|

حاشیه‌سازی ؛ در متن پررنگ جامعه

شرق: حاشیه، کلمه پررنگ در کنارتمام موضوعات روزمره ما ایرانیان است. فرقی نمی‌کند، دریک گفتگوی سیاسی باشد یا یک مسابقه ورزشی! حتی حضور تنها یک فرد نیز می‌تواند به حضور این کلمه در تشکیل جمله کمک کند. سینما نیز از این قاعده جدا نسیت و در هربخش آن شما می‌توانید حاشیه به فراوانی هم ببینید هم بخوانید. پرده‌های نقره‌ای سالن‌های سینما، خود حاشیه ساز هستند. فقط به این خاطر که بعضا برخی از فیلم‌ها با خط اصلی داستانی غیر متعارف و در تعریفی دیگر هنجارشکنانه، ساخته و نمایش داده می‌شوند. دراین سال‌ها بی‌شک بیننده بسیاری از فیلم‌های به اصطلاح خط قرمزی بوده‌اید که فقط به خاطر حاشیه‌های آن به سینما رفته و تا پایان در سالن تاریک آن منتظر مانده‌اید، لطفا به خط اصلی بعضی ازاین داستان‌ها توجه کنید:
-یک مرد زن‌نما با پرستیژ و آرایش و پوشش و مَنشی کاملا زنانه؛
- یک آدم بزدل که فقط برای به‌دست‌آوردن وامی ناقابل داوطلب حضور در خط مقدم جبهه می‌شود؛
-پرستاری جوان که پا در زندگی مردی زن‌دار می‌گذارد و به صیغه او درمی‌آید و حتی از او باردار می‌شود؛
-سیاستمداری صاحب‌نام و خانواده‌دار که رابطه‌ای خارج از چهارچوب خانواده با دخترکی جاه‌طلب برقرار می‌کند و از سوی او مورد اخاذی قرار می‌گیرد؛
-جوانی هنرمند که سرخورده از موانعی که بر سر راه اجرای کنسرت‌هایش می‌بیند، به اعتیاد رو می‌آورد و سرانجام آواره خیابان‌ها می‌شود؛
-زوج تحصیل‌کرده و متمولی که دخترشان به خاطر فساد اخلاقی و مصرف مشروبات الکلی،مورد تعرض دوستی قدیمی قرار می‌گیرد و دست به قتل می‌زند.
این داستان‌ها و عناصری که صرف خواندن‌شان چندان هم خواننده را سر ذوق نمی‌آورد، مضامینی است که در فیلم‌های مختلف فرنگی چه بسا با شدت و حدت بیشتری هم به یاد می‌آوریم. اما همین که خبر ساخته‌شدن فیلم‌هایی از این دست در سینمای ایران به گوش‌مان می‌رسد، ولع ـ چرا نگوییم شهوت ـ دیدن‌شان، آن هم روی پرده، وجودمان را پر می‌کند.
عطشی که از خود فیلم در نظرمان مهم‌تر می‌شود.حسی که قوی‌تر از خودمان است و ما را خواسته یا ناخواسته به سمت سالن سینما می‌کشاند. بله، این‌گونه است که یک فیلم، «حاشیه‌دار» می‌شود یا به عبارتی در هاله‌ای از جذابیت پنهان و مرموز فرو می‌رود، اما چه چیزی در این هاله گم شده و می‌خواهیم کشف کنیم که مثلا در فیلم‌ها و سریال‌های ماهواره‌ای که حالا دیگر به زبان فارسی و به فراوانی روی موج هستند،نیست؟
آیا دیدن بازیگران محبوب و معروف‌مان که در قالبی غیرمعمول و تابو ظاهر می‌شوند و نقش می‌آفرینند، ما را تشنه می‌کند؟ یا کشف خطوط واقعی و فرضی قرمز و قرمزنمایی که در فیلم‌های فیلمسازان شناخته‌شده‌مان زیر دست و پا گم هستند، ما را تحریک می‌کند؟یا شاید این حس که یک اتفاق ممنوعه به تصویر کشیده شده، قفل ممیزی را شکسته است؟
اما سوال اصلی اینجاست: که در زندگی روزمره هرکدام از ما، با این موضوعات و داستان‌ها زیاد برخورد می‌کنیم. حتی در صفحه حوادث مملو از این نوشته‌هاست، ولی چرا به محض ساخت آنها و طرح مساله؛ عده‌ای بیانیه صادر می‌کنند، عده‌ای اعتصاب واعتراض می‌کنند ، عده‌ای که زورشان بیشتر است سینما آتش می‌زنند؟!
حاشیه زمانی پررنگ می‌شود که به آن دامن بزنیم. به معنی دیگر آن را درشت‌تراز آن چیزی که هست واگویی و نشان دهیم. باید قبول کنیم خوب به معنی مطلق در این عالم وجود ندارد و بعضا اشتباهات و خطاهایی در زندگی هر فردی اتفاق می‌افتد. پس نباید به قطعیت بگوییم که این تصویر نشان داده شده غلط و اشتباه است. جایگاه، ارزش، حرمت ، ویرانگری و... کلمات وترکیباتی از این دست است که گاهی در زمان پررنگ شدن حاشیه‌ها به گوش می‌رسد و خود دارای معانی بسیار والاتری هستند که با گفتن و طرح یک مساله و یا نشان دادن بعضی تصاویر شکسته و یا تغییر پیدا می‌کند که اگر غیر از این بود امروز معنی دیگری از آن تعبیر می‌شد. حاشیه سازی، امروز متن پررنگ جامعه شده است و باید به‌وسیله قانونی مدون آن را کم رنگ کرد تا هر فرد، حزب یا گروه نتواند فراتر از آن عمل و به آنچه که خواسته او نیست اعتراض کند. احترام به عقاید یکدیگر؛ در یک گفت وگو ساده بدون هیچ خط وخط کشی می‌تواند راه برون رفت از حاشیه‌ها باشد.
شرق: حاشیه، کلمه پررنگ در کنارتمام موضوعات روزمره ما ایرانیان است. فرقی نمی‌کند، دریک گفتگوی سیاسی باشد یا یک مسابقه ورزشی! حتی حضور تنها یک فرد نیز می‌تواند به حضور این کلمه در تشکیل جمله کمک کند. سینما نیز از این قاعده جدا نسیت و در هربخش آن شما می‌توانید حاشیه به فراوانی هم ببینید هم بخوانید. پرده‌های نقره‌ای سالن‌های سینما، خود حاشیه ساز هستند. فقط به این خاطر که بعضا برخی از فیلم‌ها با خط اصلی داستانی غیر متعارف و در تعریفی دیگر هنجارشکنانه، ساخته و نمایش داده می‌شوند. دراین سال‌ها بی‌شک بیننده بسیاری از فیلم‌های به اصطلاح خط قرمزی بوده‌اید که فقط به خاطر حاشیه‌های آن به سینما رفته و تا پایان در سالن تاریک آن منتظر مانده‌اید، لطفا به خط اصلی بعضی ازاین داستان‌ها توجه کنید:
-یک مرد زن‌نما با پرستیژ و آرایش و پوشش و مَنشی کاملا زنانه؛
- یک آدم بزدل که فقط برای به‌دست‌آوردن وامی ناقابل داوطلب حضور در خط مقدم جبهه می‌شود؛
-پرستاری جوان که پا در زندگی مردی زن‌دار می‌گذارد و به صیغه او درمی‌آید و حتی از او باردار می‌شود؛
-سیاستمداری صاحب‌نام و خانواده‌دار که رابطه‌ای خارج از چهارچوب خانواده با دخترکی جاه‌طلب برقرار می‌کند و از سوی او مورد اخاذی قرار می‌گیرد؛
-جوانی هنرمند که سرخورده از موانعی که بر سر راه اجرای کنسرت‌هایش می‌بیند، به اعتیاد رو می‌آورد و سرانجام آواره خیابان‌ها می‌شود؛
-زوج تحصیل‌کرده و متمولی که دخترشان به خاطر فساد اخلاقی و مصرف مشروبات الکلی،مورد تعرض دوستی قدیمی قرار می‌گیرد و دست به قتل می‌زند.
این داستان‌ها و عناصری که صرف خواندن‌شان چندان هم خواننده را سر ذوق نمی‌آورد، مضامینی است که در فیلم‌های مختلف فرنگی چه بسا با شدت و حدت بیشتری هم به یاد می‌آوریم. اما همین که خبر ساخته‌شدن فیلم‌هایی از این دست در سینمای ایران به گوش‌مان می‌رسد، ولع ـ چرا نگوییم شهوت ـ دیدن‌شان، آن هم روی پرده، وجودمان را پر می‌کند.
عطشی که از خود فیلم در نظرمان مهم‌تر می‌شود.حسی که قوی‌تر از خودمان است و ما را خواسته یا ناخواسته به سمت سالن سینما می‌کشاند. بله، این‌گونه است که یک فیلم، «حاشیه‌دار» می‌شود یا به عبارتی در هاله‌ای از جذابیت پنهان و مرموز فرو می‌رود، اما چه چیزی در این هاله گم شده و می‌خواهیم کشف کنیم که مثلا در فیلم‌ها و سریال‌های ماهواره‌ای که حالا دیگر به زبان فارسی و به فراوانی روی موج هستند،نیست؟
آیا دیدن بازیگران محبوب و معروف‌مان که در قالبی غیرمعمول و تابو ظاهر می‌شوند و نقش می‌آفرینند، ما را تشنه می‌کند؟ یا کشف خطوط واقعی و فرضی قرمز و قرمزنمایی که در فیلم‌های فیلمسازان شناخته‌شده‌مان زیر دست و پا گم هستند، ما را تحریک می‌کند؟یا شاید این حس که یک اتفاق ممنوعه به تصویر کشیده شده، قفل ممیزی را شکسته است؟
اما سوال اصلی اینجاست: که در زندگی روزمره هرکدام از ما، با این موضوعات و داستان‌ها زیاد برخورد می‌کنیم. حتی در صفحه حوادث مملو از این نوشته‌هاست، ولی چرا به محض ساخت آنها و طرح مساله؛ عده‌ای بیانیه صادر می‌کنند، عده‌ای اعتصاب واعتراض می‌کنند ، عده‌ای که زورشان بیشتر است سینما آتش می‌زنند؟!
حاشیه زمانی پررنگ می‌شود که به آن دامن بزنیم. به معنی دیگر آن را درشت‌تراز آن چیزی که هست واگویی و نشان دهیم. باید قبول کنیم خوب به معنی مطلق در این عالم وجود ندارد و بعضا اشتباهات و خطاهایی در زندگی هر فردی اتفاق می‌افتد. پس نباید به قطعیت بگوییم که این تصویر نشان داده شده غلط و اشتباه است. جایگاه، ارزش، حرمت ، ویرانگری و... کلمات وترکیباتی از این دست است که گاهی در زمان پررنگ شدن حاشیه‌ها به گوش می‌رسد و خود دارای معانی بسیار والاتری هستند که با گفتن و طرح یک مساله و یا نشان دادن بعضی تصاویر شکسته و یا تغییر پیدا می‌کند که اگر غیر از این بود امروز معنی دیگری از آن تعبیر می‌شد. حاشیه سازی، امروز متن پررنگ جامعه شده است و باید به‌وسیله قانونی مدون آن را کم رنگ کرد تا هر فرد، حزب یا گروه نتواند فراتر از آن عمل و به آنچه که خواسته او نیست اعتراض کند. احترام به عقاید یکدیگر؛ در یک گفت وگو ساده بدون هیچ خط وخط کشی می‌تواند راه برون رفت از حاشیه‌ها باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.