|

تبعات سالمندی جمعیت

امیر مجلسی


ساختار سنی جمعیت به دو دسته اصلی تقسیم می‌شود: دسته اول شامل افراد زیر 15سال و بالای 64سال و دسته دوم در سنین بین 15 تا 65سال هستند. سالمندان در گروه اول و بالای 64سال قرار گرفته‌اند که در بخش سلامت، نیازمند صرف هزینه‌های بالاتری نسبت به دیگران هستند. یکی از هزینه‌هایی که متوجه این عزیزان است. هزینه درمان بیماری‌های مرتبط با سن آنهاست که طبیعتا دچار آن می‌شوند و چنانچه تدبیری در این خصوص اندیشیده نشود باعث افزایش روزافزون هزینه‌های درمان می‌شود. این هزینه‌ها هم بر دوش مردم و هم بر دوش دولت، هردو خواهد بود که البته سهم دولت در این خصوص، با توجه به اقدام اخیر دولت تدبیروامید در پوشش همگانی بیمه خدمات درمانی افزایش می‌یابد.

سالمندان و هزینه‌های درمان
با توجه به تغییر ساختار سنی جمعیت و افزایش روزافزون جمعیت سالمند در کشور و به تبع آن، تغییر گستره بیماری‌ها از حاد به مزمن و از واگیر به غیرواگیر و نیز هزینه‌های سنگین درمان و نگهداری این‌دسته افراد، نیاز به رویکرد سلامت‌نگر و توجه بیش‌ازپیش به پیشگیری در سیاست‌های سازمان‌های بیمه‌گر با توجه به نقش ویژه‌ای که در نظام سلامت دارند، محسوس است.
افزایش هزینه‌های درمان با سالمندشدن جمعیت، ارتباط مستقیم دارد. شاخص امید به زندگی در ایران با توجه به رویکردهای سلامت‌نگر روز‌به‌روز بهتر می‌شود و این مهم که یکی از شاخص‌های اصلی و مهم توسعه انسانی در کشور است باعث افزایش تعداد سالمندان می‌شود که در صورت عدم برنامه‌ریزی مناسب، می‌تواند منجر به تحمیل هزینه‌های سرسام‌آور درمان به نظام سلامت شود.

ارایه خدمات پیشگیرانه توسط سازمان‌های بیمه‌گر
به نظر می‌رسد سازمان‌های بیمه‌گر به‌دلیل صیانت از حقوق بیمه‌شدگان، با مشارکت دولت و با رویکرد سلامت‌نگر، بهتر است پیشگیری را در دستور کار خود قرار دهند.
با انجام یک‌سری آزمایشات ساده و اولیه به صورت سالانه و ادواری و با کمترین هزینه نسبت به درمان می‌توان به مقدار قابل‌ملاحظه‌ای، آمار ابتلا به این بیماری‌ها را در سالمندان کاهش داد. طبق مطالعات به‌عمل‌آمده و با توجه به آمار و ارقام موجود بیماری‌های قلبی عروقی و فشار خون، نارسایی کلیه، دیابت و... از عمده موارد مرگ و میر در ایران است که سرمایه انسانی و تولید ملی را به مخاطره انداخته و سالانه هزینه‌های هنگفتی را بر دوش مردم و کشور نهاده است. سونامی نارسایی کلیه در حال شکل‌گیری و هر10سال آمار این‌دسته از بیماران به سه‌برابر در کشور افزایش می‌یابد. از جمله موارد دخیل در ابتلا به این بیماری می‌توان به بیماری فشارخون بالا (حدود 22درصد علل نارسایی کلیه فشارخون بالاست) و دیابت (حدود 40درصد از بیماران دیالیزی سابقه دیابت دارند) اشاره کرد. هزینه کنترل بیماری‌های فوق که معمولا در سنین سالمندی رخ می‌دهد، بسیار بالاست.
بی‌شک همه بر این مهم واقفیم که هدف واقعی توسعه، خلق محیطی برای افراد جامعه است که در آن بتوانند از زندگی طولانی، سالم و خلاق بهره‌مند شوند.
رشد شاخص تولید ناخالص داخلی (GDP) که معرف رشد اقتصادی است، نمی‌تواند معیار بهبود کیفیت زندگی مردم تلقی شود. سلامتی یکی از 9 عامل تعیین‌کننده کیفیت زندگی، در کنار تعالی مادی، است که برای تعیین آن نیز از شاخص امید زندگی استفاده می‌شود. چنانچه بتوانیم از بروز و گسترش این بیماری‌ها جلوگیری کنیم، قادر خواهیم بود ضمن حفظ منابع مالی، باعث افزایش امید به زندگی در کشور شویم. باید تلاش کرد آمار مرگ‌ومیر سالمندان در اثر بیماری را به حداقل کاهش داد و این ممکن نیست مگر با اولویت‌بخشیدن پیشگیری بر درمان. یکی از اصطلاحات رایج در صنعت بیمه‌گری
«تقسیم ریسک» است که چنانچه بخواهیم خیلی مختصر و مفید آن را معنی کنیم؛ یعنی پرداخت هزینه درمان بیماران از منابع حاصل از کل بیمه‌شدگان. به عبارتی هرچه سهم آورده بیمه‌شدگان نسبت به بیماران بیشتر باشد، سازمان بیمه‌گر می‌تواند سرویس‌دهی بهتری داشته باشد و بالعکس. با توجه به توضیحات بالا و رویارویی سازمان‌های بیمه‌گر، پایه خدمات درمانی با سالمندی، نیازمندی رویکرد سلامت‌محور با اولویت پیشگیری بر درمان دوچندان می‌شود. با اجرای یک برنامه منسجم و مناسب، ضمن کاهش هزینه‌های سرسام‌آور درمان و نگهدارنده برای بیمه‌شده و سازمان بیمه‌گر، می‌توان عوارض حاصل از بیماری را برای بیماران و خصوصا سالمندان به حداقل رساند. بسیاری از بیماری‌ها مختص سالمندی نیست و احتمال ابتلا به آن در هر سنی ممکن است. بیماری‌هایی مثل انواع سرطان خصوصا سرطان سینه و سرویکس در زنان، دیابت -که متاسفانه شاهد کاهش سن ابتلا به آن هستیم- و نیز بیماری‌های با منشأ ژنتیک. مخارج درمانی و نگهدارنده سرطان بر کسی پوشیده نیست و از مواردی است که باعث ایجاد هزینه‌های کمرشکن برای بیمار می‌شود. تعداد بسیاری از مردم در اثر این‌گونه هزینه‌ها به زیر خط فقر سقوط می‌کنند، که این‌امر نه‌تنها باعث افزایش رنج زندگی برای فرد، بلکه ایجاد مخارج سنگین برای دولت است.
به امید روزی که شاهد سرمایه‌گذاری مناسب در این راستا توسط سازمان‌های بیمه‌گر با مشارکت جدی دولت باشیم.


ساختار سنی جمعیت به دو دسته اصلی تقسیم می‌شود: دسته اول شامل افراد زیر 15سال و بالای 64سال و دسته دوم در سنین بین 15 تا 65سال هستند. سالمندان در گروه اول و بالای 64سال قرار گرفته‌اند که در بخش سلامت، نیازمند صرف هزینه‌های بالاتری نسبت به دیگران هستند. یکی از هزینه‌هایی که متوجه این عزیزان است. هزینه درمان بیماری‌های مرتبط با سن آنهاست که طبیعتا دچار آن می‌شوند و چنانچه تدبیری در این خصوص اندیشیده نشود باعث افزایش روزافزون هزینه‌های درمان می‌شود. این هزینه‌ها هم بر دوش مردم و هم بر دوش دولت، هردو خواهد بود که البته سهم دولت در این خصوص، با توجه به اقدام اخیر دولت تدبیروامید در پوشش همگانی بیمه خدمات درمانی افزایش می‌یابد.

سالمندان و هزینه‌های درمان
با توجه به تغییر ساختار سنی جمعیت و افزایش روزافزون جمعیت سالمند در کشور و به تبع آن، تغییر گستره بیماری‌ها از حاد به مزمن و از واگیر به غیرواگیر و نیز هزینه‌های سنگین درمان و نگهداری این‌دسته افراد، نیاز به رویکرد سلامت‌نگر و توجه بیش‌ازپیش به پیشگیری در سیاست‌های سازمان‌های بیمه‌گر با توجه به نقش ویژه‌ای که در نظام سلامت دارند، محسوس است.
افزایش هزینه‌های درمان با سالمندشدن جمعیت، ارتباط مستقیم دارد. شاخص امید به زندگی در ایران با توجه به رویکردهای سلامت‌نگر روز‌به‌روز بهتر می‌شود و این مهم که یکی از شاخص‌های اصلی و مهم توسعه انسانی در کشور است باعث افزایش تعداد سالمندان می‌شود که در صورت عدم برنامه‌ریزی مناسب، می‌تواند منجر به تحمیل هزینه‌های سرسام‌آور درمان به نظام سلامت شود.

ارایه خدمات پیشگیرانه توسط سازمان‌های بیمه‌گر
به نظر می‌رسد سازمان‌های بیمه‌گر به‌دلیل صیانت از حقوق بیمه‌شدگان، با مشارکت دولت و با رویکرد سلامت‌نگر، بهتر است پیشگیری را در دستور کار خود قرار دهند.
با انجام یک‌سری آزمایشات ساده و اولیه به صورت سالانه و ادواری و با کمترین هزینه نسبت به درمان می‌توان به مقدار قابل‌ملاحظه‌ای، آمار ابتلا به این بیماری‌ها را در سالمندان کاهش داد. طبق مطالعات به‌عمل‌آمده و با توجه به آمار و ارقام موجود بیماری‌های قلبی عروقی و فشار خون، نارسایی کلیه، دیابت و... از عمده موارد مرگ و میر در ایران است که سرمایه انسانی و تولید ملی را به مخاطره انداخته و سالانه هزینه‌های هنگفتی را بر دوش مردم و کشور نهاده است. سونامی نارسایی کلیه در حال شکل‌گیری و هر10سال آمار این‌دسته از بیماران به سه‌برابر در کشور افزایش می‌یابد. از جمله موارد دخیل در ابتلا به این بیماری می‌توان به بیماری فشارخون بالا (حدود 22درصد علل نارسایی کلیه فشارخون بالاست) و دیابت (حدود 40درصد از بیماران دیالیزی سابقه دیابت دارند) اشاره کرد. هزینه کنترل بیماری‌های فوق که معمولا در سنین سالمندی رخ می‌دهد، بسیار بالاست.
بی‌شک همه بر این مهم واقفیم که هدف واقعی توسعه، خلق محیطی برای افراد جامعه است که در آن بتوانند از زندگی طولانی، سالم و خلاق بهره‌مند شوند.
رشد شاخص تولید ناخالص داخلی (GDP) که معرف رشد اقتصادی است، نمی‌تواند معیار بهبود کیفیت زندگی مردم تلقی شود. سلامتی یکی از 9 عامل تعیین‌کننده کیفیت زندگی، در کنار تعالی مادی، است که برای تعیین آن نیز از شاخص امید زندگی استفاده می‌شود. چنانچه بتوانیم از بروز و گسترش این بیماری‌ها جلوگیری کنیم، قادر خواهیم بود ضمن حفظ منابع مالی، باعث افزایش امید به زندگی در کشور شویم. باید تلاش کرد آمار مرگ‌ومیر سالمندان در اثر بیماری را به حداقل کاهش داد و این ممکن نیست مگر با اولویت‌بخشیدن پیشگیری بر درمان. یکی از اصطلاحات رایج در صنعت بیمه‌گری
«تقسیم ریسک» است که چنانچه بخواهیم خیلی مختصر و مفید آن را معنی کنیم؛ یعنی پرداخت هزینه درمان بیماران از منابع حاصل از کل بیمه‌شدگان. به عبارتی هرچه سهم آورده بیمه‌شدگان نسبت به بیماران بیشتر باشد، سازمان بیمه‌گر می‌تواند سرویس‌دهی بهتری داشته باشد و بالعکس. با توجه به توضیحات بالا و رویارویی سازمان‌های بیمه‌گر، پایه خدمات درمانی با سالمندی، نیازمندی رویکرد سلامت‌محور با اولویت پیشگیری بر درمان دوچندان می‌شود. با اجرای یک برنامه منسجم و مناسب، ضمن کاهش هزینه‌های سرسام‌آور درمان و نگهدارنده برای بیمه‌شده و سازمان بیمه‌گر، می‌توان عوارض حاصل از بیماری را برای بیماران و خصوصا سالمندان به حداقل رساند. بسیاری از بیماری‌ها مختص سالمندی نیست و احتمال ابتلا به آن در هر سنی ممکن است. بیماری‌هایی مثل انواع سرطان خصوصا سرطان سینه و سرویکس در زنان، دیابت -که متاسفانه شاهد کاهش سن ابتلا به آن هستیم- و نیز بیماری‌های با منشأ ژنتیک. مخارج درمانی و نگهدارنده سرطان بر کسی پوشیده نیست و از مواردی است که باعث ایجاد هزینه‌های کمرشکن برای بیمار می‌شود. تعداد بسیاری از مردم در اثر این‌گونه هزینه‌ها به زیر خط فقر سقوط می‌کنند، که این‌امر نه‌تنها باعث افزایش رنج زندگی برای فرد، بلکه ایجاد مخارج سنگین برای دولت است.
به امید روزی که شاهد سرمایه‌گذاری مناسب در این راستا توسط سازمان‌های بیمه‌گر با مشارکت جدی دولت باشیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.