|

معاونت امور بازرگانی و توسعه تجارت سازمان صنعت، معدن و تجارت:

باید قوانین صادرات را تسهیل کنیم

ادغام دو وزات صمنعت و معدن، و وزارت اقتصاد و بازرگانی پس از گذشت بالغ بر دو سال از این پیوند، موضوعی بود برای نشست با محمد مجیری معاون امور بازرگانی اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان اصفهان در کنار این مسایل، بحث خانه اصناف استان اصفهان و نگاه به مقوله‌های صنفی نیز دغدغه های مهمی است که امروز برای توسعه اقتصادی استان اهمیت خاصی یافته است. محمد مجیری معتقد است که تحول در اصناف با توجه به تغییر جامعه بسیار ضروری است و تقویت اصناف برای تقویت ساختار اقتصادی کشور بسیار اهمیت دارد: با ایده شکل‌گیری بانک تخصصی در حوزه‌ی اصناف، بسیاری از موارد و کارهای اداری آسان‌تر رفع و رجوع خواهند شد.

فلسفه قرار گرفتن تولید در خدمت تجارت منجر به ادغام دو وزارتخانه مهم و استراتژیک در دولت قبل بود. تا چه اندازه این رویداد به نفع هر دو بخش تمام شد؟
پیش از این یک وزارت صنایع و معادن در کشور وجود داشت و یک وزارت بازرگانی، اغلب اتفاق می‌افتاد که کالایی در کشور تولید می‌شد و وزارت بازرگانی به جهت بی‌اطلاعی و بدون در نظر گرفتن میزان مناسب تعرفه آن کالا اجازه واردات صادر می‌کرد و یا از این دست ناهماهنگی‌ها، با ادغام این دو در دولت قبل بر اساس مصوبه مجلس تصمیم‌گیری‌ها درحوزه نزدیک به چهل درصد تولید ناخالص داخلی به یک وزارتخانه انتقال یافت. امید این است که با این کار تولید در خدمت تجارت قرار بگیرد و بتوانیم در زمینه تولید کالا حداقل با کشورهای دیگر منطقه رقابت کنیم و بتوانیم کالاهای خود را با کیفیت مناسب در بازارهای منطقه‌ای و جهانی عرضه کنیم. باید هدف ادغام نه کنار هم چسباندن اصطلاحی، که کنار هم قرار گرفتن واقعی باشد و به سرنوشت دیگر تجربه‌ها در زمینه‌های دیگر دچار نشود. باید ارتباط دو طرفه‌ای مابین تولید و تجارت شکل بگیرد که نتیجه آن افزایش اشتغال مولد و پایدار باشد. تا پنج ماه پیش هنوزساختمان‌های صنایع و بازرگانی از هم جدا بودند ولی با این یکی شدن ساختمان‌ها مردم هم دریافته‌اند که دیگر بازرگانی فقط به معنی توزیع کالا نیست و رابطه مستقیمی بین کالا و تجارت و تولید و صنعت برقرار شده است.
یعنی شما معتقدید که این ادغام امری شایسته به حساب می‌آید، آیا در سطح کلان برنامه‌ریزی‌های خوبی هم برای تبادل بهتر بین تولید و تجارت برقرارشده است. و دیگر این‌که آیا سازوکارهای تصمیم‌گیری به سطح استانی تفویض شده و یا هنوز ساختار به صورت طولی عمل می‌کند؟
در ساختار جدید سازمانی وزارتخانه که در حدود دوماه پیش ابلاغ و اجرایی شد این مطالب دیده شده است. به طور مثال معاونت برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری اضافه شد. برنامه‌ریزی شامل همه حوزه‌ها می‌شود مثل تجارت،تولید ،صنعت ومعدن چه در بحث خرد و چه سطح کلان آن که در ساختار سازمانی استانی نیز قرار گرفته و ابلاغ و اجرا شده است. البته سیاست کلان در وزاتخانه تعیین می‌شود اما نظرات استان‌ها به مرکز منعکس شده و قطعا مدیریت استانی نقش پررنگی چه در حوزه برنامه‌ریزی و چه در حوزه اجرا خواهد داشت.
با توجه به وجود یکسری صنایع ملی و مادر در استان اصفهان و وجود اصناف توانمندی مانند صنف فرش، تا چه اندازه‌ای مدیریت استانی در مدیریت و برنامه‌ریزی و اجرای سیاست‌های ابلاغی دست بالا را دارا می‌باشد.
یکی از حسن‌های این وزارتخانه مشورت گرفتن از کل سازمان در استان و شهرستان جهت اخذ تصمیمات کلان می‌باشد. به عنوان مثال جهت تنظیم یک آیین‌نامه برای اصناف از تمام خانه‌های اصناف کشور نظرخواهی می‌شود و کارشناسان هم با بررسی دقیق، نظرات خود را ارسال می‌کنند که با در نظر گرفتن همه نظرات بهترین و بی‌نقص‌ترین آیین‌نامه نوشته می‌شود. برای مثال در مورد آیین‌نامه قانون نظام صنفی مصوب سال 92،اصفهان و کارشناسان ما در همه موارد شرکتی فعال داشته و نظرات کاربردی خود را ابراز و ارسال کردند.
بعد از جدا شدن البرز از تهران، اصفهان استان اول صنعتی کشور شناخته شده است. اما شاهد این نگاه در مدیریت استان هستیم که اعتقادی به برخوردار بودن استان اصفهان ندارد! سهم استان در چهل درصد تولید ناخالص داخلی که فرمودید چقدر است و اصفهان تا چه اندازه در تولید ثروت و سرمایه و جذب آن نقش دارد؟
قطعا استان اصفهان در کشور بسیار تاثیرگذار است. ولی در سال‌های گذشته با توجه به این‌که با گسترش صنایع، استان به سمت صنایع آلوده رفته‌است و اینکه باید با تلاش و مطالعه، صنایع را به سمت صنایع سبز ببریم. هیچ شکی وجود ندارد که هوا متعلق به همه انسانهاست. ما باید جامعه‌نگر باشیم. صنایع باید میان استان‌ها به صورت متوازن و اولویت‌بندی شده توزیع شوند. در حقیقت ترغیب مردم به سرمایه‌گذاری یکی از وظایف سازمان است.
ارتباط شمابا اصناف چگونه است؟
چیزی بالغ بر هفتصد واحد اتحادیه صنفی در استان وجود دارد که یک‌صد واحد آنها در استان اصفهان قرار دارد. اصناف چیزی حدود 17 درصد تولد ناخالص ملی را دارند.در دولت تدبیر و امید با توجه به شعارهای فضای انتخاباتی تقویت تشکل‌ها از اهداف اصلی ما است هرچند که متاسفانه در دوره‌های قبلی این نقش بسیار کم‌رنگ بود. چیزی که در این میان بسیار حایز اهمیت است، بحث آموزش در اصناف است که واقعا می‌تواند اساس شکل‌گیری صحیح در اصناف باشد. تحول در اصناف با توجه به تغییر جامعه بسیار ضروری است. زمانی ما در اصناف، اتحادیه صنفی موبایل نداشتیم، اما تکنولوژی آمد و جامعه به سمتی رفت که مجبور به تشکیل این اتحادیه شدیم و با توجه به تشکیل اتحادیه‌های جدید بنا به مقتضیات زمان ما باید آموزش لازم را به اصنافمان نیز بدهیم تا از حالت سنتی خارج شوند. در تمام اصناف مانند صنف تولید‌کنندگان گوشت قرمز، اگر واحدهای قصابی مجهز به علوم روز بشوند و دوره‌های مربوطه را ببینند و آموزش‌های لازم را در آموزشگاه‌های علمی کاربردی طی کنند بسیاری از مشکلات خود به خود حل می شود. یکی از برنامه‌های ما تاسیس این دانشگاه‌ها در اتاق اصناف است که می‌توانند خدمات بهتری نیز برای مردم داشته باشند. مثلا گوشتی که الان ذبح می‌کنید بلافاصله در دیگ نذورات طبخ نشود، زیرا باید این گوشت 24 ساعت در سردخانه بماند و سایر مواردی از این دست را که یک قصاب نمی‌داند و ممکن است آلودگی را از واحدهای صنفی به مردم منتقل کند.
این آموزش‌ها قطعا در ارتقا سطح کالاها از نظر کیفیت و خدمات موثر است. در تمام این واحدهای صنفی معتقدم که باید آموزش رکن باشد و اساس پیشنهاد ما برای تاسیس دانشگاه جامع علمی کاربردی اصناف همین بوده است. یکی از برنامه‌ها، تشکیل این دانشگاه در اتاق اصناف است. برای این موضوع در اصفهان پنج ماه پیش با مهندس همت‌زاده، صحبت کردیم.
یکی از بحث‌های دیگرکه آرزوی اصناف بوده است بحث تشکیل بانک اصناف است. اصناف ما از لحاظ توان مالی قوی هستند و این توان مالی قوی در بانک‌های مختلف انباشته شده است ولی اگر بانک تخصصی اصناف بوجود بیاید بسیاری از موارد و کارهای اداری آسان‌تر رفع و رجوع خواهند شد.
با ایده شکل‌گیری بانک در حوزه‌ اصناف، فکر می‌کنید مشکل در تولید سرمایه بیشتر نمود پیدا می‌کند یا توزیع آن؟ یعنی اصناف در بحث توسعه خود نیازمند جریان سرمایه هستند. مگر نه این‌که خود این اصناف سرمایه‌ساز اقتصادی هستند. یا این‌که هدف شما از تاسیس صندوق اصناف برطرف کردن نواقص جریان توزیع سرمایه است؟
یکی از مشکلات بزرگ واحدها، چه صنفی و چه صنعتی بحث سرمایه در گردش آنهاست. اکثر آنها دچار مشکل هستند. واحدهای صنفی ما به دو دسته تقسیم می‌شوند واحدهای صنفی تولیدی و واحدهای صنفی توزیعی که در هر دو دسته تقریبا مشکلات نقدینگی برای تامین نیازهای اولیه وجود دارد. با گذاشتن تسهیلاتی در اختیار واحدهای صنفی تولیدی برای صادرات کردن تولیدات آنها بسیاری حل خواهد شد. مثلا واحدهای صنعتی خیلی کم در حوزه صادرات دخیل می‌شوند. ولی یکی از سیاست‌های خیلی خوب وزارتخانه این است که در حوزه صادرات، واحدهای صنفی تولیدی، بیشتری در این عرصه قدم بردارند.
با این حساب ما در حوزه توزیع سرمایه در اصناف مشکل داریم. مثلا مشکلات بازار طلا که در اثر فشار سنگین مالیات بر ارزش افزوده پدید آمده است و یا سودآوری بیش از حد صنعت ساختمان که سبب جذب بسیاری از اصناف و یا خروج سرمایه از آن صنف شده است.
طبیعتا سرمایه‌گذار محیط را رصد می‌کند. این محیط است که سبب سرمایه‌گذاری می‌شود. در واقع سرمایه‌گذار به دنبال سود است و جای خودش را باز می‌کند. اما درباره اصناف بسیار جای کار وجود دارد و باید اتحادیه‌ها و تشکل‌ها را تقویت کنیم .
در بعضی اصناف مثل املاک حدود 100 ساعت آموزش داده می‌شود. آموزش‌های حقوقی و ثبتی و .. که کمتر در حین کار دچار مشکل بشود و این آموزش‌ها باید به سمتی برود که به دریافت مدرک کاردانی و سپس مدرک کارشناسی منجر شود.
کنترل قیمت‌ها از طریق اصناف منجر به رعایت بیشتر حقوق مصرف کننده می‌شود. چگونه این قیمت‌گذاری‌ها و سایر موارد نظارتی در اصناف کنترل می‌شود؟
در حوزه بازرسی به دو طریق، بازرسی صورت می‌گیرد. قسمت بازرسی وزارت خود اصناف است که در قانون نظام صنفی نوشته شده و نظام بازرسی خود سازمان نیز هست. در این دو حوزه یا مراجعه حضوری وجود دارد و یا مراجعه مستقیم انجام می‌شود. تمام اصناف به نحوی دارای قیمت‌های مصوب هستند و باید قیمت مصوب را در معرض دید مشتری بگذارند و این پروسه قیمت‌گذاری یک پروسه چند مرحله‌ای است و باید چند مرحله بگذرد و بعد نهایی شود.
مردم باید حقوق خود را بشناسند. من یا شما زمانی که برای خرید می‌رویم باید بدانیم که سود خرده‌فروشی چقدر است و از فروشنده فاکتور فروش را طلب کنیم. چون او وظیفه دارد که فاکتور فروش بدهد و اگر مردم به حقوق خود واقف شوند خود کسبه نیز به این حقوق احترام می‌گذارند. ما در کشوری زندگی می‌کنیم که همه ادعای دین داریم و باید به گونه‌ای رفتار کنیم که آموزه‌های دینی را در رفتارمان عمل کنیم و انصاف را در معاملاتمان اعمال کنیم. یکی از دروس حوزه، درس کسب و کار است و رعایت حقوق مشتری آموزش داده می‌شود و اینها در آموزه‌های دینی ما اشاره شده است. یکی از مسایل بحث مشتری مداری است خیلی از واحدهای صنفی برایشان مهم نیست به این صورت که مشتری وارد مغازه می‌شود و به کالا نگاه می‌کند ولی مسوول واحد صنفی هیچ عکس‌العملی نشان نمی‌دهد. در خارج از کشور فروشنده‌ها برخوردهای شایسته‌ای با مشتریان خود دارد، به استقبال مشتری می‌روند و سعی می‌کنند که در انتخاب به او کمک کنند. چراکه مشتری به کسب و کار رونق می‌بخشد و ما برای مشتری واحد صنفی تشکیل داده‌ایم. باید کالاها را درست تزیین کنیم و اگر سوالی داشت توضیح بدهیم و او باید بتواند خوب انتخاب کند. این‌ها از حقوق مسلم مشتری است که توسط واحدهای صنفی ضایع می‌شود.
یک روز در یک واحد مشاوره املاک مشغول صحبت بودم. یک نفر با یک موتورسیکلت قدیمی آمد و واقعا خجالت می‌کشید که خواسته‌اش را ابراز کند. با هزار اما و اگر به حرف آمد و گفت که می‌خواهم خانه بخرم. مشاور املاک بلافاصله پرسید که چقدر پول داری؟ و این درواقع سوالی است که مربوط به حریم خصوصی است و سوال درست این است که چه خانه‌ای و با چه‌خصوصیاتی می‌خواهی بخری؟
در مورد حق کمسیون‌ در بنگاه‌های مشاور املاک واقعا نظارتی صورت می‌گیرد؟
یکی از اشکالات این است که مردم به حقوق خود واقف نیستند. نرخ در واحدهای صنفی باید در معرض دید مردم باشد و تلفن 124 در زیر این نرخ‌ها درج شده که مردم می‌توانند شکایت خود را اعلام کنند.
عملکرد حوزه بازرگانی خارجی را چگونه ارزیابی می کنید؟
در حوزه بازرگانی خارجی اعتقاد دارم که برای بحث صادرات باید خیلی وقت گذاشت و موانع صادراتی را پیدا کرد. کالاهایی را که وضعیت نسبی دارند را شناسایی کرد و باید روی کالاها و کشورهای هدفمان کار کنیم. این‌ها مهم است و البته ما در حوزه صادرات، تا زمانی که متکی به نفت هستیم حال و روزمان از این بهتر نمی‌شود. باید قوانین صادرات را تسهیل کنیم و موانع صادرات را کاهش دهیم تا صادر کننده با رغبت بیشتری در این فضای تحریم بتواند عمل کند. در این فضای فعلی استان اصفهان خوب درخشیده در این 7 ماهه اول سال حدود 18 میلیارد دلار صادرات داشته است. درصد صادرات ما البته از این بیشتر است. چیزی که از گمرک اصفهان ثبت شده این رقم است که در 7 ماهه اول سال این عدد مناسبی است. در اصفهان ما افراد را به این سمت و سو تشویق می‌کنیم. البته بنگاه‌های بزرگ مثل ذوب‌آهن و فولاد مبارکه خودشان راه صادرات را بلدند و صادرات کار روتین برای آنهاست. مشتری و کالا مشخص است و تبادلات انجام می‌شود. مشکل واحدهای متوسط و کوچک این است که تولید کننده فقط باید دغدغه تولید داشته باشد. تولید کننده باید تولید کند. در کشورهای دیگر به این صورت است تولیدکننده تولید می‌کند و عده‌ای دیگر صادر می‌کند و لازم نیست که شخص تولید کننده به کشورهای دیگر برود. چرا که ما معتقدیم بازرگانی یک کار تخصصی است در بازاریابی و شناساندن کالا با سعی و خطا پیش می‌رویم و در صورت اشتباه از صادرات سرد خواهیم شد. در صورتی که باید کار را به تیم تخصصی خود بدهیم. مثلا در کشور چین به همین صورت است و شرکت‌هایی هستند به نام شرکت‌های مدیریت صادرات که این‌ها متشکل از نیروهای متخصص در صادرات هستند.
یکی از مسایل مهم این است که حتی سازمان‌های صنعت و معدن و تجارت و شرکت‌های شهرک‌های صنعتی موظف هستند به این نوع شرکت‌ها در محل شهرک‌های صنعتی مکان اختصاص دهند و تا واحدهای صنفی را پرزنت کنند و آن‌ها را به سمت و سوی صادرات ببرند. این شرکت‌های مدیریت صادرات در اصفهان در فیلد مواد غذایی بسیار موفق عمل کرده‌اند. مثلا در یک مورد گز سکه را معرفی می‌کرد و برای گز دانشگاه تاسیس کردند و کار علمی انجام دادند. جای این شرکت‌ها در خدمات دادن به بنگاه‌های کوچک و متوسط خالی است. در خیلی از بنگا‌ها تولید هست اما صادرات وجود ندارد. مثلا از یک تولید کننده می‌پرسیم که آیا صادرات داشته‌ای؟ می‌گوید بله به عراق و افغانستان. می‌گوییم چقدر ارز پیدا شده؟ می‌گوید یک عراقی اینجا آمد و ما به او ریالی فروختیم. این صادرات محسوب نمی‌شود بلکه باید کالایی را به خارج از کشور بفرستیم و ارز وارد کشور کنیم چرا که این ارز باعث توسعه کشور می‌شود. در جاده دهاقان یک سری گلخانه خیار و گوجه هست یک‌بار به آن مکان رفتم و پرسیدم که شما چه فعالیتی می‌کنید؟ گفتند ما محصول‌ها را شب می‌چینیم و نیسان بار را برای تهران می‌برد و با نازلترین قیمت می‌فروشند و حتی پول کارتن و کارگرش هم نمی‌شود. این‌ها محکوم به فنا هستند.
با این اوصاف و نگاه سنتی موجود در برخی از اصناف و این‌که بیشتر محل رجوع شده‌اند والبته پرزنت خوبی ندارند یک مشکل فرهنگی است. این باعث شده که خیلی از محصولات خاص اصفهان ملی نشود. احساس می‌شود که برای برندینگ در اصفهان باید خیلی کار بشود برای توسعه برندهای استانی چه برنامه‌هایی دارید؟
در بحث برند‌سازی در اصفهان کارهای خوبی شده است. با کمک دانشگاه نتایج خوبی به دست آمده است و اگر این کارها را ادامه ‌دهند و در یکی، دو ماه آینده نمایش خیلی خوبی که از نتایج کارشان باشد در حوزه‌های مختلف در بحث برندینگ ارایه خواهند کرد. با توجه به‌ این‌که دانشگاه اصفهان کمک می‌کند در ساختار علمی برندسازی به نتایج خوبی خواهیم رسید. در حوزه اصناف نیز به همین صورت است که یکی از ارکان این امر اتاق اصناف است که این مورد را دنبال می‌کند.
تکلیف اصناف نامشخص در اصفهان چیست؟
در بحث این اتحادیه‌ها، مانند چایخانه‌داران مشکل این است که انتخاباتشان برگزار شده بود اما تایید نشد. چایخانه‌داران الان اتحادیه‌شان باز شده، انتخاباتشان تایید شد و اعتبارنامه شان داده شد و مشغول به کار شدند. اما اساسنامه‌شان را باید اصلاح کنند به کمسیون نظارت بدهند تا مصوب شود تا بتوانند به حیات عادی خود ادامه دهند.
این‌ها زیر نظر کدام صنف هستند. آیا مستقل هستند؟ بحث قلیان چگونه است؟
در واقع صنف آنها جداست و دیوان عدالت اداری به اینکه چایخانه یک مکان عمومی است رای داد اما استعمال دخانیات ممنوع است ولی فعلا استفاده می‌شود. اصولا اگر قرار باشد به این قانون عمل بشود قطعا باید استعمال دخانیات و سیگار در چایخانه‌ها محدود شود.
رتبه بندی و انتخاب شرکت‌های برتر حوزه صادرات استان اصفهان که اسامی آنها اعلام شد چگونه انجام شد؟
هر سال توسط سازمان توسعه و تجارت یک دستور‌العملی صادر می‌شود و صادر کننده نمونه را انتخاب می‌کنند و امسال افتخار ما این است که ما بعد از تهران رتبه دوم صادر کننده ملی را داشته‌ایم. 8 شرکت هستند که واجد این شرایط شده‌اند. اول استان تهران است دوم استان اصفهان است و سوم تبریز است که ما با هشت واحد با تعداد خیلی مناسب در این رتبه هستیم و بر اساس تعداد نمونه ملی، این واحدها باید یک سری پارامترهایی را بگذرانند و بعد به عنوان صادر کننده نمونه انتخاب شوند. هشت نمونه ملی شده‌اند و بیست واحد استانی هم ما انتخاب کردیم. صادر کنندگان ملی را، روز ملی صادرات با حضور تعدادی از مسوولین مورد قدردانی و تجلیل قرار دادیم و این بیست واحد استانی را در استان اصفهان روز 29 آبانماه در اتاق بازرگانی مورد تجلیل قرار دادیم. بیست واحد نمونه در حوزه کشاورزی، مصالح ساختمانی، مواد غذایی، فلزات، صنایع شمیایی و سایر رشته ها انتخاب شدند. این تجلیل نمادین است اما در این روز، صادرکنندگان موانع صادرات را بدون واسطه با مسوولین بازگو کردند. باید نقاط قوت و ضعف را ارزیابی کنیم.
ادغام دو وزات صمنعت و معدن، و وزارت اقتصاد و بازرگانی پس از گذشت بالغ بر دو سال از این پیوند، موضوعی بود برای نشست با محمد مجیری معاون امور بازرگانی اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان اصفهان در کنار این مسایل، بحث خانه اصناف استان اصفهان و نگاه به مقوله‌های صنفی نیز دغدغه های مهمی است که امروز برای توسعه اقتصادی استان اهمیت خاصی یافته است. محمد مجیری معتقد است که تحول در اصناف با توجه به تغییر جامعه بسیار ضروری است و تقویت اصناف برای تقویت ساختار اقتصادی کشور بسیار اهمیت دارد: با ایده شکل‌گیری بانک تخصصی در حوزه‌ی اصناف، بسیاری از موارد و کارهای اداری آسان‌تر رفع و رجوع خواهند شد.

فلسفه قرار گرفتن تولید در خدمت تجارت منجر به ادغام دو وزارتخانه مهم و استراتژیک در دولت قبل بود. تا چه اندازه این رویداد به نفع هر دو بخش تمام شد؟
پیش از این یک وزارت صنایع و معادن در کشور وجود داشت و یک وزارت بازرگانی، اغلب اتفاق می‌افتاد که کالایی در کشور تولید می‌شد و وزارت بازرگانی به جهت بی‌اطلاعی و بدون در نظر گرفتن میزان مناسب تعرفه آن کالا اجازه واردات صادر می‌کرد و یا از این دست ناهماهنگی‌ها، با ادغام این دو در دولت قبل بر اساس مصوبه مجلس تصمیم‌گیری‌ها درحوزه نزدیک به چهل درصد تولید ناخالص داخلی به یک وزارتخانه انتقال یافت. امید این است که با این کار تولید در خدمت تجارت قرار بگیرد و بتوانیم در زمینه تولید کالا حداقل با کشورهای دیگر منطقه رقابت کنیم و بتوانیم کالاهای خود را با کیفیت مناسب در بازارهای منطقه‌ای و جهانی عرضه کنیم. باید هدف ادغام نه کنار هم چسباندن اصطلاحی، که کنار هم قرار گرفتن واقعی باشد و به سرنوشت دیگر تجربه‌ها در زمینه‌های دیگر دچار نشود. باید ارتباط دو طرفه‌ای مابین تولید و تجارت شکل بگیرد که نتیجه آن افزایش اشتغال مولد و پایدار باشد. تا پنج ماه پیش هنوزساختمان‌های صنایع و بازرگانی از هم جدا بودند ولی با این یکی شدن ساختمان‌ها مردم هم دریافته‌اند که دیگر بازرگانی فقط به معنی توزیع کالا نیست و رابطه مستقیمی بین کالا و تجارت و تولید و صنعت برقرار شده است.
یعنی شما معتقدید که این ادغام امری شایسته به حساب می‌آید، آیا در سطح کلان برنامه‌ریزی‌های خوبی هم برای تبادل بهتر بین تولید و تجارت برقرارشده است. و دیگر این‌که آیا سازوکارهای تصمیم‌گیری به سطح استانی تفویض شده و یا هنوز ساختار به صورت طولی عمل می‌کند؟
در ساختار جدید سازمانی وزارتخانه که در حدود دوماه پیش ابلاغ و اجرایی شد این مطالب دیده شده است. به طور مثال معاونت برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری اضافه شد. برنامه‌ریزی شامل همه حوزه‌ها می‌شود مثل تجارت،تولید ،صنعت ومعدن چه در بحث خرد و چه سطح کلان آن که در ساختار سازمانی استانی نیز قرار گرفته و ابلاغ و اجرا شده است. البته سیاست کلان در وزاتخانه تعیین می‌شود اما نظرات استان‌ها به مرکز منعکس شده و قطعا مدیریت استانی نقش پررنگی چه در حوزه برنامه‌ریزی و چه در حوزه اجرا خواهد داشت.
با توجه به وجود یکسری صنایع ملی و مادر در استان اصفهان و وجود اصناف توانمندی مانند صنف فرش، تا چه اندازه‌ای مدیریت استانی در مدیریت و برنامه‌ریزی و اجرای سیاست‌های ابلاغی دست بالا را دارا می‌باشد.
یکی از حسن‌های این وزارتخانه مشورت گرفتن از کل سازمان در استان و شهرستان جهت اخذ تصمیمات کلان می‌باشد. به عنوان مثال جهت تنظیم یک آیین‌نامه برای اصناف از تمام خانه‌های اصناف کشور نظرخواهی می‌شود و کارشناسان هم با بررسی دقیق، نظرات خود را ارسال می‌کنند که با در نظر گرفتن همه نظرات بهترین و بی‌نقص‌ترین آیین‌نامه نوشته می‌شود. برای مثال در مورد آیین‌نامه قانون نظام صنفی مصوب سال 92،اصفهان و کارشناسان ما در همه موارد شرکتی فعال داشته و نظرات کاربردی خود را ابراز و ارسال کردند.
بعد از جدا شدن البرز از تهران، اصفهان استان اول صنعتی کشور شناخته شده است. اما شاهد این نگاه در مدیریت استان هستیم که اعتقادی به برخوردار بودن استان اصفهان ندارد! سهم استان در چهل درصد تولید ناخالص داخلی که فرمودید چقدر است و اصفهان تا چه اندازه در تولید ثروت و سرمایه و جذب آن نقش دارد؟
قطعا استان اصفهان در کشور بسیار تاثیرگذار است. ولی در سال‌های گذشته با توجه به این‌که با گسترش صنایع، استان به سمت صنایع آلوده رفته‌است و اینکه باید با تلاش و مطالعه، صنایع را به سمت صنایع سبز ببریم. هیچ شکی وجود ندارد که هوا متعلق به همه انسانهاست. ما باید جامعه‌نگر باشیم. صنایع باید میان استان‌ها به صورت متوازن و اولویت‌بندی شده توزیع شوند. در حقیقت ترغیب مردم به سرمایه‌گذاری یکی از وظایف سازمان است.
ارتباط شمابا اصناف چگونه است؟
چیزی بالغ بر هفتصد واحد اتحادیه صنفی در استان وجود دارد که یک‌صد واحد آنها در استان اصفهان قرار دارد. اصناف چیزی حدود 17 درصد تولد ناخالص ملی را دارند.در دولت تدبیر و امید با توجه به شعارهای فضای انتخاباتی تقویت تشکل‌ها از اهداف اصلی ما است هرچند که متاسفانه در دوره‌های قبلی این نقش بسیار کم‌رنگ بود. چیزی که در این میان بسیار حایز اهمیت است، بحث آموزش در اصناف است که واقعا می‌تواند اساس شکل‌گیری صحیح در اصناف باشد. تحول در اصناف با توجه به تغییر جامعه بسیار ضروری است. زمانی ما در اصناف، اتحادیه صنفی موبایل نداشتیم، اما تکنولوژی آمد و جامعه به سمتی رفت که مجبور به تشکیل این اتحادیه شدیم و با توجه به تشکیل اتحادیه‌های جدید بنا به مقتضیات زمان ما باید آموزش لازم را به اصنافمان نیز بدهیم تا از حالت سنتی خارج شوند. در تمام اصناف مانند صنف تولید‌کنندگان گوشت قرمز، اگر واحدهای قصابی مجهز به علوم روز بشوند و دوره‌های مربوطه را ببینند و آموزش‌های لازم را در آموزشگاه‌های علمی کاربردی طی کنند بسیاری از مشکلات خود به خود حل می شود. یکی از برنامه‌های ما تاسیس این دانشگاه‌ها در اتاق اصناف است که می‌توانند خدمات بهتری نیز برای مردم داشته باشند. مثلا گوشتی که الان ذبح می‌کنید بلافاصله در دیگ نذورات طبخ نشود، زیرا باید این گوشت 24 ساعت در سردخانه بماند و سایر مواردی از این دست را که یک قصاب نمی‌داند و ممکن است آلودگی را از واحدهای صنفی به مردم منتقل کند.
این آموزش‌ها قطعا در ارتقا سطح کالاها از نظر کیفیت و خدمات موثر است. در تمام این واحدهای صنفی معتقدم که باید آموزش رکن باشد و اساس پیشنهاد ما برای تاسیس دانشگاه جامع علمی کاربردی اصناف همین بوده است. یکی از برنامه‌ها، تشکیل این دانشگاه در اتاق اصناف است. برای این موضوع در اصفهان پنج ماه پیش با مهندس همت‌زاده، صحبت کردیم.
یکی از بحث‌های دیگرکه آرزوی اصناف بوده است بحث تشکیل بانک اصناف است. اصناف ما از لحاظ توان مالی قوی هستند و این توان مالی قوی در بانک‌های مختلف انباشته شده است ولی اگر بانک تخصصی اصناف بوجود بیاید بسیاری از موارد و کارهای اداری آسان‌تر رفع و رجوع خواهند شد.
با ایده شکل‌گیری بانک در حوزه‌ اصناف، فکر می‌کنید مشکل در تولید سرمایه بیشتر نمود پیدا می‌کند یا توزیع آن؟ یعنی اصناف در بحث توسعه خود نیازمند جریان سرمایه هستند. مگر نه این‌که خود این اصناف سرمایه‌ساز اقتصادی هستند. یا این‌که هدف شما از تاسیس صندوق اصناف برطرف کردن نواقص جریان توزیع سرمایه است؟
یکی از مشکلات بزرگ واحدها، چه صنفی و چه صنعتی بحث سرمایه در گردش آنهاست. اکثر آنها دچار مشکل هستند. واحدهای صنفی ما به دو دسته تقسیم می‌شوند واحدهای صنفی تولیدی و واحدهای صنفی توزیعی که در هر دو دسته تقریبا مشکلات نقدینگی برای تامین نیازهای اولیه وجود دارد. با گذاشتن تسهیلاتی در اختیار واحدهای صنفی تولیدی برای صادرات کردن تولیدات آنها بسیاری حل خواهد شد. مثلا واحدهای صنعتی خیلی کم در حوزه صادرات دخیل می‌شوند. ولی یکی از سیاست‌های خیلی خوب وزارتخانه این است که در حوزه صادرات، واحدهای صنفی تولیدی، بیشتری در این عرصه قدم بردارند.
با این حساب ما در حوزه توزیع سرمایه در اصناف مشکل داریم. مثلا مشکلات بازار طلا که در اثر فشار سنگین مالیات بر ارزش افزوده پدید آمده است و یا سودآوری بیش از حد صنعت ساختمان که سبب جذب بسیاری از اصناف و یا خروج سرمایه از آن صنف شده است.
طبیعتا سرمایه‌گذار محیط را رصد می‌کند. این محیط است که سبب سرمایه‌گذاری می‌شود. در واقع سرمایه‌گذار به دنبال سود است و جای خودش را باز می‌کند. اما درباره اصناف بسیار جای کار وجود دارد و باید اتحادیه‌ها و تشکل‌ها را تقویت کنیم .
در بعضی اصناف مثل املاک حدود 100 ساعت آموزش داده می‌شود. آموزش‌های حقوقی و ثبتی و .. که کمتر در حین کار دچار مشکل بشود و این آموزش‌ها باید به سمتی برود که به دریافت مدرک کاردانی و سپس مدرک کارشناسی منجر شود.
کنترل قیمت‌ها از طریق اصناف منجر به رعایت بیشتر حقوق مصرف کننده می‌شود. چگونه این قیمت‌گذاری‌ها و سایر موارد نظارتی در اصناف کنترل می‌شود؟
در حوزه بازرسی به دو طریق، بازرسی صورت می‌گیرد. قسمت بازرسی وزارت خود اصناف است که در قانون نظام صنفی نوشته شده و نظام بازرسی خود سازمان نیز هست. در این دو حوزه یا مراجعه حضوری وجود دارد و یا مراجعه مستقیم انجام می‌شود. تمام اصناف به نحوی دارای قیمت‌های مصوب هستند و باید قیمت مصوب را در معرض دید مشتری بگذارند و این پروسه قیمت‌گذاری یک پروسه چند مرحله‌ای است و باید چند مرحله بگذرد و بعد نهایی شود.
مردم باید حقوق خود را بشناسند. من یا شما زمانی که برای خرید می‌رویم باید بدانیم که سود خرده‌فروشی چقدر است و از فروشنده فاکتور فروش را طلب کنیم. چون او وظیفه دارد که فاکتور فروش بدهد و اگر مردم به حقوق خود واقف شوند خود کسبه نیز به این حقوق احترام می‌گذارند. ما در کشوری زندگی می‌کنیم که همه ادعای دین داریم و باید به گونه‌ای رفتار کنیم که آموزه‌های دینی را در رفتارمان عمل کنیم و انصاف را در معاملاتمان اعمال کنیم. یکی از دروس حوزه، درس کسب و کار است و رعایت حقوق مشتری آموزش داده می‌شود و اینها در آموزه‌های دینی ما اشاره شده است. یکی از مسایل بحث مشتری مداری است خیلی از واحدهای صنفی برایشان مهم نیست به این صورت که مشتری وارد مغازه می‌شود و به کالا نگاه می‌کند ولی مسوول واحد صنفی هیچ عکس‌العملی نشان نمی‌دهد. در خارج از کشور فروشنده‌ها برخوردهای شایسته‌ای با مشتریان خود دارد، به استقبال مشتری می‌روند و سعی می‌کنند که در انتخاب به او کمک کنند. چراکه مشتری به کسب و کار رونق می‌بخشد و ما برای مشتری واحد صنفی تشکیل داده‌ایم. باید کالاها را درست تزیین کنیم و اگر سوالی داشت توضیح بدهیم و او باید بتواند خوب انتخاب کند. این‌ها از حقوق مسلم مشتری است که توسط واحدهای صنفی ضایع می‌شود.
یک روز در یک واحد مشاوره املاک مشغول صحبت بودم. یک نفر با یک موتورسیکلت قدیمی آمد و واقعا خجالت می‌کشید که خواسته‌اش را ابراز کند. با هزار اما و اگر به حرف آمد و گفت که می‌خواهم خانه بخرم. مشاور املاک بلافاصله پرسید که چقدر پول داری؟ و این درواقع سوالی است که مربوط به حریم خصوصی است و سوال درست این است که چه خانه‌ای و با چه‌خصوصیاتی می‌خواهی بخری؟
در مورد حق کمسیون‌ در بنگاه‌های مشاور املاک واقعا نظارتی صورت می‌گیرد؟
یکی از اشکالات این است که مردم به حقوق خود واقف نیستند. نرخ در واحدهای صنفی باید در معرض دید مردم باشد و تلفن 124 در زیر این نرخ‌ها درج شده که مردم می‌توانند شکایت خود را اعلام کنند.
عملکرد حوزه بازرگانی خارجی را چگونه ارزیابی می کنید؟
در حوزه بازرگانی خارجی اعتقاد دارم که برای بحث صادرات باید خیلی وقت گذاشت و موانع صادراتی را پیدا کرد. کالاهایی را که وضعیت نسبی دارند را شناسایی کرد و باید روی کالاها و کشورهای هدفمان کار کنیم. این‌ها مهم است و البته ما در حوزه صادرات، تا زمانی که متکی به نفت هستیم حال و روزمان از این بهتر نمی‌شود. باید قوانین صادرات را تسهیل کنیم و موانع صادرات را کاهش دهیم تا صادر کننده با رغبت بیشتری در این فضای تحریم بتواند عمل کند. در این فضای فعلی استان اصفهان خوب درخشیده در این 7 ماهه اول سال حدود 18 میلیارد دلار صادرات داشته است. درصد صادرات ما البته از این بیشتر است. چیزی که از گمرک اصفهان ثبت شده این رقم است که در 7 ماهه اول سال این عدد مناسبی است. در اصفهان ما افراد را به این سمت و سو تشویق می‌کنیم. البته بنگاه‌های بزرگ مثل ذوب‌آهن و فولاد مبارکه خودشان راه صادرات را بلدند و صادرات کار روتین برای آنهاست. مشتری و کالا مشخص است و تبادلات انجام می‌شود. مشکل واحدهای متوسط و کوچک این است که تولید کننده فقط باید دغدغه تولید داشته باشد. تولید کننده باید تولید کند. در کشورهای دیگر به این صورت است تولیدکننده تولید می‌کند و عده‌ای دیگر صادر می‌کند و لازم نیست که شخص تولید کننده به کشورهای دیگر برود. چرا که ما معتقدیم بازرگانی یک کار تخصصی است در بازاریابی و شناساندن کالا با سعی و خطا پیش می‌رویم و در صورت اشتباه از صادرات سرد خواهیم شد. در صورتی که باید کار را به تیم تخصصی خود بدهیم. مثلا در کشور چین به همین صورت است و شرکت‌هایی هستند به نام شرکت‌های مدیریت صادرات که این‌ها متشکل از نیروهای متخصص در صادرات هستند.
یکی از مسایل مهم این است که حتی سازمان‌های صنعت و معدن و تجارت و شرکت‌های شهرک‌های صنعتی موظف هستند به این نوع شرکت‌ها در محل شهرک‌های صنعتی مکان اختصاص دهند و تا واحدهای صنفی را پرزنت کنند و آن‌ها را به سمت و سوی صادرات ببرند. این شرکت‌های مدیریت صادرات در اصفهان در فیلد مواد غذایی بسیار موفق عمل کرده‌اند. مثلا در یک مورد گز سکه را معرفی می‌کرد و برای گز دانشگاه تاسیس کردند و کار علمی انجام دادند. جای این شرکت‌ها در خدمات دادن به بنگاه‌های کوچک و متوسط خالی است. در خیلی از بنگا‌ها تولید هست اما صادرات وجود ندارد. مثلا از یک تولید کننده می‌پرسیم که آیا صادرات داشته‌ای؟ می‌گوید بله به عراق و افغانستان. می‌گوییم چقدر ارز پیدا شده؟ می‌گوید یک عراقی اینجا آمد و ما به او ریالی فروختیم. این صادرات محسوب نمی‌شود بلکه باید کالایی را به خارج از کشور بفرستیم و ارز وارد کشور کنیم چرا که این ارز باعث توسعه کشور می‌شود. در جاده دهاقان یک سری گلخانه خیار و گوجه هست یک‌بار به آن مکان رفتم و پرسیدم که شما چه فعالیتی می‌کنید؟ گفتند ما محصول‌ها را شب می‌چینیم و نیسان بار را برای تهران می‌برد و با نازلترین قیمت می‌فروشند و حتی پول کارتن و کارگرش هم نمی‌شود. این‌ها محکوم به فنا هستند.
با این اوصاف و نگاه سنتی موجود در برخی از اصناف و این‌که بیشتر محل رجوع شده‌اند والبته پرزنت خوبی ندارند یک مشکل فرهنگی است. این باعث شده که خیلی از محصولات خاص اصفهان ملی نشود. احساس می‌شود که برای برندینگ در اصفهان باید خیلی کار بشود برای توسعه برندهای استانی چه برنامه‌هایی دارید؟
در بحث برند‌سازی در اصفهان کارهای خوبی شده است. با کمک دانشگاه نتایج خوبی به دست آمده است و اگر این کارها را ادامه ‌دهند و در یکی، دو ماه آینده نمایش خیلی خوبی که از نتایج کارشان باشد در حوزه‌های مختلف در بحث برندینگ ارایه خواهند کرد. با توجه به‌ این‌که دانشگاه اصفهان کمک می‌کند در ساختار علمی برندسازی به نتایج خوبی خواهیم رسید. در حوزه اصناف نیز به همین صورت است که یکی از ارکان این امر اتاق اصناف است که این مورد را دنبال می‌کند.
تکلیف اصناف نامشخص در اصفهان چیست؟
در بحث این اتحادیه‌ها، مانند چایخانه‌داران مشکل این است که انتخاباتشان برگزار شده بود اما تایید نشد. چایخانه‌داران الان اتحادیه‌شان باز شده، انتخاباتشان تایید شد و اعتبارنامه شان داده شد و مشغول به کار شدند. اما اساسنامه‌شان را باید اصلاح کنند به کمسیون نظارت بدهند تا مصوب شود تا بتوانند به حیات عادی خود ادامه دهند.
این‌ها زیر نظر کدام صنف هستند. آیا مستقل هستند؟ بحث قلیان چگونه است؟
در واقع صنف آنها جداست و دیوان عدالت اداری به اینکه چایخانه یک مکان عمومی است رای داد اما استعمال دخانیات ممنوع است ولی فعلا استفاده می‌شود. اصولا اگر قرار باشد به این قانون عمل بشود قطعا باید استعمال دخانیات و سیگار در چایخانه‌ها محدود شود.
رتبه بندی و انتخاب شرکت‌های برتر حوزه صادرات استان اصفهان که اسامی آنها اعلام شد چگونه انجام شد؟
هر سال توسط سازمان توسعه و تجارت یک دستور‌العملی صادر می‌شود و صادر کننده نمونه را انتخاب می‌کنند و امسال افتخار ما این است که ما بعد از تهران رتبه دوم صادر کننده ملی را داشته‌ایم. 8 شرکت هستند که واجد این شرایط شده‌اند. اول استان تهران است دوم استان اصفهان است و سوم تبریز است که ما با هشت واحد با تعداد خیلی مناسب در این رتبه هستیم و بر اساس تعداد نمونه ملی، این واحدها باید یک سری پارامترهایی را بگذرانند و بعد به عنوان صادر کننده نمونه انتخاب شوند. هشت نمونه ملی شده‌اند و بیست واحد استانی هم ما انتخاب کردیم. صادر کنندگان ملی را، روز ملی صادرات با حضور تعدادی از مسوولین مورد قدردانی و تجلیل قرار دادیم و این بیست واحد استانی را در استان اصفهان روز 29 آبانماه در اتاق بازرگانی مورد تجلیل قرار دادیم. بیست واحد نمونه در حوزه کشاورزی، مصالح ساختمانی، مواد غذایی، فلزات، صنایع شمیایی و سایر رشته ها انتخاب شدند. این تجلیل نمادین است اما در این روز، صادرکنندگان موانع صادرات را بدون واسطه با مسوولین بازگو کردند. باید نقاط قوت و ضعف را ارزیابی کنیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.