|

میراث نامیمون

علی ذهابی

شاید کمتر کسی در میان سیل خروشان متقاضیان ثبت‌نام برای «مسکن مهر» فکرش را می‌کرد که عاقبت این طرح اینچنین رقم بخورد. همان زمانی که دولت نهم با بالا رفتن درآمد‌های ارزی و ذوق‌زدگی تمام به دنبال طرحی غیرکارشناسی رفت تا بر شعارهای پوپولیستی خود پای فشارد. طرح مسکن مهر در قالب بند «د» تبصره۶ قانون بودجه سال ۱۳۸۶ آغاز شد و دولتی‌ها در ذهنشان رویای تولید بیش از پنج‌میلیون مسکن در سال را پروراندند. هر چند در زمان تحویل دولت به حسن روحانی در سال 92 حتی نیمی از آن هم محقق نشده بود تا این تنها رویایی بربادرفته باشد؛ که حالا بسیاری از مردم را گرفتار و دولتی را البته بدهکار کرده است. بخش پنهان ماجرا اما تاثیر منفی طرح مسکن مهر بر اقتصاد کشور بود. پیش از بررسی تاثیرات این طرح باید به چند نکته توجه داشت. با افزایش درآمد‌های دولت و تزریق آن به اقتصاد کشور جامعه شاهد افزایش رشد افسارگسیخته نقدینگی در هشت‌سال ریاست محمود احمدی‌نژاد بر دولت بود. چنانکه تا آذر ۱۳۸۵ نقدینگی نزدیک 40درصد افزایش پیدا کرد و به حدود ۱۱۴هزارمیلیاردتومان رسید؛ نقدینگی‌ای که در سال 1392 نزدیک به450هزارمیلیاردتومان شد. این یعنی بالارفتن نقدینگی و حرکت در مسیر بالارفتن تورم، تا جایی که دولت دهم در شهریور سال 1392 کشور را با تورم 40درصدی همراه با رکود به دولت پس از خود تحویل داد.آمارها حاکی از این است که قیمت مسکن در دوران هشت‌ساله دولت نهم و دهم نزدیک پنج‌برابر در کشور افزایش پیدا کرده که مشخصا یکی از علت‌های اصلی آن اجرای غلط طرح «مسکن مهر» است.
چنانکه رییس‌جمهوری در پنجاه‌وچهارمین مجمع سالانه بانک‌مرکزی با اشاره به طرح مسکن مهر گفته بود: «مسکن مهر موجب تورم 40درصدی شد و بانک مرکزی 45هزارمیلیارد پول چاپ کرد و در اختیار بانک مسکن قرار داد.» حسن روحانی همچنین افزوده بود: «دیدید که یک تصمیم‌گیری برای مسکن مهر چه بلایی بر سر کشور آورد، چطور پول چاپ کردند، هر پولی که در تاریخ ایران چاپ شده بود چهل‌وچنددرصد آن توسط بانک مرکزی چاپ شد.» روحانی گفته بود: «ما نیز ناچاریم آن را تکمیل کنیم، به خاطر اینکه مردم به دولت اعتماد کردند.»اما ماجرا تنها تکمیل طرح‌های بر زمین‌مانده مسکن مهر نیست و حالا دولت با مشکل جدی دیگری هم روبه‌رو است. حکایت ساختمان‌هایی است که بدون استاندارد‌های لازم ساخته شده و در اختیار صاحبانشان گذاشته شده است. یا ساختمان‌هایی که دولت می‌گوید به‌دلیل عدم اجرای خدمات زیربنایی برای تکمیل برخی فاز‌های آن در نقاط مختلف کشور دچار مشکل شده است. به نظر می‌رسد تیغ این شاه‌ ماهی تا مدت‌ها در گلوی دولت و مشتاقان داشتن یک سرپناه باقی خواهد ماند. باید منتظر ماند و دید روحانی با ارثیه به جا مانده از دولت احمدی‌نژاد چه خواهد کرد؟

شاید کمتر کسی در میان سیل خروشان متقاضیان ثبت‌نام برای «مسکن مهر» فکرش را می‌کرد که عاقبت این طرح اینچنین رقم بخورد. همان زمانی که دولت نهم با بالا رفتن درآمد‌های ارزی و ذوق‌زدگی تمام به دنبال طرحی غیرکارشناسی رفت تا بر شعارهای پوپولیستی خود پای فشارد. طرح مسکن مهر در قالب بند «د» تبصره۶ قانون بودجه سال ۱۳۸۶ آغاز شد و دولتی‌ها در ذهنشان رویای تولید بیش از پنج‌میلیون مسکن در سال را پروراندند. هر چند در زمان تحویل دولت به حسن روحانی در سال 92 حتی نیمی از آن هم محقق نشده بود تا این تنها رویایی بربادرفته باشد؛ که حالا بسیاری از مردم را گرفتار و دولتی را البته بدهکار کرده است. بخش پنهان ماجرا اما تاثیر منفی طرح مسکن مهر بر اقتصاد کشور بود. پیش از بررسی تاثیرات این طرح باید به چند نکته توجه داشت. با افزایش درآمد‌های دولت و تزریق آن به اقتصاد کشور جامعه شاهد افزایش رشد افسارگسیخته نقدینگی در هشت‌سال ریاست محمود احمدی‌نژاد بر دولت بود. چنانکه تا آذر ۱۳۸۵ نقدینگی نزدیک 40درصد افزایش پیدا کرد و به حدود ۱۱۴هزارمیلیاردتومان رسید؛ نقدینگی‌ای که در سال 1392 نزدیک به450هزارمیلیاردتومان شد. این یعنی بالارفتن نقدینگی و حرکت در مسیر بالارفتن تورم، تا جایی که دولت دهم در شهریور سال 1392 کشور را با تورم 40درصدی همراه با رکود به دولت پس از خود تحویل داد.آمارها حاکی از این است که قیمت مسکن در دوران هشت‌ساله دولت نهم و دهم نزدیک پنج‌برابر در کشور افزایش پیدا کرده که مشخصا یکی از علت‌های اصلی آن اجرای غلط طرح «مسکن مهر» است.
چنانکه رییس‌جمهوری در پنجاه‌وچهارمین مجمع سالانه بانک‌مرکزی با اشاره به طرح مسکن مهر گفته بود: «مسکن مهر موجب تورم 40درصدی شد و بانک مرکزی 45هزارمیلیارد پول چاپ کرد و در اختیار بانک مسکن قرار داد.» حسن روحانی همچنین افزوده بود: «دیدید که یک تصمیم‌گیری برای مسکن مهر چه بلایی بر سر کشور آورد، چطور پول چاپ کردند، هر پولی که در تاریخ ایران چاپ شده بود چهل‌وچنددرصد آن توسط بانک مرکزی چاپ شد.» روحانی گفته بود: «ما نیز ناچاریم آن را تکمیل کنیم، به خاطر اینکه مردم به دولت اعتماد کردند.»اما ماجرا تنها تکمیل طرح‌های بر زمین‌مانده مسکن مهر نیست و حالا دولت با مشکل جدی دیگری هم روبه‌رو است. حکایت ساختمان‌هایی است که بدون استاندارد‌های لازم ساخته شده و در اختیار صاحبانشان گذاشته شده است. یا ساختمان‌هایی که دولت می‌گوید به‌دلیل عدم اجرای خدمات زیربنایی برای تکمیل برخی فاز‌های آن در نقاط مختلف کشور دچار مشکل شده است. به نظر می‌رسد تیغ این شاه‌ ماهی تا مدت‌ها در گلوی دولت و مشتاقان داشتن یک سرپناه باقی خواهد ماند. باید منتظر ماند و دید روحانی با ارثیه به جا مانده از دولت احمدی‌نژاد چه خواهد کرد؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.