مدیرعامل سازمان تامیناجتماعی در گفتوگو با «شرق»:
10 بیمارستان میلاد در کشور راهاندازی میشود
سیدتقی نوربخش، مدیرعامل سازمان تامیناجتماعی، در دهه فجر با حضور در شهرهای زابل، زاهدان، شهرکرد، بوشهر، بندر عباس، پلدختر، اصفهان، میمه، شهرکرد، خرمآباد، سمنان و... طرحهای مختلف بیمهای و درمانی را افتتاح کرد. درخلال این برنامههای فشرده، فرصتی به دست آمد تا با وی درباره موضوعات مختلف مرتبط با سازمان تحت نظارت و مدیریتش از برنامههای سازمان برای ارتقاي خدمات درمانی گرفته تا معوقات این سازمان و بودجه سال آتی و... سخن بگوییم. آنچه درپی میآید ماحصل گفتوگوی کوتاه ما با مدیرعامل سازمان تامیناجتماعی کل کشور است.
یکی از شعارهایی که در ابتدای دولت یازدهم، بهویژه در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی داده شده توجه به مساله رفاه و خدمات درمانی موردنیاز جامعه بوده است. برایناساس سازمان تامیناجتماعی تاکنون برای ارتقای خدمات درمانی و افزایش پوششهای حمایتی چه اقداماتی انجام داده و چه بروندادی داشته است؟
سازمان تامیناجتماعی برای ارتقاي خدمات درمانی خود به افراد تحتپوشش، اقدامهای مناسبی داشته است و تمام تلاش سازمان بر این بوده است تا سهولت در دسترسی، برای همه افراد تحتپوشش به وجود آید، در همین خصوص فقط در دهه فجر امسال، 36 پروژه ملی و استانی در بخشهای درمانی و بیمهای افتتاح شد. یکی از این طرحهای ملی، بیمارستان پیامبر اعظم (ص) در کرمان است که تحت عنوان میلاد2 شناخته میشود. این بیمارستان 300تختخوابی با اعتباری بالغ بر 170میلیاردتومان در شش طبقه ساخته شد و مجهزترین بیمارستان در جنوبشرق کشور است. تلاش سازمان بر این خواهد بود تا در راستای دسترسی بهینه و افزایش سطح خدمات درمانی افراد تحتپوشش 10 بیمارستان با برند میلاد در سطح کشور ساخته شود. همچنین ساختمان جدید بیمارستان آیتالله کاشانی در منطقه بعثت خزانه بخارایی به مساحت 900مترمربع و با زیربنای 8271 مترمربع در هفتطبقه از دیگر طرحهایی بود که در این ایام افتتاح و به بهرهبرداری رسید.
برخی خدمات دارویی و درمانی در سازمان تامیناجتماعی هنوز زیر پوشش بیمه نبوده و بسیاری از این مساله ابراز نارضایتی کردهاند. دراینراستا آیا اقدامی صورت گرفته است؟
در ابتدای امر کاستیهایی دراینزمینه وجود داشته است؛ اما تلاشهايي بهعمل آمده تا در راستای سیاستهای دولت تدبیروامید برای کاهش هزینه دارویی افراد تحت پوشش سازمان نیز گامهایی برداشته شود که در این خصوص میتوان به زیر پوشش درآمدن خدمات و داروهای ناباروری اشاره کرد که هزینههای زیادی بر دوش خانواده قرار میدهد. مستمریبگیران هم هزینههای زیادی را برای دارو و درمان صرف میکنند اما با اقداماتی که انجام شده است، مستمریبگیران سازمان تامیناجتماعی میتوانند در مراجعه به مراکز دانشگاهی کشور بدون پرداخت فرانشیز، از خدمات آن مراکز درمانی بهرهمند شوند.
یعنی در میزان هزینههایی که مردم باید پرداخت کنند، تغییری ایجاد شده است؟
بله. میزان پرداخت از جیب مردم در گذشته بیش از 50درصد بود، اما اکنون به زیر ششدرصد رسیده است و اگرچه هنوز مشکلاتی وجود دارد؛ ولی باید پوششهای درمانی و بهداشتی را افزایش دهیم و تلاشهایی هم در این رابطه صورت گرفته است. برهمیناساس در جلسه شورایعالی بیمه قرار شده است تعدادی از اقلام دارویی و خدمات درمانی مصوب شده و تحت پوشش بیمه قرار بگیرند.
به تلاش دراینزمینه اشاره کردید، برای سال آتی و هزینههای درمانی چه تدابیری اندیشیده شده است؟
اعتبارات درمان در سال آینده افزایش خواهد داشت. افزایش بودجهای ما در سال 94 در درمان غیرمستقیم 38درصد و در درمان مستقیم 25درصد است. طرح تحول نظام سلامت هم یکی از راهبردهای دولت یازدهم است و در راستای اجرای این طرح، با بخش درمان کشور هماهنگی کامل داریم.
پس میزان تامین بودجه تامیناجتماعی برای سال 94 افزایش یافته است؟
بودجه سال 94 سازمان تامیناجتماعی به هیاتمدیره این سازمان تقدیم شده است و مراحل تقنینی خود را میگذراند. بودجه سال 94 سازمان تامیناجتماعی 58هزارو106میلیاردو55میلیون تومان است که در سهبخش پرداخت تعهدات درازمدت (مستمری و بازنشستگی) درمان و سرمایهگذاری تنظیم شده است.
برای حمایت از اشتغال مقرریبگیران بیمه در سال جاری و برای سال بعد چه برنامهای دارید؟
ایجاد تسهیلاتی برای اشتغال مقرریبگیران بیمه بیکاری، ازجمله موارد همکاری تامیناجتماعی و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی بوده است و برهمیناساس هم پس از اشتغالبهکار این افراد 90درصد حقوق آنان توسط سازمان تامیناجتماعی پرداخت میشود و 50درصد حقوق نیز توسط کارفرما پرداخت خواهد شد و کارگر با 140درصد حقوق مشغولبهکار میشود. ازاینرو علاوه بر ایجاد اشتغال، بیمهشده بر سر کار برگشته و انگیزه، هم برای کارگر و هم کارفرما ایجاد شده است.
درهمینراستا هم شش تفاهمنامه با وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی امضا شده و از سوی وزیر ابلاغ شده است که بهداشت محیط کار، مشاغل سخت و زیانآور و احصای سوابق بیمهشدگان، از جمله موضوعهای این تفاهمنامهها هستند.
آیا درباره بیمه کارگران ساختمانی هم با همکاری وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی برنامهای داشتهاید؟ چون این بیمه چندبار دستخوش تغییر شده و به نظر سرنوشتش نامعلوم است؟
بله، ازآنجاییکه قانون بیمه کارگران ساختمانی طی سالجاری سه بار تغییر کرد، در نهایت قانون جدید با تصویب مجلس و شورای نگهبان ابلاغ و اجرایی میشود. بخشنامه جدید کارگران ساختمانی به واحدهای اجرایی سازمان تامیناجتماعی در سراسر کشور ابلاغ شده است. البته در سال ۹۲ مبلغ ۹۰۰ میلیارد تومان از محل مالیات بر ارزشافزوده به عنوان منابع بیمه کارگران ساختمانی به تامیناجتماعی پرداخت شد و در بودجه سال 1393 این مبلغ حذف و مقرر شد کارفرمایان بر اساس متراژ واحدهای ساختمانی، دو تا چهاردرصد به تامیناجتماعی، پرداخت کنند.
به دلیل اینکه میزان ساختوسازها براساس آمارهای موجود در سالجاری کاهش یافت بهطوریکه طبق آمار موجود در تهران تا ۴۰درصد و در شهرستانها نیز تا ۶۸درصد کاهش داشته است، بنابراین منابع این سازمان از این محل با کاهش مواجه شد و براساس منابع دریافتی، در واقع میتوانستیم ۳۰۰هزار نفر را بیمه کنیم اما با توجه به تعهدات سازمان و در راستای حمایت از بیمهشدگان، ارایه خدمات به تمامی کارگران ساختمانی ادامه یافت و هیچ کارگر ساختمانی از شمول بیمه خارج نشد.
اما در نهایت پیشنهاداتی برای اصلاح قانون بیمه کارگران ساختمانی مطرح شد و سازمان تامیناجتماعی نیز در تدوین قانون جدید همکاری کرد. براساس همین قانون جدید هم، مکانیسم دریافت حق بیمه به درصدی از تراکم پروانه ساختمان تغییر یافته است که براساس تصویب هیاتوزیران بین ۱۵ تا ۲۰درصد خواهد بود و امیدواریم با اصلاح قانون امکان افزایش پوشش بیمهای کارگران ساختمانی فراهم شود.
مطالبات پرداختنشده مراکز درمانی و پزشکان عمومی و مطالبات معوقه بیمهای از برخی کارخانهها و شهرداریها از دیگر مواردی است که مورد اعتراض بوده است. آیا اقدامی دراینباره صورت گرفته یا قرار است صورت بگیرد؟
مطالبات مراکز طرف قرارداد به طور کامل تا آبانماه پرداخت شده است و سازمان برای پرداخت، مطالبات آبان مراکز طرف قرارداد و همچنین مطالبات پزشکان عمومی تا اول دیماه، آمادگی دارد. درباره مطالبات معوقه بیمهای از برخی کارخانهها و شهرداریها هم درحالحاضر سازمان تامیناجتماعی از کارفرمایان ششهزارمیلیاردتومان مطالبه قطعی دارد که بسیاری از آنها به شهرداریها بازمیگردد. طبق قانون، این سازمان میتواند حساب این کارخانهها یا شهرداریها را ببندد و مطالبات خود را برداشت کند، چراکه این سازمان خدمات 17گانه خود در بخش درمان و بیمهای برای افراد تحتپوشش خود را از طریق دریافت همین حق بیمهها انجام میدهد اما با توجه به ملاحظاتی که وجود دارد و در جهت حمایت از اشتغال، تولید و خدمات شهری تا جایی که بتوانیم ملاحظه میکنیم و این کار را انجام نمیدهیم، اما باید توجه داشته باشیم که نیروی کار شاغل در آن واحدها نیازمند حمایتهای تامیناجتماعی هستند و با قطع حق بیمه آنان توسط کارفرمایان، کارگران و خانواده آنان که اعتبار دفترچه آنها تمام و سابقهشان قطع میشود، متضرر خواهند شد. همانطور که میدانید مهمترین عملکردسازمانهای
بیمهگر اجتماعی، تولید امنیت اجتماعی است و مهمترین شاخص موفقیت این سازمانها هم تولید امنیت محسوب میشود. سازوکار یک سازمان بیمهگر، بینالنسلی است.
مرخصی زایمان هم مساله دیگری است که باوجود تصویب مجلس عملیاتی نشده است. چرا این اتفاق صورت نمیگیرد؟ مشکل کجاست؟
قانونگذار محل تامین منابع اجرای این قانون را مشخص کرده، اما منابع تاکنون تامین نشده است. برای اجرای این قانون، نیازمند تامین اعتبارات هستیم و براساس برآورد انجامشده در هر سال، افزایش مرخصی زایمان زنان از ششماه به 9 ماه، نیازمند اعتباری حدود 500میلیاردتومان است.
چندی پیش آزمون استخدامی سازمان تامیناجتماعی برگزار شد. نتایج این آزمون چه شد و به کجا رسید؟
در راستای برقراری عدالت در استخدام و ایجاد فرصت برابر برای شرکتکنندگان در آزمون استخدامی، برای نخستینبار تصمیم گرفته شد تا آزمون استخدامی از طریق سازمان سنجش برگزار شود. طراحی سوالها، برگزاری، تصحیح و اعلام نتایج برعهده سازمان سنجش بود و هیچ شبههای برجای نگذاشت. قرار بود دوهزارو800نفر استخدام شوند و از این تعداد 25درصد سهمیه خانواده شهدا بود که اعمال شد. برای بقیه افراد، زمان مصاحبه در نظر گرفته شد و اکنون در مرحله گزینش قرار دارند. برخی مراکز بیمهای و درمانی که در دهه فجر راهاندازی شدند نیاز به نیرو داشتیم. این موارد نیز از بین همین پذیرفتهشدگان به کار گرفته شدند و هیچ نیرویی بدون آزمون جذب نمیشود.
سیدتقی نوربخش، مدیرعامل سازمان تامیناجتماعی، در دهه فجر با حضور در شهرهای زابل، زاهدان، شهرکرد، بوشهر، بندر عباس، پلدختر، اصفهان، میمه، شهرکرد، خرمآباد، سمنان و... طرحهای مختلف بیمهای و درمانی را افتتاح کرد. درخلال این برنامههای فشرده، فرصتی به دست آمد تا با وی درباره موضوعات مختلف مرتبط با سازمان تحت نظارت و مدیریتش از برنامههای سازمان برای ارتقاي خدمات درمانی گرفته تا معوقات این سازمان و بودجه سال آتی و... سخن بگوییم. آنچه درپی میآید ماحصل گفتوگوی کوتاه ما با مدیرعامل سازمان تامیناجتماعی کل کشور است.
یکی از شعارهایی که در ابتدای دولت یازدهم، بهویژه در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی داده شده توجه به مساله رفاه و خدمات درمانی موردنیاز جامعه بوده است. برایناساس سازمان تامیناجتماعی تاکنون برای ارتقای خدمات درمانی و افزایش پوششهای حمایتی چه اقداماتی انجام داده و چه بروندادی داشته است؟
سازمان تامیناجتماعی برای ارتقاي خدمات درمانی خود به افراد تحتپوشش، اقدامهای مناسبی داشته است و تمام تلاش سازمان بر این بوده است تا سهولت در دسترسی، برای همه افراد تحتپوشش به وجود آید، در همین خصوص فقط در دهه فجر امسال، 36 پروژه ملی و استانی در بخشهای درمانی و بیمهای افتتاح شد. یکی از این طرحهای ملی، بیمارستان پیامبر اعظم (ص) در کرمان است که تحت عنوان میلاد2 شناخته میشود. این بیمارستان 300تختخوابی با اعتباری بالغ بر 170میلیاردتومان در شش طبقه ساخته شد و مجهزترین بیمارستان در جنوبشرق کشور است. تلاش سازمان بر این خواهد بود تا در راستای دسترسی بهینه و افزایش سطح خدمات درمانی افراد تحتپوشش 10 بیمارستان با برند میلاد در سطح کشور ساخته شود. همچنین ساختمان جدید بیمارستان آیتالله کاشانی در منطقه بعثت خزانه بخارایی به مساحت 900مترمربع و با زیربنای 8271 مترمربع در هفتطبقه از دیگر طرحهایی بود که در این ایام افتتاح و به بهرهبرداری رسید.
برخی خدمات دارویی و درمانی در سازمان تامیناجتماعی هنوز زیر پوشش بیمه نبوده و بسیاری از این مساله ابراز نارضایتی کردهاند. دراینراستا آیا اقدامی صورت گرفته است؟
در ابتدای امر کاستیهایی دراینزمینه وجود داشته است؛ اما تلاشهايي بهعمل آمده تا در راستای سیاستهای دولت تدبیروامید برای کاهش هزینه دارویی افراد تحت پوشش سازمان نیز گامهایی برداشته شود که در این خصوص میتوان به زیر پوشش درآمدن خدمات و داروهای ناباروری اشاره کرد که هزینههای زیادی بر دوش خانواده قرار میدهد. مستمریبگیران هم هزینههای زیادی را برای دارو و درمان صرف میکنند اما با اقداماتی که انجام شده است، مستمریبگیران سازمان تامیناجتماعی میتوانند در مراجعه به مراکز دانشگاهی کشور بدون پرداخت فرانشیز، از خدمات آن مراکز درمانی بهرهمند شوند.
یعنی در میزان هزینههایی که مردم باید پرداخت کنند، تغییری ایجاد شده است؟
بله. میزان پرداخت از جیب مردم در گذشته بیش از 50درصد بود، اما اکنون به زیر ششدرصد رسیده است و اگرچه هنوز مشکلاتی وجود دارد؛ ولی باید پوششهای درمانی و بهداشتی را افزایش دهیم و تلاشهایی هم در این رابطه صورت گرفته است. برهمیناساس در جلسه شورایعالی بیمه قرار شده است تعدادی از اقلام دارویی و خدمات درمانی مصوب شده و تحت پوشش بیمه قرار بگیرند.
به تلاش دراینزمینه اشاره کردید، برای سال آتی و هزینههای درمانی چه تدابیری اندیشیده شده است؟
اعتبارات درمان در سال آینده افزایش خواهد داشت. افزایش بودجهای ما در سال 94 در درمان غیرمستقیم 38درصد و در درمان مستقیم 25درصد است. طرح تحول نظام سلامت هم یکی از راهبردهای دولت یازدهم است و در راستای اجرای این طرح، با بخش درمان کشور هماهنگی کامل داریم.
پس میزان تامین بودجه تامیناجتماعی برای سال 94 افزایش یافته است؟
بودجه سال 94 سازمان تامیناجتماعی به هیاتمدیره این سازمان تقدیم شده است و مراحل تقنینی خود را میگذراند. بودجه سال 94 سازمان تامیناجتماعی 58هزارو106میلیاردو55میلیون تومان است که در سهبخش پرداخت تعهدات درازمدت (مستمری و بازنشستگی) درمان و سرمایهگذاری تنظیم شده است.
برای حمایت از اشتغال مقرریبگیران بیمه در سال جاری و برای سال بعد چه برنامهای دارید؟
ایجاد تسهیلاتی برای اشتغال مقرریبگیران بیمه بیکاری، ازجمله موارد همکاری تامیناجتماعی و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی بوده است و برهمیناساس هم پس از اشتغالبهکار این افراد 90درصد حقوق آنان توسط سازمان تامیناجتماعی پرداخت میشود و 50درصد حقوق نیز توسط کارفرما پرداخت خواهد شد و کارگر با 140درصد حقوق مشغولبهکار میشود. ازاینرو علاوه بر ایجاد اشتغال، بیمهشده بر سر کار برگشته و انگیزه، هم برای کارگر و هم کارفرما ایجاد شده است.
درهمینراستا هم شش تفاهمنامه با وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی امضا شده و از سوی وزیر ابلاغ شده است که بهداشت محیط کار، مشاغل سخت و زیانآور و احصای سوابق بیمهشدگان، از جمله موضوعهای این تفاهمنامهها هستند.
آیا درباره بیمه کارگران ساختمانی هم با همکاری وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی برنامهای داشتهاید؟ چون این بیمه چندبار دستخوش تغییر شده و به نظر سرنوشتش نامعلوم است؟
بله، ازآنجاییکه قانون بیمه کارگران ساختمانی طی سالجاری سه بار تغییر کرد، در نهایت قانون جدید با تصویب مجلس و شورای نگهبان ابلاغ و اجرایی میشود. بخشنامه جدید کارگران ساختمانی به واحدهای اجرایی سازمان تامیناجتماعی در سراسر کشور ابلاغ شده است. البته در سال ۹۲ مبلغ ۹۰۰ میلیارد تومان از محل مالیات بر ارزشافزوده به عنوان منابع بیمه کارگران ساختمانی به تامیناجتماعی پرداخت شد و در بودجه سال 1393 این مبلغ حذف و مقرر شد کارفرمایان بر اساس متراژ واحدهای ساختمانی، دو تا چهاردرصد به تامیناجتماعی، پرداخت کنند.
به دلیل اینکه میزان ساختوسازها براساس آمارهای موجود در سالجاری کاهش یافت بهطوریکه طبق آمار موجود در تهران تا ۴۰درصد و در شهرستانها نیز تا ۶۸درصد کاهش داشته است، بنابراین منابع این سازمان از این محل با کاهش مواجه شد و براساس منابع دریافتی، در واقع میتوانستیم ۳۰۰هزار نفر را بیمه کنیم اما با توجه به تعهدات سازمان و در راستای حمایت از بیمهشدگان، ارایه خدمات به تمامی کارگران ساختمانی ادامه یافت و هیچ کارگر ساختمانی از شمول بیمه خارج نشد.
اما در نهایت پیشنهاداتی برای اصلاح قانون بیمه کارگران ساختمانی مطرح شد و سازمان تامیناجتماعی نیز در تدوین قانون جدید همکاری کرد. براساس همین قانون جدید هم، مکانیسم دریافت حق بیمه به درصدی از تراکم پروانه ساختمان تغییر یافته است که براساس تصویب هیاتوزیران بین ۱۵ تا ۲۰درصد خواهد بود و امیدواریم با اصلاح قانون امکان افزایش پوشش بیمهای کارگران ساختمانی فراهم شود.
مطالبات پرداختنشده مراکز درمانی و پزشکان عمومی و مطالبات معوقه بیمهای از برخی کارخانهها و شهرداریها از دیگر مواردی است که مورد اعتراض بوده است. آیا اقدامی دراینباره صورت گرفته یا قرار است صورت بگیرد؟
مطالبات مراکز طرف قرارداد به طور کامل تا آبانماه پرداخت شده است و سازمان برای پرداخت، مطالبات آبان مراکز طرف قرارداد و همچنین مطالبات پزشکان عمومی تا اول دیماه، آمادگی دارد. درباره مطالبات معوقه بیمهای از برخی کارخانهها و شهرداریها هم درحالحاضر سازمان تامیناجتماعی از کارفرمایان ششهزارمیلیاردتومان مطالبه قطعی دارد که بسیاری از آنها به شهرداریها بازمیگردد. طبق قانون، این سازمان میتواند حساب این کارخانهها یا شهرداریها را ببندد و مطالبات خود را برداشت کند، چراکه این سازمان خدمات 17گانه خود در بخش درمان و بیمهای برای افراد تحتپوشش خود را از طریق دریافت همین حق بیمهها انجام میدهد اما با توجه به ملاحظاتی که وجود دارد و در جهت حمایت از اشتغال، تولید و خدمات شهری تا جایی که بتوانیم ملاحظه میکنیم و این کار را انجام نمیدهیم، اما باید توجه داشته باشیم که نیروی کار شاغل در آن واحدها نیازمند حمایتهای تامیناجتماعی هستند و با قطع حق بیمه آنان توسط کارفرمایان، کارگران و خانواده آنان که اعتبار دفترچه آنها تمام و سابقهشان قطع میشود، متضرر خواهند شد. همانطور که میدانید مهمترین عملکردسازمانهای
بیمهگر اجتماعی، تولید امنیت اجتماعی است و مهمترین شاخص موفقیت این سازمانها هم تولید امنیت محسوب میشود. سازوکار یک سازمان بیمهگر، بینالنسلی است.
مرخصی زایمان هم مساله دیگری است که باوجود تصویب مجلس عملیاتی نشده است. چرا این اتفاق صورت نمیگیرد؟ مشکل کجاست؟
قانونگذار محل تامین منابع اجرای این قانون را مشخص کرده، اما منابع تاکنون تامین نشده است. برای اجرای این قانون، نیازمند تامین اعتبارات هستیم و براساس برآورد انجامشده در هر سال، افزایش مرخصی زایمان زنان از ششماه به 9 ماه، نیازمند اعتباری حدود 500میلیاردتومان است.
چندی پیش آزمون استخدامی سازمان تامیناجتماعی برگزار شد. نتایج این آزمون چه شد و به کجا رسید؟
در راستای برقراری عدالت در استخدام و ایجاد فرصت برابر برای شرکتکنندگان در آزمون استخدامی، برای نخستینبار تصمیم گرفته شد تا آزمون استخدامی از طریق سازمان سنجش برگزار شود. طراحی سوالها، برگزاری، تصحیح و اعلام نتایج برعهده سازمان سنجش بود و هیچ شبههای برجای نگذاشت. قرار بود دوهزارو800نفر استخدام شوند و از این تعداد 25درصد سهمیه خانواده شهدا بود که اعمال شد. برای بقیه افراد، زمان مصاحبه در نظر گرفته شد و اکنون در مرحله گزینش قرار دارند. برخی مراکز بیمهای و درمانی که در دهه فجر راهاندازی شدند نیاز به نیرو داشتیم. این موارد نیز از بین همین پذیرفتهشدگان به کار گرفته شدند و هیچ نیرویی بدون آزمون جذب نمیشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.