|

گوجه‌های بی‌سرپرست

شرق: صف‌های طولانی نیسان‌ها و کامیون‌ها و بوی گوجه‌های گندیده و کپک‌زده در گرمای میانه‌ مرداد ماه، و کشاورزانی که انتظار طولانی در این صف، آن‌ها را کلافه کرده‌است. اینجا یک کارخانه رب گوجه‌فرنگی در استان کرمانشاه است.
طبق روال هرسال، کارخانه تا میانه‌ ماه مهر به پذیرش گوجه‌های کشاورزان خواهد پرداخت. اما فریاد اعتراض کشاورزان از اینکه کارخانه در پذیرش گوجه‌های آن‌ها طبق قرارداد کوتاهی می‌کند بلند است. تمام کشاورزانی که اینجا هستند با کارخانه قرارداد بسته‌اند تا گوجه‌های برداشت شده از زمین‌های خود را به آن بفروشند. اما کارخانه توان پذیرفتن این همه گوجه را ندارد. داستان به اینجا ختم نمی‌شود چرا که کشاورزان از زمان طولانی انتظار در صف پذیرش گلایه دارند چرا که با له شدن گوجه‌ها و درنتیجه کم شدن وزن به خاطر از دست رفتن آب آن‌ها، کارخانه درنهایت پول کمتری به آن‌ها خواهد پرداخت؛ به‌علاوه طبق گفته‌ کشاوزان تسویه حساب مالی کارخانه با آن‌ها به درازا می‌کشد. از طرفی هزینه‌ بالای حمل و نقل که برای هر بار رفت‌وبرگشت خودروی نیسان تا کامیون از 250هزار تومان تا 350هزار تومان است نیز فریاد کشاورزان را بلندتر کرده است. با طولانی‌تر شدن زمان انتظار خودروهای باربری، کم‌کم این خودروها هم از آوردن بار، سرباز می‌زنند و یا قیمت حمل را افزایش می‌دهند.یکی از کشاورزها به شرق می‌گوید: «پارسال همین کارخانه گوجه را از ما کیلویی 480تومان خرید. غیراز این کارخانه، عراق هم می‌خرید، خود من چند کامیون به عراق فرستادم کیلویی 450 تومان. پارسال نیم‌هکتار زمین داشتم. وقتی دیدم اینقدر خوب می‌خرند، امسال پنج هکتار کاشتم، البته زمین خودم نیست اجاره کرده‌ام. با امید اینکه امسال کیلویی 600تومان بخرند. حالا انگار همه مثل من زیاد کاشته‌اند و آنقدر گوجه زیاد شده که کارخانه بیش‌تر از کیلویی 230 تومان برای هرکیلو گوجه پول نمی‌دهد. خدا برای داعش نسازد که دیگر به عراق هم نمی‌توانیم بفرستیم. گوجه‌های خوب را می‌فرستیم بازار، بقیه را می‌آوریم کارخانه. دلال‌ها از ما مفت می‌خرند ولی در بازار به قیمت خون پدرشان می‌فروشند. همه‌اش نصیب دلال‌ها می‌شود. کشاورزها بدبخت هستند.اینجا هم که آمده‌ام 70ساعت است توی صف هستم و هنوز نوبتم نشده بار را خالی کنم. اول مهر است اما هنوز کمتر از نصف گوجه‌هایم را آورده‌ام. بقیه‌اش همه مانده...».مدیرکارخانه اما به شرق می‌گوید: «کشاورزان اگر صبور باشند، تا نیمه‌ی مهر تمام گوجه‌هایشان را می‌خریم.
ما هرگز نخواسته‌ایم به کشاورزان ظلم شود. سال گذشته 4000هکتار قرارداد بستیم، امسال بعلت افزایش ناآگاهانه‌ی کشت گوجه‌فرنگی و شکایت کشاورزان و تقاضاهای ارگان‌های مرتبط، ناچار به بستن 8000هکتار قرارداد شدیم که بیش‌تر از ظرفیت پیش‌بینی شده‌‌ی کارخانه بود. البته این قراردها ضمانت اجرا ندارد همچنانی‌که اگر کشاورزان کارخانه‌ی دیگری را پیدا کنند که با قیمت بالاتری گوجه را خریداری کند، به آن‌ها می‌فروشند و یا تا بتوانند به بازار می‌فروشند. ما حرفی نداریم و خوشحالیم ازینکه کشاورزان سود بیش‌تر ببرند. از طرفی جهاد کشاورزی به کشاورزان گفته بود بخاطر کمبود آب، ذرت و آفتابگردان نکارند اما هیچ گزینه دیگری را پیش روی آن‌ها نگذاشته بود. آن‌ها هم که دیده بودند قیمت گوجه از کیلویی 220تومان سال91 به کیلویی 480تومان در سال92 رسیده بود، کشت گوجه را افزایش داده‌ بودند. ما روزانه ظرفیت پذیرش 3200تن گوجه داریم که هرروز تمام این مقدار را پذیرش می‌کنیم. سال گذشته که قیمت هرکیلو گوجه را از 220تومان رساندیم به 480 تومان هیچ‌کس نگفت چرا، حالا که همه کسانی که کشاورز هم نبوده‌اند گوجه کاشته‌اند و گوجه زیاد شده و ما ارزان‌تر از سال گذشته می‌خریم، صدای همه درآمده است. کسانی که این جنجال‌ها را درست می‌کنند و می‌روند مقابل استانداری اعتراض می‌کنند که فلان کارخانه زیر قراردادش می‌زند، کشاورز نیستند! ما در پرداخت هم کوتاهی نمی‌کنیم و هردوهفته یک‌بار پرداخت‌ها را انجام می‌دهیم. برای گوجه‌های گندیده و کپک‌زده هم جای نگرانی نیست، همه این‌ها در بخش کنترل کیفیت بررسی می‌شود.» منصوری، رئیس سازمان جهادکشاورزی استان کرمانشاه به شرق می‌گوید: «کارخانه قرارداد بسته و موظف به اجرای آن است. هیچ‌کسی هم آن‌ها را مجبور به بستن این قراردادها نکرده است. اگر ظرفیت نداشتند نباید قرارداد می‌بستند. از طرفی ما به کشاورزان گفته بودیم بخاطر کمبود آب، ذرت نکارند و بجای آن، گیاه دانه روغنی کلزا را پیشنهاد داده بودیم. بعلاوه گوجه‌فرنگی جزء گیاهانی است که مصرف آب بالایی دارند. قرار نبوده کشاورزان بجای ذرت، گوجه‌فرنگی بکارند.» نیمه‌ی اول آبان‌ماه است و دیگر خبری از آن صف‌های طولانی نیست. اما نبودن صف به این معنا نیست که گوجه‌ها به تمامی پذیرش شده‌اند و بعضی از کشاورزان می‌گویند بسیاری از گوجه‌هایشان در زمین باقی مانده و آن‌ها را شخم زده‌اند. جهادکشاورزی می‌گوید نباید گوجه می‌کاشتند، مدیر کارخانه می‌گوید حاضر نیستم بیش ازین به هیچ سوالی پاسخ دهم، کشاورزان اما از زیان بزرگ مالی امسالشان سخن می‌گویند. اما کسی نمی‌داند با این همه گوجه فراوان، چرا در بازار گوجه را کمتر از کیلویی 4000تومان نمی‌توان خرید؟
شرق: صف‌های طولانی نیسان‌ها و کامیون‌ها و بوی گوجه‌های گندیده و کپک‌زده در گرمای میانه‌ مرداد ماه، و کشاورزانی که انتظار طولانی در این صف، آن‌ها را کلافه کرده‌است. اینجا یک کارخانه رب گوجه‌فرنگی در استان کرمانشاه است.
طبق روال هرسال، کارخانه تا میانه‌ ماه مهر به پذیرش گوجه‌های کشاورزان خواهد پرداخت. اما فریاد اعتراض کشاورزان از اینکه کارخانه در پذیرش گوجه‌های آن‌ها طبق قرارداد کوتاهی می‌کند بلند است. تمام کشاورزانی که اینجا هستند با کارخانه قرارداد بسته‌اند تا گوجه‌های برداشت شده از زمین‌های خود را به آن بفروشند. اما کارخانه توان پذیرفتن این همه گوجه را ندارد. داستان به اینجا ختم نمی‌شود چرا که کشاورزان از زمان طولانی انتظار در صف پذیرش گلایه دارند چرا که با له شدن گوجه‌ها و درنتیجه کم شدن وزن به خاطر از دست رفتن آب آن‌ها، کارخانه درنهایت پول کمتری به آن‌ها خواهد پرداخت؛ به‌علاوه طبق گفته‌ کشاوزان تسویه حساب مالی کارخانه با آن‌ها به درازا می‌کشد. از طرفی هزینه‌ بالای حمل و نقل که برای هر بار رفت‌وبرگشت خودروی نیسان تا کامیون از 250هزار تومان تا 350هزار تومان است نیز فریاد کشاورزان را بلندتر کرده است. با طولانی‌تر شدن زمان انتظار خودروهای باربری، کم‌کم این خودروها هم از آوردن بار، سرباز می‌زنند و یا قیمت حمل را افزایش می‌دهند.یکی از کشاورزها به شرق می‌گوید: «پارسال همین کارخانه گوجه را از ما کیلویی 480تومان خرید. غیراز این کارخانه، عراق هم می‌خرید، خود من چند کامیون به عراق فرستادم کیلویی 450 تومان. پارسال نیم‌هکتار زمین داشتم. وقتی دیدم اینقدر خوب می‌خرند، امسال پنج هکتار کاشتم، البته زمین خودم نیست اجاره کرده‌ام. با امید اینکه امسال کیلویی 600تومان بخرند. حالا انگار همه مثل من زیاد کاشته‌اند و آنقدر گوجه زیاد شده که کارخانه بیش‌تر از کیلویی 230 تومان برای هرکیلو گوجه پول نمی‌دهد. خدا برای داعش نسازد که دیگر به عراق هم نمی‌توانیم بفرستیم. گوجه‌های خوب را می‌فرستیم بازار، بقیه را می‌آوریم کارخانه. دلال‌ها از ما مفت می‌خرند ولی در بازار به قیمت خون پدرشان می‌فروشند. همه‌اش نصیب دلال‌ها می‌شود. کشاورزها بدبخت هستند.اینجا هم که آمده‌ام 70ساعت است توی صف هستم و هنوز نوبتم نشده بار را خالی کنم. اول مهر است اما هنوز کمتر از نصف گوجه‌هایم را آورده‌ام. بقیه‌اش همه مانده...».مدیرکارخانه اما به شرق می‌گوید: «کشاورزان اگر صبور باشند، تا نیمه‌ی مهر تمام گوجه‌هایشان را می‌خریم.
ما هرگز نخواسته‌ایم به کشاورزان ظلم شود. سال گذشته 4000هکتار قرارداد بستیم، امسال بعلت افزایش ناآگاهانه‌ی کشت گوجه‌فرنگی و شکایت کشاورزان و تقاضاهای ارگان‌های مرتبط، ناچار به بستن 8000هکتار قرارداد شدیم که بیش‌تر از ظرفیت پیش‌بینی شده‌‌ی کارخانه بود. البته این قراردها ضمانت اجرا ندارد همچنانی‌که اگر کشاورزان کارخانه‌ی دیگری را پیدا کنند که با قیمت بالاتری گوجه را خریداری کند، به آن‌ها می‌فروشند و یا تا بتوانند به بازار می‌فروشند. ما حرفی نداریم و خوشحالیم ازینکه کشاورزان سود بیش‌تر ببرند. از طرفی جهاد کشاورزی به کشاورزان گفته بود بخاطر کمبود آب، ذرت و آفتابگردان نکارند اما هیچ گزینه دیگری را پیش روی آن‌ها نگذاشته بود. آن‌ها هم که دیده بودند قیمت گوجه از کیلویی 220تومان سال91 به کیلویی 480تومان در سال92 رسیده بود، کشت گوجه را افزایش داده‌ بودند. ما روزانه ظرفیت پذیرش 3200تن گوجه داریم که هرروز تمام این مقدار را پذیرش می‌کنیم. سال گذشته که قیمت هرکیلو گوجه را از 220تومان رساندیم به 480 تومان هیچ‌کس نگفت چرا، حالا که همه کسانی که کشاورز هم نبوده‌اند گوجه کاشته‌اند و گوجه زیاد شده و ما ارزان‌تر از سال گذشته می‌خریم، صدای همه درآمده است. کسانی که این جنجال‌ها را درست می‌کنند و می‌روند مقابل استانداری اعتراض می‌کنند که فلان کارخانه زیر قراردادش می‌زند، کشاورز نیستند! ما در پرداخت هم کوتاهی نمی‌کنیم و هردوهفته یک‌بار پرداخت‌ها را انجام می‌دهیم. برای گوجه‌های گندیده و کپک‌زده هم جای نگرانی نیست، همه این‌ها در بخش کنترل کیفیت بررسی می‌شود.» منصوری، رئیس سازمان جهادکشاورزی استان کرمانشاه به شرق می‌گوید: «کارخانه قرارداد بسته و موظف به اجرای آن است. هیچ‌کسی هم آن‌ها را مجبور به بستن این قراردادها نکرده است. اگر ظرفیت نداشتند نباید قرارداد می‌بستند. از طرفی ما به کشاورزان گفته بودیم بخاطر کمبود آب، ذرت نکارند و بجای آن، گیاه دانه روغنی کلزا را پیشنهاد داده بودیم. بعلاوه گوجه‌فرنگی جزء گیاهانی است که مصرف آب بالایی دارند. قرار نبوده کشاورزان بجای ذرت، گوجه‌فرنگی بکارند.» نیمه‌ی اول آبان‌ماه است و دیگر خبری از آن صف‌های طولانی نیست. اما نبودن صف به این معنا نیست که گوجه‌ها به تمامی پذیرش شده‌اند و بعضی از کشاورزان می‌گویند بسیاری از گوجه‌هایشان در زمین باقی مانده و آن‌ها را شخم زده‌اند. جهادکشاورزی می‌گوید نباید گوجه می‌کاشتند، مدیر کارخانه می‌گوید حاضر نیستم بیش ازین به هیچ سوالی پاسخ دهم، کشاورزان اما از زیان بزرگ مالی امسالشان سخن می‌گویند. اما کسی نمی‌داند با این همه گوجه فراوان، چرا در بازار گوجه را کمتر از کیلویی 4000تومان نمی‌توان خرید؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.