ناگفتههای آمادهسازی نمایشگاه
روایت اجراییها
فاطمه جمال پور
نمایشگاه مطبوعات پشتصحنهای دارد که در تمام بدو بدوها و دیدار صاحبمنصبان و مخاطبان و... گم میشود. پشتصحنهای که از دوروز قبل کلید میخورد و تا سهروز بعد ادامه دارد، پشتصحنهای به روایت دیگرانی که ما نمیبینیم؛ برخی از آنها بهواقع تاریخ زنده نمایشگاه مطبوعات هستند؛ پرحاشیهترین و جذابترین روزهای نمایشگاه در این 20سال از نگاه آنها. تفاوت نمایشگاه مطبوعات با نمایشگاههای دیگر مصلا؛ پردردسرترین غرفه برای کارکنان اجرایی کدام غرفه بوده که مجبور شدهاند شب تا صبح برای ارایه خدمات به مدیرانش بیدار بمانند، واقعیت این است که از نگاه آنها ما پردردسرترین میهمانان مصلا هستیم. پردردسرهایی که از کوچکترین نقصی حتی زیپباز لباس یک کارگر نمیگذرند و کارکردن با آنها سخت است. اطلاعاتی از دل روایات آنها درمیآید که در هیچ آمار رسمیای نیست؛ از صرفهجویی قابلتوجه در نمایشگاه امسال تا اجاره 800میلیونتومانیای که مصلا برای نمایشگاه دریافت میکند و نیز موارد خردوکلان دیگر. در ادامه روایتهای آنها را از نمایشگاه مطبوعات میخوانید:
گفتوگو با مدیر اجرایی نمایشگاه
این مطبوعاتیهای دلگنده
«شخصیتهای مختلفی بودهاند که من از زیر دستوپا نجاتشان دادهام؛ از هنرپیشهها گرفته تا بازیگران، مثلا یکبار قلعهنویی آمد غرفه پرسپولیس و حسابی شلوغ شد، طوری که اصلا دیده نمیشد و من مانند بادکنک کشیدمش بیرون. بچههای ما خیلی زحمت میکشند که کسی صدمه نبینند. چون برایمان فرقی نمیکند چه کسی است و از چه جناحی، ما کارمان اجرایی است و وارد سیاست اصلا نمیشویم.» اینها بخشهایی از مصاحبه «شرق» با تاریخ زنده نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاریهاست. «محمد عزبباشی»، مدیر داخلی و ناظر نمایشگاه مطبوعات. او تاریخ زنده نمایشگاه مطبوعات با خاطرات جورواجور از تمام این سالهاست که بخشهایی از آن را در ادامه میخوانید:
برگزاری نمایشگاه مطبوعات تفاوتی با نمایشگاه کتاب یا دیگر نمایشگاهها دارد؟ از این نظر که دستاندرکاران رسانهها مجریاش هستند؟
عموما مطبوعاتیها دل گندهای دارند و ما عین هرسال دوروز آخر را تا صبح مجبوریم بایستیم که کار کنند و عقب نمانند و به نمایشگاه برسند. برگزارکنندههای مصلا میگویند در هیچ نمایشگاهی مثل نمایشگاه مطبوعات ما اذیت نمیشویم. استرسی که به غرفهبندها وارد میکنیم تا مشکلی پیش نیاید، در هیچ نمایشگاه دیگری نیست.
دلچسبترین اتفاق در نمایشگاه مطبوعات برایتان چه اتفاقی بوده است؟
دلچسبترینش همین مناظرات دانشجویی و دعوت از شخصیتهای مذهبی و سیاسی است. خیلی راحت دانشجوها با فراغ بال میآیند صحبت میکنند. الان متفاوت شده، خیلی بهتر شده است، در دوره قبل خیلی کمتر بود الان بهتر شده است اما نسبت به دوران اصلاحات اصلا قابل قیاس نیست.
شما چهرههایی زیادی را اینجا میبینید، چهرهای بوده که از دیدنش خوشحال شوید؟
من چهرههای مختلفی دیدهام. اما در دولتهای مختلف زمان آقایهاشمی دوست داشتم ایشان را از نزدیک ببینم و شرایط فراهم شد و از نزدیک ایشان را دیدم.
اما شخصیتهای مختلفی بودهاند که من از زیردستوپا نجاتشان دادهام؛ از هنرپیشهها گرفته تا بازیگران، مثلا یکبار قلعهنویی آمد، غرفه پرسپولیس و شلوغ شد حسابی، طوری که اصلا دیده نمیشد و من مانند بادکنک کشیدمش بیرون. بچههای ما خیلی زحمت میکشند که کسی صدمه نبینند. چون برایمان فرقی نمیکند چه کسی است و از چه جناحی، ما کارمان اجرایی است و وارد سیاست اصلا نمیشویم.
امسال نمایشگاه چندغرفه دارد؟
650 غرفه.
اولین سالها چندتا بود؟
همیشه همین حدود بود اما قبل از 76 و قبل از مرحومبورقانی، معاون مطبوعاتی دولت اصلاحات کمتر بود بعد از بورقانی که تحول عظیمی را در بخش رسانههای مکتوب ایجاد کرد، همین حولوحوش ماند. از 400تا الان که 650شده اما در سالهای اول 200غرفه بود.
در دوره رامین چطور بود چون یکسری رسانهها در آن دوره به نمایشگاه راه نیافتند؟
غیبتشان خیلی محسوس نبود، اما در این سالها هیچوقت مثل الان پرطرفدار نبود.
در سالهای 78 تا 80 استقبال چطور بود؟
آنموقع در روز دوم نمایشگاه ما اصلا غرفه خالی نداشتیم همه غرفهها پر بود و جا کم میآوردیم، اما دورههای قبل مثل دورههای نوزدهم و هیجدهم در روزهای دوم و سوم ما هنوز 30تا غرفه خالی داشتیم.
امسال چطور؟
امسال ما غرفه خالی نداریم ضمن اینکه معاون مطبوعاتی دوکار کرده که جرات داشته و باید تبریک گفت؛ یکی اینکه از طریق سایت ثبتنام کرده است درحالی که واقعا بسترش فراهم نبود با این وضعیت اینترنت و بعد هم نگاه میکنیم، میبینیم غرفه خالی نداریم. اگر کسی داخل بیاید مثلا ثبتنام کرده اما نیامده ما به مشکل برمیخوریم.
هزینههای غرفهها چگونه است؟
هزینهای که ما پرداخت میکنیم تا هزینهای که میگیریم شاید یکپنجمش پرداخت میشود مابقی را دولت میدهد. نزدیک 700، 800میلیونتومان پول دادهایم.
امسال گرانترین غرفه را کجا دارد؟
فکر میکنم جامجم خیلی خوب کار کرده بود باید باقی غرفهها را ببینم. جامجم خیلی زودتر آمد و شروع کرد.
زیباترین غرفهای که دیدهاید، مربوط به کجاست؟
یکسال همشهری غرفهاش را دوطبقه کار کرده بود، خیلی جالب بود.
پردردسرترین غرفه مربوط به کجا بود؟
روزی که قرار بود ما ساعت یککار را تعطیل کنیم، تا صبح نیروهایمان سیستم حراست مصلا را نگه داشتیم و تا صبح چراغها را روشن نگه داشتند. غرفه خبرگزاری فارس بود سهتا پیمانکار عوض کرد نتوانسته بود با آنها به توافق برسد و دیروز شنیدم در خبرگزاری فارس تیتر کردهاند «بینظمترین نمایشگاه» و شما یکغرفه را نتوانستید درست کنید بعد به نمایشگاه ایراد میگیرید تا همین امروز که روز دوم است، داشتند غرفهسازی میکردند.
چندسال است در کار اجرایی نمایشگاه دستاندرکارید؟
من از اولین دوره نمایشگاه سال74، در20دوره از نمایشگاه بودهام اما همیشه مسوول اجرایی نبودم. سهدوره اخیر مسوول اجرایی هستم.
چه چیزی در نمایشگاه در این 20سال برگزاری برایتان جالبتر از بقیه بوده است؟
هردورهای که برگزار میشود، ما همچون کارمندهای معاونت مطبوعاتی محسوب میشویم، مدیران ارشد آمدند و رفتند. این جذابیت غرفههای نمایشگاه که گهگداری شلوغ میشود، برای ما عادی است چه زمان مصادفشدن نمایشگاه مطبوعات با انتخاباتها، یا قبلتر که با نمایشگاه کتاب برگزار میشد، خیلی شلوغ میشد ازدحام زیاد بود برای ما خیلی عادی شده وقتی یکجا صدنفر دور هم جمع میشوند، برای ما ازدحام محسوب نمیشود اما برای مدیران هردوره این ازدحام جالب است حتی گاهی از این شلوغی نگران میشوند که نکند غرفهای خراب شود و...
شده درخواست غیرمعقولی از شما داشته باشند؟ دعوا شود؟ وارد چالش شوید؟
درخواست غیرمعقول گاهی مواقع پیش میآید مثلا طرف خودش دوست ندارد در نمایشگاه شرکت کند روز دوم بلند شده آمده نمایشگاه گفته جایی که من انتخاب کرده بودم را باید به من بدهید. میگوییم آقا هرچیز ضوابطی دارد، روز اول اگر میخواستی باید دوروز قبل میآمدی جایت را میگرفتی تجهیز میکردی الان دوروز گذشته تازه آمدی میخواهی تجهیز کنی این که نمیشود. در این حد وگرنه چیزی که عصبی کند و دادوبیداد شود، خیر.
سالهای انتخابات چطور؟
نه، مشکل خاصی نبود پیشبینی میکردیم مثلا وقتی دنبال کاندیدایی حرکت کردند ما مسیر را باز گذاشتیم جمعیت خارج شود تا خداینکرده برای کسی اتفاقی نیفتد.
شعارهایی که دوجناح اصلاحطلب و اصولگرا بر ضد هم میدادند، مشاجرات پیشآمده چطور؟ آن را چطور کنترل میکردید؟
اینها جزو جذابیتهای نمایشگاه مطبوعات است. در اکثر سالها کموزیاد داشتیم. اما دیگر جزو نمایشگاه مطبوعات است که نسبت به نمایشگاههای دیگر خاصترش میکند. بهنظر من ازدحام جمعیتی که روزدوم نمایشگاه میبینید، نشاندهنده این است که بینش سیاسی مردم امسال بالاتر رفته است.
یعنی استقبال امسال بالاتر رفته؟
بهنظر من بله. با این فصل سرما و سختی رفتوآمد و تبلیغات کمی که امسال بود، استقبال خوب بود.
چرا تبلیغات کم بود؟
یک روند روتینی دارد، تبلیغات امسال با ایام محرم مصادف شده ما تا روز بعد عاشورا هیچگونه تبلیغی نمیتوانستیم داشته باشیم تمام بیلبوردها، پلاکاردها همه مختص ماهمحرم بود به همین دلیل فرصت تبلیغات کم بود اما ازدحام جمعیت را که آدم میبیند، خستگی از تنش در میرود.
من این ر ا فقط برای روزنامه «شرق» میگویم. من زمانی بازرس چاپخانهها برای تیراژشان بودم. آن زمان بود که برخی زیاد طرفدار «شرق» نبودند، اما تیراژش جزو تیراژهایی بود که وقتی اعلام میکرد 90هزارنسخه تیراژ دارد، 89هزارو500 تا چاپ نمیکرد همان 90هزارنسخه را چاپ میکرد و برای من خیلی جالب بود نشریهای که خصوصی برگزار میشود تا این حد صداقت در کارش دارد.
مدیر خدمات نمایشگاه مصلی:
کار نمایشگاه مطبوعات از همه نمایشگاهها سختتر است
چون شما خانمی، نمیتوانم بگویم: آخرش لحنش را یواش میکند و به آرامی میگوید: «زیپ لباس یکی از نیروهای خدمات ما باز بود، برداشتند عکس گرفتند فردایش چاپش کردند. برای همین چیزهاست که میگویم کار نمایشگاه مطبوعات از بقیه نمایشگاهها سختتر است و حساسیتهایش بیشتر.» اینها بخشی از خاطرات محسن شیخی، مدیر نیروهای خدمات بیستمین نمایشگاه بینالمللی مطبوعات و خبرگزاریهاست. او در چهار دوره نمایشگاه مطبوعات مدیر نیروهای خدمات بوده و حدود 15سال است که دستاندرکار اجرای نمایشگاههای مختلف از کتاب، مطبوعات تا قرآن و ... است. میگوید در روزهایی از نمایشگاه 22ساعت در شبانهروز کار میکنند. با او درباره تفاوت نمایشگاه مطبوعات با نمایشگاههای قبل و نمایشگاههای دیگر و ریز و درشت کارهای خدماتی نمایشگاه از چرخدستیها گرفته تا میزان زباله و بازدیدکنندهها گپ زدیم که مشروحش در ادامه میآید:
پیمانکار خدمات در نمایشگاه مطبوعات چه کارهایی انجام میدهد؟
کار خدمات باربری و نظافت نمایشگاه بر عهده ماست. یکسری نیرو میگذاریم اینجا و کارهای غرفهداران را انجام میدهند، خدمات باربری هم که با چرخدستیهای سیار انجام میشود.
چه تعداد چرخدستی را به کار میگیرد؟
بیشترین چرخدستی روزهای اول و آخر است، حول و حوش 50چرخدستی.
چند نیرو دارید؟
60 نیروی ثابت، 30نیروی موقت.
کدام نمایشگاه کارش از همه بیشتر است؟
از نظر شلوغی نمایشگاه مطبوعات و از نظر ساختوساز نمایشگاه ایپا؛ نمایشگاه پلیس.
کارتان برای کدام نمایشگاه بیشتر است؟
برای نمایشگاه مطبوعات بیشتر است چون حساستر است. کوچکترین کمی و کاستی باشد، میآیند مینویسند، با عکس گزارش تهیه میکنند، در مجله همین جا چاپ میشود. به خود ما هم میدهند.
کتاب چطور است؟
کتاب اصلا بحثش جداست. یکی کتاب، یکی نمایشگاه قرآن؛ چون نمایشگاه داخل شبستان به حساب نمیآید. نمایشگاه قرآن 30روز است و کل مصلاست. تنها 200نیرو به خدمات پشتیبانیاش اختصاص میدهیم، به غیر از صدنفری که نظافت میکنند. باز چرخدستیهایی است که در نقاط مشخص مستقر است با سرپرست و نیرو؛ هر سرپرست با 10نیرو که 200نیرو سرجمع آن میشود برای باربری و پست کتابها. کتاب و اجناس خریداریشده را با صدور قبض کرایه میدهند، حمل میکنند تا پارکینگ یا پست.
کدام نمایشگاه از لحاظ ارباب رجوع شلوغتر است؟
کتاب از همه شلوغتر است. بعد از کتاب، نمایشگاه قرآن و مطبوعات است. در روزهای آخر، نمایشگاه مطبوعات تا 9هزارنفر هم بازدیدکننده دارد.
چندسال است که در این کار مشغولید؟
15سال است که در این کار مشغولم.
در روز چندساعت کار میکنید؟ از چند روز قبل از نمایشگاه تا چه مدت بعدش؟
از دوروز قبل تا دوروز بعد از نمایشگاه. دو روز قبل تا افتتاحیه از ششصبح تا چهار صبح کار میکنیم.
حقوق کارگرانتان با این حجم کار خوب است؟
از بیرون خیلی بیشتر میگیرند. سعی میکنیم آنها را راضی نگه داریم. مثلا من زنگ میزنم نیرویم از سنندج با 10 نیرو میآید. راضی هستند که میآیند.
شما خودتان روزنامهخوان هستید؟
همشهری میخوانم؛ چون کارهای شهرداری را هم انجام میدهیم.
از نمایشگاه بازدید هم کردید؟
باور میکنید من 200بار در طول اینروزها به سالن شبستان رفتوآمد میکنم، اما غرفهها را ندیدهام.
خاطره جذابی از نمایشگاه مطبوعات دارید که در طول این سالها یادتان مانده باشد؟
همهاش خاطره است. چون شما خانمی، نمیتوانم بگویم. زیپ شلوار یکی از نیروهای ما جلو سکوی باز بود. ایستاده بود. عکس انداخته بودند و به همراه گزارش در ویژهنامه نمایشگاه چاپ کرده بودند. ما اصلا باورمان نمیشد.
آن سالها خیلی هزینه میکردند. به غرفهدارها غذا میدادند. الان هزینهها را نصف کردهاند. اصلا غذا به غرفهدارها نمیدهند.
در طول روز چقدر زباله اینجا جمع میشود؟
خیلی، روزی دوتا خاور زباله جمع میشود که یکی کاغذ است. نمایشگاه کتاب خیلی بیشتر است. در نمایشگاه کتاب روزی 10تن کاغذ زباله از نمایشگاه بیرون میرود. ببینید چقدر اسراف میشود.
شخصیتها کمتر به نمایشگاه میآیند
خسته است. ساعت از هشتشب گذشته و بعد از 12ساعت سرپابودن و کار مداوم راضی میشود به سوالهایمان جواب بدهد. مهرزاد نادرپور، مسوول هماهنگی مدیران سالن نمایشگاه مطبوعات از نمایشگاه بینالمللی تهران تا سالن حجاب کانون پرورش کودکان و مصلی 11سالی در کنار نمایشگاه بوده، خبرنگاری را در دانشکده خبر خوانده اما هیچ خاطره خوشی از نمایشگاه مطبوعات ندارد. دلیلش هم سختی کار با رسانههاست. در ادامه روایت او را از نمایشگاه میخوانید:
چندسالی است که دستاندرکار اجرا در نمایشگاه مطبوعات هستید؟
11سالی است که در نمایشگاه مطبوعات حضور دارم. از همان زمان که همراه با نمایشگاه کتاب برگزار میشد تا الان یکی، دوسال آنجا بودم بعد آمدیم مصلی. ششسال پیش هم در سالن حجاب کانون پرورش فکری بود، خیلی جا کوچک و فضا محدود بود و چون فصل تابستان بود حتی در پشتبامش هم غرفه بستند.
خاطرات خوبی از این 11سال حضور دارید؟
خاطره خوب نمیشود گفت، چون همهاش سختی است. همهاش با رسانهها کارکردن در فضای محدود سخت است و هرچه تعداد رسانهها بیشتر شود کارکردن سختتر هم میشود. همه را باید راضی نگه دارید و تنها کافی است در این میان دورسانه ناراضی باشند. بازخورد منفی این نارضایتی همه را تحتتاثیر قرار میدهد. برای همین خیلی سخت است، در کنار فشار فیزیکی، فشار روحی مضاعفی هم وارد میشود.
از زمانی که مصلی تحویل میدهد سه تا چهارروز قبل از شروع است. غرفهبندها میآیند بر اساس نقشه جاریزی را انجام میدهند. الان نرمافزاری است و قبلا هم نامهنگاری میشد. مستقر میشوند و افتتاحیه و بعد صدور کارت است.
امسال چند کارت توزیع شد؟
هزارو200کارت. در این پنجساله بین 45تا65غرفه بودهاند. سیاست امسال طوری بود که پذیرایی آنچنانی نبود.
گفتید خاطره جالبی ندارید؟ هیچ خاطرهای؟
در اوج اختلافات اصلاحطلبان و اصولگرایان سال 85 تا 89 با اختلافنظرهایی که پیش میآمد شعار میدادند علیه هم. ما آن لحظه نمیتوانستیم کاری کنیم، تنها کنترل کردیم و تنها کاری که میشد، از شخصیتهایی که مخالفان و موافقانشان درگیر میشدند میخواستیم ادامه ندهند تا بحثها خاتمه یابد. مدیران اجرایی در بحث درگیریها دخالت نمیکنند و مدیران سالن تنها به غرفهدارها کمک میکنند.
آیا مدیران رسانهها در بحث اجرایی، غرفهداری و ارتباط، حرفهایتر شدهاند؟
مخاطب که حرفهایتر شده است. مدیران رسانهها هم بعد از تجربه آن درگیریهای سیاسی استفاده کردند و دیگر تکرار نشد. یاد گرفتند که چه کار کنند حتی شخصیتها. الان کمتر میآیند، با توجه به مشکلاتی که پیش آمد.
یعنی شخصیتها کمتر میآیند؟
بله، بهنظرم خودشان فاصله گرفتند.
روزنامه میخوانید؟
بله همشهری و «شرق».
در نمایشگاه مطبوعات روزی چندتا چایی خورده میشود؟
مرد از راه میرسد، این پا و آن پا میکند میگوید: خانوم اونرو استپ کن، آقا من صبرم کمه فقط چایی داری یا قهوه هم هست؟ پسر توضیح میدهد که امسال تنها چایی است و مرد غرولند میکند و چایی و راهش را میگیرد و میرود. میلاد ناصری مرد جوان کتوشلواری و لاغراندامی است با محاسنی تنک که با چایی از میهمانان نمایشگاه مطبوعات پذیرایی میکند. چهارسالی است که در بخش پذیرایی خدمات نمایشگاهی مشغول به کار است و کارش را دوست دارد. در ادامه، روایت او را از نمایشگاه در گپوگفت کوتاهمان میخوانید:
این چندمین نمایشگاهی است که حضور دارید؟
چهارمین نمایشگاه مطبوعات است که حضور دارم. ما در قسمت پذیرایی هستیم که سالهای پیش بخش ناهار هم بود، یک سال میان وعده شیرینی و نسکافه داشت امسال فقط چایی است، خیلی افت کرده است. هرسال مختلف بوده است.
روزی چندتا چایی میدهید؟
چهارتا ایستگاه داریم که در هر ایستگاه هر روز سه، چهارهزارتا چایی میدهیم.
روزی چند ساعت کار میکنید؟
از هشتصبح میآییم تا هشتشب.
کدام نمایشگاه از همه شلوغتر بود؟
نمایشگاه کتاب از شلوغترینهاست.
برای کتاب روزی چندتا چایی میدهید؟
تا 20هزارتا هم میرسد. در نمایشگاه مطبوعات سالهای قبل تا روزی 16، 17هزارتا هم چایی میدادیم. خیلی شلوغ میشد.
خودتان کدام نمایشگاه را بیشتر از بقیه دوست دارید؟
من تلهکام را خیلی بیشتر دوست دارم.
روزنامه میخوانی؟
بیشتر ورزشی.
به غرفههایشان هم سر زدی؟
هنوز وقت نکردم.
کارتان را دوست دارید؟
اگر دوست نداشتم الان اینجا نبودم.
چه چیزش برایتان جذاب است؟
اینکه با مردم سروکله میزنیم، با قشرهای مختلف صحبت میکنیم از صفر تا صد همهچی اینجا هست.
روزی 100سرویس میرویم
سوار که میشویم مسیر دو، سه دقیقهای مترو تا مصلی را بدون اینکه مخاطبی داشته باشد و خطاب به جمع مسافران راهی نمایشگاه مطبوعات با صدای بلند گمانهزنی میکند که نمایشگاه ساعتی چقدر بهشان میدهند و بعد که پیاده میشویم سوالهایم را میپرسم و جوابهای چند کلمهای میدهد. یکی دیگر از مسافران با محاسن بلند و پیراهن مشکی تمام مدت گفتوگو میماند و سعی در القای این دارد که استقبال از نمایشگاه خوب نبوده و خیلی از روزنامهها نیامدهاند بدون توجه گفتوگویمان را ادامه میدهیم. در ادامه روایت راننده یکی از ونهای دربستی مصلی را از نمایشگاه میخوانید:
چند سال است که در نمایشگاه سرویس میدهید؟
من چهار، پنجسال است میآیم.
کدام نمایشگاه از همه شلوغتر است؟
پوشاک و کتاب.
مطبوعات چطور است؟
دیروز که افتتاح بود امروز بهتر است اما از همیشه شلوغتر بود.
کلا استقبال از نمایشگاه مطبوعات چطور است؟
خوب است.
برای هر روز چقدر میگیرید؟
ساعتی به ما حقوق میدهند، ساعتی 12هزارتومان.
چند ساعت کار؟
12ساعت.
چند سرویس در روز میروید؟
صدتا میرویم. صدتا 10مسافر.
چند ون در این خط مشغول هستند؟
15تا.
گفتوگو با مدیر اجرایی نمایشگاه
این مطبوعاتیهای دلگنده
«شخصیتهای مختلفی بودهاند که من از زیر دستوپا نجاتشان دادهام؛ از هنرپیشهها گرفته تا بازیگران، مثلا یکبار قلعهنویی آمد غرفه پرسپولیس و حسابی شلوغ شد، طوری که اصلا دیده نمیشد و من مانند بادکنک کشیدمش بیرون. بچههای ما خیلی زحمت میکشند که کسی صدمه نبینند. چون برایمان فرقی نمیکند چه کسی است و از چه جناحی، ما کارمان اجرایی است و وارد سیاست اصلا نمیشویم.» اینها بخشهایی از مصاحبه «شرق» با تاریخ زنده نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاریهاست. «محمد عزبباشی»، مدیر داخلی و ناظر نمایشگاه مطبوعات. او تاریخ زنده نمایشگاه مطبوعات با خاطرات جورواجور از تمام این سالهاست که بخشهایی از آن را در ادامه میخوانید:
برگزاری نمایشگاه مطبوعات تفاوتی با نمایشگاه کتاب یا دیگر نمایشگاهها دارد؟ از این نظر که دستاندرکاران رسانهها مجریاش هستند؟
عموما مطبوعاتیها دل گندهای دارند و ما عین هرسال دوروز آخر را تا صبح مجبوریم بایستیم که کار کنند و عقب نمانند و به نمایشگاه برسند. برگزارکنندههای مصلا میگویند در هیچ نمایشگاهی مثل نمایشگاه مطبوعات ما اذیت نمیشویم. استرسی که به غرفهبندها وارد میکنیم تا مشکلی پیش نیاید، در هیچ نمایشگاه دیگری نیست.
دلچسبترین اتفاق در نمایشگاه مطبوعات برایتان چه اتفاقی بوده است؟
دلچسبترینش همین مناظرات دانشجویی و دعوت از شخصیتهای مذهبی و سیاسی است. خیلی راحت دانشجوها با فراغ بال میآیند صحبت میکنند. الان متفاوت شده، خیلی بهتر شده است، در دوره قبل خیلی کمتر بود الان بهتر شده است اما نسبت به دوران اصلاحات اصلا قابل قیاس نیست.
شما چهرههایی زیادی را اینجا میبینید، چهرهای بوده که از دیدنش خوشحال شوید؟
من چهرههای مختلفی دیدهام. اما در دولتهای مختلف زمان آقایهاشمی دوست داشتم ایشان را از نزدیک ببینم و شرایط فراهم شد و از نزدیک ایشان را دیدم.
اما شخصیتهای مختلفی بودهاند که من از زیردستوپا نجاتشان دادهام؛ از هنرپیشهها گرفته تا بازیگران، مثلا یکبار قلعهنویی آمد، غرفه پرسپولیس و شلوغ شد حسابی، طوری که اصلا دیده نمیشد و من مانند بادکنک کشیدمش بیرون. بچههای ما خیلی زحمت میکشند که کسی صدمه نبینند. چون برایمان فرقی نمیکند چه کسی است و از چه جناحی، ما کارمان اجرایی است و وارد سیاست اصلا نمیشویم.
امسال نمایشگاه چندغرفه دارد؟
650 غرفه.
اولین سالها چندتا بود؟
همیشه همین حدود بود اما قبل از 76 و قبل از مرحومبورقانی، معاون مطبوعاتی دولت اصلاحات کمتر بود بعد از بورقانی که تحول عظیمی را در بخش رسانههای مکتوب ایجاد کرد، همین حولوحوش ماند. از 400تا الان که 650شده اما در سالهای اول 200غرفه بود.
در دوره رامین چطور بود چون یکسری رسانهها در آن دوره به نمایشگاه راه نیافتند؟
غیبتشان خیلی محسوس نبود، اما در این سالها هیچوقت مثل الان پرطرفدار نبود.
در سالهای 78 تا 80 استقبال چطور بود؟
آنموقع در روز دوم نمایشگاه ما اصلا غرفه خالی نداشتیم همه غرفهها پر بود و جا کم میآوردیم، اما دورههای قبل مثل دورههای نوزدهم و هیجدهم در روزهای دوم و سوم ما هنوز 30تا غرفه خالی داشتیم.
امسال چطور؟
امسال ما غرفه خالی نداریم ضمن اینکه معاون مطبوعاتی دوکار کرده که جرات داشته و باید تبریک گفت؛ یکی اینکه از طریق سایت ثبتنام کرده است درحالی که واقعا بسترش فراهم نبود با این وضعیت اینترنت و بعد هم نگاه میکنیم، میبینیم غرفه خالی نداریم. اگر کسی داخل بیاید مثلا ثبتنام کرده اما نیامده ما به مشکل برمیخوریم.
هزینههای غرفهها چگونه است؟
هزینهای که ما پرداخت میکنیم تا هزینهای که میگیریم شاید یکپنجمش پرداخت میشود مابقی را دولت میدهد. نزدیک 700، 800میلیونتومان پول دادهایم.
امسال گرانترین غرفه را کجا دارد؟
فکر میکنم جامجم خیلی خوب کار کرده بود باید باقی غرفهها را ببینم. جامجم خیلی زودتر آمد و شروع کرد.
زیباترین غرفهای که دیدهاید، مربوط به کجاست؟
یکسال همشهری غرفهاش را دوطبقه کار کرده بود، خیلی جالب بود.
پردردسرترین غرفه مربوط به کجا بود؟
روزی که قرار بود ما ساعت یککار را تعطیل کنیم، تا صبح نیروهایمان سیستم حراست مصلا را نگه داشتیم و تا صبح چراغها را روشن نگه داشتند. غرفه خبرگزاری فارس بود سهتا پیمانکار عوض کرد نتوانسته بود با آنها به توافق برسد و دیروز شنیدم در خبرگزاری فارس تیتر کردهاند «بینظمترین نمایشگاه» و شما یکغرفه را نتوانستید درست کنید بعد به نمایشگاه ایراد میگیرید تا همین امروز که روز دوم است، داشتند غرفهسازی میکردند.
چندسال است در کار اجرایی نمایشگاه دستاندرکارید؟
من از اولین دوره نمایشگاه سال74، در20دوره از نمایشگاه بودهام اما همیشه مسوول اجرایی نبودم. سهدوره اخیر مسوول اجرایی هستم.
چه چیزی در نمایشگاه در این 20سال برگزاری برایتان جالبتر از بقیه بوده است؟
هردورهای که برگزار میشود، ما همچون کارمندهای معاونت مطبوعاتی محسوب میشویم، مدیران ارشد آمدند و رفتند. این جذابیت غرفههای نمایشگاه که گهگداری شلوغ میشود، برای ما عادی است چه زمان مصادفشدن نمایشگاه مطبوعات با انتخاباتها، یا قبلتر که با نمایشگاه کتاب برگزار میشد، خیلی شلوغ میشد ازدحام زیاد بود برای ما خیلی عادی شده وقتی یکجا صدنفر دور هم جمع میشوند، برای ما ازدحام محسوب نمیشود اما برای مدیران هردوره این ازدحام جالب است حتی گاهی از این شلوغی نگران میشوند که نکند غرفهای خراب شود و...
شده درخواست غیرمعقولی از شما داشته باشند؟ دعوا شود؟ وارد چالش شوید؟
درخواست غیرمعقول گاهی مواقع پیش میآید مثلا طرف خودش دوست ندارد در نمایشگاه شرکت کند روز دوم بلند شده آمده نمایشگاه گفته جایی که من انتخاب کرده بودم را باید به من بدهید. میگوییم آقا هرچیز ضوابطی دارد، روز اول اگر میخواستی باید دوروز قبل میآمدی جایت را میگرفتی تجهیز میکردی الان دوروز گذشته تازه آمدی میخواهی تجهیز کنی این که نمیشود. در این حد وگرنه چیزی که عصبی کند و دادوبیداد شود، خیر.
سالهای انتخابات چطور؟
نه، مشکل خاصی نبود پیشبینی میکردیم مثلا وقتی دنبال کاندیدایی حرکت کردند ما مسیر را باز گذاشتیم جمعیت خارج شود تا خداینکرده برای کسی اتفاقی نیفتد.
شعارهایی که دوجناح اصلاحطلب و اصولگرا بر ضد هم میدادند، مشاجرات پیشآمده چطور؟ آن را چطور کنترل میکردید؟
اینها جزو جذابیتهای نمایشگاه مطبوعات است. در اکثر سالها کموزیاد داشتیم. اما دیگر جزو نمایشگاه مطبوعات است که نسبت به نمایشگاههای دیگر خاصترش میکند. بهنظر من ازدحام جمعیتی که روزدوم نمایشگاه میبینید، نشاندهنده این است که بینش سیاسی مردم امسال بالاتر رفته است.
یعنی استقبال امسال بالاتر رفته؟
بهنظر من بله. با این فصل سرما و سختی رفتوآمد و تبلیغات کمی که امسال بود، استقبال خوب بود.
چرا تبلیغات کم بود؟
یک روند روتینی دارد، تبلیغات امسال با ایام محرم مصادف شده ما تا روز بعد عاشورا هیچگونه تبلیغی نمیتوانستیم داشته باشیم تمام بیلبوردها، پلاکاردها همه مختص ماهمحرم بود به همین دلیل فرصت تبلیغات کم بود اما ازدحام جمعیت را که آدم میبیند، خستگی از تنش در میرود.
من این ر ا فقط برای روزنامه «شرق» میگویم. من زمانی بازرس چاپخانهها برای تیراژشان بودم. آن زمان بود که برخی زیاد طرفدار «شرق» نبودند، اما تیراژش جزو تیراژهایی بود که وقتی اعلام میکرد 90هزارنسخه تیراژ دارد، 89هزارو500 تا چاپ نمیکرد همان 90هزارنسخه را چاپ میکرد و برای من خیلی جالب بود نشریهای که خصوصی برگزار میشود تا این حد صداقت در کارش دارد.
مدیر خدمات نمایشگاه مصلی:
کار نمایشگاه مطبوعات از همه نمایشگاهها سختتر است
چون شما خانمی، نمیتوانم بگویم: آخرش لحنش را یواش میکند و به آرامی میگوید: «زیپ لباس یکی از نیروهای خدمات ما باز بود، برداشتند عکس گرفتند فردایش چاپش کردند. برای همین چیزهاست که میگویم کار نمایشگاه مطبوعات از بقیه نمایشگاهها سختتر است و حساسیتهایش بیشتر.» اینها بخشی از خاطرات محسن شیخی، مدیر نیروهای خدمات بیستمین نمایشگاه بینالمللی مطبوعات و خبرگزاریهاست. او در چهار دوره نمایشگاه مطبوعات مدیر نیروهای خدمات بوده و حدود 15سال است که دستاندرکار اجرای نمایشگاههای مختلف از کتاب، مطبوعات تا قرآن و ... است. میگوید در روزهایی از نمایشگاه 22ساعت در شبانهروز کار میکنند. با او درباره تفاوت نمایشگاه مطبوعات با نمایشگاههای قبل و نمایشگاههای دیگر و ریز و درشت کارهای خدماتی نمایشگاه از چرخدستیها گرفته تا میزان زباله و بازدیدکنندهها گپ زدیم که مشروحش در ادامه میآید:
پیمانکار خدمات در نمایشگاه مطبوعات چه کارهایی انجام میدهد؟
کار خدمات باربری و نظافت نمایشگاه بر عهده ماست. یکسری نیرو میگذاریم اینجا و کارهای غرفهداران را انجام میدهند، خدمات باربری هم که با چرخدستیهای سیار انجام میشود.
چه تعداد چرخدستی را به کار میگیرد؟
بیشترین چرخدستی روزهای اول و آخر است، حول و حوش 50چرخدستی.
چند نیرو دارید؟
60 نیروی ثابت، 30نیروی موقت.
کدام نمایشگاه کارش از همه بیشتر است؟
از نظر شلوغی نمایشگاه مطبوعات و از نظر ساختوساز نمایشگاه ایپا؛ نمایشگاه پلیس.
کارتان برای کدام نمایشگاه بیشتر است؟
برای نمایشگاه مطبوعات بیشتر است چون حساستر است. کوچکترین کمی و کاستی باشد، میآیند مینویسند، با عکس گزارش تهیه میکنند، در مجله همین جا چاپ میشود. به خود ما هم میدهند.
کتاب چطور است؟
کتاب اصلا بحثش جداست. یکی کتاب، یکی نمایشگاه قرآن؛ چون نمایشگاه داخل شبستان به حساب نمیآید. نمایشگاه قرآن 30روز است و کل مصلاست. تنها 200نیرو به خدمات پشتیبانیاش اختصاص میدهیم، به غیر از صدنفری که نظافت میکنند. باز چرخدستیهایی است که در نقاط مشخص مستقر است با سرپرست و نیرو؛ هر سرپرست با 10نیرو که 200نیرو سرجمع آن میشود برای باربری و پست کتابها. کتاب و اجناس خریداریشده را با صدور قبض کرایه میدهند، حمل میکنند تا پارکینگ یا پست.
کدام نمایشگاه از لحاظ ارباب رجوع شلوغتر است؟
کتاب از همه شلوغتر است. بعد از کتاب، نمایشگاه قرآن و مطبوعات است. در روزهای آخر، نمایشگاه مطبوعات تا 9هزارنفر هم بازدیدکننده دارد.
چندسال است که در این کار مشغولید؟
15سال است که در این کار مشغولم.
در روز چندساعت کار میکنید؟ از چند روز قبل از نمایشگاه تا چه مدت بعدش؟
از دوروز قبل تا دوروز بعد از نمایشگاه. دو روز قبل تا افتتاحیه از ششصبح تا چهار صبح کار میکنیم.
حقوق کارگرانتان با این حجم کار خوب است؟
از بیرون خیلی بیشتر میگیرند. سعی میکنیم آنها را راضی نگه داریم. مثلا من زنگ میزنم نیرویم از سنندج با 10 نیرو میآید. راضی هستند که میآیند.
شما خودتان روزنامهخوان هستید؟
همشهری میخوانم؛ چون کارهای شهرداری را هم انجام میدهیم.
از نمایشگاه بازدید هم کردید؟
باور میکنید من 200بار در طول اینروزها به سالن شبستان رفتوآمد میکنم، اما غرفهها را ندیدهام.
خاطره جذابی از نمایشگاه مطبوعات دارید که در طول این سالها یادتان مانده باشد؟
همهاش خاطره است. چون شما خانمی، نمیتوانم بگویم. زیپ شلوار یکی از نیروهای ما جلو سکوی باز بود. ایستاده بود. عکس انداخته بودند و به همراه گزارش در ویژهنامه نمایشگاه چاپ کرده بودند. ما اصلا باورمان نمیشد.
آن سالها خیلی هزینه میکردند. به غرفهدارها غذا میدادند. الان هزینهها را نصف کردهاند. اصلا غذا به غرفهدارها نمیدهند.
در طول روز چقدر زباله اینجا جمع میشود؟
خیلی، روزی دوتا خاور زباله جمع میشود که یکی کاغذ است. نمایشگاه کتاب خیلی بیشتر است. در نمایشگاه کتاب روزی 10تن کاغذ زباله از نمایشگاه بیرون میرود. ببینید چقدر اسراف میشود.
شخصیتها کمتر به نمایشگاه میآیند
خسته است. ساعت از هشتشب گذشته و بعد از 12ساعت سرپابودن و کار مداوم راضی میشود به سوالهایمان جواب بدهد. مهرزاد نادرپور، مسوول هماهنگی مدیران سالن نمایشگاه مطبوعات از نمایشگاه بینالمللی تهران تا سالن حجاب کانون پرورش کودکان و مصلی 11سالی در کنار نمایشگاه بوده، خبرنگاری را در دانشکده خبر خوانده اما هیچ خاطره خوشی از نمایشگاه مطبوعات ندارد. دلیلش هم سختی کار با رسانههاست. در ادامه روایت او را از نمایشگاه میخوانید:
چندسالی است که دستاندرکار اجرا در نمایشگاه مطبوعات هستید؟
11سالی است که در نمایشگاه مطبوعات حضور دارم. از همان زمان که همراه با نمایشگاه کتاب برگزار میشد تا الان یکی، دوسال آنجا بودم بعد آمدیم مصلی. ششسال پیش هم در سالن حجاب کانون پرورش فکری بود، خیلی جا کوچک و فضا محدود بود و چون فصل تابستان بود حتی در پشتبامش هم غرفه بستند.
خاطرات خوبی از این 11سال حضور دارید؟
خاطره خوب نمیشود گفت، چون همهاش سختی است. همهاش با رسانهها کارکردن در فضای محدود سخت است و هرچه تعداد رسانهها بیشتر شود کارکردن سختتر هم میشود. همه را باید راضی نگه دارید و تنها کافی است در این میان دورسانه ناراضی باشند. بازخورد منفی این نارضایتی همه را تحتتاثیر قرار میدهد. برای همین خیلی سخت است، در کنار فشار فیزیکی، فشار روحی مضاعفی هم وارد میشود.
از زمانی که مصلی تحویل میدهد سه تا چهارروز قبل از شروع است. غرفهبندها میآیند بر اساس نقشه جاریزی را انجام میدهند. الان نرمافزاری است و قبلا هم نامهنگاری میشد. مستقر میشوند و افتتاحیه و بعد صدور کارت است.
امسال چند کارت توزیع شد؟
هزارو200کارت. در این پنجساله بین 45تا65غرفه بودهاند. سیاست امسال طوری بود که پذیرایی آنچنانی نبود.
گفتید خاطره جالبی ندارید؟ هیچ خاطرهای؟
در اوج اختلافات اصلاحطلبان و اصولگرایان سال 85 تا 89 با اختلافنظرهایی که پیش میآمد شعار میدادند علیه هم. ما آن لحظه نمیتوانستیم کاری کنیم، تنها کنترل کردیم و تنها کاری که میشد، از شخصیتهایی که مخالفان و موافقانشان درگیر میشدند میخواستیم ادامه ندهند تا بحثها خاتمه یابد. مدیران اجرایی در بحث درگیریها دخالت نمیکنند و مدیران سالن تنها به غرفهدارها کمک میکنند.
آیا مدیران رسانهها در بحث اجرایی، غرفهداری و ارتباط، حرفهایتر شدهاند؟
مخاطب که حرفهایتر شده است. مدیران رسانهها هم بعد از تجربه آن درگیریهای سیاسی استفاده کردند و دیگر تکرار نشد. یاد گرفتند که چه کار کنند حتی شخصیتها. الان کمتر میآیند، با توجه به مشکلاتی که پیش آمد.
یعنی شخصیتها کمتر میآیند؟
بله، بهنظرم خودشان فاصله گرفتند.
روزنامه میخوانید؟
بله همشهری و «شرق».
در نمایشگاه مطبوعات روزی چندتا چایی خورده میشود؟
مرد از راه میرسد، این پا و آن پا میکند میگوید: خانوم اونرو استپ کن، آقا من صبرم کمه فقط چایی داری یا قهوه هم هست؟ پسر توضیح میدهد که امسال تنها چایی است و مرد غرولند میکند و چایی و راهش را میگیرد و میرود. میلاد ناصری مرد جوان کتوشلواری و لاغراندامی است با محاسنی تنک که با چایی از میهمانان نمایشگاه مطبوعات پذیرایی میکند. چهارسالی است که در بخش پذیرایی خدمات نمایشگاهی مشغول به کار است و کارش را دوست دارد. در ادامه، روایت او را از نمایشگاه در گپوگفت کوتاهمان میخوانید:
این چندمین نمایشگاهی است که حضور دارید؟
چهارمین نمایشگاه مطبوعات است که حضور دارم. ما در قسمت پذیرایی هستیم که سالهای پیش بخش ناهار هم بود، یک سال میان وعده شیرینی و نسکافه داشت امسال فقط چایی است، خیلی افت کرده است. هرسال مختلف بوده است.
روزی چندتا چایی میدهید؟
چهارتا ایستگاه داریم که در هر ایستگاه هر روز سه، چهارهزارتا چایی میدهیم.
روزی چند ساعت کار میکنید؟
از هشتصبح میآییم تا هشتشب.
کدام نمایشگاه از همه شلوغتر بود؟
نمایشگاه کتاب از شلوغترینهاست.
برای کتاب روزی چندتا چایی میدهید؟
تا 20هزارتا هم میرسد. در نمایشگاه مطبوعات سالهای قبل تا روزی 16، 17هزارتا هم چایی میدادیم. خیلی شلوغ میشد.
خودتان کدام نمایشگاه را بیشتر از بقیه دوست دارید؟
من تلهکام را خیلی بیشتر دوست دارم.
روزنامه میخوانی؟
بیشتر ورزشی.
به غرفههایشان هم سر زدی؟
هنوز وقت نکردم.
کارتان را دوست دارید؟
اگر دوست نداشتم الان اینجا نبودم.
چه چیزش برایتان جذاب است؟
اینکه با مردم سروکله میزنیم، با قشرهای مختلف صحبت میکنیم از صفر تا صد همهچی اینجا هست.
روزی 100سرویس میرویم
سوار که میشویم مسیر دو، سه دقیقهای مترو تا مصلی را بدون اینکه مخاطبی داشته باشد و خطاب به جمع مسافران راهی نمایشگاه مطبوعات با صدای بلند گمانهزنی میکند که نمایشگاه ساعتی چقدر بهشان میدهند و بعد که پیاده میشویم سوالهایم را میپرسم و جوابهای چند کلمهای میدهد. یکی دیگر از مسافران با محاسن بلند و پیراهن مشکی تمام مدت گفتوگو میماند و سعی در القای این دارد که استقبال از نمایشگاه خوب نبوده و خیلی از روزنامهها نیامدهاند بدون توجه گفتوگویمان را ادامه میدهیم. در ادامه روایت راننده یکی از ونهای دربستی مصلی را از نمایشگاه میخوانید:
چند سال است که در نمایشگاه سرویس میدهید؟
من چهار، پنجسال است میآیم.
کدام نمایشگاه از همه شلوغتر است؟
پوشاک و کتاب.
مطبوعات چطور است؟
دیروز که افتتاح بود امروز بهتر است اما از همیشه شلوغتر بود.
کلا استقبال از نمایشگاه مطبوعات چطور است؟
خوب است.
برای هر روز چقدر میگیرید؟
ساعتی به ما حقوق میدهند، ساعتی 12هزارتومان.
چند ساعت کار؟
12ساعت.
چند سرویس در روز میروید؟
صدتا میرویم. صدتا 10مسافر.
چند ون در این خط مشغول هستند؟
15تا.
نمایشگاه مطبوعات پشتصحنهای دارد که در تمام بدو بدوها و دیدار صاحبمنصبان و مخاطبان و... گم میشود. پشتصحنهای که از دوروز قبل کلید میخورد و تا سهروز بعد ادامه دارد، پشتصحنهای به روایت دیگرانی که ما نمیبینیم؛ برخی از آنها بهواقع تاریخ زنده نمایشگاه مطبوعات هستند؛ پرحاشیهترین و جذابترین روزهای نمایشگاه در این 20سال از نگاه آنها. تفاوت نمایشگاه مطبوعات با نمایشگاههای دیگر مصلا؛ پردردسرترین غرفه برای کارکنان اجرایی کدام غرفه بوده که مجبور شدهاند شب تا صبح برای ارایه خدمات به مدیرانش بیدار بمانند، واقعیت این است که از نگاه آنها ما پردردسرترین میهمانان مصلا هستیم. پردردسرهایی که از کوچکترین نقصی حتی زیپباز لباس یک کارگر نمیگذرند و کارکردن با آنها سخت است. اطلاعاتی از دل روایات آنها درمیآید که در هیچ آمار رسمیای نیست؛ از صرفهجویی قابلتوجه در نمایشگاه امسال تا اجاره 800میلیونتومانیای که مصلا برای نمایشگاه دریافت میکند و نیز موارد خردوکلان دیگر. در ادامه روایتهای آنها را از نمایشگاه مطبوعات میخوانید:
گفتوگو با مدیر اجرایی نمایشگاه
این مطبوعاتیهای دلگنده
«شخصیتهای مختلفی بودهاند که من از زیر دستوپا نجاتشان دادهام؛ از هنرپیشهها گرفته تا بازیگران، مثلا یکبار قلعهنویی آمد غرفه پرسپولیس و حسابی شلوغ شد، طوری که اصلا دیده نمیشد و من مانند بادکنک کشیدمش بیرون. بچههای ما خیلی زحمت میکشند که کسی صدمه نبینند. چون برایمان فرقی نمیکند چه کسی است و از چه جناحی، ما کارمان اجرایی است و وارد سیاست اصلا نمیشویم.» اینها بخشهایی از مصاحبه «شرق» با تاریخ زنده نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاریهاست. «محمد عزبباشی»، مدیر داخلی و ناظر نمایشگاه مطبوعات. او تاریخ زنده نمایشگاه مطبوعات با خاطرات جورواجور از تمام این سالهاست که بخشهایی از آن را در ادامه میخوانید:
برگزاری نمایشگاه مطبوعات تفاوتی با نمایشگاه کتاب یا دیگر نمایشگاهها دارد؟ از این نظر که دستاندرکاران رسانهها مجریاش هستند؟
عموما مطبوعاتیها دل گندهای دارند و ما عین هرسال دوروز آخر را تا صبح مجبوریم بایستیم که کار کنند و عقب نمانند و به نمایشگاه برسند. برگزارکنندههای مصلا میگویند در هیچ نمایشگاهی مثل نمایشگاه مطبوعات ما اذیت نمیشویم. استرسی که به غرفهبندها وارد میکنیم تا مشکلی پیش نیاید، در هیچ نمایشگاه دیگری نیست.
دلچسبترین اتفاق در نمایشگاه مطبوعات برایتان چه اتفاقی بوده است؟
دلچسبترینش همین مناظرات دانشجویی و دعوت از شخصیتهای مذهبی و سیاسی است. خیلی راحت دانشجوها با فراغ بال میآیند صحبت میکنند. الان متفاوت شده، خیلی بهتر شده است، در دوره قبل خیلی کمتر بود الان بهتر شده است اما نسبت به دوران اصلاحات اصلا قابل قیاس نیست.
شما چهرههایی زیادی را اینجا میبینید، چهرهای بوده که از دیدنش خوشحال شوید؟
من چهرههای مختلفی دیدهام. اما در دولتهای مختلف زمان آقایهاشمی دوست داشتم ایشان را از نزدیک ببینم و شرایط فراهم شد و از نزدیک ایشان را دیدم.
اما شخصیتهای مختلفی بودهاند که من از زیردستوپا نجاتشان دادهام؛ از هنرپیشهها گرفته تا بازیگران، مثلا یکبار قلعهنویی آمد، غرفه پرسپولیس و شلوغ شد حسابی، طوری که اصلا دیده نمیشد و من مانند بادکنک کشیدمش بیرون. بچههای ما خیلی زحمت میکشند که کسی صدمه نبینند. چون برایمان فرقی نمیکند چه کسی است و از چه جناحی، ما کارمان اجرایی است و وارد سیاست اصلا نمیشویم.
امسال نمایشگاه چندغرفه دارد؟
650 غرفه.
اولین سالها چندتا بود؟
همیشه همین حدود بود اما قبل از 76 و قبل از مرحومبورقانی، معاون مطبوعاتی دولت اصلاحات کمتر بود بعد از بورقانی که تحول عظیمی را در بخش رسانههای مکتوب ایجاد کرد، همین حولوحوش ماند. از 400تا الان که 650شده اما در سالهای اول 200غرفه بود.
در دوره رامین چطور بود چون یکسری رسانهها در آن دوره به نمایشگاه راه نیافتند؟
غیبتشان خیلی محسوس نبود، اما در این سالها هیچوقت مثل الان پرطرفدار نبود.
در سالهای 78 تا 80 استقبال چطور بود؟
آنموقع در روز دوم نمایشگاه ما اصلا غرفه خالی نداشتیم همه غرفهها پر بود و جا کم میآوردیم، اما دورههای قبل مثل دورههای نوزدهم و هیجدهم در روزهای دوم و سوم ما هنوز 30تا غرفه خالی داشتیم.
امسال چطور؟
امسال ما غرفه خالی نداریم ضمن اینکه معاون مطبوعاتی دوکار کرده که جرات داشته و باید تبریک گفت؛ یکی اینکه از طریق سایت ثبتنام کرده است درحالی که واقعا بسترش فراهم نبود با این وضعیت اینترنت و بعد هم نگاه میکنیم، میبینیم غرفه خالی نداریم. اگر کسی داخل بیاید مثلا ثبتنام کرده اما نیامده ما به مشکل برمیخوریم.
هزینههای غرفهها چگونه است؟
هزینهای که ما پرداخت میکنیم تا هزینهای که میگیریم شاید یکپنجمش پرداخت میشود مابقی را دولت میدهد. نزدیک 700، 800میلیونتومان پول دادهایم.
امسال گرانترین غرفه را کجا دارد؟
فکر میکنم جامجم خیلی خوب کار کرده بود باید باقی غرفهها را ببینم. جامجم خیلی زودتر آمد و شروع کرد.
زیباترین غرفهای که دیدهاید، مربوط به کجاست؟
یکسال همشهری غرفهاش را دوطبقه کار کرده بود، خیلی جالب بود.
پردردسرترین غرفه مربوط به کجا بود؟
روزی که قرار بود ما ساعت یککار را تعطیل کنیم، تا صبح نیروهایمان سیستم حراست مصلا را نگه داشتیم و تا صبح چراغها را روشن نگه داشتند. غرفه خبرگزاری فارس بود سهتا پیمانکار عوض کرد نتوانسته بود با آنها به توافق برسد و دیروز شنیدم در خبرگزاری فارس تیتر کردهاند «بینظمترین نمایشگاه» و شما یکغرفه را نتوانستید درست کنید بعد به نمایشگاه ایراد میگیرید تا همین امروز که روز دوم است، داشتند غرفهسازی میکردند.
چندسال است در کار اجرایی نمایشگاه دستاندرکارید؟
من از اولین دوره نمایشگاه سال74، در20دوره از نمایشگاه بودهام اما همیشه مسوول اجرایی نبودم. سهدوره اخیر مسوول اجرایی هستم.
چه چیزی در نمایشگاه در این 20سال برگزاری برایتان جالبتر از بقیه بوده است؟
هردورهای که برگزار میشود، ما همچون کارمندهای معاونت مطبوعاتی محسوب میشویم، مدیران ارشد آمدند و رفتند. این جذابیت غرفههای نمایشگاه که گهگداری شلوغ میشود، برای ما عادی است چه زمان مصادفشدن نمایشگاه مطبوعات با انتخاباتها، یا قبلتر که با نمایشگاه کتاب برگزار میشد، خیلی شلوغ میشد ازدحام زیاد بود برای ما خیلی عادی شده وقتی یکجا صدنفر دور هم جمع میشوند، برای ما ازدحام محسوب نمیشود اما برای مدیران هردوره این ازدحام جالب است حتی گاهی از این شلوغی نگران میشوند که نکند غرفهای خراب شود و...
شده درخواست غیرمعقولی از شما داشته باشند؟ دعوا شود؟ وارد چالش شوید؟
درخواست غیرمعقول گاهی مواقع پیش میآید مثلا طرف خودش دوست ندارد در نمایشگاه شرکت کند روز دوم بلند شده آمده نمایشگاه گفته جایی که من انتخاب کرده بودم را باید به من بدهید. میگوییم آقا هرچیز ضوابطی دارد، روز اول اگر میخواستی باید دوروز قبل میآمدی جایت را میگرفتی تجهیز میکردی الان دوروز گذشته تازه آمدی میخواهی تجهیز کنی این که نمیشود. در این حد وگرنه چیزی که عصبی کند و دادوبیداد شود، خیر.
سالهای انتخابات چطور؟
نه، مشکل خاصی نبود پیشبینی میکردیم مثلا وقتی دنبال کاندیدایی حرکت کردند ما مسیر را باز گذاشتیم جمعیت خارج شود تا خداینکرده برای کسی اتفاقی نیفتد.
شعارهایی که دوجناح اصلاحطلب و اصولگرا بر ضد هم میدادند، مشاجرات پیشآمده چطور؟ آن را چطور کنترل میکردید؟
اینها جزو جذابیتهای نمایشگاه مطبوعات است. در اکثر سالها کموزیاد داشتیم. اما دیگر جزو نمایشگاه مطبوعات است که نسبت به نمایشگاههای دیگر خاصترش میکند. بهنظر من ازدحام جمعیتی که روزدوم نمایشگاه میبینید، نشاندهنده این است که بینش سیاسی مردم امسال بالاتر رفته است.
یعنی استقبال امسال بالاتر رفته؟
بهنظر من بله. با این فصل سرما و سختی رفتوآمد و تبلیغات کمی که امسال بود، استقبال خوب بود.
چرا تبلیغات کم بود؟
یک روند روتینی دارد، تبلیغات امسال با ایام محرم مصادف شده ما تا روز بعد عاشورا هیچگونه تبلیغی نمیتوانستیم داشته باشیم تمام بیلبوردها، پلاکاردها همه مختص ماهمحرم بود به همین دلیل فرصت تبلیغات کم بود اما ازدحام جمعیت را که آدم میبیند، خستگی از تنش در میرود.
من این ر ا فقط برای روزنامه «شرق» میگویم. من زمانی بازرس چاپخانهها برای تیراژشان بودم. آن زمان بود که برخی زیاد طرفدار «شرق» نبودند، اما تیراژش جزو تیراژهایی بود که وقتی اعلام میکرد 90هزارنسخه تیراژ دارد، 89هزارو500 تا چاپ نمیکرد همان 90هزارنسخه را چاپ میکرد و برای من خیلی جالب بود نشریهای که خصوصی برگزار میشود تا این حد صداقت در کارش دارد.
مدیر خدمات نمایشگاه مصلی:
کار نمایشگاه مطبوعات از همه نمایشگاهها سختتر است
چون شما خانمی، نمیتوانم بگویم: آخرش لحنش را یواش میکند و به آرامی میگوید: «زیپ لباس یکی از نیروهای خدمات ما باز بود، برداشتند عکس گرفتند فردایش چاپش کردند. برای همین چیزهاست که میگویم کار نمایشگاه مطبوعات از بقیه نمایشگاهها سختتر است و حساسیتهایش بیشتر.» اینها بخشی از خاطرات محسن شیخی، مدیر نیروهای خدمات بیستمین نمایشگاه بینالمللی مطبوعات و خبرگزاریهاست. او در چهار دوره نمایشگاه مطبوعات مدیر نیروهای خدمات بوده و حدود 15سال است که دستاندرکار اجرای نمایشگاههای مختلف از کتاب، مطبوعات تا قرآن و ... است. میگوید در روزهایی از نمایشگاه 22ساعت در شبانهروز کار میکنند. با او درباره تفاوت نمایشگاه مطبوعات با نمایشگاههای قبل و نمایشگاههای دیگر و ریز و درشت کارهای خدماتی نمایشگاه از چرخدستیها گرفته تا میزان زباله و بازدیدکنندهها گپ زدیم که مشروحش در ادامه میآید:
پیمانکار خدمات در نمایشگاه مطبوعات چه کارهایی انجام میدهد؟
کار خدمات باربری و نظافت نمایشگاه بر عهده ماست. یکسری نیرو میگذاریم اینجا و کارهای غرفهداران را انجام میدهند، خدمات باربری هم که با چرخدستیهای سیار انجام میشود.
چه تعداد چرخدستی را به کار میگیرد؟
بیشترین چرخدستی روزهای اول و آخر است، حول و حوش 50چرخدستی.
چند نیرو دارید؟
60 نیروی ثابت، 30نیروی موقت.
کدام نمایشگاه کارش از همه بیشتر است؟
از نظر شلوغی نمایشگاه مطبوعات و از نظر ساختوساز نمایشگاه ایپا؛ نمایشگاه پلیس.
کارتان برای کدام نمایشگاه بیشتر است؟
برای نمایشگاه مطبوعات بیشتر است چون حساستر است. کوچکترین کمی و کاستی باشد، میآیند مینویسند، با عکس گزارش تهیه میکنند، در مجله همین جا چاپ میشود. به خود ما هم میدهند.
کتاب چطور است؟
کتاب اصلا بحثش جداست. یکی کتاب، یکی نمایشگاه قرآن؛ چون نمایشگاه داخل شبستان به حساب نمیآید. نمایشگاه قرآن 30روز است و کل مصلاست. تنها 200نیرو به خدمات پشتیبانیاش اختصاص میدهیم، به غیر از صدنفری که نظافت میکنند. باز چرخدستیهایی است که در نقاط مشخص مستقر است با سرپرست و نیرو؛ هر سرپرست با 10نیرو که 200نیرو سرجمع آن میشود برای باربری و پست کتابها. کتاب و اجناس خریداریشده را با صدور قبض کرایه میدهند، حمل میکنند تا پارکینگ یا پست.
کدام نمایشگاه از لحاظ ارباب رجوع شلوغتر است؟
کتاب از همه شلوغتر است. بعد از کتاب، نمایشگاه قرآن و مطبوعات است. در روزهای آخر، نمایشگاه مطبوعات تا 9هزارنفر هم بازدیدکننده دارد.
چندسال است که در این کار مشغولید؟
15سال است که در این کار مشغولم.
در روز چندساعت کار میکنید؟ از چند روز قبل از نمایشگاه تا چه مدت بعدش؟
از دوروز قبل تا دوروز بعد از نمایشگاه. دو روز قبل تا افتتاحیه از ششصبح تا چهار صبح کار میکنیم.
حقوق کارگرانتان با این حجم کار خوب است؟
از بیرون خیلی بیشتر میگیرند. سعی میکنیم آنها را راضی نگه داریم. مثلا من زنگ میزنم نیرویم از سنندج با 10 نیرو میآید. راضی هستند که میآیند.
شما خودتان روزنامهخوان هستید؟
همشهری میخوانم؛ چون کارهای شهرداری را هم انجام میدهیم.
از نمایشگاه بازدید هم کردید؟
باور میکنید من 200بار در طول اینروزها به سالن شبستان رفتوآمد میکنم، اما غرفهها را ندیدهام.
خاطره جذابی از نمایشگاه مطبوعات دارید که در طول این سالها یادتان مانده باشد؟
همهاش خاطره است. چون شما خانمی، نمیتوانم بگویم. زیپ شلوار یکی از نیروهای ما جلو سکوی باز بود. ایستاده بود. عکس انداخته بودند و به همراه گزارش در ویژهنامه نمایشگاه چاپ کرده بودند. ما اصلا باورمان نمیشد.
آن سالها خیلی هزینه میکردند. به غرفهدارها غذا میدادند. الان هزینهها را نصف کردهاند. اصلا غذا به غرفهدارها نمیدهند.
در طول روز چقدر زباله اینجا جمع میشود؟
خیلی، روزی دوتا خاور زباله جمع میشود که یکی کاغذ است. نمایشگاه کتاب خیلی بیشتر است. در نمایشگاه کتاب روزی 10تن کاغذ زباله از نمایشگاه بیرون میرود. ببینید چقدر اسراف میشود.
شخصیتها کمتر به نمایشگاه میآیند
خسته است. ساعت از هشتشب گذشته و بعد از 12ساعت سرپابودن و کار مداوم راضی میشود به سوالهایمان جواب بدهد. مهرزاد نادرپور، مسوول هماهنگی مدیران سالن نمایشگاه مطبوعات از نمایشگاه بینالمللی تهران تا سالن حجاب کانون پرورش کودکان و مصلی 11سالی در کنار نمایشگاه بوده، خبرنگاری را در دانشکده خبر خوانده اما هیچ خاطره خوشی از نمایشگاه مطبوعات ندارد. دلیلش هم سختی کار با رسانههاست. در ادامه روایت او را از نمایشگاه میخوانید:
چندسالی است که دستاندرکار اجرا در نمایشگاه مطبوعات هستید؟
11سالی است که در نمایشگاه مطبوعات حضور دارم. از همان زمان که همراه با نمایشگاه کتاب برگزار میشد تا الان یکی، دوسال آنجا بودم بعد آمدیم مصلی. ششسال پیش هم در سالن حجاب کانون پرورش فکری بود، خیلی جا کوچک و فضا محدود بود و چون فصل تابستان بود حتی در پشتبامش هم غرفه بستند.
خاطرات خوبی از این 11سال حضور دارید؟
خاطره خوب نمیشود گفت، چون همهاش سختی است. همهاش با رسانهها کارکردن در فضای محدود سخت است و هرچه تعداد رسانهها بیشتر شود کارکردن سختتر هم میشود. همه را باید راضی نگه دارید و تنها کافی است در این میان دورسانه ناراضی باشند. بازخورد منفی این نارضایتی همه را تحتتاثیر قرار میدهد. برای همین خیلی سخت است، در کنار فشار فیزیکی، فشار روحی مضاعفی هم وارد میشود.
از زمانی که مصلی تحویل میدهد سه تا چهارروز قبل از شروع است. غرفهبندها میآیند بر اساس نقشه جاریزی را انجام میدهند. الان نرمافزاری است و قبلا هم نامهنگاری میشد. مستقر میشوند و افتتاحیه و بعد صدور کارت است.
امسال چند کارت توزیع شد؟
هزارو200کارت. در این پنجساله بین 45تا65غرفه بودهاند. سیاست امسال طوری بود که پذیرایی آنچنانی نبود.
گفتید خاطره جالبی ندارید؟ هیچ خاطرهای؟
در اوج اختلافات اصلاحطلبان و اصولگرایان سال 85 تا 89 با اختلافنظرهایی که پیش میآمد شعار میدادند علیه هم. ما آن لحظه نمیتوانستیم کاری کنیم، تنها کنترل کردیم و تنها کاری که میشد، از شخصیتهایی که مخالفان و موافقانشان درگیر میشدند میخواستیم ادامه ندهند تا بحثها خاتمه یابد. مدیران اجرایی در بحث درگیریها دخالت نمیکنند و مدیران سالن تنها به غرفهدارها کمک میکنند.
آیا مدیران رسانهها در بحث اجرایی، غرفهداری و ارتباط، حرفهایتر شدهاند؟
مخاطب که حرفهایتر شده است. مدیران رسانهها هم بعد از تجربه آن درگیریهای سیاسی استفاده کردند و دیگر تکرار نشد. یاد گرفتند که چه کار کنند حتی شخصیتها. الان کمتر میآیند، با توجه به مشکلاتی که پیش آمد.
یعنی شخصیتها کمتر میآیند؟
بله، بهنظرم خودشان فاصله گرفتند.
روزنامه میخوانید؟
بله همشهری و «شرق».
در نمایشگاه مطبوعات روزی چندتا چایی خورده میشود؟
مرد از راه میرسد، این پا و آن پا میکند میگوید: خانوم اونرو استپ کن، آقا من صبرم کمه فقط چایی داری یا قهوه هم هست؟ پسر توضیح میدهد که امسال تنها چایی است و مرد غرولند میکند و چایی و راهش را میگیرد و میرود. میلاد ناصری مرد جوان کتوشلواری و لاغراندامی است با محاسنی تنک که با چایی از میهمانان نمایشگاه مطبوعات پذیرایی میکند. چهارسالی است که در بخش پذیرایی خدمات نمایشگاهی مشغول به کار است و کارش را دوست دارد. در ادامه، روایت او را از نمایشگاه در گپوگفت کوتاهمان میخوانید:
این چندمین نمایشگاهی است که حضور دارید؟
چهارمین نمایشگاه مطبوعات است که حضور دارم. ما در قسمت پذیرایی هستیم که سالهای پیش بخش ناهار هم بود، یک سال میان وعده شیرینی و نسکافه داشت امسال فقط چایی است، خیلی افت کرده است. هرسال مختلف بوده است.
روزی چندتا چایی میدهید؟
چهارتا ایستگاه داریم که در هر ایستگاه هر روز سه، چهارهزارتا چایی میدهیم.
روزی چند ساعت کار میکنید؟
از هشتصبح میآییم تا هشتشب.
کدام نمایشگاه از همه شلوغتر بود؟
نمایشگاه کتاب از شلوغترینهاست.
برای کتاب روزی چندتا چایی میدهید؟
تا 20هزارتا هم میرسد. در نمایشگاه مطبوعات سالهای قبل تا روزی 16، 17هزارتا هم چایی میدادیم. خیلی شلوغ میشد.
خودتان کدام نمایشگاه را بیشتر از بقیه دوست دارید؟
من تلهکام را خیلی بیشتر دوست دارم.
روزنامه میخوانی؟
بیشتر ورزشی.
به غرفههایشان هم سر زدی؟
هنوز وقت نکردم.
کارتان را دوست دارید؟
اگر دوست نداشتم الان اینجا نبودم.
چه چیزش برایتان جذاب است؟
اینکه با مردم سروکله میزنیم، با قشرهای مختلف صحبت میکنیم از صفر تا صد همهچی اینجا هست.
روزی 100سرویس میرویم
سوار که میشویم مسیر دو، سه دقیقهای مترو تا مصلی را بدون اینکه مخاطبی داشته باشد و خطاب به جمع مسافران راهی نمایشگاه مطبوعات با صدای بلند گمانهزنی میکند که نمایشگاه ساعتی چقدر بهشان میدهند و بعد که پیاده میشویم سوالهایم را میپرسم و جوابهای چند کلمهای میدهد. یکی دیگر از مسافران با محاسن بلند و پیراهن مشکی تمام مدت گفتوگو میماند و سعی در القای این دارد که استقبال از نمایشگاه خوب نبوده و خیلی از روزنامهها نیامدهاند بدون توجه گفتوگویمان را ادامه میدهیم. در ادامه روایت راننده یکی از ونهای دربستی مصلی را از نمایشگاه میخوانید:
چند سال است که در نمایشگاه سرویس میدهید؟
من چهار، پنجسال است میآیم.
کدام نمایشگاه از همه شلوغتر است؟
پوشاک و کتاب.
مطبوعات چطور است؟
دیروز که افتتاح بود امروز بهتر است اما از همیشه شلوغتر بود.
کلا استقبال از نمایشگاه مطبوعات چطور است؟
خوب است.
برای هر روز چقدر میگیرید؟
ساعتی به ما حقوق میدهند، ساعتی 12هزارتومان.
چند ساعت کار؟
12ساعت.
چند سرویس در روز میروید؟
صدتا میرویم. صدتا 10مسافر.
چند ون در این خط مشغول هستند؟
15تا.
گفتوگو با مدیر اجرایی نمایشگاه
این مطبوعاتیهای دلگنده
«شخصیتهای مختلفی بودهاند که من از زیر دستوپا نجاتشان دادهام؛ از هنرپیشهها گرفته تا بازیگران، مثلا یکبار قلعهنویی آمد غرفه پرسپولیس و حسابی شلوغ شد، طوری که اصلا دیده نمیشد و من مانند بادکنک کشیدمش بیرون. بچههای ما خیلی زحمت میکشند که کسی صدمه نبینند. چون برایمان فرقی نمیکند چه کسی است و از چه جناحی، ما کارمان اجرایی است و وارد سیاست اصلا نمیشویم.» اینها بخشهایی از مصاحبه «شرق» با تاریخ زنده نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاریهاست. «محمد عزبباشی»، مدیر داخلی و ناظر نمایشگاه مطبوعات. او تاریخ زنده نمایشگاه مطبوعات با خاطرات جورواجور از تمام این سالهاست که بخشهایی از آن را در ادامه میخوانید:
برگزاری نمایشگاه مطبوعات تفاوتی با نمایشگاه کتاب یا دیگر نمایشگاهها دارد؟ از این نظر که دستاندرکاران رسانهها مجریاش هستند؟
عموما مطبوعاتیها دل گندهای دارند و ما عین هرسال دوروز آخر را تا صبح مجبوریم بایستیم که کار کنند و عقب نمانند و به نمایشگاه برسند. برگزارکنندههای مصلا میگویند در هیچ نمایشگاهی مثل نمایشگاه مطبوعات ما اذیت نمیشویم. استرسی که به غرفهبندها وارد میکنیم تا مشکلی پیش نیاید، در هیچ نمایشگاه دیگری نیست.
دلچسبترین اتفاق در نمایشگاه مطبوعات برایتان چه اتفاقی بوده است؟
دلچسبترینش همین مناظرات دانشجویی و دعوت از شخصیتهای مذهبی و سیاسی است. خیلی راحت دانشجوها با فراغ بال میآیند صحبت میکنند. الان متفاوت شده، خیلی بهتر شده است، در دوره قبل خیلی کمتر بود الان بهتر شده است اما نسبت به دوران اصلاحات اصلا قابل قیاس نیست.
شما چهرههایی زیادی را اینجا میبینید، چهرهای بوده که از دیدنش خوشحال شوید؟
من چهرههای مختلفی دیدهام. اما در دولتهای مختلف زمان آقایهاشمی دوست داشتم ایشان را از نزدیک ببینم و شرایط فراهم شد و از نزدیک ایشان را دیدم.
اما شخصیتهای مختلفی بودهاند که من از زیردستوپا نجاتشان دادهام؛ از هنرپیشهها گرفته تا بازیگران، مثلا یکبار قلعهنویی آمد، غرفه پرسپولیس و شلوغ شد حسابی، طوری که اصلا دیده نمیشد و من مانند بادکنک کشیدمش بیرون. بچههای ما خیلی زحمت میکشند که کسی صدمه نبینند. چون برایمان فرقی نمیکند چه کسی است و از چه جناحی، ما کارمان اجرایی است و وارد سیاست اصلا نمیشویم.
امسال نمایشگاه چندغرفه دارد؟
650 غرفه.
اولین سالها چندتا بود؟
همیشه همین حدود بود اما قبل از 76 و قبل از مرحومبورقانی، معاون مطبوعاتی دولت اصلاحات کمتر بود بعد از بورقانی که تحول عظیمی را در بخش رسانههای مکتوب ایجاد کرد، همین حولوحوش ماند. از 400تا الان که 650شده اما در سالهای اول 200غرفه بود.
در دوره رامین چطور بود چون یکسری رسانهها در آن دوره به نمایشگاه راه نیافتند؟
غیبتشان خیلی محسوس نبود، اما در این سالها هیچوقت مثل الان پرطرفدار نبود.
در سالهای 78 تا 80 استقبال چطور بود؟
آنموقع در روز دوم نمایشگاه ما اصلا غرفه خالی نداشتیم همه غرفهها پر بود و جا کم میآوردیم، اما دورههای قبل مثل دورههای نوزدهم و هیجدهم در روزهای دوم و سوم ما هنوز 30تا غرفه خالی داشتیم.
امسال چطور؟
امسال ما غرفه خالی نداریم ضمن اینکه معاون مطبوعاتی دوکار کرده که جرات داشته و باید تبریک گفت؛ یکی اینکه از طریق سایت ثبتنام کرده است درحالی که واقعا بسترش فراهم نبود با این وضعیت اینترنت و بعد هم نگاه میکنیم، میبینیم غرفه خالی نداریم. اگر کسی داخل بیاید مثلا ثبتنام کرده اما نیامده ما به مشکل برمیخوریم.
هزینههای غرفهها چگونه است؟
هزینهای که ما پرداخت میکنیم تا هزینهای که میگیریم شاید یکپنجمش پرداخت میشود مابقی را دولت میدهد. نزدیک 700، 800میلیونتومان پول دادهایم.
امسال گرانترین غرفه را کجا دارد؟
فکر میکنم جامجم خیلی خوب کار کرده بود باید باقی غرفهها را ببینم. جامجم خیلی زودتر آمد و شروع کرد.
زیباترین غرفهای که دیدهاید، مربوط به کجاست؟
یکسال همشهری غرفهاش را دوطبقه کار کرده بود، خیلی جالب بود.
پردردسرترین غرفه مربوط به کجا بود؟
روزی که قرار بود ما ساعت یککار را تعطیل کنیم، تا صبح نیروهایمان سیستم حراست مصلا را نگه داشتیم و تا صبح چراغها را روشن نگه داشتند. غرفه خبرگزاری فارس بود سهتا پیمانکار عوض کرد نتوانسته بود با آنها به توافق برسد و دیروز شنیدم در خبرگزاری فارس تیتر کردهاند «بینظمترین نمایشگاه» و شما یکغرفه را نتوانستید درست کنید بعد به نمایشگاه ایراد میگیرید تا همین امروز که روز دوم است، داشتند غرفهسازی میکردند.
چندسال است در کار اجرایی نمایشگاه دستاندرکارید؟
من از اولین دوره نمایشگاه سال74، در20دوره از نمایشگاه بودهام اما همیشه مسوول اجرایی نبودم. سهدوره اخیر مسوول اجرایی هستم.
چه چیزی در نمایشگاه در این 20سال برگزاری برایتان جالبتر از بقیه بوده است؟
هردورهای که برگزار میشود، ما همچون کارمندهای معاونت مطبوعاتی محسوب میشویم، مدیران ارشد آمدند و رفتند. این جذابیت غرفههای نمایشگاه که گهگداری شلوغ میشود، برای ما عادی است چه زمان مصادفشدن نمایشگاه مطبوعات با انتخاباتها، یا قبلتر که با نمایشگاه کتاب برگزار میشد، خیلی شلوغ میشد ازدحام زیاد بود برای ما خیلی عادی شده وقتی یکجا صدنفر دور هم جمع میشوند، برای ما ازدحام محسوب نمیشود اما برای مدیران هردوره این ازدحام جالب است حتی گاهی از این شلوغی نگران میشوند که نکند غرفهای خراب شود و...
شده درخواست غیرمعقولی از شما داشته باشند؟ دعوا شود؟ وارد چالش شوید؟
درخواست غیرمعقول گاهی مواقع پیش میآید مثلا طرف خودش دوست ندارد در نمایشگاه شرکت کند روز دوم بلند شده آمده نمایشگاه گفته جایی که من انتخاب کرده بودم را باید به من بدهید. میگوییم آقا هرچیز ضوابطی دارد، روز اول اگر میخواستی باید دوروز قبل میآمدی جایت را میگرفتی تجهیز میکردی الان دوروز گذشته تازه آمدی میخواهی تجهیز کنی این که نمیشود. در این حد وگرنه چیزی که عصبی کند و دادوبیداد شود، خیر.
سالهای انتخابات چطور؟
نه، مشکل خاصی نبود پیشبینی میکردیم مثلا وقتی دنبال کاندیدایی حرکت کردند ما مسیر را باز گذاشتیم جمعیت خارج شود تا خداینکرده برای کسی اتفاقی نیفتد.
شعارهایی که دوجناح اصلاحطلب و اصولگرا بر ضد هم میدادند، مشاجرات پیشآمده چطور؟ آن را چطور کنترل میکردید؟
اینها جزو جذابیتهای نمایشگاه مطبوعات است. در اکثر سالها کموزیاد داشتیم. اما دیگر جزو نمایشگاه مطبوعات است که نسبت به نمایشگاههای دیگر خاصترش میکند. بهنظر من ازدحام جمعیتی که روزدوم نمایشگاه میبینید، نشاندهنده این است که بینش سیاسی مردم امسال بالاتر رفته است.
یعنی استقبال امسال بالاتر رفته؟
بهنظر من بله. با این فصل سرما و سختی رفتوآمد و تبلیغات کمی که امسال بود، استقبال خوب بود.
چرا تبلیغات کم بود؟
یک روند روتینی دارد، تبلیغات امسال با ایام محرم مصادف شده ما تا روز بعد عاشورا هیچگونه تبلیغی نمیتوانستیم داشته باشیم تمام بیلبوردها، پلاکاردها همه مختص ماهمحرم بود به همین دلیل فرصت تبلیغات کم بود اما ازدحام جمعیت را که آدم میبیند، خستگی از تنش در میرود.
من این ر ا فقط برای روزنامه «شرق» میگویم. من زمانی بازرس چاپخانهها برای تیراژشان بودم. آن زمان بود که برخی زیاد طرفدار «شرق» نبودند، اما تیراژش جزو تیراژهایی بود که وقتی اعلام میکرد 90هزارنسخه تیراژ دارد، 89هزارو500 تا چاپ نمیکرد همان 90هزارنسخه را چاپ میکرد و برای من خیلی جالب بود نشریهای که خصوصی برگزار میشود تا این حد صداقت در کارش دارد.
مدیر خدمات نمایشگاه مصلی:
کار نمایشگاه مطبوعات از همه نمایشگاهها سختتر است
چون شما خانمی، نمیتوانم بگویم: آخرش لحنش را یواش میکند و به آرامی میگوید: «زیپ لباس یکی از نیروهای خدمات ما باز بود، برداشتند عکس گرفتند فردایش چاپش کردند. برای همین چیزهاست که میگویم کار نمایشگاه مطبوعات از بقیه نمایشگاهها سختتر است و حساسیتهایش بیشتر.» اینها بخشی از خاطرات محسن شیخی، مدیر نیروهای خدمات بیستمین نمایشگاه بینالمللی مطبوعات و خبرگزاریهاست. او در چهار دوره نمایشگاه مطبوعات مدیر نیروهای خدمات بوده و حدود 15سال است که دستاندرکار اجرای نمایشگاههای مختلف از کتاب، مطبوعات تا قرآن و ... است. میگوید در روزهایی از نمایشگاه 22ساعت در شبانهروز کار میکنند. با او درباره تفاوت نمایشگاه مطبوعات با نمایشگاههای قبل و نمایشگاههای دیگر و ریز و درشت کارهای خدماتی نمایشگاه از چرخدستیها گرفته تا میزان زباله و بازدیدکنندهها گپ زدیم که مشروحش در ادامه میآید:
پیمانکار خدمات در نمایشگاه مطبوعات چه کارهایی انجام میدهد؟
کار خدمات باربری و نظافت نمایشگاه بر عهده ماست. یکسری نیرو میگذاریم اینجا و کارهای غرفهداران را انجام میدهند، خدمات باربری هم که با چرخدستیهای سیار انجام میشود.
چه تعداد چرخدستی را به کار میگیرد؟
بیشترین چرخدستی روزهای اول و آخر است، حول و حوش 50چرخدستی.
چند نیرو دارید؟
60 نیروی ثابت، 30نیروی موقت.
کدام نمایشگاه کارش از همه بیشتر است؟
از نظر شلوغی نمایشگاه مطبوعات و از نظر ساختوساز نمایشگاه ایپا؛ نمایشگاه پلیس.
کارتان برای کدام نمایشگاه بیشتر است؟
برای نمایشگاه مطبوعات بیشتر است چون حساستر است. کوچکترین کمی و کاستی باشد، میآیند مینویسند، با عکس گزارش تهیه میکنند، در مجله همین جا چاپ میشود. به خود ما هم میدهند.
کتاب چطور است؟
کتاب اصلا بحثش جداست. یکی کتاب، یکی نمایشگاه قرآن؛ چون نمایشگاه داخل شبستان به حساب نمیآید. نمایشگاه قرآن 30روز است و کل مصلاست. تنها 200نیرو به خدمات پشتیبانیاش اختصاص میدهیم، به غیر از صدنفری که نظافت میکنند. باز چرخدستیهایی است که در نقاط مشخص مستقر است با سرپرست و نیرو؛ هر سرپرست با 10نیرو که 200نیرو سرجمع آن میشود برای باربری و پست کتابها. کتاب و اجناس خریداریشده را با صدور قبض کرایه میدهند، حمل میکنند تا پارکینگ یا پست.
کدام نمایشگاه از لحاظ ارباب رجوع شلوغتر است؟
کتاب از همه شلوغتر است. بعد از کتاب، نمایشگاه قرآن و مطبوعات است. در روزهای آخر، نمایشگاه مطبوعات تا 9هزارنفر هم بازدیدکننده دارد.
چندسال است که در این کار مشغولید؟
15سال است که در این کار مشغولم.
در روز چندساعت کار میکنید؟ از چند روز قبل از نمایشگاه تا چه مدت بعدش؟
از دوروز قبل تا دوروز بعد از نمایشگاه. دو روز قبل تا افتتاحیه از ششصبح تا چهار صبح کار میکنیم.
حقوق کارگرانتان با این حجم کار خوب است؟
از بیرون خیلی بیشتر میگیرند. سعی میکنیم آنها را راضی نگه داریم. مثلا من زنگ میزنم نیرویم از سنندج با 10 نیرو میآید. راضی هستند که میآیند.
شما خودتان روزنامهخوان هستید؟
همشهری میخوانم؛ چون کارهای شهرداری را هم انجام میدهیم.
از نمایشگاه بازدید هم کردید؟
باور میکنید من 200بار در طول اینروزها به سالن شبستان رفتوآمد میکنم، اما غرفهها را ندیدهام.
خاطره جذابی از نمایشگاه مطبوعات دارید که در طول این سالها یادتان مانده باشد؟
همهاش خاطره است. چون شما خانمی، نمیتوانم بگویم. زیپ شلوار یکی از نیروهای ما جلو سکوی باز بود. ایستاده بود. عکس انداخته بودند و به همراه گزارش در ویژهنامه نمایشگاه چاپ کرده بودند. ما اصلا باورمان نمیشد.
آن سالها خیلی هزینه میکردند. به غرفهدارها غذا میدادند. الان هزینهها را نصف کردهاند. اصلا غذا به غرفهدارها نمیدهند.
در طول روز چقدر زباله اینجا جمع میشود؟
خیلی، روزی دوتا خاور زباله جمع میشود که یکی کاغذ است. نمایشگاه کتاب خیلی بیشتر است. در نمایشگاه کتاب روزی 10تن کاغذ زباله از نمایشگاه بیرون میرود. ببینید چقدر اسراف میشود.
شخصیتها کمتر به نمایشگاه میآیند
خسته است. ساعت از هشتشب گذشته و بعد از 12ساعت سرپابودن و کار مداوم راضی میشود به سوالهایمان جواب بدهد. مهرزاد نادرپور، مسوول هماهنگی مدیران سالن نمایشگاه مطبوعات از نمایشگاه بینالمللی تهران تا سالن حجاب کانون پرورش کودکان و مصلی 11سالی در کنار نمایشگاه بوده، خبرنگاری را در دانشکده خبر خوانده اما هیچ خاطره خوشی از نمایشگاه مطبوعات ندارد. دلیلش هم سختی کار با رسانههاست. در ادامه روایت او را از نمایشگاه میخوانید:
چندسالی است که دستاندرکار اجرا در نمایشگاه مطبوعات هستید؟
11سالی است که در نمایشگاه مطبوعات حضور دارم. از همان زمان که همراه با نمایشگاه کتاب برگزار میشد تا الان یکی، دوسال آنجا بودم بعد آمدیم مصلی. ششسال پیش هم در سالن حجاب کانون پرورش فکری بود، خیلی جا کوچک و فضا محدود بود و چون فصل تابستان بود حتی در پشتبامش هم غرفه بستند.
خاطرات خوبی از این 11سال حضور دارید؟
خاطره خوب نمیشود گفت، چون همهاش سختی است. همهاش با رسانهها کارکردن در فضای محدود سخت است و هرچه تعداد رسانهها بیشتر شود کارکردن سختتر هم میشود. همه را باید راضی نگه دارید و تنها کافی است در این میان دورسانه ناراضی باشند. بازخورد منفی این نارضایتی همه را تحتتاثیر قرار میدهد. برای همین خیلی سخت است، در کنار فشار فیزیکی، فشار روحی مضاعفی هم وارد میشود.
از زمانی که مصلی تحویل میدهد سه تا چهارروز قبل از شروع است. غرفهبندها میآیند بر اساس نقشه جاریزی را انجام میدهند. الان نرمافزاری است و قبلا هم نامهنگاری میشد. مستقر میشوند و افتتاحیه و بعد صدور کارت است.
امسال چند کارت توزیع شد؟
هزارو200کارت. در این پنجساله بین 45تا65غرفه بودهاند. سیاست امسال طوری بود که پذیرایی آنچنانی نبود.
گفتید خاطره جالبی ندارید؟ هیچ خاطرهای؟
در اوج اختلافات اصلاحطلبان و اصولگرایان سال 85 تا 89 با اختلافنظرهایی که پیش میآمد شعار میدادند علیه هم. ما آن لحظه نمیتوانستیم کاری کنیم، تنها کنترل کردیم و تنها کاری که میشد، از شخصیتهایی که مخالفان و موافقانشان درگیر میشدند میخواستیم ادامه ندهند تا بحثها خاتمه یابد. مدیران اجرایی در بحث درگیریها دخالت نمیکنند و مدیران سالن تنها به غرفهدارها کمک میکنند.
آیا مدیران رسانهها در بحث اجرایی، غرفهداری و ارتباط، حرفهایتر شدهاند؟
مخاطب که حرفهایتر شده است. مدیران رسانهها هم بعد از تجربه آن درگیریهای سیاسی استفاده کردند و دیگر تکرار نشد. یاد گرفتند که چه کار کنند حتی شخصیتها. الان کمتر میآیند، با توجه به مشکلاتی که پیش آمد.
یعنی شخصیتها کمتر میآیند؟
بله، بهنظرم خودشان فاصله گرفتند.
روزنامه میخوانید؟
بله همشهری و «شرق».
در نمایشگاه مطبوعات روزی چندتا چایی خورده میشود؟
مرد از راه میرسد، این پا و آن پا میکند میگوید: خانوم اونرو استپ کن، آقا من صبرم کمه فقط چایی داری یا قهوه هم هست؟ پسر توضیح میدهد که امسال تنها چایی است و مرد غرولند میکند و چایی و راهش را میگیرد و میرود. میلاد ناصری مرد جوان کتوشلواری و لاغراندامی است با محاسنی تنک که با چایی از میهمانان نمایشگاه مطبوعات پذیرایی میکند. چهارسالی است که در بخش پذیرایی خدمات نمایشگاهی مشغول به کار است و کارش را دوست دارد. در ادامه، روایت او را از نمایشگاه در گپوگفت کوتاهمان میخوانید:
این چندمین نمایشگاهی است که حضور دارید؟
چهارمین نمایشگاه مطبوعات است که حضور دارم. ما در قسمت پذیرایی هستیم که سالهای پیش بخش ناهار هم بود، یک سال میان وعده شیرینی و نسکافه داشت امسال فقط چایی است، خیلی افت کرده است. هرسال مختلف بوده است.
روزی چندتا چایی میدهید؟
چهارتا ایستگاه داریم که در هر ایستگاه هر روز سه، چهارهزارتا چایی میدهیم.
روزی چند ساعت کار میکنید؟
از هشتصبح میآییم تا هشتشب.
کدام نمایشگاه از همه شلوغتر بود؟
نمایشگاه کتاب از شلوغترینهاست.
برای کتاب روزی چندتا چایی میدهید؟
تا 20هزارتا هم میرسد. در نمایشگاه مطبوعات سالهای قبل تا روزی 16، 17هزارتا هم چایی میدادیم. خیلی شلوغ میشد.
خودتان کدام نمایشگاه را بیشتر از بقیه دوست دارید؟
من تلهکام را خیلی بیشتر دوست دارم.
روزنامه میخوانی؟
بیشتر ورزشی.
به غرفههایشان هم سر زدی؟
هنوز وقت نکردم.
کارتان را دوست دارید؟
اگر دوست نداشتم الان اینجا نبودم.
چه چیزش برایتان جذاب است؟
اینکه با مردم سروکله میزنیم، با قشرهای مختلف صحبت میکنیم از صفر تا صد همهچی اینجا هست.
روزی 100سرویس میرویم
سوار که میشویم مسیر دو، سه دقیقهای مترو تا مصلی را بدون اینکه مخاطبی داشته باشد و خطاب به جمع مسافران راهی نمایشگاه مطبوعات با صدای بلند گمانهزنی میکند که نمایشگاه ساعتی چقدر بهشان میدهند و بعد که پیاده میشویم سوالهایم را میپرسم و جوابهای چند کلمهای میدهد. یکی دیگر از مسافران با محاسن بلند و پیراهن مشکی تمام مدت گفتوگو میماند و سعی در القای این دارد که استقبال از نمایشگاه خوب نبوده و خیلی از روزنامهها نیامدهاند بدون توجه گفتوگویمان را ادامه میدهیم. در ادامه روایت راننده یکی از ونهای دربستی مصلی را از نمایشگاه میخوانید:
چند سال است که در نمایشگاه سرویس میدهید؟
من چهار، پنجسال است میآیم.
کدام نمایشگاه از همه شلوغتر است؟
پوشاک و کتاب.
مطبوعات چطور است؟
دیروز که افتتاح بود امروز بهتر است اما از همیشه شلوغتر بود.
کلا استقبال از نمایشگاه مطبوعات چطور است؟
خوب است.
برای هر روز چقدر میگیرید؟
ساعتی به ما حقوق میدهند، ساعتی 12هزارتومان.
چند ساعت کار؟
12ساعت.
چند سرویس در روز میروید؟
صدتا میرویم. صدتا 10مسافر.
چند ون در این خط مشغول هستند؟
15تا.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.