|

آشغال‌های دوست داشتنی

طیبه حیدری

با پارچه‌ای دور تا دور صورتش را پوشانده و با سرعت برق از این سطل آشغال به سمتِ سطل آشغال دیگر می‌رفت کیسه پراز ضایعات در دستانش از سرعتش کم نمی‌کرد. در میان آشغال‌ها به دنبال پدر زنش می‌گشت. همه زندگیش را به شیشه باخته بود.حتی دقیقه‌ای دور درنگ نکرد که از او بپرسم ضایعات را به کجا‌ می‌برد و می‌فروشد. این روزها بی‌شمار افرادی را در کوچه و خیابان‌های اطراف محل سکونت خود می بینید که به این کار مشغول هستند و با این همه جستجو حتی آرامش گربه‌ها را نیز بر‌هم زده‌اند. کمی آن طرف‌تر مردی با موهای سفید و دستان سیاه تا کمر داخل سطل غول پیکر نقره‌ای خم شده و می‌گفت با خریدن وانت قسطی خودم را بد‌بخت کردم.از این آشغالا که پولی در‌نمی‌یاد، روز و شب دنبال مقوا و پلاستیک و آهن می‌گردم .اگر خیلی شانس بیاورم آهن و پلاستیک پیدا کنم، روزی 15 تومان کاسب می‌شوم.با‌رها دستانم را بریده ام وهزارو یک مریضی گرفتم اما از اینکه قبلا برای شرکت‌های صنعتی حمالی می‌کردم راضی‌ترم. این ضایعات را به‌ جعفر‌آباد می‌برم و می‌فروشم. در مسیر راه جعفر‌آباد دو دختر کولی کاغذ باطله جمع می‌کردند و آن‌ها را در بقچه ای به پشت می‌کشیدند،بقچه های چنان بزرگ بودند که به بار علوفه ای می‌مانست در خیابان جعفر‌آباد که بخش عمده‌ای از مراکز خرید ضایعات در آن قرار دارد و زباله‌ها را داخل مغازه‌ها وپیاده‌رو‌ها‌ی خیابان گذاشته‌اند به مغازای می‌رسند که کاغذهای خود را به او می‌فروشند .بقچه را بر روی باسکول می‌گذارند و عرق از پیشانی پاک می‌کنند،نگاهی به عقربه باسکول می اندازند که همیشه سی ،چهل و گاهی اگر خوش شانس باشند پنجاه را نشان می‌دهد.چهل کیلو جعبه و مقوا و کاغذ باطله که این دو دختر از خرده فروشی‌ها و عمده فروشی‌ها و سطل زباله‌ها جمع‌آوری کرده بودند. صاحب مغازه بابت هر کیلو کاغذ 400 تومان به آن دو دختر داد. صاحب مغازه علی درباره حجم خرید زباله خشک می‌گوید :«مقوا را کیلویی 50 تا 60 تومان و پلاستیک را کیلویی 600 و آهن آلات و فلزات را کیلویی 1000 تا 5000 تومان می‌خریم ». روزی 600 تا 700 کیلو خرید می کنم و آنها که پول بیشتری دارند روزی 1 تا 2 تن در روز خرید می‌کنند، فقط هم مختص کرمانشاه نیست، از شهرستانهای اطراف هم مشتری داریم و زباله ها را به اینجا می آورند.»در انتهای همین خیابان کارگاه های بزرگی هستند که مشغول به بازیافت این ضایعات هستند . هر روز وانت‌های پر ازضایعات بار‌هایی را که از مغازه‌های جعفر‌آباد و چمن‌بار زده‌اند در این گاراژها که در انتهای خیابان جعفرآباد قرار دارند خالی می‌کنند.حسن که صاحب این کارگاه است با اشتیاق شروع به توضیح دادن درباره کار خود می‌کند:«23 سال است که در کار بازیافت هستم من‌، پدرم و سه برادرم در این گاراژ چندین تن کاغذ خمیرکرده ایم .وتن‌ها پلاستیک بی‌رنگ‌،‌ شیری، قرمز، مشکی‌، زرد آبی جدا می‌کنیم پلاستیک‌های شیری با آسیا‌ب خورد می‌شوند و پلاستیک‌های درجه دوم با دستگاه مخصوص پرس می‌شوند.من تخریب این ضایعات را دوست دارم . کیسه‌ها و جعبه‌ها و بسته‌های کاغذ و کاغذهای تیز عکاسی وبسته روزنامه‌های باطله را با دستگاهم به هم می‌کوبم در سالهای گذ شته این کارگاه رونق بیشتری داشته و پر از کارگر بوده ولی امسال بازار رونق ندارد وتنها پنج کارگر دارم که کیلویی 70‌تومان برای تفکیک ضایعات دریافت می‌کنند و بعد از بسته‌بندی حاصل کار را به شهرهای ،اراک، بندر انزلی ، اصفهان و تهران می‌فروشم.
اما ماجرا به اینجا ختم نمی شود و کلانتری 17 بعثت کارگاه‌های بازیافت در کنار ساختمان‌ها قرار دارند و خبری از آسفالت نیست،زمین‌های اطراف پر از زباله است و بهداشت ساکنین این منطقه هم ما‌بین همین کارگاه‌ها از بین رفته است.
زن جوان کرد با پیراهن گل‌درشت آبی که در نزدیکی این‌گاراژ زندگی می‌کند با وز وز شدید پشه‌ها با حرکت دست خود می‌گوید:« شب ها از بوی بد این زباله‌ها خواب نداریم ، پشه همه جانمانه نیش زده، زندگی نداریم . »
این وضعیت آشغا‌ل جمع‌کن‌ها در شان شهری مانند کرمانشاه که روزانه 600 تن زباله را بازیافت می‌کند نیست این افراد برای پیدا کردن ضایعات زباله‌های سطل آشغال را مورد هجوم قرار می‌دهند.مسئول جلوگیری از چنین وضیعتی در شهر کرمانشاه چه نهاد و ارگانی است؟که بهتر است شهر داری برای این موضوع چه از لحاظ شهر چه از لحاظ بهداشتی تدابیری بیندیشند .با توجه به افزایش نا‌به‌هنجار زباله جمع‌کن‌ها در شهر کرمانشاه باید تدابیری انجام شود. و امروزه جمع آوری زباله های خشک به صورت غیر رسمی بدون حمایت و سازماندهی شهرداری و ارگان‌های چون محیط زیست و... به عهده همین چرخه قرار گرفته است. که بدون مجوز و با وجود بسیار خطرات جانی و بیماری‌های پوستی و عفونی باعث این تجارت شده اند وهر روز نیز شهروندان با استعمال مواد پلاستیکی و ... این چرخه را حفظ و رونق می‌دهند.

با پارچه‌ای دور تا دور صورتش را پوشانده و با سرعت برق از این سطل آشغال به سمتِ سطل آشغال دیگر می‌رفت کیسه پراز ضایعات در دستانش از سرعتش کم نمی‌کرد. در میان آشغال‌ها به دنبال پدر زنش می‌گشت. همه زندگیش را به شیشه باخته بود.حتی دقیقه‌ای دور درنگ نکرد که از او بپرسم ضایعات را به کجا‌ می‌برد و می‌فروشد. این روزها بی‌شمار افرادی را در کوچه و خیابان‌های اطراف محل سکونت خود می بینید که به این کار مشغول هستند و با این همه جستجو حتی آرامش گربه‌ها را نیز بر‌هم زده‌اند. کمی آن طرف‌تر مردی با موهای سفید و دستان سیاه تا کمر داخل سطل غول پیکر نقره‌ای خم شده و می‌گفت با خریدن وانت قسطی خودم را بد‌بخت کردم.از این آشغالا که پولی در‌نمی‌یاد، روز و شب دنبال مقوا و پلاستیک و آهن می‌گردم .اگر خیلی شانس بیاورم آهن و پلاستیک پیدا کنم، روزی 15 تومان کاسب می‌شوم.با‌رها دستانم را بریده ام وهزارو یک مریضی گرفتم اما از اینکه قبلا برای شرکت‌های صنعتی حمالی می‌کردم راضی‌ترم. این ضایعات را به‌ جعفر‌آباد می‌برم و می‌فروشم. در مسیر راه جعفر‌آباد دو دختر کولی کاغذ باطله جمع می‌کردند و آن‌ها را در بقچه ای به پشت می‌کشیدند،بقچه های چنان بزرگ بودند که به بار علوفه ای می‌مانست در خیابان جعفر‌آباد که بخش عمده‌ای از مراکز خرید ضایعات در آن قرار دارد و زباله‌ها را داخل مغازه‌ها وپیاده‌رو‌ها‌ی خیابان گذاشته‌اند به مغازای می‌رسند که کاغذهای خود را به او می‌فروشند .بقچه را بر روی باسکول می‌گذارند و عرق از پیشانی پاک می‌کنند،نگاهی به عقربه باسکول می اندازند که همیشه سی ،چهل و گاهی اگر خوش شانس باشند پنجاه را نشان می‌دهد.چهل کیلو جعبه و مقوا و کاغذ باطله که این دو دختر از خرده فروشی‌ها و عمده فروشی‌ها و سطل زباله‌ها جمع‌آوری کرده بودند. صاحب مغازه بابت هر کیلو کاغذ 400 تومان به آن دو دختر داد. صاحب مغازه علی درباره حجم خرید زباله خشک می‌گوید :«مقوا را کیلویی 50 تا 60 تومان و پلاستیک را کیلویی 600 و آهن آلات و فلزات را کیلویی 1000 تا 5000 تومان می‌خریم ». روزی 600 تا 700 کیلو خرید می کنم و آنها که پول بیشتری دارند روزی 1 تا 2 تن در روز خرید می‌کنند، فقط هم مختص کرمانشاه نیست، از شهرستانهای اطراف هم مشتری داریم و زباله ها را به اینجا می آورند.»در انتهای همین خیابان کارگاه های بزرگی هستند که مشغول به بازیافت این ضایعات هستند . هر روز وانت‌های پر ازضایعات بار‌هایی را که از مغازه‌های جعفر‌آباد و چمن‌بار زده‌اند در این گاراژها که در انتهای خیابان جعفرآباد قرار دارند خالی می‌کنند.حسن که صاحب این کارگاه است با اشتیاق شروع به توضیح دادن درباره کار خود می‌کند:«23 سال است که در کار بازیافت هستم من‌، پدرم و سه برادرم در این گاراژ چندین تن کاغذ خمیرکرده ایم .وتن‌ها پلاستیک بی‌رنگ‌،‌ شیری، قرمز، مشکی‌، زرد آبی جدا می‌کنیم پلاستیک‌های شیری با آسیا‌ب خورد می‌شوند و پلاستیک‌های درجه دوم با دستگاه مخصوص پرس می‌شوند.من تخریب این ضایعات را دوست دارم . کیسه‌ها و جعبه‌ها و بسته‌های کاغذ و کاغذهای تیز عکاسی وبسته روزنامه‌های باطله را با دستگاهم به هم می‌کوبم در سالهای گذ شته این کارگاه رونق بیشتری داشته و پر از کارگر بوده ولی امسال بازار رونق ندارد وتنها پنج کارگر دارم که کیلویی 70‌تومان برای تفکیک ضایعات دریافت می‌کنند و بعد از بسته‌بندی حاصل کار را به شهرهای ،اراک، بندر انزلی ، اصفهان و تهران می‌فروشم.
اما ماجرا به اینجا ختم نمی شود و کلانتری 17 بعثت کارگاه‌های بازیافت در کنار ساختمان‌ها قرار دارند و خبری از آسفالت نیست،زمین‌های اطراف پر از زباله است و بهداشت ساکنین این منطقه هم ما‌بین همین کارگاه‌ها از بین رفته است.
زن جوان کرد با پیراهن گل‌درشت آبی که در نزدیکی این‌گاراژ زندگی می‌کند با وز وز شدید پشه‌ها با حرکت دست خود می‌گوید:« شب ها از بوی بد این زباله‌ها خواب نداریم ، پشه همه جانمانه نیش زده، زندگی نداریم . »
این وضعیت آشغا‌ل جمع‌کن‌ها در شان شهری مانند کرمانشاه که روزانه 600 تن زباله را بازیافت می‌کند نیست این افراد برای پیدا کردن ضایعات زباله‌های سطل آشغال را مورد هجوم قرار می‌دهند.مسئول جلوگیری از چنین وضیعتی در شهر کرمانشاه چه نهاد و ارگانی است؟که بهتر است شهر داری برای این موضوع چه از لحاظ شهر چه از لحاظ بهداشتی تدابیری بیندیشند .با توجه به افزایش نا‌به‌هنجار زباله جمع‌کن‌ها در شهر کرمانشاه باید تدابیری انجام شود. و امروزه جمع آوری زباله های خشک به صورت غیر رسمی بدون حمایت و سازماندهی شهرداری و ارگان‌های چون محیط زیست و... به عهده همین چرخه قرار گرفته است. که بدون مجوز و با وجود بسیار خطرات جانی و بیماری‌های پوستی و عفونی باعث این تجارت شده اند وهر روز نیز شهروندان با استعمال مواد پلاستیکی و ... این چرخه را حفظ و رونق می‌دهند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.