گپوگفت با حسن هندورابیزاده عضو شورای هندورابی و بومی منطقه
احترام بومیان را نگه دارید
حسن هندورابی زاده از بومیان هندورابی است و شاهد تمام کارهای تمام و ناتمامی که در سالهای گذشته در این جزیره صورت گرفتهاست. امید دارد که این بار توسعه زادگاهاش به نقطه مشخص و قابل توجهی برسد. یکی از لذتهای این گپوگفت نشستن پای صحبتهای کسی بود که بدون ملاحظات مرسوم حرف میزد، صمیمانه و البته رک و صریح از اختلافهای داخلی و کسانی گفت که به عقیدهاش نمیخواهند هندورابی پیشرفت کند. مهمترین دغدغهاش این است که جوانهای هندورابی صاحب شغل شوند و در هندورابی بمانند. اما توسعه به هر قیمتی نه، حفظ احترام بومیان و استفاده از تجربیات و دانش آنها برای آبادنی جزیره را بارها در صحبتهایش تکرار کرد. او عضو شورای هندورابی است،اما برگزاری جلسات این شورا بدون داشتن امکانات را کاری بیثمر میداند و از مسئولان میخواهد کمی امکانات و آزادی عمل به اعضای این شورا بدهند.
چقدر به پیشرفت هندورابی امیدوارید؟
صددرصد. به شرط اینکه مثل دوره اول کار را رها نکنند. سال 69 در دولت آقای هاشمی هم خواستند رونقی به جزیره بدهند، ولی عملی نشد و چرایش را هم نفهمیدیم.
آن موقع کار رها شد تا الان که دوباره کار آبادانی جزیره شروع شده است؟
بله، حاجی نادر را چهار، پنج سال است که میشناسم. چند بار آمد هندورابی و گفت میخواهم اینجا را بسازم. تا اینکه پارسال زنگ زدم بهش که چه خبر؟ گفت میخواهم بیایم آنجا را آباد کنم. گفتیم خب بیا. با آقای مونسان مدیرعامل منطقه و چند نفر دیگر آمدند و با هم صحبت کردیم.
در آن جلسه درباره چه چیزهایی صحبت کردید؟
درباره پیشرفت هندورابی؛ اینکه به بچههای جزیره مجوز کار بدهند و در اولویت باشند. مجوز کافیشاپ، کلوپ دریایی، مجوز اتوبوس دریایی...
از طرف سازمان مناطق آزاد کیش چه کارهایی برای هندورابی انجام دادند؟
هیچی. آقایی به نام حسین دهباشی آمد و گفت سند خانه به شما بدهیم. چون اصلا جزایر را سند نمیدهند. حالا چطوری سند میدادند؟ گفت شما جلوی خانهات بایست، ما فیلم میگیریم و بگو به غیر از این خانه چیزی ندارم! اینطوری نمیشود که! یا کارت مقیم هندورابی میدهیم. گفتیم که ما بومی جزیره هستیم. گفتم اگر باور نمیکنی، برویم یکی از این قبرها را بکنیم، آزمایش دیاناِی میگیریم. مشخص میشود ما اینجایی هستیم یا نه. چیزی که من در تاریخ خانوادهام خواندهام، میدانم بالای 200،300 سال است که اینجاییم. من با پیرمردها خیلی مینشینم. ازشان هم معلومات میگیرم. تاریخ را میدانم. حسین دهباشی موقعی که آمد آنجا برای سند، نمیدانم برادرم چی گفت که رفت و بعد از مدتی با گروه بچههای حراست هندورابی، اجراییات و نماینده دادگاه برگشت و گفت زمین کنار خانهتان را تصرف کردید! این زمین دوهزار متری در اصل برای من است. هم خودش اشتباه کرد، هم فرمانده پاسگاه اشتباه کرد، هم رئیس دادگاه. حتی با من هماهنگی هم نکردند و لودر آوردند و سروصدا راه انداختند. دختر هشت ساله من، از موقعی که اینها آمدند تا وقتی رفتند، فقط گریه میکرد.
این زمین چه کاربردی داشت؟
زمین خالی. چندتا درخت دارد. اول اصلا دیواری نبود. یک دیوار گل و سنگ گرفته، بعد از مدتی ایرانیت، بعد هم پدرم گفت بلوکش کنید. پنج، شش تا بلوکش کردند و پنج سالی ماند. تا این آقا آمد و گفت من صافش میکنم. گفتیم صافش کن. ولی کار خیلی اشتباه کرد. گفتیم آقای دهباشی اگر مشکل ایران با این دوهزار متر حل میشود، اصلا بیا خانه ما را هم صاف کن. گفت میدانی من کیام؟ من عضو پنج نفر هیئت مدیره کیشم. خب باشی. گفتم تو اینجا ماندگار نیستی. ولی من همیشه اینجا هستم. اصلا نگفت این زمین را در اختیار ما بگذارید میخواهیم پارک یا زمین فوتبال درست کنیم، یک کاری کنیم که فردا به درد جزیره بخورد. ما مشکل نداریم. من گفتم، ما مُرده زمین نیستیم. ما نانمان را از جای دیگر داریم تهیه میکنیم. از زمین نیست. زمین میخواهد چه کار کند برای من؟ گفت من حکم دادگاه دارم.
گفتید عضو شورای هندورابی هستید، در این شوراها چه تصمیمهایی میگیرید و چقدر از تصمیمهایتان عملی است؟
اینجا از شوراها هیچی درنمیآید. من رئیس شورای هندورابیام، رئیس شورای بخش کیش و نماینده شورای بخش شهرستان لنگه هم هستم. جلسههایی که میگیریم، کلا بیثمر است. هیچ امکاناتی به ما نمیدهند. میگوییم امکاناتی به ما بدهید. اما جواب میدهند که ما پول نداریم. وزارت کشور پول ندارد. نمیتوانیم کمکی کنیم.
چه امکانات و اختیاراتی باید بهتان بدهند تا بتوانید وضعیت زندگی را در هندورابی بهبود ببخشید؟
ما در هندورابی یک ماشین حمل زباله نداریم. زیرسازی در روستا انجام نشده. نه آب فاضلاب و نه آب و برق درستی داریم. در هندورابی از 48 ساعت به هر شخص 20 لیتر آب بیشتر نمیدهند. اولین چیزی که الان لازم داریم، جمعوجور کردن این لولههای آب آشامیدنی است. آمدند، کندند و لولهها را گذاشتند و یک ذره خاک رویش ریختند و ول کردند و رفتند. بیایید این روستا را درست کنید. شما فردا میخواهید توریست بیاورید اینجا، باید رنگوروی جدیدی به روستا بدهید. من روز اول به حاجی نادر هم گفتم که ما 100 نفر بیشتر نیستیم. با رضایت کامل هر کاری هم که بتوانیم، برای جزیره انجام میدهیم و هیچ مشکلی هم نداریم. اگر همان روز اول حسین دهباشی میگفت که میخواهیم اینجا زمین فوتبال برای مدرسه درست کنیم، زمین را بهش میدادیم، زمین میخواهیم چه کار کنیم؟!
یعنی شما آمادگی این را دارید که زمینهایتان را در اختیار سازمان قرار بدهید؟
بله، به شرطی که نفعی برای جزیره داشته باشد. من گفتم، آقای دهباشی ما 30 و خردهای هکتار زمین داریم. تو بگو من نصف این زمینها یا اصلا کلش را برمیدارم، عوضش این کار را برایتان میکنم. ما 10 ،20 خانواده بیشتر نیستیم. منطقه آزاد بگوید برای همه بچههای هندورابی زمین یا سالن درست میکنیم.
تا حالا از شما درخواست زمین برای آبادی هندورابی نداشتند؟
هیچی. گفتند غاصب این زمین هستی... گفتم ما غاصب نیستیم، ما مالکیم. من نمیگذارم کسی از بیرون بیاید و بخواهد سنگی در هندورابی جابهجا کند. حتی وقتی بچههای نیروگاه آمدند و برای سکونتشان خواستند خانه درست کنند، گفتم نه، درست نمیکنید. خودم یک خانه خالی داشتم که گفتم بیایید اینجا زندگی کنید. وظیفه منطقه آزاد است که خانهشان را تامین کند. ولی ما به خاطر اینکه آب و برقی که منطقه آزاد تامین میکند و چیزی هم از مردم نمیگیرد، میگوییم بنشینید اینجا و مشکل ندارد.
با بومیها باید با احترام برخورد کنند، آقای مونسان چند بار هندورابی آمد و با مردم با احترام صحبت کرد. گفت من الان کیش هستم و بعدش دیگری جای من میآید... نه... اصلا هم خودش را نگرفت. گفت آقا من آمدم، نادر کشتکار میخواهد جزیره شما را آباد کند. گفتیم ما هر طوری که بتوانیم، با شما همکاری میکنیم و افتخار میکنیم که بچههای هندورابی هستیم. افتخار میکنیم زمانی که پیشرفت کند.
الان یک آب شیرین کنی گذاشتند که جایش درست نیست. چون یک جایی گذاشتند که آنجا کلا ماسه است. 24 ساعت که روشن میشود، باید فیلترش را عوض کنند، چون ماسه میآورد. یک جایی باید بگذارند که صخره است تا آبی که میدهد، بدون ماسه باشد... گفتند نه، اینجا بهتر است. الان بچهها دو آب شیرین کن دارند. دوتای آنها هم جای خوبی نیست. من بیشتر از کسی که از تهران آمده تجربه دارم. آقای عامری و سرهنگ ملکی بودند. گفتند اسکله میخواهیم بزنیم. به سرهنگ ملکی گفتم اینجا اسکله نزنید. گفت چرا؟ گفتم اینجا خراب میشود، ببین اینجا نوک جزیره است. نوک جزیره فشار آب بیشتر است. موجی که میآید، اگر همینطور وزنش 20 تن باشد، با فشار آب میشود 40 تن و اسکله را خراب میکند. یک سرگرد مسئول بود. گفت نه، اینجا بهتر است. گفتم اسکلهتان اینجا خراب میشود. آمدند سنگ ریختند. هی سنگ از کیش میآوردند میریختند، سنگها خراب میشد. گفتند ما یک قالب بتن میآوریم. آوردند گذاشتند، بعد از دو سه ماه خرد شد. خرد میشد و میرفت پایین. اینجا زیرش ماسه است. ماسه زیر آب حرکت میکند. وقتی دریا موج باشد، میزند به این ماسهها و ماسهها حرکت میکنند. الان اسکله خراب شد. زمانی که آقای ملکی با نماینده رهبر آمدند اینجا، گفتند کجا پاسگاه بزنیم؟ من گفتم اینجا. پاسگاه را من گفتم اینجا بزنید. چون بر سه محور مسلط است.
جای اسکله را هم عوض کردند؟
جلویش یک اسکله زدند. اما سنگ باید بیشتر بریزند. از چهار متر به عمق 30 متر برسد.
باید از دانستهها و اطلاعات مردم بومی استفاده شود. به هر حال نکاتی هست که شما بهعنوان کسی که ساکن آن جا هستید، با مختصاتش آشنایی دارید.
من میدانم زمانی که سنگ بوده، الان 20 متر ماسه شده است. ماسه از کجا میآید؟ مرجانها. مرجان بعد از چند سال خشک و خراب و تبدیل به ماسه میشوند و همراه با موج به ساحل میآیند. مرجانهایی که یک متر بیشتر ارتفاع داشتند، اما خراب شدند و بالا آمدند .
اسکلهای که نیروی انتظامی زد، نابود شد. این اسکله که آقای نادر زده جایش خوب است.
جای اسکله را عوض کردند؟
در هندورابی یکی دو باد اثر میگذارد. یا باد جنوب یا باد شرق. این دو اثر میکند.
فکر میکنید که هندورابی این قابلیت را دارد که بتواند گردشگر را به سمت خودش جذب کند؟
دریا و ساحلش تمیز است. ببین هندورابی هنوز بکر است. دست نخورده.
شما که میآیی آنجا شاید با خانواده آمدی، با هم نروید دریا. اگر این کارها را بخواهند بکنند، فایده ندارد. کسی که میخواهد بیاید آنجا، میخواهد استراحت کند. من خودم دیدم مثلا یکی از تهران آمده و کنار دریا نشسته. گفتم اینجا چه کار میکنی؟ گفت من از دود تهران خسته شدهام، آمدم هندورابی سه روز اینجا استراحت کنم. از صدای ماشین و دود کارخانه خسته شدهام. من خودم وقتی به تهران آمدم، بالای تهران که نگاه میکردیم، هیچ چیز نمیدیدیم، فکر میکردیم ابر است. ولی وقتی میرسیدیم، میدیدم نه، دود است.
آمدن آدمها به هندورابی، برای شما که بومی هستید، نگرانکننده نیست که بکر بودنش از بین برود.
چرا یک چیزهایی را از بین میبرد. ولی چون آقای نادر یک سیاستی به کار بردند، از ساختوساز استفاده نمیکنند. کلا چادر، یک فضای سبزی دورش است. یک چیزی که همان حالت طبیعی میماند. ولی اگر ساختوساز کنند، فردا خراب میشود. یک رینگ دور جزیره یا یک خیابان دور جزیره میخواهند بگذارند. پروژههای جزیره هندورابی چیز خوبی بود.
آمدن گردشگر چه تاثیری روی زندگی کسانی که آنجا هستند، میگذارد؟
در فرهنگ تاثیر میگذارد. مثلا من فردا با چهار نفر دیگر آشنا میشوم. هندورابی یک محیط بسته است. رابطه از همه چیز بهتر است. من سر یک کاری هستم، شما سر یک کاری. اما رابطه انسانها با همدیگر خیلی خوب است.
الان مهمترین خواستهای که برای هندورابی دارید، چیست؟ دوست دارید چه اتفاقی برایش بیفتد؟
اولین کار این است که آب و برق تامین کنند. یک خیابان بکشند. یک اسکله کوچک برای قایقهای بچهها درست کنند. من گفتم شما 20 30 کامیون سنگ بیاورید بریزید اینجا. سنگ بریزید، یک موجشکن میشود. جلوی آن برای قایقهایشان باشد و یک جایی بدهند برای لنجهایمان. من به حاجی نادر گفتم اگر اسکله درست کردیم، یک قسمتی را به من بده. سه لنج دارم میبندم آنجا. گفت باشد، درست شود. ما همیشه میگوییم انشاءالله درست شود. بیاحترامی نشود، ببین ما سال 80 از آبانبار استفاده میکردیم. آب از کجا میآوردیم؟ از ساحل، با 20 لیتری. آن روز به یکی از اعضای هلال احمر و بهداشت گفتم ببین ما آب از اینجا میآوردیم؛ آبی که پر از خرچنگ و قورباغه بود. آوردیم و خوردیم. شاید چون ما آفتاب زیاد خوردیم، چیزیمان نشد. یک دوستی داریم در شیراز میگوید مهمانی از آلمان داشت به او آب معدنی داد، مریض شد. حالا شاید شما بیایی از آن برکه آب بخوری، مریض شوی، ولی ما مریض نشدیم. من بیشتر در دریا هستم. بدنم بیشتر املاح دارد.
فکر میکنید اگر فرودگاه راه بیفتد، چه تاثیری میگذارد. اوضاع بهتر میشود؟
صددرصد. مثلا امروز دریا خراب بوده، من نتوانستم اصلا بیرون بیایم. درست است؟ آمدم چارک، چارک سوار کشتی شدم آمدم اینور. هواپیما داشته باشد، خیلی بهتر است. رفتوآمد توریستها هم راحت میشود. حتی امکانات جزیره میتواند بیشتر شود. امیدوارم تا سال دیگر این موقع بخش اعظمی از برنامهها راه افتاده باشد.
چقدر به پیشرفت هندورابی امیدوارید؟
صددرصد. به شرط اینکه مثل دوره اول کار را رها نکنند. سال 69 در دولت آقای هاشمی هم خواستند رونقی به جزیره بدهند، ولی عملی نشد و چرایش را هم نفهمیدیم.
آن موقع کار رها شد تا الان که دوباره کار آبادانی جزیره شروع شده است؟
بله، حاجی نادر را چهار، پنج سال است که میشناسم. چند بار آمد هندورابی و گفت میخواهم اینجا را بسازم. تا اینکه پارسال زنگ زدم بهش که چه خبر؟ گفت میخواهم بیایم آنجا را آباد کنم. گفتیم خب بیا. با آقای مونسان مدیرعامل منطقه و چند نفر دیگر آمدند و با هم صحبت کردیم.
در آن جلسه درباره چه چیزهایی صحبت کردید؟
درباره پیشرفت هندورابی؛ اینکه به بچههای جزیره مجوز کار بدهند و در اولویت باشند. مجوز کافیشاپ، کلوپ دریایی، مجوز اتوبوس دریایی...
از طرف سازمان مناطق آزاد کیش چه کارهایی برای هندورابی انجام دادند؟
هیچی. آقایی به نام حسین دهباشی آمد و گفت سند خانه به شما بدهیم. چون اصلا جزایر را سند نمیدهند. حالا چطوری سند میدادند؟ گفت شما جلوی خانهات بایست، ما فیلم میگیریم و بگو به غیر از این خانه چیزی ندارم! اینطوری نمیشود که! یا کارت مقیم هندورابی میدهیم. گفتیم که ما بومی جزیره هستیم. گفتم اگر باور نمیکنی، برویم یکی از این قبرها را بکنیم، آزمایش دیاناِی میگیریم. مشخص میشود ما اینجایی هستیم یا نه. چیزی که من در تاریخ خانوادهام خواندهام، میدانم بالای 200،300 سال است که اینجاییم. من با پیرمردها خیلی مینشینم. ازشان هم معلومات میگیرم. تاریخ را میدانم. حسین دهباشی موقعی که آمد آنجا برای سند، نمیدانم برادرم چی گفت که رفت و بعد از مدتی با گروه بچههای حراست هندورابی، اجراییات و نماینده دادگاه برگشت و گفت زمین کنار خانهتان را تصرف کردید! این زمین دوهزار متری در اصل برای من است. هم خودش اشتباه کرد، هم فرمانده پاسگاه اشتباه کرد، هم رئیس دادگاه. حتی با من هماهنگی هم نکردند و لودر آوردند و سروصدا راه انداختند. دختر هشت ساله من، از موقعی که اینها آمدند تا وقتی رفتند، فقط گریه میکرد.
این زمین چه کاربردی داشت؟
زمین خالی. چندتا درخت دارد. اول اصلا دیواری نبود. یک دیوار گل و سنگ گرفته، بعد از مدتی ایرانیت، بعد هم پدرم گفت بلوکش کنید. پنج، شش تا بلوکش کردند و پنج سالی ماند. تا این آقا آمد و گفت من صافش میکنم. گفتیم صافش کن. ولی کار خیلی اشتباه کرد. گفتیم آقای دهباشی اگر مشکل ایران با این دوهزار متر حل میشود، اصلا بیا خانه ما را هم صاف کن. گفت میدانی من کیام؟ من عضو پنج نفر هیئت مدیره کیشم. خب باشی. گفتم تو اینجا ماندگار نیستی. ولی من همیشه اینجا هستم. اصلا نگفت این زمین را در اختیار ما بگذارید میخواهیم پارک یا زمین فوتبال درست کنیم، یک کاری کنیم که فردا به درد جزیره بخورد. ما مشکل نداریم. من گفتم، ما مُرده زمین نیستیم. ما نانمان را از جای دیگر داریم تهیه میکنیم. از زمین نیست. زمین میخواهد چه کار کند برای من؟ گفت من حکم دادگاه دارم.
گفتید عضو شورای هندورابی هستید، در این شوراها چه تصمیمهایی میگیرید و چقدر از تصمیمهایتان عملی است؟
اینجا از شوراها هیچی درنمیآید. من رئیس شورای هندورابیام، رئیس شورای بخش کیش و نماینده شورای بخش شهرستان لنگه هم هستم. جلسههایی که میگیریم، کلا بیثمر است. هیچ امکاناتی به ما نمیدهند. میگوییم امکاناتی به ما بدهید. اما جواب میدهند که ما پول نداریم. وزارت کشور پول ندارد. نمیتوانیم کمکی کنیم.
چه امکانات و اختیاراتی باید بهتان بدهند تا بتوانید وضعیت زندگی را در هندورابی بهبود ببخشید؟
ما در هندورابی یک ماشین حمل زباله نداریم. زیرسازی در روستا انجام نشده. نه آب فاضلاب و نه آب و برق درستی داریم. در هندورابی از 48 ساعت به هر شخص 20 لیتر آب بیشتر نمیدهند. اولین چیزی که الان لازم داریم، جمعوجور کردن این لولههای آب آشامیدنی است. آمدند، کندند و لولهها را گذاشتند و یک ذره خاک رویش ریختند و ول کردند و رفتند. بیایید این روستا را درست کنید. شما فردا میخواهید توریست بیاورید اینجا، باید رنگوروی جدیدی به روستا بدهید. من روز اول به حاجی نادر هم گفتم که ما 100 نفر بیشتر نیستیم. با رضایت کامل هر کاری هم که بتوانیم، برای جزیره انجام میدهیم و هیچ مشکلی هم نداریم. اگر همان روز اول حسین دهباشی میگفت که میخواهیم اینجا زمین فوتبال برای مدرسه درست کنیم، زمین را بهش میدادیم، زمین میخواهیم چه کار کنیم؟!
یعنی شما آمادگی این را دارید که زمینهایتان را در اختیار سازمان قرار بدهید؟
بله، به شرطی که نفعی برای جزیره داشته باشد. من گفتم، آقای دهباشی ما 30 و خردهای هکتار زمین داریم. تو بگو من نصف این زمینها یا اصلا کلش را برمیدارم، عوضش این کار را برایتان میکنم. ما 10 ،20 خانواده بیشتر نیستیم. منطقه آزاد بگوید برای همه بچههای هندورابی زمین یا سالن درست میکنیم.
تا حالا از شما درخواست زمین برای آبادی هندورابی نداشتند؟
هیچی. گفتند غاصب این زمین هستی... گفتم ما غاصب نیستیم، ما مالکیم. من نمیگذارم کسی از بیرون بیاید و بخواهد سنگی در هندورابی جابهجا کند. حتی وقتی بچههای نیروگاه آمدند و برای سکونتشان خواستند خانه درست کنند، گفتم نه، درست نمیکنید. خودم یک خانه خالی داشتم که گفتم بیایید اینجا زندگی کنید. وظیفه منطقه آزاد است که خانهشان را تامین کند. ولی ما به خاطر اینکه آب و برقی که منطقه آزاد تامین میکند و چیزی هم از مردم نمیگیرد، میگوییم بنشینید اینجا و مشکل ندارد.
با بومیها باید با احترام برخورد کنند، آقای مونسان چند بار هندورابی آمد و با مردم با احترام صحبت کرد. گفت من الان کیش هستم و بعدش دیگری جای من میآید... نه... اصلا هم خودش را نگرفت. گفت آقا من آمدم، نادر کشتکار میخواهد جزیره شما را آباد کند. گفتیم ما هر طوری که بتوانیم، با شما همکاری میکنیم و افتخار میکنیم که بچههای هندورابی هستیم. افتخار میکنیم زمانی که پیشرفت کند.
الان یک آب شیرین کنی گذاشتند که جایش درست نیست. چون یک جایی گذاشتند که آنجا کلا ماسه است. 24 ساعت که روشن میشود، باید فیلترش را عوض کنند، چون ماسه میآورد. یک جایی باید بگذارند که صخره است تا آبی که میدهد، بدون ماسه باشد... گفتند نه، اینجا بهتر است. الان بچهها دو آب شیرین کن دارند. دوتای آنها هم جای خوبی نیست. من بیشتر از کسی که از تهران آمده تجربه دارم. آقای عامری و سرهنگ ملکی بودند. گفتند اسکله میخواهیم بزنیم. به سرهنگ ملکی گفتم اینجا اسکله نزنید. گفت چرا؟ گفتم اینجا خراب میشود، ببین اینجا نوک جزیره است. نوک جزیره فشار آب بیشتر است. موجی که میآید، اگر همینطور وزنش 20 تن باشد، با فشار آب میشود 40 تن و اسکله را خراب میکند. یک سرگرد مسئول بود. گفت نه، اینجا بهتر است. گفتم اسکلهتان اینجا خراب میشود. آمدند سنگ ریختند. هی سنگ از کیش میآوردند میریختند، سنگها خراب میشد. گفتند ما یک قالب بتن میآوریم. آوردند گذاشتند، بعد از دو سه ماه خرد شد. خرد میشد و میرفت پایین. اینجا زیرش ماسه است. ماسه زیر آب حرکت میکند. وقتی دریا موج باشد، میزند به این ماسهها و ماسهها حرکت میکنند. الان اسکله خراب شد. زمانی که آقای ملکی با نماینده رهبر آمدند اینجا، گفتند کجا پاسگاه بزنیم؟ من گفتم اینجا. پاسگاه را من گفتم اینجا بزنید. چون بر سه محور مسلط است.
جای اسکله را هم عوض کردند؟
جلویش یک اسکله زدند. اما سنگ باید بیشتر بریزند. از چهار متر به عمق 30 متر برسد.
باید از دانستهها و اطلاعات مردم بومی استفاده شود. به هر حال نکاتی هست که شما بهعنوان کسی که ساکن آن جا هستید، با مختصاتش آشنایی دارید.
من میدانم زمانی که سنگ بوده، الان 20 متر ماسه شده است. ماسه از کجا میآید؟ مرجانها. مرجان بعد از چند سال خشک و خراب و تبدیل به ماسه میشوند و همراه با موج به ساحل میآیند. مرجانهایی که یک متر بیشتر ارتفاع داشتند، اما خراب شدند و بالا آمدند .
اسکلهای که نیروی انتظامی زد، نابود شد. این اسکله که آقای نادر زده جایش خوب است.
جای اسکله را عوض کردند؟
در هندورابی یکی دو باد اثر میگذارد. یا باد جنوب یا باد شرق. این دو اثر میکند.
فکر میکنید که هندورابی این قابلیت را دارد که بتواند گردشگر را به سمت خودش جذب کند؟
دریا و ساحلش تمیز است. ببین هندورابی هنوز بکر است. دست نخورده.
شما که میآیی آنجا شاید با خانواده آمدی، با هم نروید دریا. اگر این کارها را بخواهند بکنند، فایده ندارد. کسی که میخواهد بیاید آنجا، میخواهد استراحت کند. من خودم دیدم مثلا یکی از تهران آمده و کنار دریا نشسته. گفتم اینجا چه کار میکنی؟ گفت من از دود تهران خسته شدهام، آمدم هندورابی سه روز اینجا استراحت کنم. از صدای ماشین و دود کارخانه خسته شدهام. من خودم وقتی به تهران آمدم، بالای تهران که نگاه میکردیم، هیچ چیز نمیدیدیم، فکر میکردیم ابر است. ولی وقتی میرسیدیم، میدیدم نه، دود است.
آمدن آدمها به هندورابی، برای شما که بومی هستید، نگرانکننده نیست که بکر بودنش از بین برود.
چرا یک چیزهایی را از بین میبرد. ولی چون آقای نادر یک سیاستی به کار بردند، از ساختوساز استفاده نمیکنند. کلا چادر، یک فضای سبزی دورش است. یک چیزی که همان حالت طبیعی میماند. ولی اگر ساختوساز کنند، فردا خراب میشود. یک رینگ دور جزیره یا یک خیابان دور جزیره میخواهند بگذارند. پروژههای جزیره هندورابی چیز خوبی بود.
آمدن گردشگر چه تاثیری روی زندگی کسانی که آنجا هستند، میگذارد؟
در فرهنگ تاثیر میگذارد. مثلا من فردا با چهار نفر دیگر آشنا میشوم. هندورابی یک محیط بسته است. رابطه از همه چیز بهتر است. من سر یک کاری هستم، شما سر یک کاری. اما رابطه انسانها با همدیگر خیلی خوب است.
الان مهمترین خواستهای که برای هندورابی دارید، چیست؟ دوست دارید چه اتفاقی برایش بیفتد؟
اولین کار این است که آب و برق تامین کنند. یک خیابان بکشند. یک اسکله کوچک برای قایقهای بچهها درست کنند. من گفتم شما 20 30 کامیون سنگ بیاورید بریزید اینجا. سنگ بریزید، یک موجشکن میشود. جلوی آن برای قایقهایشان باشد و یک جایی بدهند برای لنجهایمان. من به حاجی نادر گفتم اگر اسکله درست کردیم، یک قسمتی را به من بده. سه لنج دارم میبندم آنجا. گفت باشد، درست شود. ما همیشه میگوییم انشاءالله درست شود. بیاحترامی نشود، ببین ما سال 80 از آبانبار استفاده میکردیم. آب از کجا میآوردیم؟ از ساحل، با 20 لیتری. آن روز به یکی از اعضای هلال احمر و بهداشت گفتم ببین ما آب از اینجا میآوردیم؛ آبی که پر از خرچنگ و قورباغه بود. آوردیم و خوردیم. شاید چون ما آفتاب زیاد خوردیم، چیزیمان نشد. یک دوستی داریم در شیراز میگوید مهمانی از آلمان داشت به او آب معدنی داد، مریض شد. حالا شاید شما بیایی از آن برکه آب بخوری، مریض شوی، ولی ما مریض نشدیم. من بیشتر در دریا هستم. بدنم بیشتر املاح دارد.
فکر میکنید اگر فرودگاه راه بیفتد، چه تاثیری میگذارد. اوضاع بهتر میشود؟
صددرصد. مثلا امروز دریا خراب بوده، من نتوانستم اصلا بیرون بیایم. درست است؟ آمدم چارک، چارک سوار کشتی شدم آمدم اینور. هواپیما داشته باشد، خیلی بهتر است. رفتوآمد توریستها هم راحت میشود. حتی امکانات جزیره میتواند بیشتر شود. امیدوارم تا سال دیگر این موقع بخش اعظمی از برنامهها راه افتاده باشد.
حسن هندورابی زاده از بومیان هندورابی است و شاهد تمام کارهای تمام و ناتمامی که در سالهای گذشته در این جزیره صورت گرفتهاست. امید دارد که این بار توسعه زادگاهاش به نقطه مشخص و قابل توجهی برسد. یکی از لذتهای این گپوگفت نشستن پای صحبتهای کسی بود که بدون ملاحظات مرسوم حرف میزد، صمیمانه و البته رک و صریح از اختلافهای داخلی و کسانی گفت که به عقیدهاش نمیخواهند هندورابی پیشرفت کند. مهمترین دغدغهاش این است که جوانهای هندورابی صاحب شغل شوند و در هندورابی بمانند. اما توسعه به هر قیمتی نه، حفظ احترام بومیان و استفاده از تجربیات و دانش آنها برای آبادنی جزیره را بارها در صحبتهایش تکرار کرد. او عضو شورای هندورابی است،اما برگزاری جلسات این شورا بدون داشتن امکانات را کاری بیثمر میداند و از مسئولان میخواهد کمی امکانات و آزادی عمل به اعضای این شورا بدهند.
چقدر به پیشرفت هندورابی امیدوارید؟
صددرصد. به شرط اینکه مثل دوره اول کار را رها نکنند. سال 69 در دولت آقای هاشمی هم خواستند رونقی به جزیره بدهند، ولی عملی نشد و چرایش را هم نفهمیدیم.
آن موقع کار رها شد تا الان که دوباره کار آبادانی جزیره شروع شده است؟
بله، حاجی نادر را چهار، پنج سال است که میشناسم. چند بار آمد هندورابی و گفت میخواهم اینجا را بسازم. تا اینکه پارسال زنگ زدم بهش که چه خبر؟ گفت میخواهم بیایم آنجا را آباد کنم. گفتیم خب بیا. با آقای مونسان مدیرعامل منطقه و چند نفر دیگر آمدند و با هم صحبت کردیم.
در آن جلسه درباره چه چیزهایی صحبت کردید؟
درباره پیشرفت هندورابی؛ اینکه به بچههای جزیره مجوز کار بدهند و در اولویت باشند. مجوز کافیشاپ، کلوپ دریایی، مجوز اتوبوس دریایی...
از طرف سازمان مناطق آزاد کیش چه کارهایی برای هندورابی انجام دادند؟
هیچی. آقایی به نام حسین دهباشی آمد و گفت سند خانه به شما بدهیم. چون اصلا جزایر را سند نمیدهند. حالا چطوری سند میدادند؟ گفت شما جلوی خانهات بایست، ما فیلم میگیریم و بگو به غیر از این خانه چیزی ندارم! اینطوری نمیشود که! یا کارت مقیم هندورابی میدهیم. گفتیم که ما بومی جزیره هستیم. گفتم اگر باور نمیکنی، برویم یکی از این قبرها را بکنیم، آزمایش دیاناِی میگیریم. مشخص میشود ما اینجایی هستیم یا نه. چیزی که من در تاریخ خانوادهام خواندهام، میدانم بالای 200،300 سال است که اینجاییم. من با پیرمردها خیلی مینشینم. ازشان هم معلومات میگیرم. تاریخ را میدانم. حسین دهباشی موقعی که آمد آنجا برای سند، نمیدانم برادرم چی گفت که رفت و بعد از مدتی با گروه بچههای حراست هندورابی، اجراییات و نماینده دادگاه برگشت و گفت زمین کنار خانهتان را تصرف کردید! این زمین دوهزار متری در اصل برای من است. هم خودش اشتباه کرد، هم فرمانده پاسگاه اشتباه کرد، هم رئیس دادگاه. حتی با من هماهنگی هم نکردند و لودر آوردند و سروصدا راه انداختند. دختر هشت ساله من، از موقعی که اینها آمدند تا وقتی رفتند، فقط گریه میکرد.
این زمین چه کاربردی داشت؟
زمین خالی. چندتا درخت دارد. اول اصلا دیواری نبود. یک دیوار گل و سنگ گرفته، بعد از مدتی ایرانیت، بعد هم پدرم گفت بلوکش کنید. پنج، شش تا بلوکش کردند و پنج سالی ماند. تا این آقا آمد و گفت من صافش میکنم. گفتیم صافش کن. ولی کار خیلی اشتباه کرد. گفتیم آقای دهباشی اگر مشکل ایران با این دوهزار متر حل میشود، اصلا بیا خانه ما را هم صاف کن. گفت میدانی من کیام؟ من عضو پنج نفر هیئت مدیره کیشم. خب باشی. گفتم تو اینجا ماندگار نیستی. ولی من همیشه اینجا هستم. اصلا نگفت این زمین را در اختیار ما بگذارید میخواهیم پارک یا زمین فوتبال درست کنیم، یک کاری کنیم که فردا به درد جزیره بخورد. ما مشکل نداریم. من گفتم، ما مُرده زمین نیستیم. ما نانمان را از جای دیگر داریم تهیه میکنیم. از زمین نیست. زمین میخواهد چه کار کند برای من؟ گفت من حکم دادگاه دارم.
گفتید عضو شورای هندورابی هستید، در این شوراها چه تصمیمهایی میگیرید و چقدر از تصمیمهایتان عملی است؟
اینجا از شوراها هیچی درنمیآید. من رئیس شورای هندورابیام، رئیس شورای بخش کیش و نماینده شورای بخش شهرستان لنگه هم هستم. جلسههایی که میگیریم، کلا بیثمر است. هیچ امکاناتی به ما نمیدهند. میگوییم امکاناتی به ما بدهید. اما جواب میدهند که ما پول نداریم. وزارت کشور پول ندارد. نمیتوانیم کمکی کنیم.
چه امکانات و اختیاراتی باید بهتان بدهند تا بتوانید وضعیت زندگی را در هندورابی بهبود ببخشید؟
ما در هندورابی یک ماشین حمل زباله نداریم. زیرسازی در روستا انجام نشده. نه آب فاضلاب و نه آب و برق درستی داریم. در هندورابی از 48 ساعت به هر شخص 20 لیتر آب بیشتر نمیدهند. اولین چیزی که الان لازم داریم، جمعوجور کردن این لولههای آب آشامیدنی است. آمدند، کندند و لولهها را گذاشتند و یک ذره خاک رویش ریختند و ول کردند و رفتند. بیایید این روستا را درست کنید. شما فردا میخواهید توریست بیاورید اینجا، باید رنگوروی جدیدی به روستا بدهید. من روز اول به حاجی نادر هم گفتم که ما 100 نفر بیشتر نیستیم. با رضایت کامل هر کاری هم که بتوانیم، برای جزیره انجام میدهیم و هیچ مشکلی هم نداریم. اگر همان روز اول حسین دهباشی میگفت که میخواهیم اینجا زمین فوتبال برای مدرسه درست کنیم، زمین را بهش میدادیم، زمین میخواهیم چه کار کنیم؟!
یعنی شما آمادگی این را دارید که زمینهایتان را در اختیار سازمان قرار بدهید؟
بله، به شرطی که نفعی برای جزیره داشته باشد. من گفتم، آقای دهباشی ما 30 و خردهای هکتار زمین داریم. تو بگو من نصف این زمینها یا اصلا کلش را برمیدارم، عوضش این کار را برایتان میکنم. ما 10 ،20 خانواده بیشتر نیستیم. منطقه آزاد بگوید برای همه بچههای هندورابی زمین یا سالن درست میکنیم.
تا حالا از شما درخواست زمین برای آبادی هندورابی نداشتند؟
هیچی. گفتند غاصب این زمین هستی... گفتم ما غاصب نیستیم، ما مالکیم. من نمیگذارم کسی از بیرون بیاید و بخواهد سنگی در هندورابی جابهجا کند. حتی وقتی بچههای نیروگاه آمدند و برای سکونتشان خواستند خانه درست کنند، گفتم نه، درست نمیکنید. خودم یک خانه خالی داشتم که گفتم بیایید اینجا زندگی کنید. وظیفه منطقه آزاد است که خانهشان را تامین کند. ولی ما به خاطر اینکه آب و برقی که منطقه آزاد تامین میکند و چیزی هم از مردم نمیگیرد، میگوییم بنشینید اینجا و مشکل ندارد.
با بومیها باید با احترام برخورد کنند، آقای مونسان چند بار هندورابی آمد و با مردم با احترام صحبت کرد. گفت من الان کیش هستم و بعدش دیگری جای من میآید... نه... اصلا هم خودش را نگرفت. گفت آقا من آمدم، نادر کشتکار میخواهد جزیره شما را آباد کند. گفتیم ما هر طوری که بتوانیم، با شما همکاری میکنیم و افتخار میکنیم که بچههای هندورابی هستیم. افتخار میکنیم زمانی که پیشرفت کند.
الان یک آب شیرین کنی گذاشتند که جایش درست نیست. چون یک جایی گذاشتند که آنجا کلا ماسه است. 24 ساعت که روشن میشود، باید فیلترش را عوض کنند، چون ماسه میآورد. یک جایی باید بگذارند که صخره است تا آبی که میدهد، بدون ماسه باشد... گفتند نه، اینجا بهتر است. الان بچهها دو آب شیرین کن دارند. دوتای آنها هم جای خوبی نیست. من بیشتر از کسی که از تهران آمده تجربه دارم. آقای عامری و سرهنگ ملکی بودند. گفتند اسکله میخواهیم بزنیم. به سرهنگ ملکی گفتم اینجا اسکله نزنید. گفت چرا؟ گفتم اینجا خراب میشود، ببین اینجا نوک جزیره است. نوک جزیره فشار آب بیشتر است. موجی که میآید، اگر همینطور وزنش 20 تن باشد، با فشار آب میشود 40 تن و اسکله را خراب میکند. یک سرگرد مسئول بود. گفت نه، اینجا بهتر است. گفتم اسکلهتان اینجا خراب میشود. آمدند سنگ ریختند. هی سنگ از کیش میآوردند میریختند، سنگها خراب میشد. گفتند ما یک قالب بتن میآوریم. آوردند گذاشتند، بعد از دو سه ماه خرد شد. خرد میشد و میرفت پایین. اینجا زیرش ماسه است. ماسه زیر آب حرکت میکند. وقتی دریا موج باشد، میزند به این ماسهها و ماسهها حرکت میکنند. الان اسکله خراب شد. زمانی که آقای ملکی با نماینده رهبر آمدند اینجا، گفتند کجا پاسگاه بزنیم؟ من گفتم اینجا. پاسگاه را من گفتم اینجا بزنید. چون بر سه محور مسلط است.
جای اسکله را هم عوض کردند؟
جلویش یک اسکله زدند. اما سنگ باید بیشتر بریزند. از چهار متر به عمق 30 متر برسد.
باید از دانستهها و اطلاعات مردم بومی استفاده شود. به هر حال نکاتی هست که شما بهعنوان کسی که ساکن آن جا هستید، با مختصاتش آشنایی دارید.
من میدانم زمانی که سنگ بوده، الان 20 متر ماسه شده است. ماسه از کجا میآید؟ مرجانها. مرجان بعد از چند سال خشک و خراب و تبدیل به ماسه میشوند و همراه با موج به ساحل میآیند. مرجانهایی که یک متر بیشتر ارتفاع داشتند، اما خراب شدند و بالا آمدند .
اسکلهای که نیروی انتظامی زد، نابود شد. این اسکله که آقای نادر زده جایش خوب است.
جای اسکله را عوض کردند؟
در هندورابی یکی دو باد اثر میگذارد. یا باد جنوب یا باد شرق. این دو اثر میکند.
فکر میکنید که هندورابی این قابلیت را دارد که بتواند گردشگر را به سمت خودش جذب کند؟
دریا و ساحلش تمیز است. ببین هندورابی هنوز بکر است. دست نخورده.
شما که میآیی آنجا شاید با خانواده آمدی، با هم نروید دریا. اگر این کارها را بخواهند بکنند، فایده ندارد. کسی که میخواهد بیاید آنجا، میخواهد استراحت کند. من خودم دیدم مثلا یکی از تهران آمده و کنار دریا نشسته. گفتم اینجا چه کار میکنی؟ گفت من از دود تهران خسته شدهام، آمدم هندورابی سه روز اینجا استراحت کنم. از صدای ماشین و دود کارخانه خسته شدهام. من خودم وقتی به تهران آمدم، بالای تهران که نگاه میکردیم، هیچ چیز نمیدیدیم، فکر میکردیم ابر است. ولی وقتی میرسیدیم، میدیدم نه، دود است.
آمدن آدمها به هندورابی، برای شما که بومی هستید، نگرانکننده نیست که بکر بودنش از بین برود.
چرا یک چیزهایی را از بین میبرد. ولی چون آقای نادر یک سیاستی به کار بردند، از ساختوساز استفاده نمیکنند. کلا چادر، یک فضای سبزی دورش است. یک چیزی که همان حالت طبیعی میماند. ولی اگر ساختوساز کنند، فردا خراب میشود. یک رینگ دور جزیره یا یک خیابان دور جزیره میخواهند بگذارند. پروژههای جزیره هندورابی چیز خوبی بود.
آمدن گردشگر چه تاثیری روی زندگی کسانی که آنجا هستند، میگذارد؟
در فرهنگ تاثیر میگذارد. مثلا من فردا با چهار نفر دیگر آشنا میشوم. هندورابی یک محیط بسته است. رابطه از همه چیز بهتر است. من سر یک کاری هستم، شما سر یک کاری. اما رابطه انسانها با همدیگر خیلی خوب است.
الان مهمترین خواستهای که برای هندورابی دارید، چیست؟ دوست دارید چه اتفاقی برایش بیفتد؟
اولین کار این است که آب و برق تامین کنند. یک خیابان بکشند. یک اسکله کوچک برای قایقهای بچهها درست کنند. من گفتم شما 20 30 کامیون سنگ بیاورید بریزید اینجا. سنگ بریزید، یک موجشکن میشود. جلوی آن برای قایقهایشان باشد و یک جایی بدهند برای لنجهایمان. من به حاجی نادر گفتم اگر اسکله درست کردیم، یک قسمتی را به من بده. سه لنج دارم میبندم آنجا. گفت باشد، درست شود. ما همیشه میگوییم انشاءالله درست شود. بیاحترامی نشود، ببین ما سال 80 از آبانبار استفاده میکردیم. آب از کجا میآوردیم؟ از ساحل، با 20 لیتری. آن روز به یکی از اعضای هلال احمر و بهداشت گفتم ببین ما آب از اینجا میآوردیم؛ آبی که پر از خرچنگ و قورباغه بود. آوردیم و خوردیم. شاید چون ما آفتاب زیاد خوردیم، چیزیمان نشد. یک دوستی داریم در شیراز میگوید مهمانی از آلمان داشت به او آب معدنی داد، مریض شد. حالا شاید شما بیایی از آن برکه آب بخوری، مریض شوی، ولی ما مریض نشدیم. من بیشتر در دریا هستم. بدنم بیشتر املاح دارد.
فکر میکنید اگر فرودگاه راه بیفتد، چه تاثیری میگذارد. اوضاع بهتر میشود؟
صددرصد. مثلا امروز دریا خراب بوده، من نتوانستم اصلا بیرون بیایم. درست است؟ آمدم چارک، چارک سوار کشتی شدم آمدم اینور. هواپیما داشته باشد، خیلی بهتر است. رفتوآمد توریستها هم راحت میشود. حتی امکانات جزیره میتواند بیشتر شود. امیدوارم تا سال دیگر این موقع بخش اعظمی از برنامهها راه افتاده باشد.
چقدر به پیشرفت هندورابی امیدوارید؟
صددرصد. به شرط اینکه مثل دوره اول کار را رها نکنند. سال 69 در دولت آقای هاشمی هم خواستند رونقی به جزیره بدهند، ولی عملی نشد و چرایش را هم نفهمیدیم.
آن موقع کار رها شد تا الان که دوباره کار آبادانی جزیره شروع شده است؟
بله، حاجی نادر را چهار، پنج سال است که میشناسم. چند بار آمد هندورابی و گفت میخواهم اینجا را بسازم. تا اینکه پارسال زنگ زدم بهش که چه خبر؟ گفت میخواهم بیایم آنجا را آباد کنم. گفتیم خب بیا. با آقای مونسان مدیرعامل منطقه و چند نفر دیگر آمدند و با هم صحبت کردیم.
در آن جلسه درباره چه چیزهایی صحبت کردید؟
درباره پیشرفت هندورابی؛ اینکه به بچههای جزیره مجوز کار بدهند و در اولویت باشند. مجوز کافیشاپ، کلوپ دریایی، مجوز اتوبوس دریایی...
از طرف سازمان مناطق آزاد کیش چه کارهایی برای هندورابی انجام دادند؟
هیچی. آقایی به نام حسین دهباشی آمد و گفت سند خانه به شما بدهیم. چون اصلا جزایر را سند نمیدهند. حالا چطوری سند میدادند؟ گفت شما جلوی خانهات بایست، ما فیلم میگیریم و بگو به غیر از این خانه چیزی ندارم! اینطوری نمیشود که! یا کارت مقیم هندورابی میدهیم. گفتیم که ما بومی جزیره هستیم. گفتم اگر باور نمیکنی، برویم یکی از این قبرها را بکنیم، آزمایش دیاناِی میگیریم. مشخص میشود ما اینجایی هستیم یا نه. چیزی که من در تاریخ خانوادهام خواندهام، میدانم بالای 200،300 سال است که اینجاییم. من با پیرمردها خیلی مینشینم. ازشان هم معلومات میگیرم. تاریخ را میدانم. حسین دهباشی موقعی که آمد آنجا برای سند، نمیدانم برادرم چی گفت که رفت و بعد از مدتی با گروه بچههای حراست هندورابی، اجراییات و نماینده دادگاه برگشت و گفت زمین کنار خانهتان را تصرف کردید! این زمین دوهزار متری در اصل برای من است. هم خودش اشتباه کرد، هم فرمانده پاسگاه اشتباه کرد، هم رئیس دادگاه. حتی با من هماهنگی هم نکردند و لودر آوردند و سروصدا راه انداختند. دختر هشت ساله من، از موقعی که اینها آمدند تا وقتی رفتند، فقط گریه میکرد.
این زمین چه کاربردی داشت؟
زمین خالی. چندتا درخت دارد. اول اصلا دیواری نبود. یک دیوار گل و سنگ گرفته، بعد از مدتی ایرانیت، بعد هم پدرم گفت بلوکش کنید. پنج، شش تا بلوکش کردند و پنج سالی ماند. تا این آقا آمد و گفت من صافش میکنم. گفتیم صافش کن. ولی کار خیلی اشتباه کرد. گفتیم آقای دهباشی اگر مشکل ایران با این دوهزار متر حل میشود، اصلا بیا خانه ما را هم صاف کن. گفت میدانی من کیام؟ من عضو پنج نفر هیئت مدیره کیشم. خب باشی. گفتم تو اینجا ماندگار نیستی. ولی من همیشه اینجا هستم. اصلا نگفت این زمین را در اختیار ما بگذارید میخواهیم پارک یا زمین فوتبال درست کنیم، یک کاری کنیم که فردا به درد جزیره بخورد. ما مشکل نداریم. من گفتم، ما مُرده زمین نیستیم. ما نانمان را از جای دیگر داریم تهیه میکنیم. از زمین نیست. زمین میخواهد چه کار کند برای من؟ گفت من حکم دادگاه دارم.
گفتید عضو شورای هندورابی هستید، در این شوراها چه تصمیمهایی میگیرید و چقدر از تصمیمهایتان عملی است؟
اینجا از شوراها هیچی درنمیآید. من رئیس شورای هندورابیام، رئیس شورای بخش کیش و نماینده شورای بخش شهرستان لنگه هم هستم. جلسههایی که میگیریم، کلا بیثمر است. هیچ امکاناتی به ما نمیدهند. میگوییم امکاناتی به ما بدهید. اما جواب میدهند که ما پول نداریم. وزارت کشور پول ندارد. نمیتوانیم کمکی کنیم.
چه امکانات و اختیاراتی باید بهتان بدهند تا بتوانید وضعیت زندگی را در هندورابی بهبود ببخشید؟
ما در هندورابی یک ماشین حمل زباله نداریم. زیرسازی در روستا انجام نشده. نه آب فاضلاب و نه آب و برق درستی داریم. در هندورابی از 48 ساعت به هر شخص 20 لیتر آب بیشتر نمیدهند. اولین چیزی که الان لازم داریم، جمعوجور کردن این لولههای آب آشامیدنی است. آمدند، کندند و لولهها را گذاشتند و یک ذره خاک رویش ریختند و ول کردند و رفتند. بیایید این روستا را درست کنید. شما فردا میخواهید توریست بیاورید اینجا، باید رنگوروی جدیدی به روستا بدهید. من روز اول به حاجی نادر هم گفتم که ما 100 نفر بیشتر نیستیم. با رضایت کامل هر کاری هم که بتوانیم، برای جزیره انجام میدهیم و هیچ مشکلی هم نداریم. اگر همان روز اول حسین دهباشی میگفت که میخواهیم اینجا زمین فوتبال برای مدرسه درست کنیم، زمین را بهش میدادیم، زمین میخواهیم چه کار کنیم؟!
یعنی شما آمادگی این را دارید که زمینهایتان را در اختیار سازمان قرار بدهید؟
بله، به شرطی که نفعی برای جزیره داشته باشد. من گفتم، آقای دهباشی ما 30 و خردهای هکتار زمین داریم. تو بگو من نصف این زمینها یا اصلا کلش را برمیدارم، عوضش این کار را برایتان میکنم. ما 10 ،20 خانواده بیشتر نیستیم. منطقه آزاد بگوید برای همه بچههای هندورابی زمین یا سالن درست میکنیم.
تا حالا از شما درخواست زمین برای آبادی هندورابی نداشتند؟
هیچی. گفتند غاصب این زمین هستی... گفتم ما غاصب نیستیم، ما مالکیم. من نمیگذارم کسی از بیرون بیاید و بخواهد سنگی در هندورابی جابهجا کند. حتی وقتی بچههای نیروگاه آمدند و برای سکونتشان خواستند خانه درست کنند، گفتم نه، درست نمیکنید. خودم یک خانه خالی داشتم که گفتم بیایید اینجا زندگی کنید. وظیفه منطقه آزاد است که خانهشان را تامین کند. ولی ما به خاطر اینکه آب و برقی که منطقه آزاد تامین میکند و چیزی هم از مردم نمیگیرد، میگوییم بنشینید اینجا و مشکل ندارد.
با بومیها باید با احترام برخورد کنند، آقای مونسان چند بار هندورابی آمد و با مردم با احترام صحبت کرد. گفت من الان کیش هستم و بعدش دیگری جای من میآید... نه... اصلا هم خودش را نگرفت. گفت آقا من آمدم، نادر کشتکار میخواهد جزیره شما را آباد کند. گفتیم ما هر طوری که بتوانیم، با شما همکاری میکنیم و افتخار میکنیم که بچههای هندورابی هستیم. افتخار میکنیم زمانی که پیشرفت کند.
الان یک آب شیرین کنی گذاشتند که جایش درست نیست. چون یک جایی گذاشتند که آنجا کلا ماسه است. 24 ساعت که روشن میشود، باید فیلترش را عوض کنند، چون ماسه میآورد. یک جایی باید بگذارند که صخره است تا آبی که میدهد، بدون ماسه باشد... گفتند نه، اینجا بهتر است. الان بچهها دو آب شیرین کن دارند. دوتای آنها هم جای خوبی نیست. من بیشتر از کسی که از تهران آمده تجربه دارم. آقای عامری و سرهنگ ملکی بودند. گفتند اسکله میخواهیم بزنیم. به سرهنگ ملکی گفتم اینجا اسکله نزنید. گفت چرا؟ گفتم اینجا خراب میشود، ببین اینجا نوک جزیره است. نوک جزیره فشار آب بیشتر است. موجی که میآید، اگر همینطور وزنش 20 تن باشد، با فشار آب میشود 40 تن و اسکله را خراب میکند. یک سرگرد مسئول بود. گفت نه، اینجا بهتر است. گفتم اسکلهتان اینجا خراب میشود. آمدند سنگ ریختند. هی سنگ از کیش میآوردند میریختند، سنگها خراب میشد. گفتند ما یک قالب بتن میآوریم. آوردند گذاشتند، بعد از دو سه ماه خرد شد. خرد میشد و میرفت پایین. اینجا زیرش ماسه است. ماسه زیر آب حرکت میکند. وقتی دریا موج باشد، میزند به این ماسهها و ماسهها حرکت میکنند. الان اسکله خراب شد. زمانی که آقای ملکی با نماینده رهبر آمدند اینجا، گفتند کجا پاسگاه بزنیم؟ من گفتم اینجا. پاسگاه را من گفتم اینجا بزنید. چون بر سه محور مسلط است.
جای اسکله را هم عوض کردند؟
جلویش یک اسکله زدند. اما سنگ باید بیشتر بریزند. از چهار متر به عمق 30 متر برسد.
باید از دانستهها و اطلاعات مردم بومی استفاده شود. به هر حال نکاتی هست که شما بهعنوان کسی که ساکن آن جا هستید، با مختصاتش آشنایی دارید.
من میدانم زمانی که سنگ بوده، الان 20 متر ماسه شده است. ماسه از کجا میآید؟ مرجانها. مرجان بعد از چند سال خشک و خراب و تبدیل به ماسه میشوند و همراه با موج به ساحل میآیند. مرجانهایی که یک متر بیشتر ارتفاع داشتند، اما خراب شدند و بالا آمدند .
اسکلهای که نیروی انتظامی زد، نابود شد. این اسکله که آقای نادر زده جایش خوب است.
جای اسکله را عوض کردند؟
در هندورابی یکی دو باد اثر میگذارد. یا باد جنوب یا باد شرق. این دو اثر میکند.
فکر میکنید که هندورابی این قابلیت را دارد که بتواند گردشگر را به سمت خودش جذب کند؟
دریا و ساحلش تمیز است. ببین هندورابی هنوز بکر است. دست نخورده.
شما که میآیی آنجا شاید با خانواده آمدی، با هم نروید دریا. اگر این کارها را بخواهند بکنند، فایده ندارد. کسی که میخواهد بیاید آنجا، میخواهد استراحت کند. من خودم دیدم مثلا یکی از تهران آمده و کنار دریا نشسته. گفتم اینجا چه کار میکنی؟ گفت من از دود تهران خسته شدهام، آمدم هندورابی سه روز اینجا استراحت کنم. از صدای ماشین و دود کارخانه خسته شدهام. من خودم وقتی به تهران آمدم، بالای تهران که نگاه میکردیم، هیچ چیز نمیدیدیم، فکر میکردیم ابر است. ولی وقتی میرسیدیم، میدیدم نه، دود است.
آمدن آدمها به هندورابی، برای شما که بومی هستید، نگرانکننده نیست که بکر بودنش از بین برود.
چرا یک چیزهایی را از بین میبرد. ولی چون آقای نادر یک سیاستی به کار بردند، از ساختوساز استفاده نمیکنند. کلا چادر، یک فضای سبزی دورش است. یک چیزی که همان حالت طبیعی میماند. ولی اگر ساختوساز کنند، فردا خراب میشود. یک رینگ دور جزیره یا یک خیابان دور جزیره میخواهند بگذارند. پروژههای جزیره هندورابی چیز خوبی بود.
آمدن گردشگر چه تاثیری روی زندگی کسانی که آنجا هستند، میگذارد؟
در فرهنگ تاثیر میگذارد. مثلا من فردا با چهار نفر دیگر آشنا میشوم. هندورابی یک محیط بسته است. رابطه از همه چیز بهتر است. من سر یک کاری هستم، شما سر یک کاری. اما رابطه انسانها با همدیگر خیلی خوب است.
الان مهمترین خواستهای که برای هندورابی دارید، چیست؟ دوست دارید چه اتفاقی برایش بیفتد؟
اولین کار این است که آب و برق تامین کنند. یک خیابان بکشند. یک اسکله کوچک برای قایقهای بچهها درست کنند. من گفتم شما 20 30 کامیون سنگ بیاورید بریزید اینجا. سنگ بریزید، یک موجشکن میشود. جلوی آن برای قایقهایشان باشد و یک جایی بدهند برای لنجهایمان. من به حاجی نادر گفتم اگر اسکله درست کردیم، یک قسمتی را به من بده. سه لنج دارم میبندم آنجا. گفت باشد، درست شود. ما همیشه میگوییم انشاءالله درست شود. بیاحترامی نشود، ببین ما سال 80 از آبانبار استفاده میکردیم. آب از کجا میآوردیم؟ از ساحل، با 20 لیتری. آن روز به یکی از اعضای هلال احمر و بهداشت گفتم ببین ما آب از اینجا میآوردیم؛ آبی که پر از خرچنگ و قورباغه بود. آوردیم و خوردیم. شاید چون ما آفتاب زیاد خوردیم، چیزیمان نشد. یک دوستی داریم در شیراز میگوید مهمانی از آلمان داشت به او آب معدنی داد، مریض شد. حالا شاید شما بیایی از آن برکه آب بخوری، مریض شوی، ولی ما مریض نشدیم. من بیشتر در دریا هستم. بدنم بیشتر املاح دارد.
فکر میکنید اگر فرودگاه راه بیفتد، چه تاثیری میگذارد. اوضاع بهتر میشود؟
صددرصد. مثلا امروز دریا خراب بوده، من نتوانستم اصلا بیرون بیایم. درست است؟ آمدم چارک، چارک سوار کشتی شدم آمدم اینور. هواپیما داشته باشد، خیلی بهتر است. رفتوآمد توریستها هم راحت میشود. حتی امکانات جزیره میتواند بیشتر شود. امیدوارم تا سال دیگر این موقع بخش اعظمی از برنامهها راه افتاده باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.