|

گفت‌وگو با «عبدالجبار کاکایی»

کیش حلقه ادبی می‌خواهد

عبدالجبار کاکایی شاعر و ترانه سرای شناخته شده هفته گذشته 22 مهر 93 مهمان جزیره کیش بود. او به دعوت ابراهیم حسن بیگی که کارگاه داستان را در جزیره راه انداخته، به کیش رفته و کارگاه شعری یک روزه برپا کرده تا شاعران جزیره این فرصت را داشته باشند که در کارگاهی سه ساعته شعر بخوانند. پیش از او یکی دو شاعر دیگر هم مثل فاضل نظری و مهدی قزلی مهمان جزیره بوده و برای مشتاقان و علاقمندان ادب پارسی از شعر و شاعری گفته بودند. سراینده « با تو این ترانه‌ها شنیدنیست» در گفت‌وگو با شرق از مواجهه شاعران مقیم کیش با این کارگاه می گوید:«بالغ بر سی چهل نفر شاعران از سنین 20 تا 70 سال که مقیم جزیره هستند در این کارگاه یک روزه شرکت کردند و از ایجاد چنین فرصتی واقعا خوشحال بودند.» و بعد درباره محتوای این کارگاه توضیح می دهد:«در این جلسه مختصری درباره فرم و محتوا در شعر صحبت کردیم. شعرهای شاعران جزیره را شنیدیم و آنها را نقد کارگاهی کردیم. بعد از من هم آقای حسن بیگی درباره رمان صحبت کردند.» او که در سفری از صبح تا بعدازظهر با فضای ادبی موجود در جزیره مواجه شده است درباره نوع اشعار شاعران حاضر در این کارگاه می گوید:«در این جلسه شاعران مختلفی حضور داشتند. هم شاعران سنتی، هم نوگرا و هم ترانه سرا شعرهایشان را خواندند و خوشبختانه در همه گرایشها افرادی آمده بودند.» او در ادامه از اهمیت برپایی پاتوق های ادبی در جایی نظیر جزیره کیش می گوید:«جزایر از این بابت که مسافران بسیاری دارند،می توانند پاتوق های ادبی خیلی خوبی داشته باشند. پاتوق های ادبی جدی که افراد مثلا در هوای آزاد و فضاهای باز دور یک میز بنشینند و بحث های ادبی و هنری داشته باشند. درواقع مباحث ادبی، در چنین فضاهایی موثر واقع می شود به این خاطر که فضای مناطق آزاد به ویژه مناطق تفریحی، از آنجا که کیش هم سمبل یک جزیره تفریحی است، اساسا یک حلقه ادبی می طلبد. متأسفانه در محیط های تفریحی عموما افراد به سمت نوعی تولیدات نازل رفته اند و بسیار هنر عامه پسند رواج دارد. اگر کار جدی در این زمینه صورت نگیرد، وضع بدتر هم خواهد شد. مثلا موسیقی سنتی ما می تواند خاطرات خیلی خوبی برای مسافران رقم بزند. این در حالی است که اغلب موسیقی پاپ در جزیره رایج است اما به طور کلی باید به لحاظ فرهنگی پتانسیل های کیش را جدی گرفت.» او از نمونه های مشابه این هنر عامیانه و تقلیدی در سایر مراکز تفریحی خاور میانه می گوید:«مثلا متأسفانه در قطر یا امارات دیده ام که موسیقی سنتی عربی کمتر در فضاهای عمومی جاری است و بیشتر موسیقی غربی است که به گوش می رسد و این نوعی فضای تقلیدی ایجاد کرده است که فرجام جالبی ندارد.» او صحبتهایش را چنین ادامه می دهد:«اگر حلقه های ادبی در قطبهای گردشگری و اماکن تفریحی ایجاد شود و نمونه های خیلی خوبی از هنر و موسیقی اصیل و ادبیات به ویژه داستان و شعر اصیل- در این فضاها ارائه شود به مرور تأثیرات چشمگیر فرهنگی را شاهد خواهیم بود. به خصوص که اصولا سفر به جایی مثل کیش طرفداران زیادی دارد و به این وسیله می توان به مرور فرهنگسازی کرد. به گمان من در مناطق آزاد باید ادبیات و هنر را جدی گرفت و به مسئله هنر توجهی بیش از پیش کرد.» این شاعر از سفری که داشته ابراز خرسندی می کند:«برای اولین بار بود که برای یک پاتوق ادبی در کیش به عنوان منطقه ای که نمادی در گردشگری ایران است دعوت شدم و به نظرم ایجاد چنین پاتوقی بسیار مهم است. چند وقت پیش هم به همین منظور سری به قشم زدم و به نظر می رسد به مسئله فرهنگ بیش از پیش در این جزیره های تفریحی بها داده می شود. بدین ترتیب به مرور اثبات خواهد شد که این اماکن فقط محل کوران هنر پاپ نیستند و هنر فاخر هم در این فضاها طرفدار دارد.» و سپس در پایان به اهمیت این پاتوق های ادبی در خارج از پایتخت می پردازد:«در اغلب شهرهای ایران پاتوق‌های جدی ادبی و هنری وحود دارد که این اتفاقی بسیار مهم است اما پیش تر چنین چیزی را در محیط های تفریحی کمتر دیده بودیم. اغلب فوتبالیست ها یا خواننده های پاپ به اماکن تفریحی می رفتند و این تغییر رویه به نظرم اتفاقی نیکوست. جالب این که تشنگی ای که در شاعران جزیره احساس کردم، در هیچ کجای دیگری از ایران که برای برگزاری کارگاه رفته بودم، احساس نکردم.» سخن آخر کاکایی همان سخن اولش بود. او در نهایت گفت:«باید در محیط های تفریحی به فکر ادبیات جدی باشیم. حسین زمان سالهاست ساکن کیش است اما آنجا به شدت احساس تنهایی می کند. سالهاست که چنین صدایی در جزیره سکونت دارد اما هرگز شنیده نشده است. در حالی که این همه خواننده پاپ آنجا کنسرت می گذارند!»
عبدالجبار کاکایی شاعر و ترانه سرای شناخته شده هفته گذشته 22 مهر 93 مهمان جزیره کیش بود. او به دعوت ابراهیم حسن بیگی که کارگاه داستان را در جزیره راه انداخته، به کیش رفته و کارگاه شعری یک روزه برپا کرده تا شاعران جزیره این فرصت را داشته باشند که در کارگاهی سه ساعته شعر بخوانند. پیش از او یکی دو شاعر دیگر هم مثل فاضل نظری و مهدی قزلی مهمان جزیره بوده و برای مشتاقان و علاقمندان ادب پارسی از شعر و شاعری گفته بودند. سراینده « با تو این ترانه‌ها شنیدنیست» در گفت‌وگو با شرق از مواجهه شاعران مقیم کیش با این کارگاه می گوید:«بالغ بر سی چهل نفر شاعران از سنین 20 تا 70 سال که مقیم جزیره هستند در این کارگاه یک روزه شرکت کردند و از ایجاد چنین فرصتی واقعا خوشحال بودند.» و بعد درباره محتوای این کارگاه توضیح می دهد:«در این جلسه مختصری درباره فرم و محتوا در شعر صحبت کردیم. شعرهای شاعران جزیره را شنیدیم و آنها را نقد کارگاهی کردیم. بعد از من هم آقای حسن بیگی درباره رمان صحبت کردند.» او که در سفری از صبح تا بعدازظهر با فضای ادبی موجود در جزیره مواجه شده است درباره نوع اشعار شاعران حاضر در این کارگاه می گوید:«در این جلسه شاعران مختلفی حضور داشتند. هم شاعران سنتی، هم نوگرا و هم ترانه سرا شعرهایشان را خواندند و خوشبختانه در همه گرایشها افرادی آمده بودند.» او در ادامه از اهمیت برپایی پاتوق های ادبی در جایی نظیر جزیره کیش می گوید:«جزایر از این بابت که مسافران بسیاری دارند،می توانند پاتوق های ادبی خیلی خوبی داشته باشند. پاتوق های ادبی جدی که افراد مثلا در هوای آزاد و فضاهای باز دور یک میز بنشینند و بحث های ادبی و هنری داشته باشند. درواقع مباحث ادبی، در چنین فضاهایی موثر واقع می شود به این خاطر که فضای مناطق آزاد به ویژه مناطق تفریحی، از آنجا که کیش هم سمبل یک جزیره تفریحی است، اساسا یک حلقه ادبی می طلبد. متأسفانه در محیط های تفریحی عموما افراد به سمت نوعی تولیدات نازل رفته اند و بسیار هنر عامه پسند رواج دارد. اگر کار جدی در این زمینه صورت نگیرد، وضع بدتر هم خواهد شد. مثلا موسیقی سنتی ما می تواند خاطرات خیلی خوبی برای مسافران رقم بزند. این در حالی است که اغلب موسیقی پاپ در جزیره رایج است اما به طور کلی باید به لحاظ فرهنگی پتانسیل های کیش را جدی گرفت.» او از نمونه های مشابه این هنر عامیانه و تقلیدی در سایر مراکز تفریحی خاور میانه می گوید:«مثلا متأسفانه در قطر یا امارات دیده ام که موسیقی سنتی عربی کمتر در فضاهای عمومی جاری است و بیشتر موسیقی غربی است که به گوش می رسد و این نوعی فضای تقلیدی ایجاد کرده است که فرجام جالبی ندارد.» او صحبتهایش را چنین ادامه می دهد:«اگر حلقه های ادبی در قطبهای گردشگری و اماکن تفریحی ایجاد شود و نمونه های خیلی خوبی از هنر و موسیقی اصیل و ادبیات به ویژه داستان و شعر اصیل- در این فضاها ارائه شود به مرور تأثیرات چشمگیر فرهنگی را شاهد خواهیم بود. به خصوص که اصولا سفر به جایی مثل کیش طرفداران زیادی دارد و به این وسیله می توان به مرور فرهنگسازی کرد. به گمان من در مناطق آزاد باید ادبیات و هنر را جدی گرفت و به مسئله هنر توجهی بیش از پیش کرد.» این شاعر از سفری که داشته ابراز خرسندی می کند:«برای اولین بار بود که برای یک پاتوق ادبی در کیش به عنوان منطقه ای که نمادی در گردشگری ایران است دعوت شدم و به نظرم ایجاد چنین پاتوقی بسیار مهم است. چند وقت پیش هم به همین منظور سری به قشم زدم و به نظر می رسد به مسئله فرهنگ بیش از پیش در این جزیره های تفریحی بها داده می شود. بدین ترتیب به مرور اثبات خواهد شد که این اماکن فقط محل کوران هنر پاپ نیستند و هنر فاخر هم در این فضاها طرفدار دارد.» و سپس در پایان به اهمیت این پاتوق های ادبی در خارج از پایتخت می پردازد:«در اغلب شهرهای ایران پاتوق‌های جدی ادبی و هنری وحود دارد که این اتفاقی بسیار مهم است اما پیش تر چنین چیزی را در محیط های تفریحی کمتر دیده بودیم. اغلب فوتبالیست ها یا خواننده های پاپ به اماکن تفریحی می رفتند و این تغییر رویه به نظرم اتفاقی نیکوست. جالب این که تشنگی ای که در شاعران جزیره احساس کردم، در هیچ کجای دیگری از ایران که برای برگزاری کارگاه رفته بودم، احساس نکردم.» سخن آخر کاکایی همان سخن اولش بود. او در نهایت گفت:«باید در محیط های تفریحی به فکر ادبیات جدی باشیم. حسین زمان سالهاست ساکن کیش است اما آنجا به شدت احساس تنهایی می کند. سالهاست که چنین صدایی در جزیره سکونت دارد اما هرگز شنیده نشده است. در حالی که این همه خواننده پاپ آنجا کنسرت می گذارند!»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.