صحنه، خاطره اصفهان به روایت محمد علی میاندار
مدیریت فرهنگ در قصههای شهری و آواز هنری
جمال نوروزباقری: محمد علی میاندار، مرد میانه سال، با شقیقههای سپید و چشمان درشت و نافذ، خوشاخلاق، با لهجه و بیان گزیده گوی مخصوص به خود که زبانزد بچه های تئاتر شده و دوستدار اهداف بلند و سازنده نسل جوان امروز و دانشجو است. بچهها گردش جمع میشوند و از راهنماییهایش سود میبرند. او دست نوشتهها را میخواند و به تمرینات بچه ها سر میزند.
او خود را عقل کل نمیداند و هر آنچه را نمیداند میپرسد. سالها دور از هیاهو با سختی نوشته و اجرا کرده و هنوز رویاهای زیادی در سر دارد.
از قصههای مجید، در نقش معلم ریاضی مستبد، با آن تسبیح درشت میشناختیمش اما حالا آن خشونت و استبداد جایش را به دیالوگ وتفاهم داده بود. قرار مصاحبه را گذاشتیم وکار شروع شد.
گاهی در مقابل سوالات چین به پیشانی میانداخت و در فکر فرو میرفت و سکوت میکرد و یکباره به خود میآمد و شروع به حرف زدن میکرد. او از کاری که به سرعت انجام میگرفت، راضی نبود.
اینها فقط بخشی از یادداشتهای مقاله: «صحنه، خاطره اصفهان است» که به گفت وگو با محمدعلی میاندار، هنرمند اصفهانی و از بازیگران پیشکسوت عرصه تئاتر و تلویزیون میپردازد.
شازده احتجاب، جعفرخان از فرنگ برگشته، چون باد، شما فرشتهايد، سفر بخير، دیگری و سریالهای قصههای مجید، سایه سلطان و نمایشهای متعددی را در کارنامه هنری خود دارد.
بهانه گفت وگو با این هنرمند اصفهانی، مراسم بزرگداشت وی در بیست وهشتمین جشنواره کودک و نوجوان اصفهان است.
شما نسبت به گذشته خیلی کم کار شدهاید. دلیل خاصی دارد؟
این بر میگردد به شرایط کاری در اصفهان، که متاسفانه همه چیز در تهران متمرکز است.
اصفهان یک قدمت گذشته در تئاتر دارد ولی بهای لازم به آن داده نمیشود و به هر جهت فعال نیست .کارهایی که در زمینه تصویر نیزدر اصفهان انجام می شود ؛ کارهای ضعیف و بیشتر سطحی هستند.
فکر میکنید مشکل امروز تلویزیون اصفهان، چه میتواند باشد؟
آن چیزی که خودشان میگویند: نداشتن بودجه و نداشتن امکانات، صحبتی است که همه جا وجود دارد. ولی به نظر من نقش مدیران فرهنگی خیلی مهم است که تلویزیون اصفهان نیاز به یک تجدید نظر در عرصه کار فرهنگی دارد . به هر جهت در زمینه مدیریت فرهنگی هر چه زمان زیاد طول بکشد؛ نوآوری کمتر میشود و بهای لازم به نیروهای خلاق داده نمیشود. یکسری روابط و ضوابط از گذشته دارند که سعی میکنند، همچنان آنها را حفظ کنند.
شما موافق این نوع سریال سازی "کمدی" در شبکه اصفهان هستید ؟
خیر، متاسفانه تعریف اشتباهی از طنز وکمدی در اصفهان شده است. شما اگر نگاه کنید به سبقه دیرینه کارهای کمدی اصفهان در دهه چهل و پنجاه؛ ما اساتید بزرگی مثل فرهمند، ارحام صدر داشتیم. اینها نویسنده داشتند، اینها میآمدند ونمایشنامههایی انتخاب میکردند که دست بر معظلات اجتماعی شهر و بعضا کشور میگذاشتند و آنها را درشتنمایی میکردند در صحنه. با روانشناسی تماشاگر سر وکار داشتند ، نه اینکه با سلایق سطحی و زودگذر مردم.
بعضا دست روی مسایل عمیق اجتماعی میگذاشتند به طوری که به خط قرمزهای همان دوران خودشان نزدیک میشدند وگاهی حتی از خط قرمز ها عبور میکردند. ولی امروز بیشتر کارها به سمت لودگی وسطحیگرایی میرود و نتایج نامطلوبی در پیش دارد که میتوان به پایین آوردن سطح سلیقه فرهنگی تماشاگر اشاره کرد. تماشاگر آگاه مسلما نمینشیند این نوع آثار را تحمل کند واتفاقا برخلاف برخی از مدیران که فکر میکنند اینها جذابیت و تماشاگر پسند است، اینطور نیست و بیشتر گریز به رسانههای خارجی زده میشود.
با اینکه ما طنز عمیق داریم در اصفهان؛ مردمی داریم: شیرین زبان، بدیعه گو، حاضر جواب ، باهوش اینها کجاست؟ آن باهوشی وذکاوت و طنز پنهان اصفهان در کدام اثر نمایشی و سریال است که الان از شبکه نشان داده میشود؟هیچ. به یک سری حرکات سطحی وساده و بعضا سخیف این سریالها گرفتار میشوند.
تولید آثار وسریالهای تلویزیونی با شرایط نبود بودجه در سازمان صداوسیما چگونه شکل میگیرد؟
من شنیدم که دوستان وبرخی از گروه ها میروند و اسپانسر میگیرند از بیرون و بودجههایی میآورند و تزریق میکنند در تلویزیون. برای ساخت یک سری سریالهایی که پاسخگو آن اسپانسرها که کمک کردهاند به سریالها بشود و کالای آنها تبلیغ شود ولی آنچه که ساخته شده از تبلیغ وحمایت این اسپانسرها کارهای با ارزشی نبوده است .
فکر میکنید مدیران این شهر ، تمایلی برای تغییر دارند؟
بله. به نظر من اتفاقا هنرمندان اینها را تشویق میکنند و میتوانند بیشتر بمانند تا بیشتر خدمت کنند. ولی اگر بیسواد باشند و فقط به میز وچند صندلی چسبیده، اینها یکسال دیرتر یا زودتر خواهند رفت و بعضا با سرافکندگی خواهند رفت ولی اگر بیایند میان هنرمندان وبه خواستههای آنها گوش بدهند ودیالوگ برقرار شود میان هنرمند ومدیر؛ میتواند در ابقا، ادغا وماندگاری یک مدیر، هنرمند هم تاثیرگذار باشد.
چرا درصدی از بودجه جشنوارههای اصفهان به هنرمندان این شهر تعلق نمیگیرد؟
متاسفانه، این ستم مضاعفی است که همیشه بین شهرستانها مثلا: اصفهان که پایتخت فرهنگ وهنر تمدن اسلامی است و مرکز پایتخت این مملکت ، وجود دارد. انگاری که تهران یک کشوری است جدا از شهرهای ایران و یک داستان دیگری دارد.
مساله بودجه، برنامهریزی وامکانات بین مرکز نشینان و هنرمندان شهرستان همیشه وجود داشته و این مشکل سالهاست که در حال ، گذشته و حتی در رژیم سابق این نقطه ضعف محسوب شده است که مرکز تافته جدا بافته و شهرستانها همیشه در مرحله دو و سه و بعضا فراموشی قرار میگرفت . این مشکل نمیدانم چرا به آن رسیدگی نمیشود.
امسال مثلا: دوستان جشنواره کودک ونوجوان آمدند وبه فکر افتادند که از چند پیشکسوتان قدردانی کنند. بله حرکت خوبی است ولی آیا این کافی است؟ نه، باید سرمایهگذاری کرد و برنامهریزی شود. باید تولید فیلم کرد، تولید تئاتر انجام بگیرد. وحمایت بشود از گروههای سینما، تئاتر، موسیقی ، فرقی نمیکند تمام هنرها ومقطعی نیز نباشد.
یک جشنواره به پا میشود ویک سر وصدایی بلند میشود چند شب وچند روزی و تمام . دوباره یک سکوت تا سال آینده . این درست نیست باید یک پروسه فرهنگی وجود داشته باشد.
در حق شهر اصفهان واقعا ظلم شده است . شهری که در آن پر از نیروهای خلاق است. شما بروید در تهران اکثر کارگردانان ، فیلمسازان ، گروههای اجرایی وسینمایی داخل آنها بسیار نیروهای اصفهانی شما میبینید. بیشتر اینها دوست داشتند ، در شهر خودشان فعالیت کنند. ولی چون فضا برای آنها نبوده، مجبور شدهاند برگردند و بروند تهران فعالیت کنند.
فکر میکنید دلیل تقدیر از شما در جشنواره کودک چه عاملی بود؟
نمیدانم، حقیقتا. ولی بعد فکر کردم این بررسی دست آورد، آدمهای فرهنگی اصفهان است که این اتفاق افتاده اما برخی از دوستان گفتند: نه. اصفهان پیشنهاداتی داشته به تهران و تهران باز به انتخاب رسیده است . مثلا آدمهایی را انتخاب کرده برای بزرگداشت . ولی به هرجهت همینقدر که در اصفهان اقدام کردهاند، خب این قدم جالبی است.
زمان این تقدیر ، خیلی دیر نبود؟
چرا دیربود بود. عجیب است، این حرف شما را اکثر دوستان؛ خبرنگار ، هنرمندان میگفتند: چقدر دیر . گفتم: "دوستان دیر از خواب بیدار شدند".
چرا در آثاری که در اصفهان ساخته می شود که بعضا برخی سرمایههای مالی آن از طرف صداوسیما حمایت میشود، نیروهای بومی به عنوان یک کارگر در ساخت آنها مورد استفاده قرار میگیرند. این نگاه از کجا نشات می گیرد؟
متاسفانه خیلی غم انگیز است این حرفی که شما میزنید، ولی بله . باید باور کنیم که این مساله وجود دارد ومن فکر میکنم این همان ستم مضاعفی است که بین مرکز ، شهرستان وحالا اصفهان وجود دارد.
یک زمانی مطرح بود؛ فیلم ارزان میخواهید بسازید بروید اصفهان ، لوکیشن فراوان، آدمها وبازیگرهای ارزان بخواهید ، اصفهان وجود دارد. اصفهانیها میآیند، استقبال می کنند چون دوست دارند و دوستان تهرانی ازآنها استقبال میکنند وچه بسا برخی اینها آمدند و یک سری آثار باستانی وخانههای تاریخی و قدیمی را حتی لطمه زدند و بدون خسارت حتی رها کردند و رفتند .
بازیگران نقش اول، دوم و حتی مکمل را در تهران میچینند و میآیند اصفهان و بقیه را به صورت بسیار ناچیزو ارزان انتخاب میکنند. با سو استفاده از احساس و شیفتگی برخی جوانها برای حضور پیدا کردن در مقابل تصویر دوربین، از آنها سو استفاده میشود.
با این روندی که طی میشود، وضعیت هنر و فرهنگ این شهر به کدام سمت پیش خواهد رفت؟
اگر درب در همین پاشنه بچرخد ، خیلی تاسف بار است وغمانگیز. ولی انسان همیشه به امید زنده است من امیدوارم با اتفاقی که در جشنواره کودک افتاد ؛ صحبت شده در اصفهان تولید دو تا فیلم سینمایی ساخته بشود برای سال آینده . اینها خبر خوبی وامیدوارم مدیران واقعا به فکر باشند. اینها در زمینه سینما، باز شنیدم که بنا است کلنگ یک سالن تئاتر زده شود که یکی زده شد که گویا آن باطل شده و صاحب ملک آمده و ملک خودش را خواسته است.
یک سری از سینماهای ما دارد بسته وتعطیل میشود، باز شنیدم قرار است اینها پردیس شود . اینها وعدههایی است که ما شنیدیم و داده شده است. واین شهر ظرفیت خیلی بیشتر از اینها دارد که در آن اتفاقات جالب فرهنگی وهنری بیافتد .
و بازبرمیگردم به نقش مدیران ، نقش مدیران در پیدایش این فضاها و آمادهسازی آن و تولید این محصولا ت فرهنگی و هنری چه در زمینه سینما چه در زمینه تئاتر و هنرهای دیگر خیلی میتواند موثر باشد.
شما فکر میکنید بخش خصوصی تا چه میزان میتواند به فرهنگ وهنر این شهر کمک کند ؟
دوتا بخش خصوصی ما داریم: یک بخش خصوصی دلال بیسواد که این به غیر از ضرر و زیان در عرصههای مختلف چیزی باقی نمیگذارد ویک بخش خصوصی دیگر داریم که متاسفانه در اقلیت است و یا با شک، تردید و دور - نزدیک می شود به مقوله فرهنگ .
باید از اینها استقبال کرد، باید این بخش خصوصی که دارای فرهنگ است و میداند چه میخواهد و بر دست آوردهای فرهنگی و هنری این شهر میافزاید، حمایت کرد.
شما نگاه کنید مثلا در تهران تئاتر خصوصی راه افتاده ، ما هم میتوانیم تئاتر خصوصی داشته باشیم ولی با کدام نگاه، با نگاه اول سودآوری و کارهای بزن در رویی، کارهای سطحی وابلهانه، نه.
در سال 1318 مرحوم میرزا رفیع، از آنطرف آمد تئاتر جلفا نمایشنامه "خسیس مولیر" را به روز کرد و با لهجه اصفهانی و با پوشش ایرانی روی صحنه برد. در این شهر بینوایان ، فاوست و آثاربزرگان کلاسیک اروپایی کار شده است. ما میتوانیم آثار بزرگ را اجرا کنیم و هم نویسندگان خوبی خودمان داریم که میتوانیم از آنها استفاده کنیم و هم آثار خارجی را به روز کنیم و بهصورت بسیار زیبا و درست روی صحنه تئاتر این شهر اجرا کنیم و سطح سواد ، سلیقه مردم را بالا ببریم وکارهای سخیف ومبتذل را انجام ندهیم.
او خود را عقل کل نمیداند و هر آنچه را نمیداند میپرسد. سالها دور از هیاهو با سختی نوشته و اجرا کرده و هنوز رویاهای زیادی در سر دارد.
از قصههای مجید، در نقش معلم ریاضی مستبد، با آن تسبیح درشت میشناختیمش اما حالا آن خشونت و استبداد جایش را به دیالوگ وتفاهم داده بود. قرار مصاحبه را گذاشتیم وکار شروع شد.
گاهی در مقابل سوالات چین به پیشانی میانداخت و در فکر فرو میرفت و سکوت میکرد و یکباره به خود میآمد و شروع به حرف زدن میکرد. او از کاری که به سرعت انجام میگرفت، راضی نبود.
اینها فقط بخشی از یادداشتهای مقاله: «صحنه، خاطره اصفهان است» که به گفت وگو با محمدعلی میاندار، هنرمند اصفهانی و از بازیگران پیشکسوت عرصه تئاتر و تلویزیون میپردازد.
شازده احتجاب، جعفرخان از فرنگ برگشته، چون باد، شما فرشتهايد، سفر بخير، دیگری و سریالهای قصههای مجید، سایه سلطان و نمایشهای متعددی را در کارنامه هنری خود دارد.
بهانه گفت وگو با این هنرمند اصفهانی، مراسم بزرگداشت وی در بیست وهشتمین جشنواره کودک و نوجوان اصفهان است.
شما نسبت به گذشته خیلی کم کار شدهاید. دلیل خاصی دارد؟
این بر میگردد به شرایط کاری در اصفهان، که متاسفانه همه چیز در تهران متمرکز است.
اصفهان یک قدمت گذشته در تئاتر دارد ولی بهای لازم به آن داده نمیشود و به هر جهت فعال نیست .کارهایی که در زمینه تصویر نیزدر اصفهان انجام می شود ؛ کارهای ضعیف و بیشتر سطحی هستند.
فکر میکنید مشکل امروز تلویزیون اصفهان، چه میتواند باشد؟
آن چیزی که خودشان میگویند: نداشتن بودجه و نداشتن امکانات، صحبتی است که همه جا وجود دارد. ولی به نظر من نقش مدیران فرهنگی خیلی مهم است که تلویزیون اصفهان نیاز به یک تجدید نظر در عرصه کار فرهنگی دارد . به هر جهت در زمینه مدیریت فرهنگی هر چه زمان زیاد طول بکشد؛ نوآوری کمتر میشود و بهای لازم به نیروهای خلاق داده نمیشود. یکسری روابط و ضوابط از گذشته دارند که سعی میکنند، همچنان آنها را حفظ کنند.
شما موافق این نوع سریال سازی "کمدی" در شبکه اصفهان هستید ؟
خیر، متاسفانه تعریف اشتباهی از طنز وکمدی در اصفهان شده است. شما اگر نگاه کنید به سبقه دیرینه کارهای کمدی اصفهان در دهه چهل و پنجاه؛ ما اساتید بزرگی مثل فرهمند، ارحام صدر داشتیم. اینها نویسنده داشتند، اینها میآمدند ونمایشنامههایی انتخاب میکردند که دست بر معظلات اجتماعی شهر و بعضا کشور میگذاشتند و آنها را درشتنمایی میکردند در صحنه. با روانشناسی تماشاگر سر وکار داشتند ، نه اینکه با سلایق سطحی و زودگذر مردم.
بعضا دست روی مسایل عمیق اجتماعی میگذاشتند به طوری که به خط قرمزهای همان دوران خودشان نزدیک میشدند وگاهی حتی از خط قرمز ها عبور میکردند. ولی امروز بیشتر کارها به سمت لودگی وسطحیگرایی میرود و نتایج نامطلوبی در پیش دارد که میتوان به پایین آوردن سطح سلیقه فرهنگی تماشاگر اشاره کرد. تماشاگر آگاه مسلما نمینشیند این نوع آثار را تحمل کند واتفاقا برخلاف برخی از مدیران که فکر میکنند اینها جذابیت و تماشاگر پسند است، اینطور نیست و بیشتر گریز به رسانههای خارجی زده میشود.
با اینکه ما طنز عمیق داریم در اصفهان؛ مردمی داریم: شیرین زبان، بدیعه گو، حاضر جواب ، باهوش اینها کجاست؟ آن باهوشی وذکاوت و طنز پنهان اصفهان در کدام اثر نمایشی و سریال است که الان از شبکه نشان داده میشود؟هیچ. به یک سری حرکات سطحی وساده و بعضا سخیف این سریالها گرفتار میشوند.
تولید آثار وسریالهای تلویزیونی با شرایط نبود بودجه در سازمان صداوسیما چگونه شکل میگیرد؟
من شنیدم که دوستان وبرخی از گروه ها میروند و اسپانسر میگیرند از بیرون و بودجههایی میآورند و تزریق میکنند در تلویزیون. برای ساخت یک سری سریالهایی که پاسخگو آن اسپانسرها که کمک کردهاند به سریالها بشود و کالای آنها تبلیغ شود ولی آنچه که ساخته شده از تبلیغ وحمایت این اسپانسرها کارهای با ارزشی نبوده است .
فکر میکنید مدیران این شهر ، تمایلی برای تغییر دارند؟
بله. به نظر من اتفاقا هنرمندان اینها را تشویق میکنند و میتوانند بیشتر بمانند تا بیشتر خدمت کنند. ولی اگر بیسواد باشند و فقط به میز وچند صندلی چسبیده، اینها یکسال دیرتر یا زودتر خواهند رفت و بعضا با سرافکندگی خواهند رفت ولی اگر بیایند میان هنرمندان وبه خواستههای آنها گوش بدهند ودیالوگ برقرار شود میان هنرمند ومدیر؛ میتواند در ابقا، ادغا وماندگاری یک مدیر، هنرمند هم تاثیرگذار باشد.
چرا درصدی از بودجه جشنوارههای اصفهان به هنرمندان این شهر تعلق نمیگیرد؟
متاسفانه، این ستم مضاعفی است که همیشه بین شهرستانها مثلا: اصفهان که پایتخت فرهنگ وهنر تمدن اسلامی است و مرکز پایتخت این مملکت ، وجود دارد. انگاری که تهران یک کشوری است جدا از شهرهای ایران و یک داستان دیگری دارد.
مساله بودجه، برنامهریزی وامکانات بین مرکز نشینان و هنرمندان شهرستان همیشه وجود داشته و این مشکل سالهاست که در حال ، گذشته و حتی در رژیم سابق این نقطه ضعف محسوب شده است که مرکز تافته جدا بافته و شهرستانها همیشه در مرحله دو و سه و بعضا فراموشی قرار میگرفت . این مشکل نمیدانم چرا به آن رسیدگی نمیشود.
امسال مثلا: دوستان جشنواره کودک ونوجوان آمدند وبه فکر افتادند که از چند پیشکسوتان قدردانی کنند. بله حرکت خوبی است ولی آیا این کافی است؟ نه، باید سرمایهگذاری کرد و برنامهریزی شود. باید تولید فیلم کرد، تولید تئاتر انجام بگیرد. وحمایت بشود از گروههای سینما، تئاتر، موسیقی ، فرقی نمیکند تمام هنرها ومقطعی نیز نباشد.
یک جشنواره به پا میشود ویک سر وصدایی بلند میشود چند شب وچند روزی و تمام . دوباره یک سکوت تا سال آینده . این درست نیست باید یک پروسه فرهنگی وجود داشته باشد.
در حق شهر اصفهان واقعا ظلم شده است . شهری که در آن پر از نیروهای خلاق است. شما بروید در تهران اکثر کارگردانان ، فیلمسازان ، گروههای اجرایی وسینمایی داخل آنها بسیار نیروهای اصفهانی شما میبینید. بیشتر اینها دوست داشتند ، در شهر خودشان فعالیت کنند. ولی چون فضا برای آنها نبوده، مجبور شدهاند برگردند و بروند تهران فعالیت کنند.
فکر میکنید دلیل تقدیر از شما در جشنواره کودک چه عاملی بود؟
نمیدانم، حقیقتا. ولی بعد فکر کردم این بررسی دست آورد، آدمهای فرهنگی اصفهان است که این اتفاق افتاده اما برخی از دوستان گفتند: نه. اصفهان پیشنهاداتی داشته به تهران و تهران باز به انتخاب رسیده است . مثلا آدمهایی را انتخاب کرده برای بزرگداشت . ولی به هرجهت همینقدر که در اصفهان اقدام کردهاند، خب این قدم جالبی است.
زمان این تقدیر ، خیلی دیر نبود؟
چرا دیربود بود. عجیب است، این حرف شما را اکثر دوستان؛ خبرنگار ، هنرمندان میگفتند: چقدر دیر . گفتم: "دوستان دیر از خواب بیدار شدند".
چرا در آثاری که در اصفهان ساخته می شود که بعضا برخی سرمایههای مالی آن از طرف صداوسیما حمایت میشود، نیروهای بومی به عنوان یک کارگر در ساخت آنها مورد استفاده قرار میگیرند. این نگاه از کجا نشات می گیرد؟
متاسفانه خیلی غم انگیز است این حرفی که شما میزنید، ولی بله . باید باور کنیم که این مساله وجود دارد ومن فکر میکنم این همان ستم مضاعفی است که بین مرکز ، شهرستان وحالا اصفهان وجود دارد.
یک زمانی مطرح بود؛ فیلم ارزان میخواهید بسازید بروید اصفهان ، لوکیشن فراوان، آدمها وبازیگرهای ارزان بخواهید ، اصفهان وجود دارد. اصفهانیها میآیند، استقبال می کنند چون دوست دارند و دوستان تهرانی ازآنها استقبال میکنند وچه بسا برخی اینها آمدند و یک سری آثار باستانی وخانههای تاریخی و قدیمی را حتی لطمه زدند و بدون خسارت حتی رها کردند و رفتند .
بازیگران نقش اول، دوم و حتی مکمل را در تهران میچینند و میآیند اصفهان و بقیه را به صورت بسیار ناچیزو ارزان انتخاب میکنند. با سو استفاده از احساس و شیفتگی برخی جوانها برای حضور پیدا کردن در مقابل تصویر دوربین، از آنها سو استفاده میشود.
با این روندی که طی میشود، وضعیت هنر و فرهنگ این شهر به کدام سمت پیش خواهد رفت؟
اگر درب در همین پاشنه بچرخد ، خیلی تاسف بار است وغمانگیز. ولی انسان همیشه به امید زنده است من امیدوارم با اتفاقی که در جشنواره کودک افتاد ؛ صحبت شده در اصفهان تولید دو تا فیلم سینمایی ساخته بشود برای سال آینده . اینها خبر خوبی وامیدوارم مدیران واقعا به فکر باشند. اینها در زمینه سینما، باز شنیدم که بنا است کلنگ یک سالن تئاتر زده شود که یکی زده شد که گویا آن باطل شده و صاحب ملک آمده و ملک خودش را خواسته است.
یک سری از سینماهای ما دارد بسته وتعطیل میشود، باز شنیدم قرار است اینها پردیس شود . اینها وعدههایی است که ما شنیدیم و داده شده است. واین شهر ظرفیت خیلی بیشتر از اینها دارد که در آن اتفاقات جالب فرهنگی وهنری بیافتد .
و بازبرمیگردم به نقش مدیران ، نقش مدیران در پیدایش این فضاها و آمادهسازی آن و تولید این محصولا ت فرهنگی و هنری چه در زمینه سینما چه در زمینه تئاتر و هنرهای دیگر خیلی میتواند موثر باشد.
شما فکر میکنید بخش خصوصی تا چه میزان میتواند به فرهنگ وهنر این شهر کمک کند ؟
دوتا بخش خصوصی ما داریم: یک بخش خصوصی دلال بیسواد که این به غیر از ضرر و زیان در عرصههای مختلف چیزی باقی نمیگذارد ویک بخش خصوصی دیگر داریم که متاسفانه در اقلیت است و یا با شک، تردید و دور - نزدیک می شود به مقوله فرهنگ .
باید از اینها استقبال کرد، باید این بخش خصوصی که دارای فرهنگ است و میداند چه میخواهد و بر دست آوردهای فرهنگی و هنری این شهر میافزاید، حمایت کرد.
شما نگاه کنید مثلا در تهران تئاتر خصوصی راه افتاده ، ما هم میتوانیم تئاتر خصوصی داشته باشیم ولی با کدام نگاه، با نگاه اول سودآوری و کارهای بزن در رویی، کارهای سطحی وابلهانه، نه.
در سال 1318 مرحوم میرزا رفیع، از آنطرف آمد تئاتر جلفا نمایشنامه "خسیس مولیر" را به روز کرد و با لهجه اصفهانی و با پوشش ایرانی روی صحنه برد. در این شهر بینوایان ، فاوست و آثاربزرگان کلاسیک اروپایی کار شده است. ما میتوانیم آثار بزرگ را اجرا کنیم و هم نویسندگان خوبی خودمان داریم که میتوانیم از آنها استفاده کنیم و هم آثار خارجی را به روز کنیم و بهصورت بسیار زیبا و درست روی صحنه تئاتر این شهر اجرا کنیم و سطح سواد ، سلیقه مردم را بالا ببریم وکارهای سخیف ومبتذل را انجام ندهیم.
جمال نوروزباقری: محمد علی میاندار، مرد میانه سال، با شقیقههای سپید و چشمان درشت و نافذ، خوشاخلاق، با لهجه و بیان گزیده گوی مخصوص به خود که زبانزد بچه های تئاتر شده و دوستدار اهداف بلند و سازنده نسل جوان امروز و دانشجو است. بچهها گردش جمع میشوند و از راهنماییهایش سود میبرند. او دست نوشتهها را میخواند و به تمرینات بچه ها سر میزند.
او خود را عقل کل نمیداند و هر آنچه را نمیداند میپرسد. سالها دور از هیاهو با سختی نوشته و اجرا کرده و هنوز رویاهای زیادی در سر دارد.
از قصههای مجید، در نقش معلم ریاضی مستبد، با آن تسبیح درشت میشناختیمش اما حالا آن خشونت و استبداد جایش را به دیالوگ وتفاهم داده بود. قرار مصاحبه را گذاشتیم وکار شروع شد.
گاهی در مقابل سوالات چین به پیشانی میانداخت و در فکر فرو میرفت و سکوت میکرد و یکباره به خود میآمد و شروع به حرف زدن میکرد. او از کاری که به سرعت انجام میگرفت، راضی نبود.
اینها فقط بخشی از یادداشتهای مقاله: «صحنه، خاطره اصفهان است» که به گفت وگو با محمدعلی میاندار، هنرمند اصفهانی و از بازیگران پیشکسوت عرصه تئاتر و تلویزیون میپردازد.
شازده احتجاب، جعفرخان از فرنگ برگشته، چون باد، شما فرشتهايد، سفر بخير، دیگری و سریالهای قصههای مجید، سایه سلطان و نمایشهای متعددی را در کارنامه هنری خود دارد.
بهانه گفت وگو با این هنرمند اصفهانی، مراسم بزرگداشت وی در بیست وهشتمین جشنواره کودک و نوجوان اصفهان است.
شما نسبت به گذشته خیلی کم کار شدهاید. دلیل خاصی دارد؟
این بر میگردد به شرایط کاری در اصفهان، که متاسفانه همه چیز در تهران متمرکز است.
اصفهان یک قدمت گذشته در تئاتر دارد ولی بهای لازم به آن داده نمیشود و به هر جهت فعال نیست .کارهایی که در زمینه تصویر نیزدر اصفهان انجام می شود ؛ کارهای ضعیف و بیشتر سطحی هستند.
فکر میکنید مشکل امروز تلویزیون اصفهان، چه میتواند باشد؟
آن چیزی که خودشان میگویند: نداشتن بودجه و نداشتن امکانات، صحبتی است که همه جا وجود دارد. ولی به نظر من نقش مدیران فرهنگی خیلی مهم است که تلویزیون اصفهان نیاز به یک تجدید نظر در عرصه کار فرهنگی دارد . به هر جهت در زمینه مدیریت فرهنگی هر چه زمان زیاد طول بکشد؛ نوآوری کمتر میشود و بهای لازم به نیروهای خلاق داده نمیشود. یکسری روابط و ضوابط از گذشته دارند که سعی میکنند، همچنان آنها را حفظ کنند.
شما موافق این نوع سریال سازی "کمدی" در شبکه اصفهان هستید ؟
خیر، متاسفانه تعریف اشتباهی از طنز وکمدی در اصفهان شده است. شما اگر نگاه کنید به سبقه دیرینه کارهای کمدی اصفهان در دهه چهل و پنجاه؛ ما اساتید بزرگی مثل فرهمند، ارحام صدر داشتیم. اینها نویسنده داشتند، اینها میآمدند ونمایشنامههایی انتخاب میکردند که دست بر معظلات اجتماعی شهر و بعضا کشور میگذاشتند و آنها را درشتنمایی میکردند در صحنه. با روانشناسی تماشاگر سر وکار داشتند ، نه اینکه با سلایق سطحی و زودگذر مردم.
بعضا دست روی مسایل عمیق اجتماعی میگذاشتند به طوری که به خط قرمزهای همان دوران خودشان نزدیک میشدند وگاهی حتی از خط قرمز ها عبور میکردند. ولی امروز بیشتر کارها به سمت لودگی وسطحیگرایی میرود و نتایج نامطلوبی در پیش دارد که میتوان به پایین آوردن سطح سلیقه فرهنگی تماشاگر اشاره کرد. تماشاگر آگاه مسلما نمینشیند این نوع آثار را تحمل کند واتفاقا برخلاف برخی از مدیران که فکر میکنند اینها جذابیت و تماشاگر پسند است، اینطور نیست و بیشتر گریز به رسانههای خارجی زده میشود.
با اینکه ما طنز عمیق داریم در اصفهان؛ مردمی داریم: شیرین زبان، بدیعه گو، حاضر جواب ، باهوش اینها کجاست؟ آن باهوشی وذکاوت و طنز پنهان اصفهان در کدام اثر نمایشی و سریال است که الان از شبکه نشان داده میشود؟هیچ. به یک سری حرکات سطحی وساده و بعضا سخیف این سریالها گرفتار میشوند.
تولید آثار وسریالهای تلویزیونی با شرایط نبود بودجه در سازمان صداوسیما چگونه شکل میگیرد؟
من شنیدم که دوستان وبرخی از گروه ها میروند و اسپانسر میگیرند از بیرون و بودجههایی میآورند و تزریق میکنند در تلویزیون. برای ساخت یک سری سریالهایی که پاسخگو آن اسپانسرها که کمک کردهاند به سریالها بشود و کالای آنها تبلیغ شود ولی آنچه که ساخته شده از تبلیغ وحمایت این اسپانسرها کارهای با ارزشی نبوده است .
فکر میکنید مدیران این شهر ، تمایلی برای تغییر دارند؟
بله. به نظر من اتفاقا هنرمندان اینها را تشویق میکنند و میتوانند بیشتر بمانند تا بیشتر خدمت کنند. ولی اگر بیسواد باشند و فقط به میز وچند صندلی چسبیده، اینها یکسال دیرتر یا زودتر خواهند رفت و بعضا با سرافکندگی خواهند رفت ولی اگر بیایند میان هنرمندان وبه خواستههای آنها گوش بدهند ودیالوگ برقرار شود میان هنرمند ومدیر؛ میتواند در ابقا، ادغا وماندگاری یک مدیر، هنرمند هم تاثیرگذار باشد.
چرا درصدی از بودجه جشنوارههای اصفهان به هنرمندان این شهر تعلق نمیگیرد؟
متاسفانه، این ستم مضاعفی است که همیشه بین شهرستانها مثلا: اصفهان که پایتخت فرهنگ وهنر تمدن اسلامی است و مرکز پایتخت این مملکت ، وجود دارد. انگاری که تهران یک کشوری است جدا از شهرهای ایران و یک داستان دیگری دارد.
مساله بودجه، برنامهریزی وامکانات بین مرکز نشینان و هنرمندان شهرستان همیشه وجود داشته و این مشکل سالهاست که در حال ، گذشته و حتی در رژیم سابق این نقطه ضعف محسوب شده است که مرکز تافته جدا بافته و شهرستانها همیشه در مرحله دو و سه و بعضا فراموشی قرار میگرفت . این مشکل نمیدانم چرا به آن رسیدگی نمیشود.
امسال مثلا: دوستان جشنواره کودک ونوجوان آمدند وبه فکر افتادند که از چند پیشکسوتان قدردانی کنند. بله حرکت خوبی است ولی آیا این کافی است؟ نه، باید سرمایهگذاری کرد و برنامهریزی شود. باید تولید فیلم کرد، تولید تئاتر انجام بگیرد. وحمایت بشود از گروههای سینما، تئاتر، موسیقی ، فرقی نمیکند تمام هنرها ومقطعی نیز نباشد.
یک جشنواره به پا میشود ویک سر وصدایی بلند میشود چند شب وچند روزی و تمام . دوباره یک سکوت تا سال آینده . این درست نیست باید یک پروسه فرهنگی وجود داشته باشد.
در حق شهر اصفهان واقعا ظلم شده است . شهری که در آن پر از نیروهای خلاق است. شما بروید در تهران اکثر کارگردانان ، فیلمسازان ، گروههای اجرایی وسینمایی داخل آنها بسیار نیروهای اصفهانی شما میبینید. بیشتر اینها دوست داشتند ، در شهر خودشان فعالیت کنند. ولی چون فضا برای آنها نبوده، مجبور شدهاند برگردند و بروند تهران فعالیت کنند.
فکر میکنید دلیل تقدیر از شما در جشنواره کودک چه عاملی بود؟
نمیدانم، حقیقتا. ولی بعد فکر کردم این بررسی دست آورد، آدمهای فرهنگی اصفهان است که این اتفاق افتاده اما برخی از دوستان گفتند: نه. اصفهان پیشنهاداتی داشته به تهران و تهران باز به انتخاب رسیده است . مثلا آدمهایی را انتخاب کرده برای بزرگداشت . ولی به هرجهت همینقدر که در اصفهان اقدام کردهاند، خب این قدم جالبی است.
زمان این تقدیر ، خیلی دیر نبود؟
چرا دیربود بود. عجیب است، این حرف شما را اکثر دوستان؛ خبرنگار ، هنرمندان میگفتند: چقدر دیر . گفتم: "دوستان دیر از خواب بیدار شدند".
چرا در آثاری که در اصفهان ساخته می شود که بعضا برخی سرمایههای مالی آن از طرف صداوسیما حمایت میشود، نیروهای بومی به عنوان یک کارگر در ساخت آنها مورد استفاده قرار میگیرند. این نگاه از کجا نشات می گیرد؟
متاسفانه خیلی غم انگیز است این حرفی که شما میزنید، ولی بله . باید باور کنیم که این مساله وجود دارد ومن فکر میکنم این همان ستم مضاعفی است که بین مرکز ، شهرستان وحالا اصفهان وجود دارد.
یک زمانی مطرح بود؛ فیلم ارزان میخواهید بسازید بروید اصفهان ، لوکیشن فراوان، آدمها وبازیگرهای ارزان بخواهید ، اصفهان وجود دارد. اصفهانیها میآیند، استقبال می کنند چون دوست دارند و دوستان تهرانی ازآنها استقبال میکنند وچه بسا برخی اینها آمدند و یک سری آثار باستانی وخانههای تاریخی و قدیمی را حتی لطمه زدند و بدون خسارت حتی رها کردند و رفتند .
بازیگران نقش اول، دوم و حتی مکمل را در تهران میچینند و میآیند اصفهان و بقیه را به صورت بسیار ناچیزو ارزان انتخاب میکنند. با سو استفاده از احساس و شیفتگی برخی جوانها برای حضور پیدا کردن در مقابل تصویر دوربین، از آنها سو استفاده میشود.
با این روندی که طی میشود، وضعیت هنر و فرهنگ این شهر به کدام سمت پیش خواهد رفت؟
اگر درب در همین پاشنه بچرخد ، خیلی تاسف بار است وغمانگیز. ولی انسان همیشه به امید زنده است من امیدوارم با اتفاقی که در جشنواره کودک افتاد ؛ صحبت شده در اصفهان تولید دو تا فیلم سینمایی ساخته بشود برای سال آینده . اینها خبر خوبی وامیدوارم مدیران واقعا به فکر باشند. اینها در زمینه سینما، باز شنیدم که بنا است کلنگ یک سالن تئاتر زده شود که یکی زده شد که گویا آن باطل شده و صاحب ملک آمده و ملک خودش را خواسته است.
یک سری از سینماهای ما دارد بسته وتعطیل میشود، باز شنیدم قرار است اینها پردیس شود . اینها وعدههایی است که ما شنیدیم و داده شده است. واین شهر ظرفیت خیلی بیشتر از اینها دارد که در آن اتفاقات جالب فرهنگی وهنری بیافتد .
و بازبرمیگردم به نقش مدیران ، نقش مدیران در پیدایش این فضاها و آمادهسازی آن و تولید این محصولا ت فرهنگی و هنری چه در زمینه سینما چه در زمینه تئاتر و هنرهای دیگر خیلی میتواند موثر باشد.
شما فکر میکنید بخش خصوصی تا چه میزان میتواند به فرهنگ وهنر این شهر کمک کند ؟
دوتا بخش خصوصی ما داریم: یک بخش خصوصی دلال بیسواد که این به غیر از ضرر و زیان در عرصههای مختلف چیزی باقی نمیگذارد ویک بخش خصوصی دیگر داریم که متاسفانه در اقلیت است و یا با شک، تردید و دور - نزدیک می شود به مقوله فرهنگ .
باید از اینها استقبال کرد، باید این بخش خصوصی که دارای فرهنگ است و میداند چه میخواهد و بر دست آوردهای فرهنگی و هنری این شهر میافزاید، حمایت کرد.
شما نگاه کنید مثلا در تهران تئاتر خصوصی راه افتاده ، ما هم میتوانیم تئاتر خصوصی داشته باشیم ولی با کدام نگاه، با نگاه اول سودآوری و کارهای بزن در رویی، کارهای سطحی وابلهانه، نه.
در سال 1318 مرحوم میرزا رفیع، از آنطرف آمد تئاتر جلفا نمایشنامه "خسیس مولیر" را به روز کرد و با لهجه اصفهانی و با پوشش ایرانی روی صحنه برد. در این شهر بینوایان ، فاوست و آثاربزرگان کلاسیک اروپایی کار شده است. ما میتوانیم آثار بزرگ را اجرا کنیم و هم نویسندگان خوبی خودمان داریم که میتوانیم از آنها استفاده کنیم و هم آثار خارجی را به روز کنیم و بهصورت بسیار زیبا و درست روی صحنه تئاتر این شهر اجرا کنیم و سطح سواد ، سلیقه مردم را بالا ببریم وکارهای سخیف ومبتذل را انجام ندهیم.
او خود را عقل کل نمیداند و هر آنچه را نمیداند میپرسد. سالها دور از هیاهو با سختی نوشته و اجرا کرده و هنوز رویاهای زیادی در سر دارد.
از قصههای مجید، در نقش معلم ریاضی مستبد، با آن تسبیح درشت میشناختیمش اما حالا آن خشونت و استبداد جایش را به دیالوگ وتفاهم داده بود. قرار مصاحبه را گذاشتیم وکار شروع شد.
گاهی در مقابل سوالات چین به پیشانی میانداخت و در فکر فرو میرفت و سکوت میکرد و یکباره به خود میآمد و شروع به حرف زدن میکرد. او از کاری که به سرعت انجام میگرفت، راضی نبود.
اینها فقط بخشی از یادداشتهای مقاله: «صحنه، خاطره اصفهان است» که به گفت وگو با محمدعلی میاندار، هنرمند اصفهانی و از بازیگران پیشکسوت عرصه تئاتر و تلویزیون میپردازد.
شازده احتجاب، جعفرخان از فرنگ برگشته، چون باد، شما فرشتهايد، سفر بخير، دیگری و سریالهای قصههای مجید، سایه سلطان و نمایشهای متعددی را در کارنامه هنری خود دارد.
بهانه گفت وگو با این هنرمند اصفهانی، مراسم بزرگداشت وی در بیست وهشتمین جشنواره کودک و نوجوان اصفهان است.
شما نسبت به گذشته خیلی کم کار شدهاید. دلیل خاصی دارد؟
این بر میگردد به شرایط کاری در اصفهان، که متاسفانه همه چیز در تهران متمرکز است.
اصفهان یک قدمت گذشته در تئاتر دارد ولی بهای لازم به آن داده نمیشود و به هر جهت فعال نیست .کارهایی که در زمینه تصویر نیزدر اصفهان انجام می شود ؛ کارهای ضعیف و بیشتر سطحی هستند.
فکر میکنید مشکل امروز تلویزیون اصفهان، چه میتواند باشد؟
آن چیزی که خودشان میگویند: نداشتن بودجه و نداشتن امکانات، صحبتی است که همه جا وجود دارد. ولی به نظر من نقش مدیران فرهنگی خیلی مهم است که تلویزیون اصفهان نیاز به یک تجدید نظر در عرصه کار فرهنگی دارد . به هر جهت در زمینه مدیریت فرهنگی هر چه زمان زیاد طول بکشد؛ نوآوری کمتر میشود و بهای لازم به نیروهای خلاق داده نمیشود. یکسری روابط و ضوابط از گذشته دارند که سعی میکنند، همچنان آنها را حفظ کنند.
شما موافق این نوع سریال سازی "کمدی" در شبکه اصفهان هستید ؟
خیر، متاسفانه تعریف اشتباهی از طنز وکمدی در اصفهان شده است. شما اگر نگاه کنید به سبقه دیرینه کارهای کمدی اصفهان در دهه چهل و پنجاه؛ ما اساتید بزرگی مثل فرهمند، ارحام صدر داشتیم. اینها نویسنده داشتند، اینها میآمدند ونمایشنامههایی انتخاب میکردند که دست بر معظلات اجتماعی شهر و بعضا کشور میگذاشتند و آنها را درشتنمایی میکردند در صحنه. با روانشناسی تماشاگر سر وکار داشتند ، نه اینکه با سلایق سطحی و زودگذر مردم.
بعضا دست روی مسایل عمیق اجتماعی میگذاشتند به طوری که به خط قرمزهای همان دوران خودشان نزدیک میشدند وگاهی حتی از خط قرمز ها عبور میکردند. ولی امروز بیشتر کارها به سمت لودگی وسطحیگرایی میرود و نتایج نامطلوبی در پیش دارد که میتوان به پایین آوردن سطح سلیقه فرهنگی تماشاگر اشاره کرد. تماشاگر آگاه مسلما نمینشیند این نوع آثار را تحمل کند واتفاقا برخلاف برخی از مدیران که فکر میکنند اینها جذابیت و تماشاگر پسند است، اینطور نیست و بیشتر گریز به رسانههای خارجی زده میشود.
با اینکه ما طنز عمیق داریم در اصفهان؛ مردمی داریم: شیرین زبان، بدیعه گو، حاضر جواب ، باهوش اینها کجاست؟ آن باهوشی وذکاوت و طنز پنهان اصفهان در کدام اثر نمایشی و سریال است که الان از شبکه نشان داده میشود؟هیچ. به یک سری حرکات سطحی وساده و بعضا سخیف این سریالها گرفتار میشوند.
تولید آثار وسریالهای تلویزیونی با شرایط نبود بودجه در سازمان صداوسیما چگونه شکل میگیرد؟
من شنیدم که دوستان وبرخی از گروه ها میروند و اسپانسر میگیرند از بیرون و بودجههایی میآورند و تزریق میکنند در تلویزیون. برای ساخت یک سری سریالهایی که پاسخگو آن اسپانسرها که کمک کردهاند به سریالها بشود و کالای آنها تبلیغ شود ولی آنچه که ساخته شده از تبلیغ وحمایت این اسپانسرها کارهای با ارزشی نبوده است .
فکر میکنید مدیران این شهر ، تمایلی برای تغییر دارند؟
بله. به نظر من اتفاقا هنرمندان اینها را تشویق میکنند و میتوانند بیشتر بمانند تا بیشتر خدمت کنند. ولی اگر بیسواد باشند و فقط به میز وچند صندلی چسبیده، اینها یکسال دیرتر یا زودتر خواهند رفت و بعضا با سرافکندگی خواهند رفت ولی اگر بیایند میان هنرمندان وبه خواستههای آنها گوش بدهند ودیالوگ برقرار شود میان هنرمند ومدیر؛ میتواند در ابقا، ادغا وماندگاری یک مدیر، هنرمند هم تاثیرگذار باشد.
چرا درصدی از بودجه جشنوارههای اصفهان به هنرمندان این شهر تعلق نمیگیرد؟
متاسفانه، این ستم مضاعفی است که همیشه بین شهرستانها مثلا: اصفهان که پایتخت فرهنگ وهنر تمدن اسلامی است و مرکز پایتخت این مملکت ، وجود دارد. انگاری که تهران یک کشوری است جدا از شهرهای ایران و یک داستان دیگری دارد.
مساله بودجه، برنامهریزی وامکانات بین مرکز نشینان و هنرمندان شهرستان همیشه وجود داشته و این مشکل سالهاست که در حال ، گذشته و حتی در رژیم سابق این نقطه ضعف محسوب شده است که مرکز تافته جدا بافته و شهرستانها همیشه در مرحله دو و سه و بعضا فراموشی قرار میگرفت . این مشکل نمیدانم چرا به آن رسیدگی نمیشود.
امسال مثلا: دوستان جشنواره کودک ونوجوان آمدند وبه فکر افتادند که از چند پیشکسوتان قدردانی کنند. بله حرکت خوبی است ولی آیا این کافی است؟ نه، باید سرمایهگذاری کرد و برنامهریزی شود. باید تولید فیلم کرد، تولید تئاتر انجام بگیرد. وحمایت بشود از گروههای سینما، تئاتر، موسیقی ، فرقی نمیکند تمام هنرها ومقطعی نیز نباشد.
یک جشنواره به پا میشود ویک سر وصدایی بلند میشود چند شب وچند روزی و تمام . دوباره یک سکوت تا سال آینده . این درست نیست باید یک پروسه فرهنگی وجود داشته باشد.
در حق شهر اصفهان واقعا ظلم شده است . شهری که در آن پر از نیروهای خلاق است. شما بروید در تهران اکثر کارگردانان ، فیلمسازان ، گروههای اجرایی وسینمایی داخل آنها بسیار نیروهای اصفهانی شما میبینید. بیشتر اینها دوست داشتند ، در شهر خودشان فعالیت کنند. ولی چون فضا برای آنها نبوده، مجبور شدهاند برگردند و بروند تهران فعالیت کنند.
فکر میکنید دلیل تقدیر از شما در جشنواره کودک چه عاملی بود؟
نمیدانم، حقیقتا. ولی بعد فکر کردم این بررسی دست آورد، آدمهای فرهنگی اصفهان است که این اتفاق افتاده اما برخی از دوستان گفتند: نه. اصفهان پیشنهاداتی داشته به تهران و تهران باز به انتخاب رسیده است . مثلا آدمهایی را انتخاب کرده برای بزرگداشت . ولی به هرجهت همینقدر که در اصفهان اقدام کردهاند، خب این قدم جالبی است.
زمان این تقدیر ، خیلی دیر نبود؟
چرا دیربود بود. عجیب است، این حرف شما را اکثر دوستان؛ خبرنگار ، هنرمندان میگفتند: چقدر دیر . گفتم: "دوستان دیر از خواب بیدار شدند".
چرا در آثاری که در اصفهان ساخته می شود که بعضا برخی سرمایههای مالی آن از طرف صداوسیما حمایت میشود، نیروهای بومی به عنوان یک کارگر در ساخت آنها مورد استفاده قرار میگیرند. این نگاه از کجا نشات می گیرد؟
متاسفانه خیلی غم انگیز است این حرفی که شما میزنید، ولی بله . باید باور کنیم که این مساله وجود دارد ومن فکر میکنم این همان ستم مضاعفی است که بین مرکز ، شهرستان وحالا اصفهان وجود دارد.
یک زمانی مطرح بود؛ فیلم ارزان میخواهید بسازید بروید اصفهان ، لوکیشن فراوان، آدمها وبازیگرهای ارزان بخواهید ، اصفهان وجود دارد. اصفهانیها میآیند، استقبال می کنند چون دوست دارند و دوستان تهرانی ازآنها استقبال میکنند وچه بسا برخی اینها آمدند و یک سری آثار باستانی وخانههای تاریخی و قدیمی را حتی لطمه زدند و بدون خسارت حتی رها کردند و رفتند .
بازیگران نقش اول، دوم و حتی مکمل را در تهران میچینند و میآیند اصفهان و بقیه را به صورت بسیار ناچیزو ارزان انتخاب میکنند. با سو استفاده از احساس و شیفتگی برخی جوانها برای حضور پیدا کردن در مقابل تصویر دوربین، از آنها سو استفاده میشود.
با این روندی که طی میشود، وضعیت هنر و فرهنگ این شهر به کدام سمت پیش خواهد رفت؟
اگر درب در همین پاشنه بچرخد ، خیلی تاسف بار است وغمانگیز. ولی انسان همیشه به امید زنده است من امیدوارم با اتفاقی که در جشنواره کودک افتاد ؛ صحبت شده در اصفهان تولید دو تا فیلم سینمایی ساخته بشود برای سال آینده . اینها خبر خوبی وامیدوارم مدیران واقعا به فکر باشند. اینها در زمینه سینما، باز شنیدم که بنا است کلنگ یک سالن تئاتر زده شود که یکی زده شد که گویا آن باطل شده و صاحب ملک آمده و ملک خودش را خواسته است.
یک سری از سینماهای ما دارد بسته وتعطیل میشود، باز شنیدم قرار است اینها پردیس شود . اینها وعدههایی است که ما شنیدیم و داده شده است. واین شهر ظرفیت خیلی بیشتر از اینها دارد که در آن اتفاقات جالب فرهنگی وهنری بیافتد .
و بازبرمیگردم به نقش مدیران ، نقش مدیران در پیدایش این فضاها و آمادهسازی آن و تولید این محصولا ت فرهنگی و هنری چه در زمینه سینما چه در زمینه تئاتر و هنرهای دیگر خیلی میتواند موثر باشد.
شما فکر میکنید بخش خصوصی تا چه میزان میتواند به فرهنگ وهنر این شهر کمک کند ؟
دوتا بخش خصوصی ما داریم: یک بخش خصوصی دلال بیسواد که این به غیر از ضرر و زیان در عرصههای مختلف چیزی باقی نمیگذارد ویک بخش خصوصی دیگر داریم که متاسفانه در اقلیت است و یا با شک، تردید و دور - نزدیک می شود به مقوله فرهنگ .
باید از اینها استقبال کرد، باید این بخش خصوصی که دارای فرهنگ است و میداند چه میخواهد و بر دست آوردهای فرهنگی و هنری این شهر میافزاید، حمایت کرد.
شما نگاه کنید مثلا در تهران تئاتر خصوصی راه افتاده ، ما هم میتوانیم تئاتر خصوصی داشته باشیم ولی با کدام نگاه، با نگاه اول سودآوری و کارهای بزن در رویی، کارهای سطحی وابلهانه، نه.
در سال 1318 مرحوم میرزا رفیع، از آنطرف آمد تئاتر جلفا نمایشنامه "خسیس مولیر" را به روز کرد و با لهجه اصفهانی و با پوشش ایرانی روی صحنه برد. در این شهر بینوایان ، فاوست و آثاربزرگان کلاسیک اروپایی کار شده است. ما میتوانیم آثار بزرگ را اجرا کنیم و هم نویسندگان خوبی خودمان داریم که میتوانیم از آنها استفاده کنیم و هم آثار خارجی را به روز کنیم و بهصورت بسیار زیبا و درست روی صحنه تئاتر این شهر اجرا کنیم و سطح سواد ، سلیقه مردم را بالا ببریم وکارهای سخیف ومبتذل را انجام ندهیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.