|

منهای 30

علیرضا عسگری‌فر: نمایشگاه پوستر «منهای سی»، نمایشگاه آثار پوستر طرّاحان گرافیک زیر سی سال و به نوعی نسل نو طرّاحان گرافیک ایران است که به‌مناسبت روز جهانی گرافیک، 7 اُردیبهشت به همّت انجمن صنفی طراحان گرافیک ایران طی فراخوانی جمع‌آوری، انتخاب و داوری شد و در خانه‌ی هنــرمندان ایران به نمایش درآمد. هم‌اکنــون این مجموعه آثار که شامل 187 پوستر فرهنگی و 58 پوستر اجتماعی است، پس از سفرهای خود به مشهد و لاهیجان، به اصفهان سفر کرده و با حمایت مجموعه اصفهانِ «سیتی سنتر» در گالری این مجموعه در معرض دید همگان قرار گرفته است.
پوسترها ماحَصل تاملات و تجربیات نسلی است که تا حُدودی جنس نگاه نسل قبل خود را فاکتور گرفته و به سُراغ نسل قبل‌تر یعنی نسل 3 و 4 گرافیک ایران رفته است، با این تفاوت که چاشنی تکنولوژی را به آن اضافه کرده است. برای اثبات این ادعا می‌توان به خروجی‌های سیلک اسکرین و استنسیل تعدادی از پوسترها، استفاده از تکنیک ترام و کلاژگونه‌بودن تصویرها، نوع ترکیب‌بندی‌ها و استفاده از فونت‌های قدیمی و دیگر نشانه‌ها اشاره کرد، در مُواجه با آثار نسل 5 گرافیک می‌بینم که از این اتفاقات خبری نیست، زیرا این نسل با تکنولوژی دیجیتال در گرافیک کار حرفه‌ای را شروع کرد و در کنار پرداختن به تولید گرافیک محض، درگیر شناخت نرم‌افزارها و شیوه‌های اجرا در تولید آثارشان بود و بعضا می‌شُد ردپای نرم‌افزارها را در نسخه‌های نهایی آن‌ها دید. ناگفته نماند که این تجربه‌ها راه را برای نسل کُنونی هموارتر کرد و این نسل شیوه درست استفاده‌کردن از تکنولوژی برای تولید آثار گرافیک را به نسل کُنونی یاد داد. در مُواجه با اکثر پوسترها به این موضوع پی می‌بریم که این نسل بعضا تایپ فارسی را سرلوحه کار خود قرار داده است، برای رسیدن به نوعی گرافیک ایرانی، دغدغه‌ای که همواره تمامی نسل‌های گرافیک ایران با آن درگیر بوده‌اند و هر کدام به‌نوعی راه حلی برای این موضوع پیدا کرده‌اند. در مقابل آن، پوســترهای آثاری پیش روی ماست که بویی از ایرانی‌بودن نبُرده‌اند، فُرم‌های انتزاعی، استفاده از ایمیج محض، تایتل‌های لاتین، نوع ترکیب‌بندی و تصویرسازی و در کل آیکونیک‌بودن آن‌ها ذهن ما را ناخواسته به‌سمت پوسترهای فرانسوی و لهستانی می‌برد، گویی برای یک سفارش و فستیوال غیر ایرانی تولید شده‌اند، هرچند که بعضا در فستیوال‌های خارجی انتخاب و یا موفق به کسب جایزه شده‌اند.
حس تجربه‌گری، تفاوت، ازدحام و گرفتگی در ترکیب‌بندی بخش عُمده‌ای از پوسترها موج می‌زند که این خود شناختی از خُلق و خوی کلی این نسل به مُخاطب می‌دهد، نسل موسیقی زیرزمینی، نسلی که سرچشمه ایده‌یابی‌اش را عوض کرده و مِلاکش برای تولید یک پوستر خوب و سالم عوض شده است، نسلی که تجارت حرفه‌ای خود را تقریبا از اواسط و اواخر دهه 80 شروع کرده و در پوسترهایش به‌دنبال اعتراض و انتقاد است، به‌دنبال تخریب و ساختن آن آرمانشهری که در ذهن می‌پَروراند. از بارزترین ویژگی‌هایی که این نسل را از نسل‌های قبل‌تر متمایز می‌سازد و در پوسترهای فرهنگی بیشتر مشهود است اینست که ماحصل آن‌چه می‌بینیم بیشتر جنبه ارضا حس درونی طراح است تا جلب رضایت مخاطب و سفارش‌دهنده، گویی طراح بیشتر درگیر این بوده که تجربه جدید شخصی‌اش را در قالب سفارش بگنجاند و ناگفته نماند که در بیشتر موارد هم موفق بوده است.
نمایشگاه پیش رو را می‌توان مجموعه متمایزی از مجموعه نمایشگاه‌های پوستر گرافیک ایران به‌شمار آورد، زیرا این مجموعه آثار که کتاب آن هم منتشر شده است به منظور به چالش کشیده‌شدن و به رسمیّت شناخته‌شدن طراحان گرافیک جوان ایرانیست و گویی معرفی آن‌ها به نسل‌های پیشین گرافیک ایران. در مجموع نمی‌توان قضاوت درست و قاطعی نسبت به خروجی‌های این مجموعه کرد، چرا که این نسل همواره درحال تجربه‌کردن است و با هر سفارش و یا اتفاق نسخه جدیدتری از خود ارایه می‌دهد، کما این که نسل‌های قبل‌تر هم هنوز در حال کارکردن و تجربه‌کردن هستند. با این وجود از این نسل انتظار می‌رود از کوله‌بار تجربه نسل‌های پیشین نگهبانی و استفاده و با تامل و درایت به آن اضافه کند و در سال‌های بعد به نسل‌های بعدی تحویل دهد تا این درخت همواره استوارتر و پُربارتر از پیش باشد.
علیرضا عسگری‌فر: نمایشگاه پوستر «منهای سی»، نمایشگاه آثار پوستر طرّاحان گرافیک زیر سی سال و به نوعی نسل نو طرّاحان گرافیک ایران است که به‌مناسبت روز جهانی گرافیک، 7 اُردیبهشت به همّت انجمن صنفی طراحان گرافیک ایران طی فراخوانی جمع‌آوری، انتخاب و داوری شد و در خانه‌ی هنــرمندان ایران به نمایش درآمد. هم‌اکنــون این مجموعه آثار که شامل 187 پوستر فرهنگی و 58 پوستر اجتماعی است، پس از سفرهای خود به مشهد و لاهیجان، به اصفهان سفر کرده و با حمایت مجموعه اصفهانِ «سیتی سنتر» در گالری این مجموعه در معرض دید همگان قرار گرفته است.
پوسترها ماحَصل تاملات و تجربیات نسلی است که تا حُدودی جنس نگاه نسل قبل خود را فاکتور گرفته و به سُراغ نسل قبل‌تر یعنی نسل 3 و 4 گرافیک ایران رفته است، با این تفاوت که چاشنی تکنولوژی را به آن اضافه کرده است. برای اثبات این ادعا می‌توان به خروجی‌های سیلک اسکرین و استنسیل تعدادی از پوسترها، استفاده از تکنیک ترام و کلاژگونه‌بودن تصویرها، نوع ترکیب‌بندی‌ها و استفاده از فونت‌های قدیمی و دیگر نشانه‌ها اشاره کرد، در مُواجه با آثار نسل 5 گرافیک می‌بینم که از این اتفاقات خبری نیست، زیرا این نسل با تکنولوژی دیجیتال در گرافیک کار حرفه‌ای را شروع کرد و در کنار پرداختن به تولید گرافیک محض، درگیر شناخت نرم‌افزارها و شیوه‌های اجرا در تولید آثارشان بود و بعضا می‌شُد ردپای نرم‌افزارها را در نسخه‌های نهایی آن‌ها دید. ناگفته نماند که این تجربه‌ها راه را برای نسل کُنونی هموارتر کرد و این نسل شیوه درست استفاده‌کردن از تکنولوژی برای تولید آثار گرافیک را به نسل کُنونی یاد داد. در مُواجه با اکثر پوسترها به این موضوع پی می‌بریم که این نسل بعضا تایپ فارسی را سرلوحه کار خود قرار داده است، برای رسیدن به نوعی گرافیک ایرانی، دغدغه‌ای که همواره تمامی نسل‌های گرافیک ایران با آن درگیر بوده‌اند و هر کدام به‌نوعی راه حلی برای این موضوع پیدا کرده‌اند. در مقابل آن، پوســترهای آثاری پیش روی ماست که بویی از ایرانی‌بودن نبُرده‌اند، فُرم‌های انتزاعی، استفاده از ایمیج محض، تایتل‌های لاتین، نوع ترکیب‌بندی و تصویرسازی و در کل آیکونیک‌بودن آن‌ها ذهن ما را ناخواسته به‌سمت پوسترهای فرانسوی و لهستانی می‌برد، گویی برای یک سفارش و فستیوال غیر ایرانی تولید شده‌اند، هرچند که بعضا در فستیوال‌های خارجی انتخاب و یا موفق به کسب جایزه شده‌اند.
حس تجربه‌گری، تفاوت، ازدحام و گرفتگی در ترکیب‌بندی بخش عُمده‌ای از پوسترها موج می‌زند که این خود شناختی از خُلق و خوی کلی این نسل به مُخاطب می‌دهد، نسل موسیقی زیرزمینی، نسلی که سرچشمه ایده‌یابی‌اش را عوض کرده و مِلاکش برای تولید یک پوستر خوب و سالم عوض شده است، نسلی که تجارت حرفه‌ای خود را تقریبا از اواسط و اواخر دهه 80 شروع کرده و در پوسترهایش به‌دنبال اعتراض و انتقاد است، به‌دنبال تخریب و ساختن آن آرمانشهری که در ذهن می‌پَروراند. از بارزترین ویژگی‌هایی که این نسل را از نسل‌های قبل‌تر متمایز می‌سازد و در پوسترهای فرهنگی بیشتر مشهود است اینست که ماحصل آن‌چه می‌بینیم بیشتر جنبه ارضا حس درونی طراح است تا جلب رضایت مخاطب و سفارش‌دهنده، گویی طراح بیشتر درگیر این بوده که تجربه جدید شخصی‌اش را در قالب سفارش بگنجاند و ناگفته نماند که در بیشتر موارد هم موفق بوده است.
نمایشگاه پیش رو را می‌توان مجموعه متمایزی از مجموعه نمایشگاه‌های پوستر گرافیک ایران به‌شمار آورد، زیرا این مجموعه آثار که کتاب آن هم منتشر شده است به منظور به چالش کشیده‌شدن و به رسمیّت شناخته‌شدن طراحان گرافیک جوان ایرانیست و گویی معرفی آن‌ها به نسل‌های پیشین گرافیک ایران. در مجموع نمی‌توان قضاوت درست و قاطعی نسبت به خروجی‌های این مجموعه کرد، چرا که این نسل همواره درحال تجربه‌کردن است و با هر سفارش و یا اتفاق نسخه جدیدتری از خود ارایه می‌دهد، کما این که نسل‌های قبل‌تر هم هنوز در حال کارکردن و تجربه‌کردن هستند. با این وجود از این نسل انتظار می‌رود از کوله‌بار تجربه نسل‌های پیشین نگهبانی و استفاده و با تامل و درایت به آن اضافه کند و در سال‌های بعد به نسل‌های بعدی تحویل دهد تا این درخت همواره استوارتر و پُربارتر از پیش باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.