|

سرطان شناسی روانی

دکتر سمیه شکر گزار

سایکو انکولوژی یا سرطان شناسی روانی عبارتند ازمطالعه اثر سرطان بر عملکرد روان شناختی و بررسی نقش متغیر های روان شناختی و رفتاری در خطر ابتلا به سرطان و شانس بقای بیماران سرطانی است.از آنجا که روش های درمانی جدید سرطان را در موارد بسیاری از یک بیماری درمان ناپذیر به یک بیماری مزمن و غالباً درمان پذیر تبدیل کرده است، وجوه روانپزشکی سرطان- واکنش نسبت به تشخیص و نیز درمان اهمیت ویژه ای یافته است.تشخیص کانسر یک بحران است که نیاز است به بیمار به سرعت با این خبر فاجعه ساز انطباق حاصل کند، تا با کنترل هیجان تصمیم منطقی برای درمان گرفته شود. نگرانی عمده در این افراد، ترس از مرگ / ترس از دست دادن استقلال/ بدشکلی در قسمتهای مختلف بدن/ معلولیت/ طرد شدن از طرف نزدیکان و همچنین اختلال در عملکرد و وضعیت مالی است. تشخیص کانسر باعث ایجاد استرس حاد و بسیار شدید با مشخصه اولیه شوک و ناباوری می شود که معمولاً دراز مدت نیست و حدوداً یک هفته طول می کشد. در صورتیکه علائم بیشتر از 2 هفته باقی بماند و علائم ناتوان کننده باشد بررسی از نظر اختلال روانپزشکی و درمان لازم است. حضور یکی از بستگان یا دوستان می تواند در زمان بیان تشخیص توسط پزشک مربوطه کمک کننده باشد.در مرحله بعد در پاسخ به تشخیص بیماری فرد بیمار دوره ای از علائم اضطراب/ افسردگی/ تحریک پذیری/ بی خوابی/ عدم تمرکز و مشکلات اختلال در عملکرد را تجربه می کند. در این مرحله معمولاً با حمایت خانواده و دوستان و پزشکانی که بیرون برنامه درمانی بیمار هستند، برطرف می شود. این مرحله حدود2-1 هفته طول می کشد. در طی مرحله سوم بیمار با تشخیص بیماری و درمان تطابق پیدا می کند و بیمار استراتژیهای مقابله ای قبلی خود را بکار می بندد که برای کاهش استرس مفید می باشد که البته این استراتژیهای مقابله ای متأثر از بلوغ و تطابق بیمار با مشکلات در زمان قبل از بیماری می باشد. پاسخهای بیماران تحت تأثیر جامعه / خود بیمار و نوع سرطان میباشد. افرادی که از شیوه های سازگاری فعال و تکنیکهای حل مسأله استفاده می کنند و می توانند به منابع و حمایت اجتماعی دسترسی داشته باشند، از سایر بیماران سازگاری بهتری پیدا کرده و حتی بیشتر زندگی می کنند. از سوی دیگر، افراد منفعل، یا ناامید یا بدبین، که در شیوه های سازگاریشان نامنعط هستند، کمتر با بیماری سازگار می شوند.شیوع اختلالات روانپزشکی در بیماران کانسری حدود %50 برآورد شده است که بیش از 30%موارد اختلال به صورت اختلال تطابق( واکنش هیجانی و رفتاری نسبت به یک رویداد استرس زا) و در %15-10 موارد به صورت افسردگی عمده و %10 به صورت اختلال شناختی نوساندار (دلیریوم) خود را نشان می دهد. در این بیماران گرچه افزایش افکار مرگ و خودکشی شایع است ولی در واقع کمی بیشتر از حد نرمال جامعه است. برخی از علائم روانشناختی شایع در این بیماران عبارتند از : خستگی، نگرانی، غمگینی و کاهش اشتها و کابوس می باشد. عوامل خانوادگی بویژه تعارض هایی از قبل در خانواده وجود داشته اند، ترک خانواده، فرسایش و خستگی خانواده باید مورد توجه خاص قرار گیرد. مدالیته های درمانی برای اختلالات روانشناختی ناشی از کانسر (براي خود فرد، خانواده و شريك جنسي)، شامل درمان غیر دارویی به صورت مشاوره و رواندرمانی و درمان های دارویی می باشد.

سایکو انکولوژی یا سرطان شناسی روانی عبارتند ازمطالعه اثر سرطان بر عملکرد روان شناختی و بررسی نقش متغیر های روان شناختی و رفتاری در خطر ابتلا به سرطان و شانس بقای بیماران سرطانی است.از آنجا که روش های درمانی جدید سرطان را در موارد بسیاری از یک بیماری درمان ناپذیر به یک بیماری مزمن و غالباً درمان پذیر تبدیل کرده است، وجوه روانپزشکی سرطان- واکنش نسبت به تشخیص و نیز درمان اهمیت ویژه ای یافته است.تشخیص کانسر یک بحران است که نیاز است به بیمار به سرعت با این خبر فاجعه ساز انطباق حاصل کند، تا با کنترل هیجان تصمیم منطقی برای درمان گرفته شود. نگرانی عمده در این افراد، ترس از مرگ / ترس از دست دادن استقلال/ بدشکلی در قسمتهای مختلف بدن/ معلولیت/ طرد شدن از طرف نزدیکان و همچنین اختلال در عملکرد و وضعیت مالی است. تشخیص کانسر باعث ایجاد استرس حاد و بسیار شدید با مشخصه اولیه شوک و ناباوری می شود که معمولاً دراز مدت نیست و حدوداً یک هفته طول می کشد. در صورتیکه علائم بیشتر از 2 هفته باقی بماند و علائم ناتوان کننده باشد بررسی از نظر اختلال روانپزشکی و درمان لازم است. حضور یکی از بستگان یا دوستان می تواند در زمان بیان تشخیص توسط پزشک مربوطه کمک کننده باشد.در مرحله بعد در پاسخ به تشخیص بیماری فرد بیمار دوره ای از علائم اضطراب/ افسردگی/ تحریک پذیری/ بی خوابی/ عدم تمرکز و مشکلات اختلال در عملکرد را تجربه می کند. در این مرحله معمولاً با حمایت خانواده و دوستان و پزشکانی که بیرون برنامه درمانی بیمار هستند، برطرف می شود. این مرحله حدود2-1 هفته طول می کشد. در طی مرحله سوم بیمار با تشخیص بیماری و درمان تطابق پیدا می کند و بیمار استراتژیهای مقابله ای قبلی خود را بکار می بندد که برای کاهش استرس مفید می باشد که البته این استراتژیهای مقابله ای متأثر از بلوغ و تطابق بیمار با مشکلات در زمان قبل از بیماری می باشد. پاسخهای بیماران تحت تأثیر جامعه / خود بیمار و نوع سرطان میباشد. افرادی که از شیوه های سازگاری فعال و تکنیکهای حل مسأله استفاده می کنند و می توانند به منابع و حمایت اجتماعی دسترسی داشته باشند، از سایر بیماران سازگاری بهتری پیدا کرده و حتی بیشتر زندگی می کنند. از سوی دیگر، افراد منفعل، یا ناامید یا بدبین، که در شیوه های سازگاریشان نامنعط هستند، کمتر با بیماری سازگار می شوند.شیوع اختلالات روانپزشکی در بیماران کانسری حدود %50 برآورد شده است که بیش از 30%موارد اختلال به صورت اختلال تطابق( واکنش هیجانی و رفتاری نسبت به یک رویداد استرس زا) و در %15-10 موارد به صورت افسردگی عمده و %10 به صورت اختلال شناختی نوساندار (دلیریوم) خود را نشان می دهد. در این بیماران گرچه افزایش افکار مرگ و خودکشی شایع است ولی در واقع کمی بیشتر از حد نرمال جامعه است. برخی از علائم روانشناختی شایع در این بیماران عبارتند از : خستگی، نگرانی، غمگینی و کاهش اشتها و کابوس می باشد. عوامل خانوادگی بویژه تعارض هایی از قبل در خانواده وجود داشته اند، ترک خانواده، فرسایش و خستگی خانواده باید مورد توجه خاص قرار گیرد. مدالیته های درمانی برای اختلالات روانشناختی ناشی از کانسر (براي خود فرد، خانواده و شريك جنسي)، شامل درمان غیر دارویی به صورت مشاوره و رواندرمانی و درمان های دارویی می باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.