سخنگوی شورای هماهنگی اصلاحات اصفهان
همیشه خوش بین هستیم
آقای حجتی! اصلاحطلبان اصفهان از آغاز سال تا کنون همایشهای مختلفی برگزارکردهاند که این مسئله از نظر فعالان اصلاحطلب واقعه خوشایندی است اما به نظر می رسداحزاب اصلاح طلب صرفا به برگزاری همایش و گردهمایی اکتفا کرده اند.
در ابتدا یادآوری کنم شورای هماهنگی جبهه اصلاحات اصفهان مرکب از احزاب و گروههای اصلاحطلبی است که به قانون اساسی جمهوری اسلامی اعتقاد دارند و اززمان ریاست جمهوری آقای خاتمی و دوران اصلاحات شکل گرفته است.در واقع احزاب اصفهان برای همگرایی بیشتر این شورا را تشکیل دادند و جلسات دورهای و برنامههای هماهنگ تدارک میبینند که یکی از آنها همایش عیدغدیر در باغ ابریشم بود. اصلاح طلبان علاوه برآن گردهماییهای مجزا از شورای اصلاحات هم دارند که در چند ماه گذشته و به خصوص در ماه رمضان سخنرانی و پرسش و پاسخ هایی درباره مسایل سیاسی، اجتماعی، مذهبی و اقتصادی را برگزارکردند و پیش از آن در دهه فجر92نیز اولین همایش شورا با حضور چند هزار نفراز اصلاحطلبان برگزارشد. اما در هر حزب و تشکل عضو شورا، برنامههای آموزشی نشست تبادل نظر و...نیزهست و صرفا همایشهای ادواری یا فصلی برگزار نمی شود. من این گونه نگاه نمی کنم.
البته منتقدان عملکرد احزاب اصلاح طلب اصفهان مسایلی مانند انجام فعالیتهای فصلی، عدم توسعه تشکلاتی و بیتوجهی به مسایل آموزش را مطرح کرده اند. طی هشت سال گذشته نیز مشکلات احزاب اصفهان دوچندان شد و به این مسایل دامن زد. ولی الان که سیاست به عرصه عمومی بازگشته و آرامش نسبی در عرصه سیاسی حکمفرماست، نیاز است که احزاب سریعتر و جدیتر به رفع مشکلات زیرساختی خود بپردازند. در صورتی که این مسایل را ما مشاهده نمیکنیم و احزاب هماکنون بیشتر دل نگران انتخابات آینده هستند.
احزاب اصلاح طلب اصفهان با یکدیگر فرق میکنند و همه به یک شیوه رفتار نمی کنند. برخی در دوران 8 ساله احمدی نژاد و با وجود فراز ونشیبهای زیاد عملکرد خوبی داشتند و اگرچه در برخی موارد به آنها مجوز برگزاری همایش یا برنامه های دیگر داده نمی شد اما وقتی در خرداد92 یکباره برنامههای کاندیداهای ریاست جمهوری اعلام شد؛ در بین احزاب اصفهان همگرایی خاصی به وجود آمد که ناگهانی و بدون پیشزمینه نبود. بلکه احزاب علیرغم مشکلات فراوان، اقدامات تشکیلاتی و حزبی خود را انجام میدادند، و شورای اصلاحات نیز در این 8 سال که بیشترین مشکلات را داشت از تبادل نظر و تصمیم سازی و برنامهریزی و اجرا کم نگذاشت.
اگرچه فعالیت احزاب و تشکلها در انتخابات بروز بیشتری دارد. همایش بزرگی در سالن نقش جهان سپاهان برگزار شد و یا در همایش غدیر بیشتر مباحث آموزشی و ارتقای سطح معلومات و بینش و تفکرسیاسی - اجتماعی و اقتصادی اعضا دنبال شد. این مسایل به تدریج دوام داشته اما در انتخابات بیشتر بروز یافته است. هر زمان در انتخابات شورای اسلامی یا مجلس و ریاست جمهوری شرایط مساعدتر بوده؛ اصلاحطلبان با پشتوانه مردمی وسیع خود وارد شده و موفق بوده اند. شاید برخی احزاب خاموش بودند اما برخی هرگز منفعل نشدند.
در گذشته شاهد بوده ایم که جبهه اصلاحات اصفهان در موج ملی یا فرا استانی مثل انتخابات ریاست جمهوری92 یا76 یا80، با استفاده از همگرایی ملی خوب عمل میکند اما در زمینهاستانی یا شهری مثل مجلس یا شورای شهر خوب عمل نکرده است. مثلا در انتخابات شورای چهارم نتوانست به یک لیست مناسب برسد و از پشتوانههای عمومی خود استفاده کند و نهایتا دوسه عضو اصلاح طلب را به شورا فرستاد. هرچند ردصلاحیتهای گسترده تاثیرگذار بود اما اداره ستادها و برنامه ریزی برای تبلیغات چنگی به دل نمیزد. در حالی که در سال92 مدیریت ستادهای انتخاباتی علیرغم فضای خاص آن زمان خیلی بهتر بود و تشتت و پراکندگی نداشت. قبول دارید؟
اصلاحطلبان در دوره سوم شوراها در زمستان سرد و فضای منجمد سیاسی وارد عرصه شدند اما در حالی که تعداد زیادی از بهترین نیروهای اصلاح طلب ردصلاحیت شدند؛ باز فعالان ستادی گرمی و شوق و اشتیاق در مردم بهوجود آوردند و یخها با حضور جوانان اصلاحطلب ذوب شد....
اما در همان انتخابات هم دو کرسی بیشتر نتوانستید کسب کنید.
باید دید که چه اتفاقی درآن انتخابات رخ داد و نیاز به بررسی عمیقی دارد که چرا فقط دو نفر اصلاح طلب وارد شورا شدند. آنچه از نتیجه انتخابات شورای مردم در دست داشتیم؛ بیانگر وضعیتی دیگر بود. با وجود شور و اشتیاق مردم در سطح ملی و استانی؛ انتخابات شورای شهر اصفهان هم با شور وشعف برگزار شد اما هنوز در نتیجه ای که اعلام شد ابهام داریم.
اگر گذشته را رها کنیم و به وضعیت فعلی بپردازیم؛ چه باید کرد که احزاب اصلاح طلب از حالت انفرادی و چند نفره محدود به سوی توسعه تشکیلاتی حرکت کنند؟آیا این اعتقاد فراگیر به گسترش تشکیلات و جذب بدنه عمومی در احزاب اصفهان وجود دارد؟
بله هست. مثلا درانجمن اسلامی معلمان که عضو آن هستم فعالیت های خوب تشکیلات منطقهای و همایش های استانی و محلی دنبال میشود و خیلی از احزاب اصفهان کمابیش این توانایی را دارند اما قبول دارم که فراگیرنیست و باید به سمت تقویت احزاب و انسجام تشکیلاتی در نیروهای وسیع اصلاحطلب به ویِژه در شهرستانها باشیم امروزه کار تشکیلاتی باید با آموزش، ارتقای سطح آگاهی و با بینش و تفکر عمیقهمراه باشد.
برخی معتقدند که مشکلات تشکیلاتی اصلاحطلبان از مسایل فکری و تئوریک آنها نشات میگیرد و چون اتاق فکر خوب و منسجم ندارند؛ کمتر به مسایل فکری و اندیشه های سیاسی میپردازند. به نظر شما اتاقهای فکر اصلاحطلبان اصفهان در این مدت خوب کارکردهاند؟
باید فعالیت اتاق های فکربیشترباشد؛ اما روشهای نشر و گسترش افکار اصلاح طلبانه با همین همایشها و جلسات مشترک و استفاده ازنظرات اندیشمندان ملی و استانی ممکن می شود. از پرتو اتاقهای فکربود که اصلاحات دوام آورد و احزاب توانستند فعالیت کنند و در بستر همایشهای سیاسی و معنوی برخی مسایل مثل آگاهی بخشی را دنبال کنند. اما باید مساله قدری منسجم شود. چرا که اتاق های فکرآنگونه که جامعه انتظار دارد نبوده اند. علاوه بر آن فعالیت حزبی در کشور ما هنوز به حالتی نرسیده که بتوان صد درصد تشکیلاتی عمل کرد.
مثلا در برگزاری همایش غدیر با مسایل و مشکلات فراوانی روبه رو شدیم اما باز آن را برگزار کردیم. اغلب احزاب ما نیز همین حالت را دارند و به مشکلاتی در برگزاری جلسات عمومی خود برخورده اند. اگرچه این مساله جزومطالبات مردم در دولت آقای روحانی بوده و با بازشدن فضا به نظر می رسد که شرایط لازم برای فعالیت تشکل های سیاسی ایجاد شده اما هنوز هم کاملا نمیتوانیم همایش های خود را بدون دردسر برگزار کنیم و مشکلاتی سر راه ما هست که باید حل و فصل شود. مسئولان استان باید در این زمینه کمک کنند تا مشکلات و موانع زیادی که باعث میشود احزاب فعالیت مناسبی نداشته باشند رفع شود.
به نظر شما مکانیسم تصمیم گیری در شورای هماهنگی اصلاحات برای تعیین لیست و کاندیداها چیست؟ صرفا به وزن تشکیلاتی احزاب نگاه میکند و سهمی میدهد؟ برخی معتقدند به احزابی که تشکیلات وسیعی ندارند در مقابل احزاب فراگیر دیگر که تشکیلات منسجم و جمعیت هواداران خوبی دارند به یک اندازه توجه نمیشود و حتی در لیست های نهایی انتخاباتی سهم کمتری میگیرند. مکانیسم چگونه است؟
تجربیات گذشته آن است که احزاب کاندیداهای خود را معرفی می کنند و شورا با تشکیل یک گروه داور، ملاک بندی و ضابطه گذاری میکنند و روی کاندیداها بحث و بررسی میشود و پس از امتیازبندی افراد، آنها را وارد لیست نهایی میکنند. هرچند در این مسیر گفتوگوها و رایزنیهایی هم انجام می شود اما تدوین فهرست نهایی بدون ضابطه نیست.
طی صحبت با نماینده انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی و اصفهان که به تازگی تاسیس شده و مراسم بازگشایی آن نیز لغو شد؛ اعلام شد که آنها تمایلی به عضویت در جبهه اصلاحات ندارند و بر استقلال از احزاب و قدرت تاکید داشتند. نظر شما چیست؟
در اساسنامه شورا برای ورود احزاب و گروههای جدید، تعاریف مشخصی هست که پس از درخواست افراد و گروهها و تسلیم اساسنامه؛چنانچه موضوع درخواست با ضوابط همخوانی داشته باشد از آنها برای عضویت دعوت میشود. هر حزبی در شورای اصلاحات دو نماینده با یک رای دارد. هم اکنون حدود هفده حزب و گروه در شورا فعالیت دارند که در آینده ممکن است درخواستهای جدید ارایه شود و پس از طی مراحل لازم و تایید شورا تعداد اعضا افزایش یابد.
شما به انتخابات آینده مجلس خوشبین هستید؟
ما همیشه خوش بین هستیم. اصلاحطلبان هیچ گاه بدبین نیستند و اگر دست مردم در گزینش باز باشد است و انتخابات با شور وشعف بیشتر وبه نفع جامعه برگزار میشود. همه امید ما برای اصلاح مملکت به صندوقهای رای انتخابات است و گام برداشتن درهمین مسیر است که می تواند تحول به وجودآورد. امیدوارم در ان زمان شرایطی حاصل شده باشد که اصلاحطلبان با خوشحالی وارد شوند که این مساله، به نفع نظام ومملکت است؛مجلسی خوب شکل می گیرد که مشکلات مملکت را به صورت بنیادی حل وفصل کند.
طی سال گذشته از رابطه شورای اصلاحات با نمایندگان عالی دولت در استان به خصوص با استاندار و معاونت سیاسی امنیتی که مجریان اصلی انتخابات هستند؛ رضایت داشتید؟
ما به هرحال تشکر می کنیم که با توجه به مشکلات موجود استان زحمت زیادی میکشند اما انتظارات مردم آنگونه که شاید و باید و با توجه به آنچه آقای روحانی در انتخابات قول داد برآورده نشده و حرکت تغییرات یک مقدار در اصفهان کند است. گلایهها بیشتر از کندی حرکتهاست و در مسیر تغیرات دولت تدبیر وامید باید مدیران خبره گزینش شوند. مانند آنچه در انتخاب اعضای کابینه و شاید استانداران رخ داد. اما انتظار می رفت تغییرات در اصفهان سریعتر و وسیعتر انجام شود. ما گله و شکایتی نداریم اما با توجه به نزدیکی انتخابات بسیاری از شهرستان ها و مناطق انتظارات بیشتری برای تغییردارند و باید با سرعت عمل بیشتر، گلایه و شکایاتی که از دیگران میشنویم کمتر شود.
در ابتدا یادآوری کنم شورای هماهنگی جبهه اصلاحات اصفهان مرکب از احزاب و گروههای اصلاحطلبی است که به قانون اساسی جمهوری اسلامی اعتقاد دارند و اززمان ریاست جمهوری آقای خاتمی و دوران اصلاحات شکل گرفته است.در واقع احزاب اصفهان برای همگرایی بیشتر این شورا را تشکیل دادند و جلسات دورهای و برنامههای هماهنگ تدارک میبینند که یکی از آنها همایش عیدغدیر در باغ ابریشم بود. اصلاح طلبان علاوه برآن گردهماییهای مجزا از شورای اصلاحات هم دارند که در چند ماه گذشته و به خصوص در ماه رمضان سخنرانی و پرسش و پاسخ هایی درباره مسایل سیاسی، اجتماعی، مذهبی و اقتصادی را برگزارکردند و پیش از آن در دهه فجر92نیز اولین همایش شورا با حضور چند هزار نفراز اصلاحطلبان برگزارشد. اما در هر حزب و تشکل عضو شورا، برنامههای آموزشی نشست تبادل نظر و...نیزهست و صرفا همایشهای ادواری یا فصلی برگزار نمی شود. من این گونه نگاه نمی کنم.
البته منتقدان عملکرد احزاب اصلاح طلب اصفهان مسایلی مانند انجام فعالیتهای فصلی، عدم توسعه تشکلاتی و بیتوجهی به مسایل آموزش را مطرح کرده اند. طی هشت سال گذشته نیز مشکلات احزاب اصفهان دوچندان شد و به این مسایل دامن زد. ولی الان که سیاست به عرصه عمومی بازگشته و آرامش نسبی در عرصه سیاسی حکمفرماست، نیاز است که احزاب سریعتر و جدیتر به رفع مشکلات زیرساختی خود بپردازند. در صورتی که این مسایل را ما مشاهده نمیکنیم و احزاب هماکنون بیشتر دل نگران انتخابات آینده هستند.
احزاب اصلاح طلب اصفهان با یکدیگر فرق میکنند و همه به یک شیوه رفتار نمی کنند. برخی در دوران 8 ساله احمدی نژاد و با وجود فراز ونشیبهای زیاد عملکرد خوبی داشتند و اگرچه در برخی موارد به آنها مجوز برگزاری همایش یا برنامه های دیگر داده نمی شد اما وقتی در خرداد92 یکباره برنامههای کاندیداهای ریاست جمهوری اعلام شد؛ در بین احزاب اصفهان همگرایی خاصی به وجود آمد که ناگهانی و بدون پیشزمینه نبود. بلکه احزاب علیرغم مشکلات فراوان، اقدامات تشکیلاتی و حزبی خود را انجام میدادند، و شورای اصلاحات نیز در این 8 سال که بیشترین مشکلات را داشت از تبادل نظر و تصمیم سازی و برنامهریزی و اجرا کم نگذاشت.
اگرچه فعالیت احزاب و تشکلها در انتخابات بروز بیشتری دارد. همایش بزرگی در سالن نقش جهان سپاهان برگزار شد و یا در همایش غدیر بیشتر مباحث آموزشی و ارتقای سطح معلومات و بینش و تفکرسیاسی - اجتماعی و اقتصادی اعضا دنبال شد. این مسایل به تدریج دوام داشته اما در انتخابات بیشتر بروز یافته است. هر زمان در انتخابات شورای اسلامی یا مجلس و ریاست جمهوری شرایط مساعدتر بوده؛ اصلاحطلبان با پشتوانه مردمی وسیع خود وارد شده و موفق بوده اند. شاید برخی احزاب خاموش بودند اما برخی هرگز منفعل نشدند.
در گذشته شاهد بوده ایم که جبهه اصلاحات اصفهان در موج ملی یا فرا استانی مثل انتخابات ریاست جمهوری92 یا76 یا80، با استفاده از همگرایی ملی خوب عمل میکند اما در زمینهاستانی یا شهری مثل مجلس یا شورای شهر خوب عمل نکرده است. مثلا در انتخابات شورای چهارم نتوانست به یک لیست مناسب برسد و از پشتوانههای عمومی خود استفاده کند و نهایتا دوسه عضو اصلاح طلب را به شورا فرستاد. هرچند ردصلاحیتهای گسترده تاثیرگذار بود اما اداره ستادها و برنامه ریزی برای تبلیغات چنگی به دل نمیزد. در حالی که در سال92 مدیریت ستادهای انتخاباتی علیرغم فضای خاص آن زمان خیلی بهتر بود و تشتت و پراکندگی نداشت. قبول دارید؟
اصلاحطلبان در دوره سوم شوراها در زمستان سرد و فضای منجمد سیاسی وارد عرصه شدند اما در حالی که تعداد زیادی از بهترین نیروهای اصلاح طلب ردصلاحیت شدند؛ باز فعالان ستادی گرمی و شوق و اشتیاق در مردم بهوجود آوردند و یخها با حضور جوانان اصلاحطلب ذوب شد....
اما در همان انتخابات هم دو کرسی بیشتر نتوانستید کسب کنید.
باید دید که چه اتفاقی درآن انتخابات رخ داد و نیاز به بررسی عمیقی دارد که چرا فقط دو نفر اصلاح طلب وارد شورا شدند. آنچه از نتیجه انتخابات شورای مردم در دست داشتیم؛ بیانگر وضعیتی دیگر بود. با وجود شور و اشتیاق مردم در سطح ملی و استانی؛ انتخابات شورای شهر اصفهان هم با شور وشعف برگزار شد اما هنوز در نتیجه ای که اعلام شد ابهام داریم.
اگر گذشته را رها کنیم و به وضعیت فعلی بپردازیم؛ چه باید کرد که احزاب اصلاح طلب از حالت انفرادی و چند نفره محدود به سوی توسعه تشکیلاتی حرکت کنند؟آیا این اعتقاد فراگیر به گسترش تشکیلات و جذب بدنه عمومی در احزاب اصفهان وجود دارد؟
بله هست. مثلا درانجمن اسلامی معلمان که عضو آن هستم فعالیت های خوب تشکیلات منطقهای و همایش های استانی و محلی دنبال میشود و خیلی از احزاب اصفهان کمابیش این توانایی را دارند اما قبول دارم که فراگیرنیست و باید به سمت تقویت احزاب و انسجام تشکیلاتی در نیروهای وسیع اصلاحطلب به ویِژه در شهرستانها باشیم امروزه کار تشکیلاتی باید با آموزش، ارتقای سطح آگاهی و با بینش و تفکر عمیقهمراه باشد.
برخی معتقدند که مشکلات تشکیلاتی اصلاحطلبان از مسایل فکری و تئوریک آنها نشات میگیرد و چون اتاق فکر خوب و منسجم ندارند؛ کمتر به مسایل فکری و اندیشه های سیاسی میپردازند. به نظر شما اتاقهای فکر اصلاحطلبان اصفهان در این مدت خوب کارکردهاند؟
باید فعالیت اتاق های فکربیشترباشد؛ اما روشهای نشر و گسترش افکار اصلاح طلبانه با همین همایشها و جلسات مشترک و استفاده ازنظرات اندیشمندان ملی و استانی ممکن می شود. از پرتو اتاقهای فکربود که اصلاحات دوام آورد و احزاب توانستند فعالیت کنند و در بستر همایشهای سیاسی و معنوی برخی مسایل مثل آگاهی بخشی را دنبال کنند. اما باید مساله قدری منسجم شود. چرا که اتاق های فکرآنگونه که جامعه انتظار دارد نبوده اند. علاوه بر آن فعالیت حزبی در کشور ما هنوز به حالتی نرسیده که بتوان صد درصد تشکیلاتی عمل کرد.
مثلا در برگزاری همایش غدیر با مسایل و مشکلات فراوانی روبه رو شدیم اما باز آن را برگزار کردیم. اغلب احزاب ما نیز همین حالت را دارند و به مشکلاتی در برگزاری جلسات عمومی خود برخورده اند. اگرچه این مساله جزومطالبات مردم در دولت آقای روحانی بوده و با بازشدن فضا به نظر می رسد که شرایط لازم برای فعالیت تشکل های سیاسی ایجاد شده اما هنوز هم کاملا نمیتوانیم همایش های خود را بدون دردسر برگزار کنیم و مشکلاتی سر راه ما هست که باید حل و فصل شود. مسئولان استان باید در این زمینه کمک کنند تا مشکلات و موانع زیادی که باعث میشود احزاب فعالیت مناسبی نداشته باشند رفع شود.
به نظر شما مکانیسم تصمیم گیری در شورای هماهنگی اصلاحات برای تعیین لیست و کاندیداها چیست؟ صرفا به وزن تشکیلاتی احزاب نگاه میکند و سهمی میدهد؟ برخی معتقدند به احزابی که تشکیلات وسیعی ندارند در مقابل احزاب فراگیر دیگر که تشکیلات منسجم و جمعیت هواداران خوبی دارند به یک اندازه توجه نمیشود و حتی در لیست های نهایی انتخاباتی سهم کمتری میگیرند. مکانیسم چگونه است؟
تجربیات گذشته آن است که احزاب کاندیداهای خود را معرفی می کنند و شورا با تشکیل یک گروه داور، ملاک بندی و ضابطه گذاری میکنند و روی کاندیداها بحث و بررسی میشود و پس از امتیازبندی افراد، آنها را وارد لیست نهایی میکنند. هرچند در این مسیر گفتوگوها و رایزنیهایی هم انجام می شود اما تدوین فهرست نهایی بدون ضابطه نیست.
طی صحبت با نماینده انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی و اصفهان که به تازگی تاسیس شده و مراسم بازگشایی آن نیز لغو شد؛ اعلام شد که آنها تمایلی به عضویت در جبهه اصلاحات ندارند و بر استقلال از احزاب و قدرت تاکید داشتند. نظر شما چیست؟
در اساسنامه شورا برای ورود احزاب و گروههای جدید، تعاریف مشخصی هست که پس از درخواست افراد و گروهها و تسلیم اساسنامه؛چنانچه موضوع درخواست با ضوابط همخوانی داشته باشد از آنها برای عضویت دعوت میشود. هر حزبی در شورای اصلاحات دو نماینده با یک رای دارد. هم اکنون حدود هفده حزب و گروه در شورا فعالیت دارند که در آینده ممکن است درخواستهای جدید ارایه شود و پس از طی مراحل لازم و تایید شورا تعداد اعضا افزایش یابد.
شما به انتخابات آینده مجلس خوشبین هستید؟
ما همیشه خوش بین هستیم. اصلاحطلبان هیچ گاه بدبین نیستند و اگر دست مردم در گزینش باز باشد است و انتخابات با شور وشعف بیشتر وبه نفع جامعه برگزار میشود. همه امید ما برای اصلاح مملکت به صندوقهای رای انتخابات است و گام برداشتن درهمین مسیر است که می تواند تحول به وجودآورد. امیدوارم در ان زمان شرایطی حاصل شده باشد که اصلاحطلبان با خوشحالی وارد شوند که این مساله، به نفع نظام ومملکت است؛مجلسی خوب شکل می گیرد که مشکلات مملکت را به صورت بنیادی حل وفصل کند.
طی سال گذشته از رابطه شورای اصلاحات با نمایندگان عالی دولت در استان به خصوص با استاندار و معاونت سیاسی امنیتی که مجریان اصلی انتخابات هستند؛ رضایت داشتید؟
ما به هرحال تشکر می کنیم که با توجه به مشکلات موجود استان زحمت زیادی میکشند اما انتظارات مردم آنگونه که شاید و باید و با توجه به آنچه آقای روحانی در انتخابات قول داد برآورده نشده و حرکت تغییرات یک مقدار در اصفهان کند است. گلایهها بیشتر از کندی حرکتهاست و در مسیر تغیرات دولت تدبیر وامید باید مدیران خبره گزینش شوند. مانند آنچه در انتخاب اعضای کابینه و شاید استانداران رخ داد. اما انتظار می رفت تغییرات در اصفهان سریعتر و وسیعتر انجام شود. ما گله و شکایتی نداریم اما با توجه به نزدیکی انتخابات بسیاری از شهرستان ها و مناطق انتظارات بیشتری برای تغییردارند و باید با سرعت عمل بیشتر، گلایه و شکایاتی که از دیگران میشنویم کمتر شود.
آقای حجتی! اصلاحطلبان اصفهان از آغاز سال تا کنون همایشهای مختلفی برگزارکردهاند که این مسئله از نظر فعالان اصلاحطلب واقعه خوشایندی است اما به نظر می رسداحزاب اصلاح طلب صرفا به برگزاری همایش و گردهمایی اکتفا کرده اند.
در ابتدا یادآوری کنم شورای هماهنگی جبهه اصلاحات اصفهان مرکب از احزاب و گروههای اصلاحطلبی است که به قانون اساسی جمهوری اسلامی اعتقاد دارند و اززمان ریاست جمهوری آقای خاتمی و دوران اصلاحات شکل گرفته است.در واقع احزاب اصفهان برای همگرایی بیشتر این شورا را تشکیل دادند و جلسات دورهای و برنامههای هماهنگ تدارک میبینند که یکی از آنها همایش عیدغدیر در باغ ابریشم بود. اصلاح طلبان علاوه برآن گردهماییهای مجزا از شورای اصلاحات هم دارند که در چند ماه گذشته و به خصوص در ماه رمضان سخنرانی و پرسش و پاسخ هایی درباره مسایل سیاسی، اجتماعی، مذهبی و اقتصادی را برگزارکردند و پیش از آن در دهه فجر92نیز اولین همایش شورا با حضور چند هزار نفراز اصلاحطلبان برگزارشد. اما در هر حزب و تشکل عضو شورا، برنامههای آموزشی نشست تبادل نظر و...نیزهست و صرفا همایشهای ادواری یا فصلی برگزار نمی شود. من این گونه نگاه نمی کنم.
البته منتقدان عملکرد احزاب اصلاح طلب اصفهان مسایلی مانند انجام فعالیتهای فصلی، عدم توسعه تشکلاتی و بیتوجهی به مسایل آموزش را مطرح کرده اند. طی هشت سال گذشته نیز مشکلات احزاب اصفهان دوچندان شد و به این مسایل دامن زد. ولی الان که سیاست به عرصه عمومی بازگشته و آرامش نسبی در عرصه سیاسی حکمفرماست، نیاز است که احزاب سریعتر و جدیتر به رفع مشکلات زیرساختی خود بپردازند. در صورتی که این مسایل را ما مشاهده نمیکنیم و احزاب هماکنون بیشتر دل نگران انتخابات آینده هستند.
احزاب اصلاح طلب اصفهان با یکدیگر فرق میکنند و همه به یک شیوه رفتار نمی کنند. برخی در دوران 8 ساله احمدی نژاد و با وجود فراز ونشیبهای زیاد عملکرد خوبی داشتند و اگرچه در برخی موارد به آنها مجوز برگزاری همایش یا برنامه های دیگر داده نمی شد اما وقتی در خرداد92 یکباره برنامههای کاندیداهای ریاست جمهوری اعلام شد؛ در بین احزاب اصفهان همگرایی خاصی به وجود آمد که ناگهانی و بدون پیشزمینه نبود. بلکه احزاب علیرغم مشکلات فراوان، اقدامات تشکیلاتی و حزبی خود را انجام میدادند، و شورای اصلاحات نیز در این 8 سال که بیشترین مشکلات را داشت از تبادل نظر و تصمیم سازی و برنامهریزی و اجرا کم نگذاشت.
اگرچه فعالیت احزاب و تشکلها در انتخابات بروز بیشتری دارد. همایش بزرگی در سالن نقش جهان سپاهان برگزار شد و یا در همایش غدیر بیشتر مباحث آموزشی و ارتقای سطح معلومات و بینش و تفکرسیاسی - اجتماعی و اقتصادی اعضا دنبال شد. این مسایل به تدریج دوام داشته اما در انتخابات بیشتر بروز یافته است. هر زمان در انتخابات شورای اسلامی یا مجلس و ریاست جمهوری شرایط مساعدتر بوده؛ اصلاحطلبان با پشتوانه مردمی وسیع خود وارد شده و موفق بوده اند. شاید برخی احزاب خاموش بودند اما برخی هرگز منفعل نشدند.
در گذشته شاهد بوده ایم که جبهه اصلاحات اصفهان در موج ملی یا فرا استانی مثل انتخابات ریاست جمهوری92 یا76 یا80، با استفاده از همگرایی ملی خوب عمل میکند اما در زمینهاستانی یا شهری مثل مجلس یا شورای شهر خوب عمل نکرده است. مثلا در انتخابات شورای چهارم نتوانست به یک لیست مناسب برسد و از پشتوانههای عمومی خود استفاده کند و نهایتا دوسه عضو اصلاح طلب را به شورا فرستاد. هرچند ردصلاحیتهای گسترده تاثیرگذار بود اما اداره ستادها و برنامه ریزی برای تبلیغات چنگی به دل نمیزد. در حالی که در سال92 مدیریت ستادهای انتخاباتی علیرغم فضای خاص آن زمان خیلی بهتر بود و تشتت و پراکندگی نداشت. قبول دارید؟
اصلاحطلبان در دوره سوم شوراها در زمستان سرد و فضای منجمد سیاسی وارد عرصه شدند اما در حالی که تعداد زیادی از بهترین نیروهای اصلاح طلب ردصلاحیت شدند؛ باز فعالان ستادی گرمی و شوق و اشتیاق در مردم بهوجود آوردند و یخها با حضور جوانان اصلاحطلب ذوب شد....
اما در همان انتخابات هم دو کرسی بیشتر نتوانستید کسب کنید.
باید دید که چه اتفاقی درآن انتخابات رخ داد و نیاز به بررسی عمیقی دارد که چرا فقط دو نفر اصلاح طلب وارد شورا شدند. آنچه از نتیجه انتخابات شورای مردم در دست داشتیم؛ بیانگر وضعیتی دیگر بود. با وجود شور و اشتیاق مردم در سطح ملی و استانی؛ انتخابات شورای شهر اصفهان هم با شور وشعف برگزار شد اما هنوز در نتیجه ای که اعلام شد ابهام داریم.
اگر گذشته را رها کنیم و به وضعیت فعلی بپردازیم؛ چه باید کرد که احزاب اصلاح طلب از حالت انفرادی و چند نفره محدود به سوی توسعه تشکیلاتی حرکت کنند؟آیا این اعتقاد فراگیر به گسترش تشکیلات و جذب بدنه عمومی در احزاب اصفهان وجود دارد؟
بله هست. مثلا درانجمن اسلامی معلمان که عضو آن هستم فعالیت های خوب تشکیلات منطقهای و همایش های استانی و محلی دنبال میشود و خیلی از احزاب اصفهان کمابیش این توانایی را دارند اما قبول دارم که فراگیرنیست و باید به سمت تقویت احزاب و انسجام تشکیلاتی در نیروهای وسیع اصلاحطلب به ویِژه در شهرستانها باشیم امروزه کار تشکیلاتی باید با آموزش، ارتقای سطح آگاهی و با بینش و تفکر عمیقهمراه باشد.
برخی معتقدند که مشکلات تشکیلاتی اصلاحطلبان از مسایل فکری و تئوریک آنها نشات میگیرد و چون اتاق فکر خوب و منسجم ندارند؛ کمتر به مسایل فکری و اندیشه های سیاسی میپردازند. به نظر شما اتاقهای فکر اصلاحطلبان اصفهان در این مدت خوب کارکردهاند؟
باید فعالیت اتاق های فکربیشترباشد؛ اما روشهای نشر و گسترش افکار اصلاح طلبانه با همین همایشها و جلسات مشترک و استفاده ازنظرات اندیشمندان ملی و استانی ممکن می شود. از پرتو اتاقهای فکربود که اصلاحات دوام آورد و احزاب توانستند فعالیت کنند و در بستر همایشهای سیاسی و معنوی برخی مسایل مثل آگاهی بخشی را دنبال کنند. اما باید مساله قدری منسجم شود. چرا که اتاق های فکرآنگونه که جامعه انتظار دارد نبوده اند. علاوه بر آن فعالیت حزبی در کشور ما هنوز به حالتی نرسیده که بتوان صد درصد تشکیلاتی عمل کرد.
مثلا در برگزاری همایش غدیر با مسایل و مشکلات فراوانی روبه رو شدیم اما باز آن را برگزار کردیم. اغلب احزاب ما نیز همین حالت را دارند و به مشکلاتی در برگزاری جلسات عمومی خود برخورده اند. اگرچه این مساله جزومطالبات مردم در دولت آقای روحانی بوده و با بازشدن فضا به نظر می رسد که شرایط لازم برای فعالیت تشکل های سیاسی ایجاد شده اما هنوز هم کاملا نمیتوانیم همایش های خود را بدون دردسر برگزار کنیم و مشکلاتی سر راه ما هست که باید حل و فصل شود. مسئولان استان باید در این زمینه کمک کنند تا مشکلات و موانع زیادی که باعث میشود احزاب فعالیت مناسبی نداشته باشند رفع شود.
به نظر شما مکانیسم تصمیم گیری در شورای هماهنگی اصلاحات برای تعیین لیست و کاندیداها چیست؟ صرفا به وزن تشکیلاتی احزاب نگاه میکند و سهمی میدهد؟ برخی معتقدند به احزابی که تشکیلات وسیعی ندارند در مقابل احزاب فراگیر دیگر که تشکیلات منسجم و جمعیت هواداران خوبی دارند به یک اندازه توجه نمیشود و حتی در لیست های نهایی انتخاباتی سهم کمتری میگیرند. مکانیسم چگونه است؟
تجربیات گذشته آن است که احزاب کاندیداهای خود را معرفی می کنند و شورا با تشکیل یک گروه داور، ملاک بندی و ضابطه گذاری میکنند و روی کاندیداها بحث و بررسی میشود و پس از امتیازبندی افراد، آنها را وارد لیست نهایی میکنند. هرچند در این مسیر گفتوگوها و رایزنیهایی هم انجام می شود اما تدوین فهرست نهایی بدون ضابطه نیست.
طی صحبت با نماینده انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی و اصفهان که به تازگی تاسیس شده و مراسم بازگشایی آن نیز لغو شد؛ اعلام شد که آنها تمایلی به عضویت در جبهه اصلاحات ندارند و بر استقلال از احزاب و قدرت تاکید داشتند. نظر شما چیست؟
در اساسنامه شورا برای ورود احزاب و گروههای جدید، تعاریف مشخصی هست که پس از درخواست افراد و گروهها و تسلیم اساسنامه؛چنانچه موضوع درخواست با ضوابط همخوانی داشته باشد از آنها برای عضویت دعوت میشود. هر حزبی در شورای اصلاحات دو نماینده با یک رای دارد. هم اکنون حدود هفده حزب و گروه در شورا فعالیت دارند که در آینده ممکن است درخواستهای جدید ارایه شود و پس از طی مراحل لازم و تایید شورا تعداد اعضا افزایش یابد.
شما به انتخابات آینده مجلس خوشبین هستید؟
ما همیشه خوش بین هستیم. اصلاحطلبان هیچ گاه بدبین نیستند و اگر دست مردم در گزینش باز باشد است و انتخابات با شور وشعف بیشتر وبه نفع جامعه برگزار میشود. همه امید ما برای اصلاح مملکت به صندوقهای رای انتخابات است و گام برداشتن درهمین مسیر است که می تواند تحول به وجودآورد. امیدوارم در ان زمان شرایطی حاصل شده باشد که اصلاحطلبان با خوشحالی وارد شوند که این مساله، به نفع نظام ومملکت است؛مجلسی خوب شکل می گیرد که مشکلات مملکت را به صورت بنیادی حل وفصل کند.
طی سال گذشته از رابطه شورای اصلاحات با نمایندگان عالی دولت در استان به خصوص با استاندار و معاونت سیاسی امنیتی که مجریان اصلی انتخابات هستند؛ رضایت داشتید؟
ما به هرحال تشکر می کنیم که با توجه به مشکلات موجود استان زحمت زیادی میکشند اما انتظارات مردم آنگونه که شاید و باید و با توجه به آنچه آقای روحانی در انتخابات قول داد برآورده نشده و حرکت تغییرات یک مقدار در اصفهان کند است. گلایهها بیشتر از کندی حرکتهاست و در مسیر تغیرات دولت تدبیر وامید باید مدیران خبره گزینش شوند. مانند آنچه در انتخاب اعضای کابینه و شاید استانداران رخ داد. اما انتظار می رفت تغییرات در اصفهان سریعتر و وسیعتر انجام شود. ما گله و شکایتی نداریم اما با توجه به نزدیکی انتخابات بسیاری از شهرستان ها و مناطق انتظارات بیشتری برای تغییردارند و باید با سرعت عمل بیشتر، گلایه و شکایاتی که از دیگران میشنویم کمتر شود.
در ابتدا یادآوری کنم شورای هماهنگی جبهه اصلاحات اصفهان مرکب از احزاب و گروههای اصلاحطلبی است که به قانون اساسی جمهوری اسلامی اعتقاد دارند و اززمان ریاست جمهوری آقای خاتمی و دوران اصلاحات شکل گرفته است.در واقع احزاب اصفهان برای همگرایی بیشتر این شورا را تشکیل دادند و جلسات دورهای و برنامههای هماهنگ تدارک میبینند که یکی از آنها همایش عیدغدیر در باغ ابریشم بود. اصلاح طلبان علاوه برآن گردهماییهای مجزا از شورای اصلاحات هم دارند که در چند ماه گذشته و به خصوص در ماه رمضان سخنرانی و پرسش و پاسخ هایی درباره مسایل سیاسی، اجتماعی، مذهبی و اقتصادی را برگزارکردند و پیش از آن در دهه فجر92نیز اولین همایش شورا با حضور چند هزار نفراز اصلاحطلبان برگزارشد. اما در هر حزب و تشکل عضو شورا، برنامههای آموزشی نشست تبادل نظر و...نیزهست و صرفا همایشهای ادواری یا فصلی برگزار نمی شود. من این گونه نگاه نمی کنم.
البته منتقدان عملکرد احزاب اصلاح طلب اصفهان مسایلی مانند انجام فعالیتهای فصلی، عدم توسعه تشکلاتی و بیتوجهی به مسایل آموزش را مطرح کرده اند. طی هشت سال گذشته نیز مشکلات احزاب اصفهان دوچندان شد و به این مسایل دامن زد. ولی الان که سیاست به عرصه عمومی بازگشته و آرامش نسبی در عرصه سیاسی حکمفرماست، نیاز است که احزاب سریعتر و جدیتر به رفع مشکلات زیرساختی خود بپردازند. در صورتی که این مسایل را ما مشاهده نمیکنیم و احزاب هماکنون بیشتر دل نگران انتخابات آینده هستند.
احزاب اصلاح طلب اصفهان با یکدیگر فرق میکنند و همه به یک شیوه رفتار نمی کنند. برخی در دوران 8 ساله احمدی نژاد و با وجود فراز ونشیبهای زیاد عملکرد خوبی داشتند و اگرچه در برخی موارد به آنها مجوز برگزاری همایش یا برنامه های دیگر داده نمی شد اما وقتی در خرداد92 یکباره برنامههای کاندیداهای ریاست جمهوری اعلام شد؛ در بین احزاب اصفهان همگرایی خاصی به وجود آمد که ناگهانی و بدون پیشزمینه نبود. بلکه احزاب علیرغم مشکلات فراوان، اقدامات تشکیلاتی و حزبی خود را انجام میدادند، و شورای اصلاحات نیز در این 8 سال که بیشترین مشکلات را داشت از تبادل نظر و تصمیم سازی و برنامهریزی و اجرا کم نگذاشت.
اگرچه فعالیت احزاب و تشکلها در انتخابات بروز بیشتری دارد. همایش بزرگی در سالن نقش جهان سپاهان برگزار شد و یا در همایش غدیر بیشتر مباحث آموزشی و ارتقای سطح معلومات و بینش و تفکرسیاسی - اجتماعی و اقتصادی اعضا دنبال شد. این مسایل به تدریج دوام داشته اما در انتخابات بیشتر بروز یافته است. هر زمان در انتخابات شورای اسلامی یا مجلس و ریاست جمهوری شرایط مساعدتر بوده؛ اصلاحطلبان با پشتوانه مردمی وسیع خود وارد شده و موفق بوده اند. شاید برخی احزاب خاموش بودند اما برخی هرگز منفعل نشدند.
در گذشته شاهد بوده ایم که جبهه اصلاحات اصفهان در موج ملی یا فرا استانی مثل انتخابات ریاست جمهوری92 یا76 یا80، با استفاده از همگرایی ملی خوب عمل میکند اما در زمینهاستانی یا شهری مثل مجلس یا شورای شهر خوب عمل نکرده است. مثلا در انتخابات شورای چهارم نتوانست به یک لیست مناسب برسد و از پشتوانههای عمومی خود استفاده کند و نهایتا دوسه عضو اصلاح طلب را به شورا فرستاد. هرچند ردصلاحیتهای گسترده تاثیرگذار بود اما اداره ستادها و برنامه ریزی برای تبلیغات چنگی به دل نمیزد. در حالی که در سال92 مدیریت ستادهای انتخاباتی علیرغم فضای خاص آن زمان خیلی بهتر بود و تشتت و پراکندگی نداشت. قبول دارید؟
اصلاحطلبان در دوره سوم شوراها در زمستان سرد و فضای منجمد سیاسی وارد عرصه شدند اما در حالی که تعداد زیادی از بهترین نیروهای اصلاح طلب ردصلاحیت شدند؛ باز فعالان ستادی گرمی و شوق و اشتیاق در مردم بهوجود آوردند و یخها با حضور جوانان اصلاحطلب ذوب شد....
اما در همان انتخابات هم دو کرسی بیشتر نتوانستید کسب کنید.
باید دید که چه اتفاقی درآن انتخابات رخ داد و نیاز به بررسی عمیقی دارد که چرا فقط دو نفر اصلاح طلب وارد شورا شدند. آنچه از نتیجه انتخابات شورای مردم در دست داشتیم؛ بیانگر وضعیتی دیگر بود. با وجود شور و اشتیاق مردم در سطح ملی و استانی؛ انتخابات شورای شهر اصفهان هم با شور وشعف برگزار شد اما هنوز در نتیجه ای که اعلام شد ابهام داریم.
اگر گذشته را رها کنیم و به وضعیت فعلی بپردازیم؛ چه باید کرد که احزاب اصلاح طلب از حالت انفرادی و چند نفره محدود به سوی توسعه تشکیلاتی حرکت کنند؟آیا این اعتقاد فراگیر به گسترش تشکیلات و جذب بدنه عمومی در احزاب اصفهان وجود دارد؟
بله هست. مثلا درانجمن اسلامی معلمان که عضو آن هستم فعالیت های خوب تشکیلات منطقهای و همایش های استانی و محلی دنبال میشود و خیلی از احزاب اصفهان کمابیش این توانایی را دارند اما قبول دارم که فراگیرنیست و باید به سمت تقویت احزاب و انسجام تشکیلاتی در نیروهای وسیع اصلاحطلب به ویِژه در شهرستانها باشیم امروزه کار تشکیلاتی باید با آموزش، ارتقای سطح آگاهی و با بینش و تفکر عمیقهمراه باشد.
برخی معتقدند که مشکلات تشکیلاتی اصلاحطلبان از مسایل فکری و تئوریک آنها نشات میگیرد و چون اتاق فکر خوب و منسجم ندارند؛ کمتر به مسایل فکری و اندیشه های سیاسی میپردازند. به نظر شما اتاقهای فکر اصلاحطلبان اصفهان در این مدت خوب کارکردهاند؟
باید فعالیت اتاق های فکربیشترباشد؛ اما روشهای نشر و گسترش افکار اصلاح طلبانه با همین همایشها و جلسات مشترک و استفاده ازنظرات اندیشمندان ملی و استانی ممکن می شود. از پرتو اتاقهای فکربود که اصلاحات دوام آورد و احزاب توانستند فعالیت کنند و در بستر همایشهای سیاسی و معنوی برخی مسایل مثل آگاهی بخشی را دنبال کنند. اما باید مساله قدری منسجم شود. چرا که اتاق های فکرآنگونه که جامعه انتظار دارد نبوده اند. علاوه بر آن فعالیت حزبی در کشور ما هنوز به حالتی نرسیده که بتوان صد درصد تشکیلاتی عمل کرد.
مثلا در برگزاری همایش غدیر با مسایل و مشکلات فراوانی روبه رو شدیم اما باز آن را برگزار کردیم. اغلب احزاب ما نیز همین حالت را دارند و به مشکلاتی در برگزاری جلسات عمومی خود برخورده اند. اگرچه این مساله جزومطالبات مردم در دولت آقای روحانی بوده و با بازشدن فضا به نظر می رسد که شرایط لازم برای فعالیت تشکل های سیاسی ایجاد شده اما هنوز هم کاملا نمیتوانیم همایش های خود را بدون دردسر برگزار کنیم و مشکلاتی سر راه ما هست که باید حل و فصل شود. مسئولان استان باید در این زمینه کمک کنند تا مشکلات و موانع زیادی که باعث میشود احزاب فعالیت مناسبی نداشته باشند رفع شود.
به نظر شما مکانیسم تصمیم گیری در شورای هماهنگی اصلاحات برای تعیین لیست و کاندیداها چیست؟ صرفا به وزن تشکیلاتی احزاب نگاه میکند و سهمی میدهد؟ برخی معتقدند به احزابی که تشکیلات وسیعی ندارند در مقابل احزاب فراگیر دیگر که تشکیلات منسجم و جمعیت هواداران خوبی دارند به یک اندازه توجه نمیشود و حتی در لیست های نهایی انتخاباتی سهم کمتری میگیرند. مکانیسم چگونه است؟
تجربیات گذشته آن است که احزاب کاندیداهای خود را معرفی می کنند و شورا با تشکیل یک گروه داور، ملاک بندی و ضابطه گذاری میکنند و روی کاندیداها بحث و بررسی میشود و پس از امتیازبندی افراد، آنها را وارد لیست نهایی میکنند. هرچند در این مسیر گفتوگوها و رایزنیهایی هم انجام می شود اما تدوین فهرست نهایی بدون ضابطه نیست.
طی صحبت با نماینده انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی و اصفهان که به تازگی تاسیس شده و مراسم بازگشایی آن نیز لغو شد؛ اعلام شد که آنها تمایلی به عضویت در جبهه اصلاحات ندارند و بر استقلال از احزاب و قدرت تاکید داشتند. نظر شما چیست؟
در اساسنامه شورا برای ورود احزاب و گروههای جدید، تعاریف مشخصی هست که پس از درخواست افراد و گروهها و تسلیم اساسنامه؛چنانچه موضوع درخواست با ضوابط همخوانی داشته باشد از آنها برای عضویت دعوت میشود. هر حزبی در شورای اصلاحات دو نماینده با یک رای دارد. هم اکنون حدود هفده حزب و گروه در شورا فعالیت دارند که در آینده ممکن است درخواستهای جدید ارایه شود و پس از طی مراحل لازم و تایید شورا تعداد اعضا افزایش یابد.
شما به انتخابات آینده مجلس خوشبین هستید؟
ما همیشه خوش بین هستیم. اصلاحطلبان هیچ گاه بدبین نیستند و اگر دست مردم در گزینش باز باشد است و انتخابات با شور وشعف بیشتر وبه نفع جامعه برگزار میشود. همه امید ما برای اصلاح مملکت به صندوقهای رای انتخابات است و گام برداشتن درهمین مسیر است که می تواند تحول به وجودآورد. امیدوارم در ان زمان شرایطی حاصل شده باشد که اصلاحطلبان با خوشحالی وارد شوند که این مساله، به نفع نظام ومملکت است؛مجلسی خوب شکل می گیرد که مشکلات مملکت را به صورت بنیادی حل وفصل کند.
طی سال گذشته از رابطه شورای اصلاحات با نمایندگان عالی دولت در استان به خصوص با استاندار و معاونت سیاسی امنیتی که مجریان اصلی انتخابات هستند؛ رضایت داشتید؟
ما به هرحال تشکر می کنیم که با توجه به مشکلات موجود استان زحمت زیادی میکشند اما انتظارات مردم آنگونه که شاید و باید و با توجه به آنچه آقای روحانی در انتخابات قول داد برآورده نشده و حرکت تغییرات یک مقدار در اصفهان کند است. گلایهها بیشتر از کندی حرکتهاست و در مسیر تغیرات دولت تدبیر وامید باید مدیران خبره گزینش شوند. مانند آنچه در انتخاب اعضای کابینه و شاید استانداران رخ داد. اما انتظار می رفت تغییرات در اصفهان سریعتر و وسیعتر انجام شود. ما گله و شکایتی نداریم اما با توجه به نزدیکی انتخابات بسیاری از شهرستان ها و مناطق انتظارات بیشتری برای تغییردارند و باید با سرعت عمل بیشتر، گلایه و شکایاتی که از دیگران میشنویم کمتر شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.