|

«کارته سخي» ميعادگاه نوروز و زائران

«کارته سخي» منطقه‌اي در غرب شهر کابل و زيارتگاه معروف سخي در دامنه‌ کوه «آسمايي» در منطقه «کارته سخي» واقع شده که در غرب آن دانشگاه کابل و شفاخانه علي‌آباد، شرق آن کوه‌ تلويزيون، جنوب آن «تپه‌ سلام» و شمال آن تپه‌ «خاکي گردنه» قرار دارد. اين منطقه بزرگ‌ترين مرکز تجمع شيعيان کابل و ولايات اطراف آن است و هرسال با شروع سال نوي شمسي و عيد نوروز و همچنين در روز عاشورا هزاران نفر از مردم افغانستان در آن گردهم مي‌آيند.
بخشي از مردم افغانستان معتقدند که حضرت علي (ع) هنگام سفر به مزار شريف از اين مکان عبور کرده است.
اين زيارتگاه در ابتدا، يک گنبد داشت که مادر امان‌الله‌خان، «حيات بيگم» گنبد ديگري در کنار گنبد اولي ساخت. سپس آيت‌الله «ميرسيد علي احمد حجت» چند گنبد کوچک ديگر ساخت و حالا اين زيارتگاه شش گنبد، يک چله‌خانه، يک ديگ سنگي و سه دروازه ورودي دارد.
سنگ بزرگي به نام سنگ «ذوالفقار» در پشت اين زيارتگاه واقع شده و پرچم سبزي روي آن به اهتزاز درآمده است. همچنين شکافي در اين سنگ وجود دارد که مردم معتقدند هرکس گناه نکرده يا کمتر گناه مرتکب شده، توانايي گذر از آن را دارد.
در مجموع مساحت اين زيارتگاه به 10هزارمترمربع مي‌رسد و چند سال قبل نيز بازسازي و مرمت شده است.
اما به گفته «سعيد ميرآقا علوي»، خادم و والي زيارتگاه سخي قدمت اين مزار به زمان احمدشاه ابدالي در سال ۱۰۹۶ هجري شمسي مي‌رسد.
سعيد ميرآقا علوي معتقد است زماني که احمدشاه ابدالي به همراه لشکر خود براي انتقال خرقه رسول‌الله(ص) از فيض‌آباد رهسپار قندهار بودند در دامنه علي‌آباد براي استراحت اتراق مي‌کنند، احمدشاه در آنجا به خواب مي‌رود و در رويا مردي سبزپوش را در حال نماز‌خواندن مي‌بيند که شمشير دو سر منسوب به حضرت علي(ع) را حمايل کرده است. او براي حفاظت از خرقه رسول اکرم(ص) حکم مي‌کند در مکاني که در خواب ديده، حرم و بارگاهي بنا شود و به اين صورت اولين گنبد کارته سخي بنا مي‌شود. زمان بناي گنبد دوم به دوراني برمي‌گردد که قشون هند به فرمان بريتانيايي‌ها به افغانستان حمله مي‌کنند. همسر و مادر امان‌الله نذر مي‌کنند که با شکست انگليسي‌ها و بازپس‌گيري استقلال افغانستان گنبد دوم کارته سخي را بنا کنند و بدين‌ترتيب پس خروج آنها از افغانستان، گنبد دوم به فرمان حيات بيگم مادر امان‌الله‌خان ساخته مي‌شود.
پس از آن به امر آيت‌الله سيدميرعلي احمد حجت، بنيانگذار تشيع در افغانستان و نماينده حوزه علميه نجف، مراسم شروع سال نو و مراسم روز عاشورا در اين مکان مقدس برگزار مي‌شود و زايران از سراسر ولايات جهت زيارت به کارته سخي روان مي‌شوند. در زمان حکومت کمونيست‌ها در افغانستان، «سلطان علي کشمند»، صدراعظم حکومت به دور مزار سخي حصار مي‌کشد و زيارتگاه شکل امروزي را به خود مي‌گيرد و پس از آن در سال ۱۳۸۵ «حاجي سالم محمد نظري» با هزينه شخصي خود و با استفاده از کاشي‌هاي لاجورد ايراني عمارت کارته سخي را بازسازي مي‌کند.
عيد نوروز در افغانستان نه‌تنها به عنوان عيدي سنتي و باستاني که به عنوان يکي از اعياد مذهبي بخشی از مردم تجليل مي‌شود. گروه عمده‌اي از مردم در بخش‌هايي از افغانستان معتقدند نوروز مصادف با روز بيعت مسلمانان با امير مومنان علي(ع) و رسيدن آن حضرت به خلافت و روز به‌تخت‌نشيني وي است و به همين دليل در اين روز در مزار کارته سخي مراسم برافراشتن پرچم توحيد با حضور تعداد زيادي از مردم برگزار مي‌شود.
کودکانی آب حمل مي‌کنند در اطراف قبرستان با دريافت پول قبور را مي‌شويند.
زيارتگاه سخي در دامنه کوه و مکان خوش‌آب‌وهوايي واقع است که در اطراف آن تنها در منطقه چهارراه «دهبوري» يک پارک کوچک به نام «پارک معلم» هم وجود دارد.
اين در حالي است که نه در منطقه کارته چهار، نه در کوته سنگي، نه در خوشحال‌خان و نه در دشت برچي هيچ پارک تفريحي وجود ندارد به همين خاطر شهروندان شهر کابل با خانواده‌هايشان هم براي زيارت و هم براي تفريح به اين مکان مي‌آيند.
شب‌هاي تابستان زيارتگاه سخي ميزبان خانواده‌هايي است که در صحن اين زيارتگاه فرشي پهن کرده‌اند و غذايي را که در خانه پخته‌اند، در زير نور مهتاب و چراغ‌هاي زيارتگاه ميل مي‌کنند.
در نوروز هرسال در اين مکان علم سخي برافراشته مي‌شود که تا 40روز همچنان برافراشته مي‌ماند و در نهم ماه ثور (ارديبهشت) پايين آورده مي‌شود.
داخل زيارتگاه زنان و مرداني را مي‌بيني که در گوشه‌هايي نشسته‌اند؛ يکي نماز مي‌خواند، آن يکي قرآن مي‌خواند، آن ديگري دعا مي‌کند و آن سو‌تر صداي نجواي زني با «او» مي‌آيد... .

«کارته سخي» منطقه‌اي در غرب شهر کابل و زيارتگاه معروف سخي در دامنه‌ کوه «آسمايي» در منطقه «کارته سخي» واقع شده که در غرب آن دانشگاه کابل و شفاخانه علي‌آباد، شرق آن کوه‌ تلويزيون، جنوب آن «تپه‌ سلام» و شمال آن تپه‌ «خاکي گردنه» قرار دارد. اين منطقه بزرگ‌ترين مرکز تجمع شيعيان کابل و ولايات اطراف آن است و هرسال با شروع سال نوي شمسي و عيد نوروز و همچنين در روز عاشورا هزاران نفر از مردم افغانستان در آن گردهم مي‌آيند.
بخشي از مردم افغانستان معتقدند که حضرت علي (ع) هنگام سفر به مزار شريف از اين مکان عبور کرده است.
اين زيارتگاه در ابتدا، يک گنبد داشت که مادر امان‌الله‌خان، «حيات بيگم» گنبد ديگري در کنار گنبد اولي ساخت. سپس آيت‌الله «ميرسيد علي احمد حجت» چند گنبد کوچک ديگر ساخت و حالا اين زيارتگاه شش گنبد، يک چله‌خانه، يک ديگ سنگي و سه دروازه ورودي دارد.
سنگ بزرگي به نام سنگ «ذوالفقار» در پشت اين زيارتگاه واقع شده و پرچم سبزي روي آن به اهتزاز درآمده است. همچنين شکافي در اين سنگ وجود دارد که مردم معتقدند هرکس گناه نکرده يا کمتر گناه مرتکب شده، توانايي گذر از آن را دارد.
در مجموع مساحت اين زيارتگاه به 10هزارمترمربع مي‌رسد و چند سال قبل نيز بازسازي و مرمت شده است.
اما به گفته «سعيد ميرآقا علوي»، خادم و والي زيارتگاه سخي قدمت اين مزار به زمان احمدشاه ابدالي در سال ۱۰۹۶ هجري شمسي مي‌رسد.
سعيد ميرآقا علوي معتقد است زماني که احمدشاه ابدالي به همراه لشکر خود براي انتقال خرقه رسول‌الله(ص) از فيض‌آباد رهسپار قندهار بودند در دامنه علي‌آباد براي استراحت اتراق مي‌کنند، احمدشاه در آنجا به خواب مي‌رود و در رويا مردي سبزپوش را در حال نماز‌خواندن مي‌بيند که شمشير دو سر منسوب به حضرت علي(ع) را حمايل کرده است. او براي حفاظت از خرقه رسول اکرم(ص) حکم مي‌کند در مکاني که در خواب ديده، حرم و بارگاهي بنا شود و به اين صورت اولين گنبد کارته سخي بنا مي‌شود. زمان بناي گنبد دوم به دوراني برمي‌گردد که قشون هند به فرمان بريتانيايي‌ها به افغانستان حمله مي‌کنند. همسر و مادر امان‌الله نذر مي‌کنند که با شکست انگليسي‌ها و بازپس‌گيري استقلال افغانستان گنبد دوم کارته سخي را بنا کنند و بدين‌ترتيب پس خروج آنها از افغانستان، گنبد دوم به فرمان حيات بيگم مادر امان‌الله‌خان ساخته مي‌شود.
پس از آن به امر آيت‌الله سيدميرعلي احمد حجت، بنيانگذار تشيع در افغانستان و نماينده حوزه علميه نجف، مراسم شروع سال نو و مراسم روز عاشورا در اين مکان مقدس برگزار مي‌شود و زايران از سراسر ولايات جهت زيارت به کارته سخي روان مي‌شوند. در زمان حکومت کمونيست‌ها در افغانستان، «سلطان علي کشمند»، صدراعظم حکومت به دور مزار سخي حصار مي‌کشد و زيارتگاه شکل امروزي را به خود مي‌گيرد و پس از آن در سال ۱۳۸۵ «حاجي سالم محمد نظري» با هزينه شخصي خود و با استفاده از کاشي‌هاي لاجورد ايراني عمارت کارته سخي را بازسازي مي‌کند.
عيد نوروز در افغانستان نه‌تنها به عنوان عيدي سنتي و باستاني که به عنوان يکي از اعياد مذهبي بخشی از مردم تجليل مي‌شود. گروه عمده‌اي از مردم در بخش‌هايي از افغانستان معتقدند نوروز مصادف با روز بيعت مسلمانان با امير مومنان علي(ع) و رسيدن آن حضرت به خلافت و روز به‌تخت‌نشيني وي است و به همين دليل در اين روز در مزار کارته سخي مراسم برافراشتن پرچم توحيد با حضور تعداد زيادي از مردم برگزار مي‌شود.
کودکانی آب حمل مي‌کنند در اطراف قبرستان با دريافت پول قبور را مي‌شويند.
زيارتگاه سخي در دامنه کوه و مکان خوش‌آب‌وهوايي واقع است که در اطراف آن تنها در منطقه چهارراه «دهبوري» يک پارک کوچک به نام «پارک معلم» هم وجود دارد.
اين در حالي است که نه در منطقه کارته چهار، نه در کوته سنگي، نه در خوشحال‌خان و نه در دشت برچي هيچ پارک تفريحي وجود ندارد به همين خاطر شهروندان شهر کابل با خانواده‌هايشان هم براي زيارت و هم براي تفريح به اين مکان مي‌آيند.
شب‌هاي تابستان زيارتگاه سخي ميزبان خانواده‌هايي است که در صحن اين زيارتگاه فرشي پهن کرده‌اند و غذايي را که در خانه پخته‌اند، در زير نور مهتاب و چراغ‌هاي زيارتگاه ميل مي‌کنند.
در نوروز هرسال در اين مکان علم سخي برافراشته مي‌شود که تا 40روز همچنان برافراشته مي‌ماند و در نهم ماه ثور (ارديبهشت) پايين آورده مي‌شود.
داخل زيارتگاه زنان و مرداني را مي‌بيني که در گوشه‌هايي نشسته‌اند؛ يکي نماز مي‌خواند، آن يکي قرآن مي‌خواند، آن ديگري دعا مي‌کند و آن سو‌تر صداي نجواي زني با «او» مي‌آيد... .

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.