه کاری و ارتجاع. محافظه -کاران کسانی هستند که معتقدند وضع موجود جامعه عیب و اشکالی ندارد و لذا نیازمند اصلاح هم نیست. آنها تلاش می‌کنند که وضع موجود را در همین قالب و شکل حفظ کنند و بنای اصلاح را ندارند. گروه دیگر، بنیاد گرایان هستند. آنان اساساً با هر مفهوم نو و نهاد مدرن مخالفند و مدرنیته را تجلی نفس اماره و سیطره شیطان می‌دانند، آنان گذشته را می‌ستایند و با هر پدیده جدیدی سر ناسازگاری دارند. آنها معتقدند که وضع موجود از ریشه خود فاصله گرفته و باید به بنیادها و ریشه‌ها برگردد. در آن سوی طیف اما مواجه هستیم با انقلابیان، آنان کسانی هستند که معتقدند وضع موجود جامعه به هیچ وجه پذیرفتنی نیست و باید برانداخته شود و راه این براندازی هم طبیعتاً از انقلاب می‌گذرد. انقلابی‌گری یعنی ما با این وضعیت سر سازش نداشته و به دنبال برانداختن آن هستیم.
قایم مقام دبیرکل سازمان عدالت و آزادی ادامه داد: در برابر این سه گروه، اصلاح‌طلبان قرار دارند، اصلاح طلبان بر این باورند که وضع موجود اشکالاتی دارد که نیازمند اصلاح است، راهکار آنان هم برای اصلاح براندازی نیست. در این دیدگاه می‌توان اصل را با همین چارچوب و کلیات حفظ کرد اما باید تغییرات و اصلاحاتی در آن ایجاد کرد و با این تغییرات نظام را کارآمدتر کرد. این دیدگاه اصلاح‌طلبان سبب شده که آنان از طرف انقلابیان به سازشکاری و سوپاپ اطمینان بودن متهم شوند و از طرف محافظه‌کاران به براندازی نرم و تجدیدنظرطلبی. ما وقتی می‌گوییم اصلاح‌طلب هستیم باید به صراحت بیان کنیم که ما اصل سیستم را قبول داریم و به دنبال حفظ آن هستیم ولی معتقدیم سیستم با وجود برخی از اشکالات، کارآمدی لازم را ندارد بنابراین در بخش‌هایی نیازمند تغییرات و اصلاحات است.
وی با اشاره به اختلافات و تعارضات گسترده -ای که در تفسیر و توضیح واژه و مفهوم « فرهنگ» وجود دارد، گفت: تعریف ما از فرهنگ درونیات افراد است. یعنی آن چه در دل و ذهن آنان می‌گذرد. فرهنگ به این معنا دارای سه بخش است: بخش اول اعتقادات و باور‌های فرد است، دومین بخش احساسات و علایق اوست بخش سوم گرایش‌ها، تمایلات، خواست‌ها و اراده‌های اوست.
این فعال سیاسی اصلاح‌طلب در بخش دیگری از سخنانش به تعریف جامعه پرداخت و گفت: جامعه یعنی مجموعه افرادی که در ذیل یک کلان فرهنگ و با آداب و رسوم مشترک و در یک دولت - ملت زندگی می‌کنند. جامعه گرایان معتقد هستند که جامعه چیزی بیش از جمع جبری افرادی است که در جامعه زندگی می‌کنند. آنان اصالت را به جامعه می‌دهند و به معنای لغوی، سوسیالیست هستند؛ اما اگر کسی بر این باور بود که جامعه چیزی بیش از جمع جبری افراد نیست قایل به اصالت فرد شده است. آنان می‌گویند چیزی فراتر از فرد وجود ندارد و هر چه هست انسان و فرد است، بنابراین در تعریف آنان جامعه قابل فروکاستن به افراد است. به این معنا اصلاح‌طلبان قایل به اصالت فرد هستند.
وی در ادامه دیدگاه اصلاح‌طلبی نسبت به جامعه و فرهنگ را تبین کرد و گفت: از نظر اصلاح‌طلبان برای بهبود وضع فرهنگ و جامعه، دو کلیدواژه از اهمیت ویژه و بی‌همتایی برخوردارند: «آزادی» و «عدالت». دو واژه¬ای که به درازای تاریخ همواره مطلوب انسان بوده و بشر آن را ستوده است، اما همواره هم در تعریف این دو واژه دچار اختلاف و تعارض بوده است.
بهشتی در تعریف عدالت گفت: واژه عدالت هم به اندازه تاریخ بشر پیشینه دارد، در فرهنگ سنتی و مذهبی ما و در متون اخلاقی ما تحت تاثیر فیلسوفان یونان باستان انسان را موجودی سه ساحتی و دارای سه قوه می‌دانستند: قوه تعقل، قوه شهوت و قوه غضب و برای هریک فضایلی در حد وسط دو رذیلت تعریف می‌کردند. و لذا عدالت و اعتدال در این فرهنگ به معنای عمل کردن بر فضایل حد وسط در هر سه قوه بشری به شمار می‌رفت و کسی که می‌توانست در هر سه بخش به دور از افراط و تفریط عمل کند را عادل می‌گفتند.
اما از نظر ما تعریف پذیرفتنی عدالت به معنای دادن حق هر صاحب حقی است و در اینجاست که عدالت با مفهوم حق گره می‌خورد. بهشتی در پایان سخنانش خاطرنشان ساخت: البته نباید فراموش کنیم که در اندیشه اصلاح‌طلبی در کنار عدالت و آزادی نیازمند آموزش، قانون عادلانه و اخلاق هم هستیم و اینها راهکارهای عمده برای اصلاح جامعه و فرهنگ است.

به نقل از تارنمای خبری تحلیلی بوی باران بهراد بهشتی قایم مقام سازمان عدالت و آزادی ایران اسلامی در برنامه پندار ما با عنوان «جامعه و فرهنگ در اندیشه اصلاح طلبی» که به همت کمیته جوانان و دانشجویان این سازمان برگزار شد، سخنرانی کرد.
بهشتی در آغاز سخنانش به مفهوم واژه "اصلاح طلبی" اشاره کرد و گفت: واژه اصلاح‌طلبی از سویی دربرابر براندازی و انقلابی گری قرار می‌گیرد و از سوی دیگر در برابر محافظه کاری و ارتجاع. محافظه -کاران کسانی هستند که معتقدند وضع موجود جامعه عیب و اشکالی ندارد و لذا نیازمند اصلاح هم نیست. آنها تلاش می‌کنند که وضع موجود را در همین قالب و شکل حفظ کنند و بنای اصلاح را ندارند. گروه دیگر، بنیاد گرایان هستند. آنان اساساً با هر مفهوم نو و نهاد مدرن مخالفند و مدرنیته را تجلی نفس اماره و سیطره شیطان می‌دانند، آنان گذشته را می‌ستایند و با هر پدیده جدیدی سر ناسازگاری دارند. آنها معتقدند که وضع موجود از ریشه خود فاصله گرفته و باید به بنیادها و ریشه‌ها برگردد. در آن سوی طیف اما مواجه هستیم با انقلابیان، آنان کسانی هستند که معتقدند وضع موجود جامعه به هیچ وجه پذیرفتنی نیست و باید برانداخته شود و راه این براندازی هم طبیعتاً از انقلاب می‌گذرد. انقلابی‌گری یعنی ما با این وضعیت سر سازش نداشته و به دنبال برانداختن آن هستیم.
قایم مقام دبیرکل سازمان عدالت و آزادی ادامه داد: در برابر این سه گروه، اصلاح‌طلبان قرار دارند، اصلاح طلبان بر این باورند که وضع موجود اشکالاتی دارد که نیازمند اصلاح است، راهکار آنان هم برای اصلاح براندازی نیست. در این دیدگاه می‌توان اصل را با همین چارچوب و کلیات حفظ کرد اما باید تغییرات و اصلاحاتی در آن ایجاد کرد و با این تغییرات نظام را کارآمدتر کرد. این دیدگاه اصلاح‌طلبان سبب شده که آنان از طرف انقلابیان به سازشکاری و سوپاپ اطمینان بودن متهم شوند و از طرف محافظه‌کاران به براندازی نرم و تجدیدنظرطلبی. ما وقتی می‌گوییم اصلاح‌طلب هستیم باید به صراحت بیان کنیم که ما اصل سیستم را قبول داریم و به دنبال حفظ آن هستیم ولی معتقدیم سیستم با وجود برخی از اشکالات، کارآمدی لازم را ندارد بنابراین در بخش‌هایی نیازمند تغییرات و اصلاحات است.
وی با اشاره به اختلافات و تعارضات گسترده -ای که در تفسیر و توضیح واژه و مفهوم « فرهنگ» وجود دارد، گفت: تعریف ما از فرهنگ درونیات افراد است. یعنی آن چه در دل و ذهن آنان می‌گذرد. فرهنگ به این معنا دارای سه بخش است: بخش اول اعتقادات و باور‌های فرد است، دومین بخش احساسات و علایق اوست بخش سوم گرایش‌ها، تمایلات، خواست‌ها و اراده‌های اوست.
این فعال سیاسی اصلاح‌طلب در بخش دیگری از سخنانش به تعریف جامعه پرداخت و گفت: جامعه یعنی مجموعه افرادی که در ذیل یک کلان فرهنگ و با آداب و رسوم مشترک و در یک دولت - ملت زندگی می‌کنند. جامعه گرایان معتقد هستند که جامعه چیزی بیش از جمع جبری افرادی است که در جامعه زندگی می‌کنند. آنان اصالت را به جامعه می‌دهند و به معنای لغوی، سوسیالیست هستند؛ اما اگر کسی بر این باور بود که جامعه چیزی بیش از جمع جبری افراد نیست قایل به اصالت فرد شده است. آنان می‌گویند چیزی فراتر از فرد وجود ندارد و هر چه هست انسان و فرد است، بنابراین در تعریف آنان جامعه قابل فروکاستن به افراد است. به این معنا اصلاح‌طلبان قایل به اصالت فرد هستند.
وی در ادامه دیدگاه اصلاح‌طلبی نسبت به جامعه و فرهنگ را تبین کرد و گفت: از نظر اصلاح‌طلبان برای بهبود وضع فرهنگ و جامعه، دو کلیدواژه از اهمیت ویژه و بی‌همتایی برخوردارند: «آزادی» و «عدالت». دو واژه¬ای که به درازای تاریخ همواره مطلوب انسان بوده و بشر آن را ستوده است، اما همواره هم در تعریف این دو واژه دچار اختلاف و تعارض بوده است.
بهشتی در تعریف عدالت گفت: واژه عدالت هم به اندازه تاریخ بشر پیشینه دارد، در فرهنگ سنتی و مذهبی ما و در متون اخلاقی ما تحت تاثیر فیلسوفان یونان باستان انسان را موجودی سه ساحتی و دارای سه قوه می‌دانستند: قوه تعقل، قوه شهوت و قوه غضب و برای هریک فضایلی در حد وسط دو رذیلت تعریف می‌کردند. و لذا عدالت و اعتدال در این فرهنگ به معنای عمل کردن بر فضایل حد وسط در هر سه قوه بشری به شمار می‌رفت و کسی که می‌توانست در هر سه بخش به دور از افراط و تفریط عمل کند را عادل می‌گفتند.
اما از نظر ما تعریف پذیرفتنی عدالت به معنای دادن حق هر صاحب حقی است و در اینجاست که عدالت با مفهوم حق گره می‌خورد. بهشتی در پایان سخنانش خاطرنشان ساخت: البته نباید فراموش کنیم که در اندیشه اصلاح‌طلبی در کنار عدالت و آزادی نیازمند آموزش، قانون عادلانه و اخلاق هم هستیم و اینها راهکارهای عمده برای اصلاح جامعه و فرهنگ است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.