|

در گفت وگو با دکتر میرپور عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی گیلان :

آگاهی و امکانات مناسبی در استان گیلان نسبت به مقوله سرطان و جود ندارد

سپهر ساغری

سرطان،کلمه ای 5 حرفی که زندگی بسیاری از مردمان را مختل کرده است، مواجه شدن با این واژه و باور به اینکه راهی پیش رو داری که سریعتر از آنچه فکرش را می کردی تو را با درد رو به رو می کند ترسی بزرگ برای همه ماست. سرطان با مرگ چهره های سرشناس بیشتر از همیشه توجهات را به خود جلب کرد اما در سرتاسر این سرزمین،مردمانی هستند که درد ها و مشکلات فراوانی در مواجه با این بیماری دارند.برای بررسی مشکلات بیماران سرطانی در استان گیلان پای صحبت با یکی از چهره های سرشناس و از معدود فوق تخصص های هماتولوژی تمام وقت دانشگاه علوم پزشکی گیلان نشستیم. دکتر میرپور نامی آشنا برای بیماران سرطانی و خانواده هایشان است. از وعده هایی که هرگز محقق نشد بسیار گفت و عدم توجه مسئولین استان گیلان به آنها، در ادامه گفت و گوی اختصاصی شرق را با ایشان می خوانید.

وضعیت سرطان و مشکلات آن را در استان گیلان چگونه ارزیابی میکنید؟
ورود به بحث این بیماری در استان ما بسیار مهم است، ببینید، ما یک استانی هستیم با تقریباً دو و نیم میلیون نفر جمعیت و فقط یک دانشگاه علوم پزشکی داریم که یک بیمارستان دولتی بیماران سرطانی را درمان می‌کند؛ این بیمارستان هم، تنها یک بخش هماتولوژی دارد با 12 تخت بستری و چهار تخت سرپایی، آن هم فقط برای بیماران شیمی درمانی، یعنی، بیمار سرطانی، که ما تشخیص می‌دهیم یا مریضی که مشکوک به سرطان است، باید برود در اورژانس، و یا سایر بخش‌ها بستری شود و حتی عده‌ای مجبورند بروند و سرپایی پیگیری‌های درمانی را خودشان انجام دهند و به هر سختی که شده فرد بیمار، شخصاً هزینه کند. اگر سرطان را امروز شما تشخیص دادید، دارو را هم نوشتید اینطوری نیست که بیمار، فردا وارد دوره شیمی‌درمانی شود. پذیرش یک فهرست بلند بالا دارد از بیماران قبلی، که به ترتیب نوبت و فاصله‌های طولانی‌مدت، وارد چرخۀ شیمی‌درمانی می‌شوند. من، دوم تیرماه امسال یک نامه، به رییس دانشگاه نوشتم، و قبل از آن هم اسفند 92 با آقای دکتر برزیگر، رییس دانشگاه، صحبت کردم، و گفتم این بخش پاسخگوی نیاز بیماران سرطانی استان نیست. باید کمکش کنید، به همه بخش ها باید کمک کرد ولی، با یک توجه بیشتر باید به این بخش کمک کرد. بنده آدمی نیستم که از کسی تعریف کنم یا از کسی بد بگویم اما، هیچ آگاهی نسبت به اهمیت مقولۀ سرطان در این استان وجود ندارد. اگر هم کسی این ادعا را دارد شعار می‌دهد، برخی می‌گویند بله بله؛ سرطان خیلی مهم است، بیشتر شده است، شایع شده، فلانی سرطان گرفته یا ایکس بر اثر سرطان فوت کرده است، بجنبیم کاری کنیم. به هیچ عنوان هیچ آگاهی آکادمیک و علمی نه در همین بخشی که من و شما در آن هستیم، و نه در هیچ جای این استان نسبت به سرطان وجود ندارد.
مسوولان و تصمیم گیران دانشگاه علوم پزشکی گیلان باید چه اقداماتی را جهت کاهش مشکلات بیماران سرطانی در اولویت قرار دهند؟
سیاست پیشگیری، سیاست تشخیص و غربالگری، باید در اولویّت باشد، در بحث درمان هم، هزینه‌هایی که به بیمار تحمیل می‌شود توسط بیمه پیگیری شود. بیماری که سرطان گرفته است، و با این هزینه‌های سرسام‌آور رهایش کردیم چگونه دارد درمان می‌شود؟ سوالات مهمی در بخش درمان وجود دارد، با همه عوارض درمان ما، یا داروهای ما یا جراحی های ما، اصلا پیگیری‌ای وجود دارد که بیمار دارد صحیح درمان می شود یا نه؟ این بیماری که پیدا شده، بقیه اعضای خانواده باید بررسی بشوند و از آن مهم‌تر الان این بیمار که نان‌آور خانواده بوده، از کار افتاده است، یعنی کسی قرار نیست سر بزند ببیند خانواده‌اش چگونه امرار معاش می‌کنند؟ از من تقاضا می‌شود نامه ای بنویس که، لااقل از کارافتادگی‌مان تایید شود. تیرماه 93 یک نامه نوشتم به دکتر نوبخت و مشکلات این بخش را مطرح کردم و گفتم حداقل 40 تخت بستری و10 تخت سرپایی در بیمارستان رازی می‌خواهیم. جناب دکتر نوبخت جواب نامه بنده را دادند و پاراف کردند خطاب به ریاست دانشگاه که در باب مشکلات عنوان شده، از سوی دکتر میرپور، برآورد هزینه کرده و اعلام کنید. یک هفته بعد از دفتر دکتر نوبخت با من تماس گرفتند و گفتند جوابیه دکتر برزیگر را دستی بگیرید. رفتم پیش دکتر برزیگر، و دیدم اصلا یادشان نمی‌آید چنین نامه‌ای وجود دارد، و حتی بنده را به‌جا نیاوردند، در شرایطی که پیش از این سه بار با ایشان ملاقات کرده بودم. دکتر برزیگر به طور شفاهی، به بنده گفتند؛ دکتر نوبخت 50 تا 60 میلیارد تومان بوجه غیرشمول را تعهد کرده‌اند.
به دنبال این مذاکرات و صحبت ها تغییری هم اتفاق افتاد؟
تا امروز از سوی دانشگاه علوم پزشکی گیلان هیچ تغییر ایجاد نشده، حتی دیوارهای همین اتاقی که در آن هستید یک رنگ نخورده است.
جناب دکتر این روزها برای اذهان عمومی یک سوال جدی ای که مطرح است این می باشد آیا واقعا شیوع سرطان افزایش پیدا کرده است؟
شخصا آماری ندارم، و در مرکز ثبت سرطان میزان بروز سرطان‌ها، مختلف تحلیل می‌شود. در این آماری هم که اعلام شده، اعلام نکردند که در سال 2012 یا 2011 چگونه بوده است، اگر میزان بروز در 5 سال اخیر را بررسی کنیم در آن صورت می‌توانیم از شیب ابتلا به سرطان صحبت کنیم.
بهتر از من در جریان هستید که ابتلا به سرطان‌های دستگاه گوارش در گیلان بسیار شایع هستند. در مطالعاتی که به وسیله دکتر قناعی و همکارانشان صورت پذیرفته مصرف برنج و ماهی دودی را در این امر دخیل دانستند. نظر شما در مورد این عوامل در این منطقه چگونه است؟
فرمایش جناب دکتر کاملاً صحیح است، و در کتب غربی هم، به کمربند نواحی جنوبی دریای مازندران اشاره شده است. به طور جدی، از مقوله ژنتیک، مصرف مواد غذایی نمک سود شده، که نیترات و نیتروزآمین فراوانی دارند، عامل ابتلا به سرطان محسوب می‌شوند. مصرف نوشیدنی های داغ اعم از چای و کافه موجب آسیب مخاطی می‌شوند. چاقی، رژیم غذایی پرچربی و پرکالری هم در این مهم دخیل‌اند
در مورد سرطان‌های دیگر چون پروستات و سینه چه طور؟
پروستات ریسک فاکتور خاصی ندارد. این بیماری، بیماری در سن بالا است. تست غربالگری، گرچه مورد تأیید و تأکید همه نیست امّا، برای مردان بالای 50 سال توصیه می‌شود. معاینه سالیانه پروستات به وسیله یک ارولوژیست آگاه را هم نباید از نظر دور داشت.
در مورد سرطان پستان، ضمن اینکه تست غربالگری دارد؛ بیمار باید به ابتلا‌شدن بستگانش نظیر مادر، مادربزرگ، خواهر، خاله، دختر خاله و ...دقت داشته باشد. چنین فردی در خطر بیشتر ابتلا به سرطان سینه است. برای بررسی سرطان، الزاماً نیازی به ماموگرافی نیست، دو تست بسیار ساده وجود دارد، اوّلی پیشینۀ ابتلا به سرطان در خانواده و دومی مفهوم ; Breast Awareness که بر اساس آن، فرد مؤنّث خودش را بررسی می‌کند و تغییرات را متوجه می‌شود. این شکل غربالگری، کمک می‌کند تا، جمعیت هدف شناسایی، و مورد پیگیری بیشتر قرار بگیرند. در واقع زنان، آموزش داده می‌شوند که چگونه ماهانه خودشان را معاینه کنند همچنین، معاینه بالینی به وسیله پزشک سه ماه به سه ماه، یا شش ماه به شش ماه بسیار حائز اهمیت است.
اینروزها برخی یکی از عوامل سرطان را امواج الکترومغناطیسی از جمله پارازیت مطرح می‌کنند، نظر شما در این مورد چیست؟
این عامل را بعید می‌دانم عامل اصلی باشد. این مقوله موج سرطان در دیگر کشورها هم نظیر آمریکا یا کشورهای اروپایی مسبوق به سابقه است.
در رابطه با هزینۀ درمان سرطان، به ویژه سه نوع شایع آن، همچنین کم و کیف حمایت از بیماران و خانواده‌های ایشان توضیح بفرمایید.
هزینه‌ها را می‌توان به سه بخش تشخیص، درمان و پیگیری تقسیم کرد. تشخیص شامل نمونه‌برداری، پاتولوژی و تصویربرداری می‌شود اما این بدین معنی نیست که همه سرطان‌ها نیاز به این مراحل دارند. خیر، راهنمای درمان وجود دارد. قصد ندارم از غرب یا اروپا تعریف کنم اما شرکت‌های بیمه در این کشور‌ها هرچیزی را تحت پوشش قرار نمی‌دهند، کارشناسان بیمه به کتب پزشکی، مقالات و راهنمای درمان آشنایی دارند. به این معنا که می‌دانند بر اساس آخرین تحقیقات، پزشک چه مسیری را جهت تشخیص و درمان باید طی کند. بیشتر از آن را بیمه قبول نمی‌کند، کمتر از آن هم بیمار می‌تواند شکایت کند.
الان هزینه بیماران به چه میزان است؟
اگر بخواهم شفاف مطرح کنم، به طور متوسط نسخه یک دوره درمان بیمار بین دو تا سه میلیون است.
هزینه‌ای که پزشک دریافت می‌کند چطور؟
ویزیت من که فوق تخصص خون هستم، 35 هزار تومان است، یعنی حدوداً یک صدم هزینۀ داروهای درمانی، حالا اگر در بیمارستان رازی باشد که ویزیت فوق تخصص 3600 تومان است.
اما آنطور که به نظر می‌رسد شرکت‌های بیمه ما با وجود وضعیت مناسب مالی، هیچ یک از این مراحل را تحت پوشش قرار نمی‌دهند.
به‌ دلیل اینکه بیمه فکر می‌کند باید، شرکت سود‌‌‌ده باشد تا بتواند سود کلانی ببرد، در صورتی که، بیمه یک کمپانی خدماتی است؛ شرکت‌های بیمه مانند پزشکان ما هستند، مثل پرستاران ما هستند، مثل آتش نشانان ما هستند.شرکت‌های بیمه در بهترین شرایط باید 60 تا 70 درصد هزینه ها را تقبل کنند. بعضی از داروها هم هستند، که اصلا تحت پوشش بیمه قرار ندارند. نسخه های 2 تا 3 میلیونی، که هر سه هفته یک بار تکرار می‌شود با توجه به دوره درمان هزینه سرسام‌آوری است.
جدا از دولت، نقش نهادهای مدنی، نهاد‌های غیر دولتی و عموم مردم چگونه ارزیابی می‌کنید؟
من در بخش دولتی در خط مقدم مشغول خدمت هستم. از همین اورژانس بیمارستان، به مانند یک منطقه جنگی، باید با زره پوش و جلیقه ضد گلوله وارد شوید. من شخصا، هیچ نمودی از این NGO ها نمی‌بینم، یا دست‌کم من در جریان نیستم، کسی خودش را به من معرفی نکرده، و هیچکس حرفی به من در این مورد نزده است.
به عنوان نمونه، مؤسسه خیریه، بازسازی اورژانس بیمارستان پورسینا را به عهده گرفته بود اما، در بیمارستان رازی با توجه به مرکزیت این نهاد در درمان بیماران سرطانی هیچ کمکی مشاهده نکرده‌اید؟
من در این مدت در حدّ یک ریال هم ندیدم. موردی پیش آمده، که خانواده بیماری، داروها را برای شخص دیگر در اختیار ما بگذارند، یا شرکت‌های دارویی برای تبلیغ به صورت اشانتیون، تعداد معدودی دارو را در اختیار داروخانه ما بگذارند.
در ابتدای فرمایشتان به برخی مشکلات بیماران سرطانی اشاره فرمودید، با توجه به اینکه بعضی از این بیماران سرپرست خانواده هستند، بروز چنین مشکلی تمام خانواده را تحت تاثیر قرار می‌دهد، و چه بسا خانواده را وارد دایره فقر کند، که خود پیامدهای اجتماعی متعددی دارد. جدا از مشکلات درمانی بیماران سرطانی و خانواده‌های ایشان، با چه مسایلی رو‌‌به‌‌رو هستند؟
سرطان یک مشکل، به معنای حقیقی کلمه است، نه صرفا یک بیماری. این بیماری، سرماخوردگی یا شکستگی دست یا پا نیست. افزون بر مسایل مالی، سلامت روان خانواده را تهدید می‌کند. به‌ویژه آنکه چه بسا این فرد تنها بیمار خانواده نباشد. به تعبیری، تمام هویت یک خانواده را تحت الشعاع قرار می‌دهد.
فلسفۀ درمان سرطان، در مملکت ما صحیح نیست. درمان سرطان یک کار تیمی است. برای درمان سرطان، به مجموعه‌ای از افراد با تخصص‌های مختلف اعم از فوق تخصص خون، رادیوتراپ، پاتولوژیست سرطان، جراح سرطان، رادیولوژیست سرطان، روانشناس سرطان، مدد‌کار اجتماعی و پرستار سرطان نیازمندیم. حال شما ببینید، ما در این استان چند درصد از این تیم را در طول درمان داریم؟ چه کسی باید پاسخگوی نیازهای این بیمار در طول درمان باشد؟ چه کسی از خانوادۀ ایشان حمایت می کند؟ چه کسی از نوزاد شیرخوار یک مادر تحت شیمی‌درمانی نگه‌داری می‌کند؟ مشکل ما از خود ما است. در همین استان، همکاران بنده، بیمار سرطانی را می‌ترسانند. درمان این بیماری، وسیله‌ای شده است جهت قرض دادن نان به یکدیگر، مثلاً، درمان دارویی سرطان با فوق تخصص خون و انکولوژی است، اما بعضی از همکاران رادیوتراپ ما که صرفاً، پرتودرمانی باید بکنند، در درمان دارویی هم وارد شدند.
دلایل محرومیت بیماران سرطانی از روند درمان را چگونه می‌بینید؟
من استان فارس بودم، آذربایجان هم بودم. اما، مردم گیلان یک تفاوت اساسی با دست کم این دو نقطه کشور دارند و آن اینکه نسبت به سلامت بیمار سرطانی بسیار حساسیت دارند. تا جایی که، درپی هزینۀ مربوط به سرطان چه بسا از طبقه مرفّه به طبقه متوسط، یا از طبقه متوسط به طبقه فقیر نزول کنند. انصراف از درمان به واسطه مسایل مالی، کمتر از یک درصد بوده است. مشاوره با افراد مختلف و تفاوت در نظرات یکی از عوامل این مهم نیز هست.
مشکلات مهمی که شما الان در بخش هماتولوژی رازی دارید چیست؟
کمبود فضا، شرایط فراهم کرده است که مجبوریم بیماران سرطانی را در دیگر بخش‌ها بستری کنیم. مثلاً بیمار، سرطان خون دارد در بخش پوست بستری است. این، تمهیدی بوده که ما اتّخاذ کرده‌ایم، تا دست‌کم چنین بیمارانی در محیط نامناسب اورژانس بستری نباشند، و در فضای بهتری چون بخش پوست بستری گردند. الان در بخش ریه، سه یا چهار بیمار سرطانی ما خوابیده‌اند. تخت نداریم، پاتولوژی نداریم، آزمایشگاه تخصصی نداریم، رادیولوژیست نداریم، نمونۀ مغز استخوان را باید بیرون بفرستیم، داروخانه نداریم، دستگاه تشخیصی فلوسایتومتری، چرا به درستی و به موقع مورد استفاده قرار نمی‌گیرد؟ چرا جواب با چهار روز تأخیر به دست بنده می‌رسد؟ این، زمان طلایی، جهت درمان را به تأخیر می‌اندازد. در بخشی از بیمارستان، به هزینۀ شخصی، در خارج کشور دستگاهی جهت پیوند سلول‌های بنیادی خریداری و اهدا شد. در زمان وزارت پیشین، این بخش را تغییر کاربری دادند، یعنی پیوند جهت درمان بیماران سرطانی اولویت نیست؟
در مورد شرایط خودتان بیشتر بفرمایید. آیا با توجه به سختی کار شما مورد حمایت دانشگاه هستید؟
من 24 ساعته در اختیار دانشگاه هستم. صبح تا ظهر بیمارستان رازی هستم. عصر هم کلینیک بعثت، جای دیگری نیستم. من هم خانواده دارم؛ یک منبع درآمدی باید داشته باشم، نمی‌گویم درآمد کلان داشته باشم، درآمدی که خانوادۀ من در رفاه باشند. از 15 اردیبهشت 93 اعلام شده است که نظام نوین سلامت واجب‌الاجرا است. یک تیرماه تعهّد کردند که چنین خواهیم کرد. طبق قانون، کارکرد هر پزشک، تا 20 ماه آینده باید پرداخت شود. 24 مرداد 93 بنده به همراه دو استاد دیگر، به نمایندگی از استادان تمام‌وقت جغرافیایی، وقت ملاقات از ریاست دانشگاه گرفته بودیم. معاونین آموزشی، پشتیبانی، درمان، حراست، رئیس دفتر همه حضور داشتند. وقت ملاقات ما ساعت 9 تا 10 بود. 40 دقیقه‌اش را خودشان حرف زدند. از گران‌شدن سوپ بیمارستان‌ها، تا عدم قدرت مالی دانشگاه جهت پرداخت حق الزحمه 4000 پرسنلی که در دولت قبلی استخدام شده بودند. نهایتاً، در میان صحبت‌های معاونت پشتیبانی ورود کردم، گفتم: جناب دکتر نبی زاده، یک ساعت وقت گرفتیم که ما از مشکلاتمان بگوییم، در عوض شما دارید از مشکلات دانشگاه به ما می‌گویید؟ موضوع جلسه، افزایش قیمت سوپ بیماران از سه هزارتومان به 15 هزارتومان است؟ یا 4000 نیروی استخدامی در دولت پیشین؟ ما آمده ایم ببینیم راه حل شما برای مشکلات ما چیست؟ دکتر برزیگر بسیار ناراحت شدند و فرمودند همه باید این حرف‌ها را بشنوند اگر نمی‌توانید بشنوید از دانشگاه بروید. خدمتشان عرض کردم که جناب دکتر من به نمایندگی از 70 نفر از پزشکان هیات‌علمی تمام‌وقت دانشگاه علوم پزشکی گیلان خدمت شما آمده‌ام، اگر منظور شما، همه این جمع است که من دستور شما را ابلاغ خواهم کرد، اگر منظور شما، شخص بنده است، که همین الان از رئیس دفترتان یک وقت دیگر می‌گیرم، پرونده ام را می‌زنم زیر بغلم می‌آورم خدمت شما، پاراف بفرمایید نیاز به بنده ندارید من هم رفع زحمت می‌کنم. دکتر سکوت کردند، گفتند بفرمایید مشکل چیست. عرض کردم طبق تعرفه جدید، و مصوبه وزارت بهداشت تا 20 ماه آینده کارکرد پزشکان بایستی واریز گردد. آیا شما می‌خواهید خلاف قانون عمل کنید؟ من این مساله را از طریق وزارت‌خانه پیگیری می‌کنم. جناب دکتر فرمودند: خیر چنین نیست، ما در حساب بیش از هشت میلیارد پول داریم. نتیجه این شد که شب، دوستان یک به یک به بنده زنگ زدند و تشکر کردند که صحبت‌های شما نتیجه‌بخش بوده، و حقوقمان را دریافت کردیم. من عرض کردم خیالتان راحت با جوّی که من می‌بینم، ماه دیگر هم باید برویم دعوا. از مرداد ماه تا امروز حقوقی دریافت نکردیم. حق زن و بچه من است. خدا را شکر که من نیاز مالی ندارم. اما من حاضر نشدم وارد تجارت با بیماران سرطانی بشوم. بیمارم را فلان بیمارستان بخوابانم و پورسانتش را بگیرم. من ایمان دارم که نیک و بد رفتار من، نه بر اساس نظر ایشان یا معاونین محترم دانشگاه، که بر اساس وجدان شخصی و رضایت بیمارانم قضاوت می‌شود.
جناب دکتر هاشمی برنامه‌ای جهت حمایت از بیماران سرطانی داشتند به این ترتیب که بیمه هزینۀ دارویی را متقبّل شوند، این طرح که بخشی از طرح تحول نظام سلامت است، در گیلان اجرا می‌شود؟
در انستیتو سرطان تهران بیش از 70 درصد هزینه ها را متقبّل شده‌ند. بیماران بستری، فقط و فقط در جریان بیماریشان هستند نه هیچ چیز دیگر. بیمار حتی در جریان نیست چه دارویی دریافت کرده است. این کار را بالغ بر ده سال است که این نهاد انجام می‌دهد، چگونه است که تازه وزاتخانه به این فکر افتاده است؟ دیشب صحبت‌های دکتر میناوند را می‌شنیدم که داروهای سرطان آن هایی که موثرترند، (چه کسی این موثرتر بودن را تعیین می کند؟ ) در مناطق محروم،( کجاست منطقه محروم؟ ) و در برخی بیمارستان های دولتی، تحت پوشش بیمه قرار می‌گیرند، پس محدود شده است به برخی داروها، در برخی مناطق و در برخی مراکز، این طرح همه ایران را پوشش نمی‌دهد. این درحالی است که نظام نوین سلامت عنوان می‌کند بیماری که بستری می‌شود، به هیچ عنوان نسخه‌ای نباید دستش باشد. دفترچه‌اش باید ضبط گردد. در صورتی که در همین بخش خون بفرمایید سوال کنید خود من نسخه کردم دو میلیون یا سه میلیون و خانواده رفته‌اند جهت تهیه دارو! اما این برنامه از بیش از دو هفته طول نکشید. چرا؟ چون دیدند هزینه آن به میلیارد می‌کشد. اما وقتی به بیمارستان امیرالمومنین یا پورسینا مراجعه می‌کنید، می‌بینید که مدام برای افرادی که ضرورتی جهت تعویض لنز ندارند عمل صورت می‌گیرد، یا برای کسانی که فعّال اجتماعی نیستند، 75 سال سن دارند، و درد زانو رنجشان می‌دهد تعویض مفصل با هزینۀ بیمه صورت می‌گیرد. این چه هزینه‌ای است که شما متقبّل می‌شوید؟ باید اولویّت‌بندی کنیم. سیاستگذاری کنیم. عرض کردم سرطان حیات مالی و جانی یک خانواده را با مخاطره رو‌به‌رو می‌کند.
خدا را شکر همسر جناب دکتر هاشمی، وزیر بهداشت، همکار ما هستند. خانم دکتر کوچک زاده، فوق تخصص خون کودکان هستند. این یک استثنا تاریخی برای بیماران سرطانی است. با توجه به این شرایط، اگر برای بیماران سرطانی برنامه‌ای پایه‌ای ریخته شود که هیچ، در غیر این صورت محال است کاری صورت پذیرد.
شرایط حاکم بر شرکت‌های دارویی و نقش آن ها را در روند درمان چگونه می‌بیند؟
من به سیاست‌های وزارتخانه اشراف دارم. آن ها کم هزینه‌ترین دارو‌ها را مدّنظر قرار داده‌اند. اما، من حق ندارم از بیمه بخواهم که داروهای معتبر را مورد پوشش قرار دهد؟ سیاست بر این است که داروی خارجی وارد نکنند، که داروهای تولید داخل را بفروشند. شرکت‌های معتبر چون پنافیل و رش طبق قراردادی، مادۀ مؤثر ضد‌سرطان را در اختیار یک شرکت قرار می‌دهند و این شرکت به نام پنافیل و رش دارو را به بازار عرضه می‌کند. درست مانند اتفاقی که در صنعت خودرو می‌افتد، و ما تحت عنوان مونتاژ با آن آشنایی داریم. اما آیا مگان مونتاژ شده در ایران، در بازار فرانسه جایگاهی دارد؟ به همین ترتیب ایا این دارو را می‌شود در بازار فرانسه عرضه کرد؟
این فرآیند چه سودی برای سیستم درمان دارد؟
از من نپرسید، مسأله مهم، انحصار است. انحصار در عدم جواب‌گویی به هیچ کس و هیچ چیز. مسایل را بین خود، با پورسانت و چانه‌زنی حل می‌کنند. اما همین داروها هم تحت پوشش بیمه قرار نمی‌گیرند، این ظلم مستقیم به بیماران است، نه به من پزشک.
به نظر شما راهکاری برای غلبه بر کارتل های دارویی، انحصارگرایی و مسایلی از این دست وجود دارد؟
با برنامه ریزی و استفاده از نیروهای خیرخواه می‌شود امیدوار بود. ما نیاز به متوّلی امر سرطان داریم. این مهم باید در دانشگاه صورت پذیرد. بر اساس قوانین وزارتخانه، امیدوارم ریاست دانشگاه، نه نسبت به بنده، بلکه نسبت به بیماران سرطانی تفقد لازم را داشته باشند.
بهتر از من در جریان هستید هر سیستمی جهت سیاستگذاری نیازمند کسب اطلاعات است. حال این اطلاعات یا باید از طریق پژوهش و پژوهشگر بدست بیاید یا از طریق خبرچینی و مخبر. در دانشگاه علوم پزشکی گیلان به غیر از چند مرکز تحقیقاتی نظیر تروما، گوارش و ارولوژی، مابقی مراکز تحقیقاتی یا نیمه تعطیل اند و یا نظیر مرکز تحقیقات خون شناسی بدون فعالیت اند. نظر شما در این مورد چیست؟
بخش قابل توجهی از کار ما در این جا به درمان می‌گذرد. کمتر از پنج درصد آموزش است. وقتی شما نیروی هیات‌علمی می‌گیرید، باید تناسبی بین کار درمان، آموزش و پژوهش وجود داشته باشید. این مهم را نیز، با جناب دکتر برزیگر مطرح کردم. صرف وجود یک اتاق و دو کامپیوتر آن هم بدون اینترنت، چه کار تحقیقاتی می‌تواند صورت بگیرد؟ از این اینترنت کم سرعت استفاده کنم و با سرعت مورچه چیزی را دانلود کنم؟ من باید مراجع را آنلاین داشته باشم. آیا دانشگاه این کتب را خریداری می‌کند؟درباره مرکز تحقیقات سرطان داستان جالبی برایتان تعریف کنم؛ در شهریورماه، در حضور پرفسور سمیعی، و دکتر نوبخت، مرکز تحقیقات سرطان را در لاکان کلنگ زدند، در حالیکه هیچ یک از اساتید هماتولوژی دانشگاه، و استان گیلان، در جریان آن نبودند، و حضور نداشتند. فقط یک زحمتی به دکتر نوبخت و پرفسور سمیعی دادند. در فاصله 10 تا 15 کیلومتری رشت، بنا است مرکز تحقیقاتی ساخته شود، که نه من می‌توانم بروم، و نه بیمار من می‌تواند بیاید، و نه بیمارستانی هست. در بیابان چه کاری می‌خواهید انجام دهید؟ که حیات وحش نشان بدهید؟ طبیعت نشان بدهید؟ این کل ماجرایی بوده در مورد تحقیقات سرطان که من در این استان شاهد بودم.

سرطان،کلمه ای 5 حرفی که زندگی بسیاری از مردمان را مختل کرده است، مواجه شدن با این واژه و باور به اینکه راهی پیش رو داری که سریعتر از آنچه فکرش را می کردی تو را با درد رو به رو می کند ترسی بزرگ برای همه ماست. سرطان با مرگ چهره های سرشناس بیشتر از همیشه توجهات را به خود جلب کرد اما در سرتاسر این سرزمین،مردمانی هستند که درد ها و مشکلات فراوانی در مواجه با این بیماری دارند.برای بررسی مشکلات بیماران سرطانی در استان گیلان پای صحبت با یکی از چهره های سرشناس و از معدود فوق تخصص های هماتولوژی تمام وقت دانشگاه علوم پزشکی گیلان نشستیم. دکتر میرپور نامی آشنا برای بیماران سرطانی و خانواده هایشان است. از وعده هایی که هرگز محقق نشد بسیار گفت و عدم توجه مسئولین استان گیلان به آنها، در ادامه گفت و گوی اختصاصی شرق را با ایشان می خوانید.

وضعیت سرطان و مشکلات آن را در استان گیلان چگونه ارزیابی میکنید؟
ورود به بحث این بیماری در استان ما بسیار مهم است، ببینید، ما یک استانی هستیم با تقریباً دو و نیم میلیون نفر جمعیت و فقط یک دانشگاه علوم پزشکی داریم که یک بیمارستان دولتی بیماران سرطانی را درمان می‌کند؛ این بیمارستان هم، تنها یک بخش هماتولوژی دارد با 12 تخت بستری و چهار تخت سرپایی، آن هم فقط برای بیماران شیمی درمانی، یعنی، بیمار سرطانی، که ما تشخیص می‌دهیم یا مریضی که مشکوک به سرطان است، باید برود در اورژانس، و یا سایر بخش‌ها بستری شود و حتی عده‌ای مجبورند بروند و سرپایی پیگیری‌های درمانی را خودشان انجام دهند و به هر سختی که شده فرد بیمار، شخصاً هزینه کند. اگر سرطان را امروز شما تشخیص دادید، دارو را هم نوشتید اینطوری نیست که بیمار، فردا وارد دوره شیمی‌درمانی شود. پذیرش یک فهرست بلند بالا دارد از بیماران قبلی، که به ترتیب نوبت و فاصله‌های طولانی‌مدت، وارد چرخۀ شیمی‌درمانی می‌شوند. من، دوم تیرماه امسال یک نامه، به رییس دانشگاه نوشتم، و قبل از آن هم اسفند 92 با آقای دکتر برزیگر، رییس دانشگاه، صحبت کردم، و گفتم این بخش پاسخگوی نیاز بیماران سرطانی استان نیست. باید کمکش کنید، به همه بخش ها باید کمک کرد ولی، با یک توجه بیشتر باید به این بخش کمک کرد. بنده آدمی نیستم که از کسی تعریف کنم یا از کسی بد بگویم اما، هیچ آگاهی نسبت به اهمیت مقولۀ سرطان در این استان وجود ندارد. اگر هم کسی این ادعا را دارد شعار می‌دهد، برخی می‌گویند بله بله؛ سرطان خیلی مهم است، بیشتر شده است، شایع شده، فلانی سرطان گرفته یا ایکس بر اثر سرطان فوت کرده است، بجنبیم کاری کنیم. به هیچ عنوان هیچ آگاهی آکادمیک و علمی نه در همین بخشی که من و شما در آن هستیم، و نه در هیچ جای این استان نسبت به سرطان وجود ندارد.
مسوولان و تصمیم گیران دانشگاه علوم پزشکی گیلان باید چه اقداماتی را جهت کاهش مشکلات بیماران سرطانی در اولویت قرار دهند؟
سیاست پیشگیری، سیاست تشخیص و غربالگری، باید در اولویّت باشد، در بحث درمان هم، هزینه‌هایی که به بیمار تحمیل می‌شود توسط بیمه پیگیری شود. بیماری که سرطان گرفته است، و با این هزینه‌های سرسام‌آور رهایش کردیم چگونه دارد درمان می‌شود؟ سوالات مهمی در بخش درمان وجود دارد، با همه عوارض درمان ما، یا داروهای ما یا جراحی های ما، اصلا پیگیری‌ای وجود دارد که بیمار دارد صحیح درمان می شود یا نه؟ این بیماری که پیدا شده، بقیه اعضای خانواده باید بررسی بشوند و از آن مهم‌تر الان این بیمار که نان‌آور خانواده بوده، از کار افتاده است، یعنی کسی قرار نیست سر بزند ببیند خانواده‌اش چگونه امرار معاش می‌کنند؟ از من تقاضا می‌شود نامه ای بنویس که، لااقل از کارافتادگی‌مان تایید شود. تیرماه 93 یک نامه نوشتم به دکتر نوبخت و مشکلات این بخش را مطرح کردم و گفتم حداقل 40 تخت بستری و10 تخت سرپایی در بیمارستان رازی می‌خواهیم. جناب دکتر نوبخت جواب نامه بنده را دادند و پاراف کردند خطاب به ریاست دانشگاه که در باب مشکلات عنوان شده، از سوی دکتر میرپور، برآورد هزینه کرده و اعلام کنید. یک هفته بعد از دفتر دکتر نوبخت با من تماس گرفتند و گفتند جوابیه دکتر برزیگر را دستی بگیرید. رفتم پیش دکتر برزیگر، و دیدم اصلا یادشان نمی‌آید چنین نامه‌ای وجود دارد، و حتی بنده را به‌جا نیاوردند، در شرایطی که پیش از این سه بار با ایشان ملاقات کرده بودم. دکتر برزیگر به طور شفاهی، به بنده گفتند؛ دکتر نوبخت 50 تا 60 میلیارد تومان بوجه غیرشمول را تعهد کرده‌اند.
به دنبال این مذاکرات و صحبت ها تغییری هم اتفاق افتاد؟
تا امروز از سوی دانشگاه علوم پزشکی گیلان هیچ تغییر ایجاد نشده، حتی دیوارهای همین اتاقی که در آن هستید یک رنگ نخورده است.
جناب دکتر این روزها برای اذهان عمومی یک سوال جدی ای که مطرح است این می باشد آیا واقعا شیوع سرطان افزایش پیدا کرده است؟
شخصا آماری ندارم، و در مرکز ثبت سرطان میزان بروز سرطان‌ها، مختلف تحلیل می‌شود. در این آماری هم که اعلام شده، اعلام نکردند که در سال 2012 یا 2011 چگونه بوده است، اگر میزان بروز در 5 سال اخیر را بررسی کنیم در آن صورت می‌توانیم از شیب ابتلا به سرطان صحبت کنیم.
بهتر از من در جریان هستید که ابتلا به سرطان‌های دستگاه گوارش در گیلان بسیار شایع هستند. در مطالعاتی که به وسیله دکتر قناعی و همکارانشان صورت پذیرفته مصرف برنج و ماهی دودی را در این امر دخیل دانستند. نظر شما در مورد این عوامل در این منطقه چگونه است؟
فرمایش جناب دکتر کاملاً صحیح است، و در کتب غربی هم، به کمربند نواحی جنوبی دریای مازندران اشاره شده است. به طور جدی، از مقوله ژنتیک، مصرف مواد غذایی نمک سود شده، که نیترات و نیتروزآمین فراوانی دارند، عامل ابتلا به سرطان محسوب می‌شوند. مصرف نوشیدنی های داغ اعم از چای و کافه موجب آسیب مخاطی می‌شوند. چاقی، رژیم غذایی پرچربی و پرکالری هم در این مهم دخیل‌اند
در مورد سرطان‌های دیگر چون پروستات و سینه چه طور؟
پروستات ریسک فاکتور خاصی ندارد. این بیماری، بیماری در سن بالا است. تست غربالگری، گرچه مورد تأیید و تأکید همه نیست امّا، برای مردان بالای 50 سال توصیه می‌شود. معاینه سالیانه پروستات به وسیله یک ارولوژیست آگاه را هم نباید از نظر دور داشت.
در مورد سرطان پستان، ضمن اینکه تست غربالگری دارد؛ بیمار باید به ابتلا‌شدن بستگانش نظیر مادر، مادربزرگ، خواهر، خاله، دختر خاله و ...دقت داشته باشد. چنین فردی در خطر بیشتر ابتلا به سرطان سینه است. برای بررسی سرطان، الزاماً نیازی به ماموگرافی نیست، دو تست بسیار ساده وجود دارد، اوّلی پیشینۀ ابتلا به سرطان در خانواده و دومی مفهوم ; Breast Awareness که بر اساس آن، فرد مؤنّث خودش را بررسی می‌کند و تغییرات را متوجه می‌شود. این شکل غربالگری، کمک می‌کند تا، جمعیت هدف شناسایی، و مورد پیگیری بیشتر قرار بگیرند. در واقع زنان، آموزش داده می‌شوند که چگونه ماهانه خودشان را معاینه کنند همچنین، معاینه بالینی به وسیله پزشک سه ماه به سه ماه، یا شش ماه به شش ماه بسیار حائز اهمیت است.
اینروزها برخی یکی از عوامل سرطان را امواج الکترومغناطیسی از جمله پارازیت مطرح می‌کنند، نظر شما در این مورد چیست؟
این عامل را بعید می‌دانم عامل اصلی باشد. این مقوله موج سرطان در دیگر کشورها هم نظیر آمریکا یا کشورهای اروپایی مسبوق به سابقه است.
در رابطه با هزینۀ درمان سرطان، به ویژه سه نوع شایع آن، همچنین کم و کیف حمایت از بیماران و خانواده‌های ایشان توضیح بفرمایید.
هزینه‌ها را می‌توان به سه بخش تشخیص، درمان و پیگیری تقسیم کرد. تشخیص شامل نمونه‌برداری، پاتولوژی و تصویربرداری می‌شود اما این بدین معنی نیست که همه سرطان‌ها نیاز به این مراحل دارند. خیر، راهنمای درمان وجود دارد. قصد ندارم از غرب یا اروپا تعریف کنم اما شرکت‌های بیمه در این کشور‌ها هرچیزی را تحت پوشش قرار نمی‌دهند، کارشناسان بیمه به کتب پزشکی، مقالات و راهنمای درمان آشنایی دارند. به این معنا که می‌دانند بر اساس آخرین تحقیقات، پزشک چه مسیری را جهت تشخیص و درمان باید طی کند. بیشتر از آن را بیمه قبول نمی‌کند، کمتر از آن هم بیمار می‌تواند شکایت کند.
الان هزینه بیماران به چه میزان است؟
اگر بخواهم شفاف مطرح کنم، به طور متوسط نسخه یک دوره درمان بیمار بین دو تا سه میلیون است.
هزینه‌ای که پزشک دریافت می‌کند چطور؟
ویزیت من که فوق تخصص خون هستم، 35 هزار تومان است، یعنی حدوداً یک صدم هزینۀ داروهای درمانی، حالا اگر در بیمارستان رازی باشد که ویزیت فوق تخصص 3600 تومان است.
اما آنطور که به نظر می‌رسد شرکت‌های بیمه ما با وجود وضعیت مناسب مالی، هیچ یک از این مراحل را تحت پوشش قرار نمی‌دهند.
به‌ دلیل اینکه بیمه فکر می‌کند باید، شرکت سود‌‌‌ده باشد تا بتواند سود کلانی ببرد، در صورتی که، بیمه یک کمپانی خدماتی است؛ شرکت‌های بیمه مانند پزشکان ما هستند، مثل پرستاران ما هستند، مثل آتش نشانان ما هستند.شرکت‌های بیمه در بهترین شرایط باید 60 تا 70 درصد هزینه ها را تقبل کنند. بعضی از داروها هم هستند، که اصلا تحت پوشش بیمه قرار ندارند. نسخه های 2 تا 3 میلیونی، که هر سه هفته یک بار تکرار می‌شود با توجه به دوره درمان هزینه سرسام‌آوری است.
جدا از دولت، نقش نهادهای مدنی، نهاد‌های غیر دولتی و عموم مردم چگونه ارزیابی می‌کنید؟
من در بخش دولتی در خط مقدم مشغول خدمت هستم. از همین اورژانس بیمارستان، به مانند یک منطقه جنگی، باید با زره پوش و جلیقه ضد گلوله وارد شوید. من شخصا، هیچ نمودی از این NGO ها نمی‌بینم، یا دست‌کم من در جریان نیستم، کسی خودش را به من معرفی نکرده، و هیچکس حرفی به من در این مورد نزده است.
به عنوان نمونه، مؤسسه خیریه، بازسازی اورژانس بیمارستان پورسینا را به عهده گرفته بود اما، در بیمارستان رازی با توجه به مرکزیت این نهاد در درمان بیماران سرطانی هیچ کمکی مشاهده نکرده‌اید؟
من در این مدت در حدّ یک ریال هم ندیدم. موردی پیش آمده، که خانواده بیماری، داروها را برای شخص دیگر در اختیار ما بگذارند، یا شرکت‌های دارویی برای تبلیغ به صورت اشانتیون، تعداد معدودی دارو را در اختیار داروخانه ما بگذارند.
در ابتدای فرمایشتان به برخی مشکلات بیماران سرطانی اشاره فرمودید، با توجه به اینکه بعضی از این بیماران سرپرست خانواده هستند، بروز چنین مشکلی تمام خانواده را تحت تاثیر قرار می‌دهد، و چه بسا خانواده را وارد دایره فقر کند، که خود پیامدهای اجتماعی متعددی دارد. جدا از مشکلات درمانی بیماران سرطانی و خانواده‌های ایشان، با چه مسایلی رو‌‌به‌‌رو هستند؟
سرطان یک مشکل، به معنای حقیقی کلمه است، نه صرفا یک بیماری. این بیماری، سرماخوردگی یا شکستگی دست یا پا نیست. افزون بر مسایل مالی، سلامت روان خانواده را تهدید می‌کند. به‌ویژه آنکه چه بسا این فرد تنها بیمار خانواده نباشد. به تعبیری، تمام هویت یک خانواده را تحت الشعاع قرار می‌دهد.
فلسفۀ درمان سرطان، در مملکت ما صحیح نیست. درمان سرطان یک کار تیمی است. برای درمان سرطان، به مجموعه‌ای از افراد با تخصص‌های مختلف اعم از فوق تخصص خون، رادیوتراپ، پاتولوژیست سرطان، جراح سرطان، رادیولوژیست سرطان، روانشناس سرطان، مدد‌کار اجتماعی و پرستار سرطان نیازمندیم. حال شما ببینید، ما در این استان چند درصد از این تیم را در طول درمان داریم؟ چه کسی باید پاسخگوی نیازهای این بیمار در طول درمان باشد؟ چه کسی از خانوادۀ ایشان حمایت می کند؟ چه کسی از نوزاد شیرخوار یک مادر تحت شیمی‌درمانی نگه‌داری می‌کند؟ مشکل ما از خود ما است. در همین استان، همکاران بنده، بیمار سرطانی را می‌ترسانند. درمان این بیماری، وسیله‌ای شده است جهت قرض دادن نان به یکدیگر، مثلاً، درمان دارویی سرطان با فوق تخصص خون و انکولوژی است، اما بعضی از همکاران رادیوتراپ ما که صرفاً، پرتودرمانی باید بکنند، در درمان دارویی هم وارد شدند.
دلایل محرومیت بیماران سرطانی از روند درمان را چگونه می‌بینید؟
من استان فارس بودم، آذربایجان هم بودم. اما، مردم گیلان یک تفاوت اساسی با دست کم این دو نقطه کشور دارند و آن اینکه نسبت به سلامت بیمار سرطانی بسیار حساسیت دارند. تا جایی که، درپی هزینۀ مربوط به سرطان چه بسا از طبقه مرفّه به طبقه متوسط، یا از طبقه متوسط به طبقه فقیر نزول کنند. انصراف از درمان به واسطه مسایل مالی، کمتر از یک درصد بوده است. مشاوره با افراد مختلف و تفاوت در نظرات یکی از عوامل این مهم نیز هست.
مشکلات مهمی که شما الان در بخش هماتولوژی رازی دارید چیست؟
کمبود فضا، شرایط فراهم کرده است که مجبوریم بیماران سرطانی را در دیگر بخش‌ها بستری کنیم. مثلاً بیمار، سرطان خون دارد در بخش پوست بستری است. این، تمهیدی بوده که ما اتّخاذ کرده‌ایم، تا دست‌کم چنین بیمارانی در محیط نامناسب اورژانس بستری نباشند، و در فضای بهتری چون بخش پوست بستری گردند. الان در بخش ریه، سه یا چهار بیمار سرطانی ما خوابیده‌اند. تخت نداریم، پاتولوژی نداریم، آزمایشگاه تخصصی نداریم، رادیولوژیست نداریم، نمونۀ مغز استخوان را باید بیرون بفرستیم، داروخانه نداریم، دستگاه تشخیصی فلوسایتومتری، چرا به درستی و به موقع مورد استفاده قرار نمی‌گیرد؟ چرا جواب با چهار روز تأخیر به دست بنده می‌رسد؟ این، زمان طلایی، جهت درمان را به تأخیر می‌اندازد. در بخشی از بیمارستان، به هزینۀ شخصی، در خارج کشور دستگاهی جهت پیوند سلول‌های بنیادی خریداری و اهدا شد. در زمان وزارت پیشین، این بخش را تغییر کاربری دادند، یعنی پیوند جهت درمان بیماران سرطانی اولویت نیست؟
در مورد شرایط خودتان بیشتر بفرمایید. آیا با توجه به سختی کار شما مورد حمایت دانشگاه هستید؟
من 24 ساعته در اختیار دانشگاه هستم. صبح تا ظهر بیمارستان رازی هستم. عصر هم کلینیک بعثت، جای دیگری نیستم. من هم خانواده دارم؛ یک منبع درآمدی باید داشته باشم، نمی‌گویم درآمد کلان داشته باشم، درآمدی که خانوادۀ من در رفاه باشند. از 15 اردیبهشت 93 اعلام شده است که نظام نوین سلامت واجب‌الاجرا است. یک تیرماه تعهّد کردند که چنین خواهیم کرد. طبق قانون، کارکرد هر پزشک، تا 20 ماه آینده باید پرداخت شود. 24 مرداد 93 بنده به همراه دو استاد دیگر، به نمایندگی از استادان تمام‌وقت جغرافیایی، وقت ملاقات از ریاست دانشگاه گرفته بودیم. معاونین آموزشی، پشتیبانی، درمان، حراست، رئیس دفتر همه حضور داشتند. وقت ملاقات ما ساعت 9 تا 10 بود. 40 دقیقه‌اش را خودشان حرف زدند. از گران‌شدن سوپ بیمارستان‌ها، تا عدم قدرت مالی دانشگاه جهت پرداخت حق الزحمه 4000 پرسنلی که در دولت قبلی استخدام شده بودند. نهایتاً، در میان صحبت‌های معاونت پشتیبانی ورود کردم، گفتم: جناب دکتر نبی زاده، یک ساعت وقت گرفتیم که ما از مشکلاتمان بگوییم، در عوض شما دارید از مشکلات دانشگاه به ما می‌گویید؟ موضوع جلسه، افزایش قیمت سوپ بیماران از سه هزارتومان به 15 هزارتومان است؟ یا 4000 نیروی استخدامی در دولت پیشین؟ ما آمده ایم ببینیم راه حل شما برای مشکلات ما چیست؟ دکتر برزیگر بسیار ناراحت شدند و فرمودند همه باید این حرف‌ها را بشنوند اگر نمی‌توانید بشنوید از دانشگاه بروید. خدمتشان عرض کردم که جناب دکتر من به نمایندگی از 70 نفر از پزشکان هیات‌علمی تمام‌وقت دانشگاه علوم پزشکی گیلان خدمت شما آمده‌ام، اگر منظور شما، همه این جمع است که من دستور شما را ابلاغ خواهم کرد، اگر منظور شما، شخص بنده است، که همین الان از رئیس دفترتان یک وقت دیگر می‌گیرم، پرونده ام را می‌زنم زیر بغلم می‌آورم خدمت شما، پاراف بفرمایید نیاز به بنده ندارید من هم رفع زحمت می‌کنم. دکتر سکوت کردند، گفتند بفرمایید مشکل چیست. عرض کردم طبق تعرفه جدید، و مصوبه وزارت بهداشت تا 20 ماه آینده کارکرد پزشکان بایستی واریز گردد. آیا شما می‌خواهید خلاف قانون عمل کنید؟ من این مساله را از طریق وزارت‌خانه پیگیری می‌کنم. جناب دکتر فرمودند: خیر چنین نیست، ما در حساب بیش از هشت میلیارد پول داریم. نتیجه این شد که شب، دوستان یک به یک به بنده زنگ زدند و تشکر کردند که صحبت‌های شما نتیجه‌بخش بوده، و حقوقمان را دریافت کردیم. من عرض کردم خیالتان راحت با جوّی که من می‌بینم، ماه دیگر هم باید برویم دعوا. از مرداد ماه تا امروز حقوقی دریافت نکردیم. حق زن و بچه من است. خدا را شکر که من نیاز مالی ندارم. اما من حاضر نشدم وارد تجارت با بیماران سرطانی بشوم. بیمارم را فلان بیمارستان بخوابانم و پورسانتش را بگیرم. من ایمان دارم که نیک و بد رفتار من، نه بر اساس نظر ایشان یا معاونین محترم دانشگاه، که بر اساس وجدان شخصی و رضایت بیمارانم قضاوت می‌شود.
جناب دکتر هاشمی برنامه‌ای جهت حمایت از بیماران سرطانی داشتند به این ترتیب که بیمه هزینۀ دارویی را متقبّل شوند، این طرح که بخشی از طرح تحول نظام سلامت است، در گیلان اجرا می‌شود؟
در انستیتو سرطان تهران بیش از 70 درصد هزینه ها را متقبّل شده‌ند. بیماران بستری، فقط و فقط در جریان بیماریشان هستند نه هیچ چیز دیگر. بیمار حتی در جریان نیست چه دارویی دریافت کرده است. این کار را بالغ بر ده سال است که این نهاد انجام می‌دهد، چگونه است که تازه وزاتخانه به این فکر افتاده است؟ دیشب صحبت‌های دکتر میناوند را می‌شنیدم که داروهای سرطان آن هایی که موثرترند، (چه کسی این موثرتر بودن را تعیین می کند؟ ) در مناطق محروم،( کجاست منطقه محروم؟ ) و در برخی بیمارستان های دولتی، تحت پوشش بیمه قرار می‌گیرند، پس محدود شده است به برخی داروها، در برخی مناطق و در برخی مراکز، این طرح همه ایران را پوشش نمی‌دهد. این درحالی است که نظام نوین سلامت عنوان می‌کند بیماری که بستری می‌شود، به هیچ عنوان نسخه‌ای نباید دستش باشد. دفترچه‌اش باید ضبط گردد. در صورتی که در همین بخش خون بفرمایید سوال کنید خود من نسخه کردم دو میلیون یا سه میلیون و خانواده رفته‌اند جهت تهیه دارو! اما این برنامه از بیش از دو هفته طول نکشید. چرا؟ چون دیدند هزینه آن به میلیارد می‌کشد. اما وقتی به بیمارستان امیرالمومنین یا پورسینا مراجعه می‌کنید، می‌بینید که مدام برای افرادی که ضرورتی جهت تعویض لنز ندارند عمل صورت می‌گیرد، یا برای کسانی که فعّال اجتماعی نیستند، 75 سال سن دارند، و درد زانو رنجشان می‌دهد تعویض مفصل با هزینۀ بیمه صورت می‌گیرد. این چه هزینه‌ای است که شما متقبّل می‌شوید؟ باید اولویّت‌بندی کنیم. سیاستگذاری کنیم. عرض کردم سرطان حیات مالی و جانی یک خانواده را با مخاطره رو‌به‌رو می‌کند.
خدا را شکر همسر جناب دکتر هاشمی، وزیر بهداشت، همکار ما هستند. خانم دکتر کوچک زاده، فوق تخصص خون کودکان هستند. این یک استثنا تاریخی برای بیماران سرطانی است. با توجه به این شرایط، اگر برای بیماران سرطانی برنامه‌ای پایه‌ای ریخته شود که هیچ، در غیر این صورت محال است کاری صورت پذیرد.
شرایط حاکم بر شرکت‌های دارویی و نقش آن ها را در روند درمان چگونه می‌بیند؟
من به سیاست‌های وزارتخانه اشراف دارم. آن ها کم هزینه‌ترین دارو‌ها را مدّنظر قرار داده‌اند. اما، من حق ندارم از بیمه بخواهم که داروهای معتبر را مورد پوشش قرار دهد؟ سیاست بر این است که داروی خارجی وارد نکنند، که داروهای تولید داخل را بفروشند. شرکت‌های معتبر چون پنافیل و رش طبق قراردادی، مادۀ مؤثر ضد‌سرطان را در اختیار یک شرکت قرار می‌دهند و این شرکت به نام پنافیل و رش دارو را به بازار عرضه می‌کند. درست مانند اتفاقی که در صنعت خودرو می‌افتد، و ما تحت عنوان مونتاژ با آن آشنایی داریم. اما آیا مگان مونتاژ شده در ایران، در بازار فرانسه جایگاهی دارد؟ به همین ترتیب ایا این دارو را می‌شود در بازار فرانسه عرضه کرد؟
این فرآیند چه سودی برای سیستم درمان دارد؟
از من نپرسید، مسأله مهم، انحصار است. انحصار در عدم جواب‌گویی به هیچ کس و هیچ چیز. مسایل را بین خود، با پورسانت و چانه‌زنی حل می‌کنند. اما همین داروها هم تحت پوشش بیمه قرار نمی‌گیرند، این ظلم مستقیم به بیماران است، نه به من پزشک.
به نظر شما راهکاری برای غلبه بر کارتل های دارویی، انحصارگرایی و مسایلی از این دست وجود دارد؟
با برنامه ریزی و استفاده از نیروهای خیرخواه می‌شود امیدوار بود. ما نیاز به متوّلی امر سرطان داریم. این مهم باید در دانشگاه صورت پذیرد. بر اساس قوانین وزارتخانه، امیدوارم ریاست دانشگاه، نه نسبت به بنده، بلکه نسبت به بیماران سرطانی تفقد لازم را داشته باشند.
بهتر از من در جریان هستید هر سیستمی جهت سیاستگذاری نیازمند کسب اطلاعات است. حال این اطلاعات یا باید از طریق پژوهش و پژوهشگر بدست بیاید یا از طریق خبرچینی و مخبر. در دانشگاه علوم پزشکی گیلان به غیر از چند مرکز تحقیقاتی نظیر تروما، گوارش و ارولوژی، مابقی مراکز تحقیقاتی یا نیمه تعطیل اند و یا نظیر مرکز تحقیقات خون شناسی بدون فعالیت اند. نظر شما در این مورد چیست؟
بخش قابل توجهی از کار ما در این جا به درمان می‌گذرد. کمتر از پنج درصد آموزش است. وقتی شما نیروی هیات‌علمی می‌گیرید، باید تناسبی بین کار درمان، آموزش و پژوهش وجود داشته باشید. این مهم را نیز، با جناب دکتر برزیگر مطرح کردم. صرف وجود یک اتاق و دو کامپیوتر آن هم بدون اینترنت، چه کار تحقیقاتی می‌تواند صورت بگیرد؟ از این اینترنت کم سرعت استفاده کنم و با سرعت مورچه چیزی را دانلود کنم؟ من باید مراجع را آنلاین داشته باشم. آیا دانشگاه این کتب را خریداری می‌کند؟درباره مرکز تحقیقات سرطان داستان جالبی برایتان تعریف کنم؛ در شهریورماه، در حضور پرفسور سمیعی، و دکتر نوبخت، مرکز تحقیقات سرطان را در لاکان کلنگ زدند، در حالیکه هیچ یک از اساتید هماتولوژی دانشگاه، و استان گیلان، در جریان آن نبودند، و حضور نداشتند. فقط یک زحمتی به دکتر نوبخت و پرفسور سمیعی دادند. در فاصله 10 تا 15 کیلومتری رشت، بنا است مرکز تحقیقاتی ساخته شود، که نه من می‌توانم بروم، و نه بیمار من می‌تواند بیاید، و نه بیمارستانی هست. در بیابان چه کاری می‌خواهید انجام دهید؟ که حیات وحش نشان بدهید؟ طبیعت نشان بدهید؟ این کل ماجرایی بوده در مورد تحقیقات سرطان که من در این استان شاهد بودم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.