نگاهی به آیینها و دیدنیهای کرمانشاه
نوروز در دیار فرهاد
مسجد جامع كرمانشاه
مسجد جامع كرمانشاه در بافت قديم شهر در خيابان مدرس ( سپه قديم) قرار دارد. شبستان مسجد داراي 45 ستون (طاق) بوده اما امروزه تنها 25 طاق آن باقي مانده است. مسجد جامع كرمانشاه از نظر معماري شبيه مساجد دوره زنديه است و طبق كتيبه موجود در سال 1196 ه.ق مصادف با حكومت «علي مراد خان زند» ساخته شده است. باني اين مسجد «اميرنظام زنگنه» از نوادگان «شيخ علي خان زنگنه» و از امراي دوره «محمدشاه قاجار» و اوايل سلطنت «ناصرالدين شاه» قاجار است. مسجد جامع در جريان انقلاب 57 يكي از مكانهاي تاثيرگذار شهر بود.
مسجد جليلي كرمانشاه (مسجد آ شيخ هادي)
بناي اصلي اين مسجد در حدود سال 1185 هـ.ش در روزگار سلطنت كريم خان زند و اولين مسجدي بوده كه در كرمانشاه ساخته شده است. باني اصلي اين مسجد شفيع خان زند بوده كه مسجد را براي اقامه نماز جماعت آيتالله آخوند ملا عبدالجليل زنگنه كركوتي (كركوكي) ساخته است و مسجد در مركز شهر قرار داشته و مناره هاي آن از چند طرف قابل رويت است.
مسجد دولتشاه
مسجد دولتشاه نام مسجدي است كه در ميدان جوانشير كرمانشاه قرار دارد و از آثار دوره قاجاريه است. اين مسجد توسط محمدعلي ميرزا دولتشاه (حاكم كرمانشاه-1221- 1237 هـ.ق) ساخته شده است. اين مسجد تا 50-60 سال پيش در زير تلي از خاك مدفون بود و كسي از وجود آن خبر نداشت اما زماني كه خواستند مدرسه حسينعلي گويا را در جنب مسجد بنا كنند، به وجود اين مسجد پي بردند و آن را بازسازي و مرمت كردند. اين مسجد داراي شبستانی با
ستونهايي از سنگ سماق است.
مسجد شاهزاده (شازده)
مسجد شازده در خيابان جوانشير و محله قديمي تيمچه ملاعباسعلي واقع شده و از آثار دوره قاجار است كه در حدود سال 1237 هـ.ق توسط محمدعلي ميرزا دولتشاه ساخته شده است.صحن اصلي مسجد، مستطيل شكل و مفروش با لنگ تيشهاي است. بخش اصلي مسجد در ضلع جنوبي قرار دارد و شبستان ستوندار آن به شكل مستطيل و پوشش طاق و گنبد آن بر روي هشت ستون و ديوارهاي كناري قرار دارد. محراب بنا در ميانه ضلع جنوبي با كاشيهاي زيبا و سنگ مرمر تزيين شده است. از ديگر ويژگي اينبنا آبانباري است كه در ميانه صحن ساخته شده و ورودي آن از داخل كوچه مجاور است كه داراي 24 پله است.
مسجد عمادالدوله
مسجد عمادالدوله از آثار تاريخي دوره قاجار است كه در سال 1285 هـ .ق توسط امامقلي ميرزا عمادالدوله (والي غرب و سرحددار عراقين) ساخته شده است. اين بنا به صورت چهار ايواني ساخته شده و داراي سردر، صحن، ايوان، شبستان ستوندار و حجرههاي متعدد است. ورودي اصلي مسجد از طريق ايوان شرقي است. كه با در چوبي بزرگي به راسته بازار زرگرها ارتباط پيدا ميكند. پس از ساخت اين مسجدباني آن يكي از درهاي حرم حضرت علي (ع) را به كرمانشاه آورد و در اين مسجد نصب كرد و به جاي آن در نقره اي ديگري را وقف آستانه حضرت علي(ع) كرد. اين درگاه كه امروزه در مدخل مسجد و بازار زرگرها قرار دارد به «قاپي شاه نجف» مشهور است. در ديگر مسجد در ضلع جنوب غربي قرار دارد كه توسط دالاني به تقاطع بازار زرگرها و چهارسوق متصل ميشود.
سرآب نيلوفر
درياچه كوچكي است در 20 كيلومتري شمال غرب كرمانشاه كه مملو از گل هاي نيلوفر آبي است. اطراف اين سراب تأسيسات رفاهي- گردشگري و پارك احداث شده است. سراب نيلوفر پنجاه و پنجمين اثر طبيعي ملي است كه در خدمت ميراث طبيعي ايران ثبت شده است. طبق افسانههاي قديمي مردم كرمانشاه گنجينهاي از گنجهاي خسروپرويز پادشاه ساساني در اعماق اين سراب وجود دارد. در استان كرمانشاه 550 سراب و چشمه كوچك و بزرگ وجود دارد كه از آن جمله ميتوان به سرابهاي: روانسر، بيستون، سنقر، هرسين، دربند صحنه، خفرزنده و سراب قنبر و ... اشاره كرد.
تكيه بيگلربيگي
تكيه بيگلربيگي در زمان قاجاريه توسط «عبدالله خان» ملقب به «بيگلربيگي» در بافت قديمي كرمانشاه در محله فيضآباد كوچه «صارم الدوله» روبروي مسجد جامع در خيابان سپه ساخته شده است كه از لحاظ آينهكاري در ميان تكاياي كرمانشاه بي نظير است. سمت غربي حياط، تالار آينهكاري بزرگي است كه به حسينيه معروف است. در حال حاضر تكيه بيگلربيگي به عنوان موزه خط و كتابت مورد استفاده قرار گرفته است.
تكيه معاونالملك
تكيه معاونالملك از بناهاي دوره قاجاريه است كه در سال 1280 خورشيدي توسط حسن معيني (معاون الملك) در يكي از محلههاي قديمي كرمانشاه (لب آبشوران) بنا گرديد و در سال 1354 بهعنوان اثر ملي به ثبت رسيده است. در دوره جنبش مشروطه، مستبدين از اين بنا عليه آزادي خواهان استفاده مي كردند. لذا مشروطهخواهان بنا را به توپ بسته و ويران كردند. معاون الملك مجددا به بازسازي بنا اقدام كرد. شهرت اين بناي مذهبي به دليل هنر كاشي كاري است كه در آن به كار رفته. تصاويري كه روي كاشيها نقش شده شامل جنگهاي پيامبر(ص) و حضرت علي (ع) و واقعه كربلاست. ضمن آنكه تصاوير پادشاهان هخامنشي و تخت جمشيد و پهلوانان اسطورهاي روي كاشيها حك شده است. اشعار محتشم كاشاني درباره حوادث كربلا نيز با خط «ميرزا حسن خان» خطاط نوشته شده. تكيه معاون الملك داراي سه حياط است كه به نام هاي حسينيه- زينبيه و عباسيه خوانده مي شود.
راسته بازاركرمانشاه
بازارها در دوران فئودالي و پيشسرمايهداري مركز دادوستد تجاري بودند و كار پاساژ را در دوران سرمايه داري انجام ميدادند. بازار سنتي سرپوشيده كرمانشاه قدمتي 200 ساله دارد و در زمان «محمدعلي ميرزا دولتشاه» ساخته شده است.اما بعدها دو خيابان سپه و برزه دماغ اين بازار را قطع كردهاند. بازار كرمانشاه داراي چندين راسته بوده از جمله: بازار آهنگرها، بازار صندوق سازها، بازار بزازها(بزازخانه)، بازار كليچه پزها، بازار زرگرها، بازار سراجها، بازار علافها(علافخانه)، بازار توپخانه، بازار گاوكشها، بازار چال حسنخان، بازار كليميها، بازار حلبيسازها، بازار حوري آباد، بازار بنكدارها، بازار مسگرها و تاريكه بازار. بازار كرمانشاه مثل همه بازارها داراي حمام، مسجد، قهوه خانه، كاروانسرا، دكانهاي غذاخوري، سلماني و ... بودند كه يكي از معروف ترين سالنهاي غذاخوري (چلوكبابي) در بازار كرمانشاه چلوكباب مهديخان عليزاده (ماهي خان) بود، كه غذايش در ايران معروف بود.
خانه خواجه باروخ
خواجه باروخ يك تاجر كليمي بوده كه در زمان قاجاريه در محله يهودي نشين فيض آباد كرمانشاه منزل مسكوني بزرگ و زيبايي ساخته است. اين بنا اكنون سالم و پا برجاست و مثل خانه هاي قديمي آن زمان داراي بيروني و اندروني است. بيروني به وسيله دالاني دراز وارد اندروني مي شود. وسط حياط حوض مستطيل شكلي دارد و اطراف حياط هم اطاق هاي متعدد و جلو اتاق ها ايوان ستون دار كه ستون ها آجري و به صورت پله اي و مقرنس هستند. از معدود خانه هاي آن عصر است كه حمام داشته، همچنين خانه داراي يك تونل زيرزميني است كه اين تونل به محله جلوخان راه دارد و براي فرار اهالي خانه ساخته شده است.
مسجد جامع كرمانشاه
مسجد جامع كرمانشاه در بافت قديم شهر در خيابان مدرس ( سپه قديم) قرار دارد. شبستان مسجد داراي 45 ستون (طاق) بوده اما امروزه تنها 25 طاق آن باقي مانده است. مسجد جامع كرمانشاه از نظر معماري شبيه مساجد دوره زنديه است و طبق كتيبه موجود در سال 1196 ه.ق مصادف با حكومت «علي مراد خان زند» ساخته شده است. باني اين مسجد «اميرنظام زنگنه» از نوادگان «شيخ علي خان زنگنه» و از امراي دوره «محمدشاه قاجار» و اوايل سلطنت «ناصرالدين شاه» قاجار است. مسجد جامع در جريان انقلاب 57 يكي از مكانهاي تاثيرگذار شهر بود.
مسجد جليلي كرمانشاه (مسجد آ شيخ هادي)
بناي اصلي اين مسجد در حدود سال 1185 هـ.ش در روزگار سلطنت كريم خان زند و اولين مسجدي بوده كه در كرمانشاه ساخته شده است. باني اصلي اين مسجد شفيع خان زند بوده كه مسجد را براي اقامه نماز جماعت آيتالله آخوند ملا عبدالجليل زنگنه كركوتي (كركوكي) ساخته است و مسجد در مركز شهر قرار داشته و مناره هاي آن از چند طرف قابل رويت است.
مسجد دولتشاه
مسجد دولتشاه نام مسجدي است كه در ميدان جوانشير كرمانشاه قرار دارد و از آثار دوره قاجاريه است. اين مسجد توسط محمدعلي ميرزا دولتشاه (حاكم كرمانشاه-1221- 1237 هـ.ق) ساخته شده است. اين مسجد تا 50-60 سال پيش در زير تلي از خاك مدفون بود و كسي از وجود آن خبر نداشت اما زماني كه خواستند مدرسه حسينعلي گويا را در جنب مسجد بنا كنند، به وجود اين مسجد پي بردند و آن را بازسازي و مرمت كردند. اين مسجد داراي شبستانی با
ستونهايي از سنگ سماق است.
مسجد شاهزاده (شازده)
مسجد شازده در خيابان جوانشير و محله قديمي تيمچه ملاعباسعلي واقع شده و از آثار دوره قاجار است كه در حدود سال 1237 هـ.ق توسط محمدعلي ميرزا دولتشاه ساخته شده است.صحن اصلي مسجد، مستطيل شكل و مفروش با لنگ تيشهاي است. بخش اصلي مسجد در ضلع جنوبي قرار دارد و شبستان ستوندار آن به شكل مستطيل و پوشش طاق و گنبد آن بر روي هشت ستون و ديوارهاي كناري قرار دارد. محراب بنا در ميانه ضلع جنوبي با كاشيهاي زيبا و سنگ مرمر تزيين شده است. از ديگر ويژگي اينبنا آبانباري است كه در ميانه صحن ساخته شده و ورودي آن از داخل كوچه مجاور است كه داراي 24 پله است.
مسجد عمادالدوله
مسجد عمادالدوله از آثار تاريخي دوره قاجار است كه در سال 1285 هـ .ق توسط امامقلي ميرزا عمادالدوله (والي غرب و سرحددار عراقين) ساخته شده است. اين بنا به صورت چهار ايواني ساخته شده و داراي سردر، صحن، ايوان، شبستان ستوندار و حجرههاي متعدد است. ورودي اصلي مسجد از طريق ايوان شرقي است. كه با در چوبي بزرگي به راسته بازار زرگرها ارتباط پيدا ميكند. پس از ساخت اين مسجدباني آن يكي از درهاي حرم حضرت علي (ع) را به كرمانشاه آورد و در اين مسجد نصب كرد و به جاي آن در نقره اي ديگري را وقف آستانه حضرت علي(ع) كرد. اين درگاه كه امروزه در مدخل مسجد و بازار زرگرها قرار دارد به «قاپي شاه نجف» مشهور است. در ديگر مسجد در ضلع جنوب غربي قرار دارد كه توسط دالاني به تقاطع بازار زرگرها و چهارسوق متصل ميشود.
سرآب نيلوفر
درياچه كوچكي است در 20 كيلومتري شمال غرب كرمانشاه كه مملو از گل هاي نيلوفر آبي است. اطراف اين سراب تأسيسات رفاهي- گردشگري و پارك احداث شده است. سراب نيلوفر پنجاه و پنجمين اثر طبيعي ملي است كه در خدمت ميراث طبيعي ايران ثبت شده است. طبق افسانههاي قديمي مردم كرمانشاه گنجينهاي از گنجهاي خسروپرويز پادشاه ساساني در اعماق اين سراب وجود دارد. در استان كرمانشاه 550 سراب و چشمه كوچك و بزرگ وجود دارد كه از آن جمله ميتوان به سرابهاي: روانسر، بيستون، سنقر، هرسين، دربند صحنه، خفرزنده و سراب قنبر و ... اشاره كرد.
تكيه بيگلربيگي
تكيه بيگلربيگي در زمان قاجاريه توسط «عبدالله خان» ملقب به «بيگلربيگي» در بافت قديمي كرمانشاه در محله فيضآباد كوچه «صارم الدوله» روبروي مسجد جامع در خيابان سپه ساخته شده است كه از لحاظ آينهكاري در ميان تكاياي كرمانشاه بي نظير است. سمت غربي حياط، تالار آينهكاري بزرگي است كه به حسينيه معروف است. در حال حاضر تكيه بيگلربيگي به عنوان موزه خط و كتابت مورد استفاده قرار گرفته است.
تكيه معاونالملك
تكيه معاونالملك از بناهاي دوره قاجاريه است كه در سال 1280 خورشيدي توسط حسن معيني (معاون الملك) در يكي از محلههاي قديمي كرمانشاه (لب آبشوران) بنا گرديد و در سال 1354 بهعنوان اثر ملي به ثبت رسيده است. در دوره جنبش مشروطه، مستبدين از اين بنا عليه آزادي خواهان استفاده مي كردند. لذا مشروطهخواهان بنا را به توپ بسته و ويران كردند. معاون الملك مجددا به بازسازي بنا اقدام كرد. شهرت اين بناي مذهبي به دليل هنر كاشي كاري است كه در آن به كار رفته. تصاويري كه روي كاشيها نقش شده شامل جنگهاي پيامبر(ص) و حضرت علي (ع) و واقعه كربلاست. ضمن آنكه تصاوير پادشاهان هخامنشي و تخت جمشيد و پهلوانان اسطورهاي روي كاشيها حك شده است. اشعار محتشم كاشاني درباره حوادث كربلا نيز با خط «ميرزا حسن خان» خطاط نوشته شده. تكيه معاون الملك داراي سه حياط است كه به نام هاي حسينيه- زينبيه و عباسيه خوانده مي شود.
راسته بازاركرمانشاه
بازارها در دوران فئودالي و پيشسرمايهداري مركز دادوستد تجاري بودند و كار پاساژ را در دوران سرمايه داري انجام ميدادند. بازار سنتي سرپوشيده كرمانشاه قدمتي 200 ساله دارد و در زمان «محمدعلي ميرزا دولتشاه» ساخته شده است.اما بعدها دو خيابان سپه و برزه دماغ اين بازار را قطع كردهاند. بازار كرمانشاه داراي چندين راسته بوده از جمله: بازار آهنگرها، بازار صندوق سازها، بازار بزازها(بزازخانه)، بازار كليچه پزها، بازار زرگرها، بازار سراجها، بازار علافها(علافخانه)، بازار توپخانه، بازار گاوكشها، بازار چال حسنخان، بازار كليميها، بازار حلبيسازها، بازار حوري آباد، بازار بنكدارها، بازار مسگرها و تاريكه بازار. بازار كرمانشاه مثل همه بازارها داراي حمام، مسجد، قهوه خانه، كاروانسرا، دكانهاي غذاخوري، سلماني و ... بودند كه يكي از معروف ترين سالنهاي غذاخوري (چلوكبابي) در بازار كرمانشاه چلوكباب مهديخان عليزاده (ماهي خان) بود، كه غذايش در ايران معروف بود.
خانه خواجه باروخ
خواجه باروخ يك تاجر كليمي بوده كه در زمان قاجاريه در محله يهودي نشين فيض آباد كرمانشاه منزل مسكوني بزرگ و زيبايي ساخته است. اين بنا اكنون سالم و پا برجاست و مثل خانه هاي قديمي آن زمان داراي بيروني و اندروني است. بيروني به وسيله دالاني دراز وارد اندروني مي شود. وسط حياط حوض مستطيل شكلي دارد و اطراف حياط هم اطاق هاي متعدد و جلو اتاق ها ايوان ستون دار كه ستون ها آجري و به صورت پله اي و مقرنس هستند. از معدود خانه هاي آن عصر است كه حمام داشته، همچنين خانه داراي يك تونل زيرزميني است كه اين تونل به محله جلوخان راه دارد و براي فرار اهالي خانه ساخته شده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.