برسد به دست امانالله
مهدی قدیمی
15سالی گذشته از روزهایی که تازه موج آپارتمانسازی به محله ما رسیده بود و خانههای ویلایی، یکییکی تخریب میشدند تا آپارتمانهای سهطبقه جایشان را بگیرند. تا پیش از آن نماد افغانهای ساکن در محله ما، «سید» بود؛ پیرمردی مهربان که سالها با خانوادهاش ساکن محل ما بود. خدا رحمتش کند که دوسال قبل همانطور آرام و بیسروصدا از دنیا رفت، اما آنروزها سپردن کلید اتاقهای نگهبانی به جوانان افغانستانی که بچهمحلهای موقتی ما بودند، باب جدیدی بود از آشنایی با آنها که دیگر «افغان»بودنشان برای ما نشانه غیرخودیبودن نبود. اما بین همه این هممحلهایهای موقتی، داستان «امانالله» چیز دیگری بود. خانه ویلایی نبش کوچه ما را تازه تخریب کرده بودند و همان روزهایی که در رقابت با محله کناری مشغول ردیفکردن ریسههای لامپ رنگی و بساط تزیین خیابان برای یک جشن مذهبی بودیم، متوجه حضور امانالله شدیم. تازه ساکن اتاقک نگهبانی خانه نبش کوچه شده بود و بعدازظهرها کنار در ورودی میایستاد، دستبهسینه، تکیه میداد به دیوار و ما را نگاه میکرد. سنش چندسالی بزرگتر از ما بود. مثل همان روزهایی که بشیر فوتبال بازیکردنمان را نگاه میکرد و معلوم بود منتظر است تا دعوتش کنیم، ما را نگاه میکرد. یکبار وقت داربستبستن، آچار از دستم افتاد جلوی پایش، سریع خم شد و برداشت و آورد و گفت کمک نمیخواهی؟ همین شد آغاز رفاقتمان. آنقدر پابهپای ما آمد و کمک کرد اصلا نفهمیدیم کی با امانالله صمیمی شدیم. جنسش نهتنها با همه قبلیها که با بچههای محل خودمان هم فرق میکرد. صبوری و سکوتش مثل پدرها بود. تا چشم به هم زدیم، ماه رمضان شد. افطاریها دلم نمیآمد خانه باشم و او تنها باشد. نان و پنیر و شیر و بامیه را میگرفتم و به اتاقک نگهبانیاش میرفتم. گوشه آن اتاق چهارمتری، چندکتاب روی هم چیده بود و سر همان سفرههای افطاری دونفره، بالاخره گفت که داستانش چیست. دانشجوی مهندسی الکترونیک بوده و بعد تغییر رشته داده بود که حقوق بخواند و بعد احمدشاهمسعود دل او را هم با خود برده بود. چنان با عشق از احمدشاهمسعود سخن میگفت که نمیشد آدم بشنود و بغض نکند. از روزهای آخر در کوهستان و از آوارگیها و فراریشدنها بعد از شهادت احمدشاهمسعود. از اینکه بالاخره به ایران آمده و دلش میخواهد دوباره به افغانستان برگردد تا درسش را بخواند. اواخر ماه رمضان یکی از آن کتابها را به من داد؛ «کشکول شیخبهایی». گفت بخوان و به خودم برگردان. چندروز که از آن ماه رمضان گذشت، یکروز بعدازظهر، حمید در خیابان صدایم زد. رفتم پیشش و گفتم «امانالله را ندیدی؟ دو، سهروزی است خانه نیست.» گفت اتفاقا امروز رفت و گفت از مهدی خداحافظی کن.» حالا از آنروزها 15سال گذشته، دیگر سالهاست که نه در محله ما و نه در محله کناری کسی به فکر چراغانی نیست. حالا من روزنامهنگار شدم و او را نمیدانم کجاست اما حالا گفتم این چندخط را بنویسم؛ شاید یکی از آنهایی که این ستون را میخواند «امانالله» را بشناسد و سلامم را به او برساند.
15سالی گذشته از روزهایی که تازه موج آپارتمانسازی به محله ما رسیده بود و خانههای ویلایی، یکییکی تخریب میشدند تا آپارتمانهای سهطبقه جایشان را بگیرند. تا پیش از آن نماد افغانهای ساکن در محله ما، «سید» بود؛ پیرمردی مهربان که سالها با خانوادهاش ساکن محل ما بود. خدا رحمتش کند که دوسال قبل همانطور آرام و بیسروصدا از دنیا رفت، اما آنروزها سپردن کلید اتاقهای نگهبانی به جوانان افغانستانی که بچهمحلهای موقتی ما بودند، باب جدیدی بود از آشنایی با آنها که دیگر «افغان»بودنشان برای ما نشانه غیرخودیبودن نبود. اما بین همه این هممحلهایهای موقتی، داستان «امانالله» چیز دیگری بود. خانه ویلایی نبش کوچه ما را تازه تخریب کرده بودند و همان روزهایی که در رقابت با محله کناری مشغول ردیفکردن ریسههای لامپ رنگی و بساط تزیین خیابان برای یک جشن مذهبی بودیم، متوجه حضور امانالله شدیم. تازه ساکن اتاقک نگهبانی خانه نبش کوچه شده بود و بعدازظهرها کنار در ورودی میایستاد، دستبهسینه، تکیه میداد به دیوار و ما را نگاه میکرد. سنش چندسالی بزرگتر از ما بود. مثل همان روزهایی که بشیر فوتبال بازیکردنمان را نگاه میکرد و معلوم بود منتظر است تا دعوتش کنیم، ما را نگاه میکرد. یکبار وقت داربستبستن، آچار از دستم افتاد جلوی پایش، سریع خم شد و برداشت و آورد و گفت کمک نمیخواهی؟ همین شد آغاز رفاقتمان. آنقدر پابهپای ما آمد و کمک کرد اصلا نفهمیدیم کی با امانالله صمیمی شدیم. جنسش نهتنها با همه قبلیها که با بچههای محل خودمان هم فرق میکرد. صبوری و سکوتش مثل پدرها بود. تا چشم به هم زدیم، ماه رمضان شد. افطاریها دلم نمیآمد خانه باشم و او تنها باشد. نان و پنیر و شیر و بامیه را میگرفتم و به اتاقک نگهبانیاش میرفتم. گوشه آن اتاق چهارمتری، چندکتاب روی هم چیده بود و سر همان سفرههای افطاری دونفره، بالاخره گفت که داستانش چیست. دانشجوی مهندسی الکترونیک بوده و بعد تغییر رشته داده بود که حقوق بخواند و بعد احمدشاهمسعود دل او را هم با خود برده بود. چنان با عشق از احمدشاهمسعود سخن میگفت که نمیشد آدم بشنود و بغض نکند. از روزهای آخر در کوهستان و از آوارگیها و فراریشدنها بعد از شهادت احمدشاهمسعود. از اینکه بالاخره به ایران آمده و دلش میخواهد دوباره به افغانستان برگردد تا درسش را بخواند. اواخر ماه رمضان یکی از آن کتابها را به من داد؛ «کشکول شیخبهایی». گفت بخوان و به خودم برگردان. چندروز که از آن ماه رمضان گذشت، یکروز بعدازظهر، حمید در خیابان صدایم زد. رفتم پیشش و گفتم «امانالله را ندیدی؟ دو، سهروزی است خانه نیست.» گفت اتفاقا امروز رفت و گفت از مهدی خداحافظی کن.» حالا از آنروزها 15سال گذشته، دیگر سالهاست که نه در محله ما و نه در محله کناری کسی به فکر چراغانی نیست. حالا من روزنامهنگار شدم و او را نمیدانم کجاست اما حالا گفتم این چندخط را بنویسم؛ شاید یکی از آنهایی که این ستون را میخواند «امانالله» را بشناسد و سلامم را به او برساند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.