|

گزارش «شرق» از امکانات «NICU» در بیمارستان‌های شهر

تولد زیر سایه مرگ

طیبه حیدری : گفته‌اند رستم جهان‌پهلوان ایرانی با انجام عمل سزارین به دنیا آمده ‌است. این اتفاق را برای سزار، قیصر روم در جهان باستان نیز نقل می‌کنند و ریشه نام سزارین هم از رُستَم‌زایی یا رُستَمینه گرفته شده است. درباره چگونگی به‌دنیاآمدن رستم در اشعار حکیم ابوالقاسم فردوسی در شاهنامه آمده که رودابه همسر زال دچار درد شدید زایمان شد و نتوانست طفل را به دنیا آورد. زال برای حل این مشکل و نجات جان همسر و فرزندش از سیمرغ کمک می‌خواهد و این پرنده‌ افسانه‌ای روشی که امروز به سزارین شهرت دارد را به زال آموزش می‌دهد: «وزو بچه شیر بیرون کشید / همه پهلو ماه در خون کشید» و به این‌ترتیب رستم ، سالم به دنیا آمد و رودابه نیز زنده ماند. وجود این داستان در شاهنامه فردوسی، مشخص می‌کند این شیوه‌ زایمان در ایران، قدمتی هزاران‌ساله دارد؛ اما با این حال همچنان در هزاره سوم هم نوزادانی هستند که پس از به‌دنیاآمدن با مرگ دست‌وپنجه نرم می‌کنند. در بیست‌وششم اردیبهشت 93 ساعت 11:15 دقیقه صبح در بیمارستان خصوصی امام سجاد صدای نوزادان به‌ دنیا آمده لبخند را به لب پرستاران خسته می‌نشاند. دینا به صورت سزارین به دنیا آمد. عمل سزارین به تشخیص دکتر متخصص صورت گرفته بود. ولی دینا با اولین تغذیه با شیر مادر دچار خفگی شد. عمه دینا سراسیمه او را به پرستار نشان می‌دهد. اقدامات لازم توسط پزشک متخصص کودک انجام و برای دومین‌بار دینا ساکشن شد که برای تخلیه آب باقی‌مانده در ریه نوزادان انجام می‌شود اما این نفس‌تنگی ادامه داشت. در ساعت چهار بعدازظهر سرپرستار دینا را با پوستی کبود به دست پدر دینا داد و گفت: «در این بیمارستان کاری نمی‌توان برای دینا انجام دهند. زیرا امکانات کامل بخش «NICU»* را ندارند. نزدیک بود نداشتن امکانات «NICU» باعث شود تمامی شادی‌ای که از تولد دینا در بین خانواده‌اش به وجود آمده بود به‌یکباره فرو بنشیند ولی پزشک متخصص کودک با کلنجار و خواهش، با مسوولیت خود از بیمارستان امام حسین پذیرش گرفت. قبولی این پذیرش پنج ساعت طول کشید؛ البته که بیمارستان باید تخت خالی و توانایی سرویس‌دهی به نوزاد را داشته باشد. در ساعت 9 شب دینا را با آمبولانس به بیمارستان امام حسین منتقل کردند و هزینه تمامی این انتقال‌ها برعهده خانواده دینا بود. با بستری‌شدن دینا در بخشNICU رنگ پوست دینا روبه بهبودی رفت و نجات یافت. سرپرستار بیمارستان امام حسین می‌گوید: «از بیمارستان‌های خصوصی دیگر نیز هر روزه 10 تا 15 نوزاد بدحال به این بیمارستان منتقل می‌شود. تنها به‌علت نداشتن امکانات کافی برای سرویس‌دهی به نوزادان.» در همان روز دو نوزاد دوقلو که به علت نارسایی کلیه به بیمارستان امام حسین منتقل شده بودند در مسیر انتقال یکی از دوقلوها فوت و دیگری با یک هفته بستری‌بودن در بیمارستان بهبود پیدا کرد. «سهیلا نانکلی» متخصص زنان در رابطه با سزارین و زایمان طبیعی به «شرق» گفت: ما سعی می‌کنیم زایمان طبیعی را به هر شکلی ترویج دهیم. حتی با رایگان‌کردن زایمان طبیعی در بیمارستان‌ها این امر برای حمایت از زایمان طبیعی و بالابردن آمار صورت گرفته است. با این وجود زایمان سزارین در بیمارستان‌های خصوصی بیشتر انجام می‌شود و بیمارانی که برای سزارین به مراکز و مطب‌ها مراجعه می‌کنند کسانی هستند که دلایلی برای سزارین دارند: یا جنین درشت است یا اینکه خطری برای مادر و فرزند وجود دارد. فردی که وارد بیمارستان خصوصی می‌شود انتظار سرویس‌های بهتری هم دارد اما متاسفانه به دلایل مختلف، سرویس‌دهی به خوبی انجام نمی‌شود.» نانکلی درباره بخش NICU در بیمارستان‌ها می‌گوید: نداشتن بخش NICU در بیمارستان‌ها مشکل اساسی ماست متاسفانه ما NICU در هیچ بیمارستان خصوصی‌ای نداریم البته در بیمارستان بیستون در حال راه‌اندازی است. حالا ممکن است یک نوزاد کامل باشد ولی درصدی از این بچه‌ها دچار اختلالات تنفسی می‌شوند و بیمارستانی مانند بیستون امکاناتش در حد بچه‌هایی است که ضایعات جزیی دارند و اگر نوزادان بدحال شوند باید به بیمارستان‌های امام‌رضا، امام‌حسین، یا دکتر محمد کرمانشاهی، جایی که بخش NICU یعنی مراقبت‌های ویژه نوزادان را دارند منتقل شوند. بسیاری از بیماران که تحت‌نظر من هستند می‌خواهند که خود من نوزاد را به دنیا بیاورم ولی به دلیل امکان به‌وجود‌آمدن مشکل قبل از زایمان از بیمار می‌خواهم به بیمارستانی برود که امکانات کامل را داشته باشد. من نمی‌توانم در بیمارستان‌هایی که جزو قراردادم نیستند کار کنم و خانواده‌ها دچار در‌گیری ‌مانند انتقال نوزاد به بیمارستان مجهزتر نشوند. نانکلی در مورد زایمان‌های بی‌درد گفت: «در این نوع زایمان درد مادر بسیار کاهش پیدا می‌کند. ولی متاسفانه در حال حاضر به دلیل نداشتن امکانات، پزشک بیهوشی فیکس که کامل روی سر مادر حضور داشته باشد و اتاق عمل آماده که هر لحظه اگر اتفاقی افتاد بیمار به اتاق عمل منتقل شود، این نوع زایمان وجود ندارد تا پزشک با احساس امنیت بتواند زایمان بی‌درد را به بیمارانش القا و ترغیب کند.»نانکلی در مورد نقش خانواده‌ها در عمل سزارین گفت: «بله خانواده‌ها ممکن است در مورد عمل سزارین تاثیر‌گذار باشند. یک مادر ممکن است از زایمان بترسد، با وجود تمام آموزش‌هایی که به مادران داده می‌شود. اگر به علت استرس هورمون‌های لازم که باعث پیشرفت زایمان می‌شود ایجاد نشود، زایمان خطرناک و سختی اتفاق می‌افتد و ممکن است عوارضش از سزارین هم بد‌تر باشد. از نظر من روح و روان مادر برای پذیرش روند زایمان نقش مهمی دارد. سزارین برای بچه ضرری ندارد. البته که باید درست تشخیص داده شود که چه زمانی بچه به دنیا بیاید که نارس نباشد. نفس‌تنگی در نوزادان سزارین از نوزادان طبیعی بیشتر است. اما در مجموع، عمل سزارین خطر زیادی برای نوزادان ندارد. عوارض برای مادر بیشتر است. به هر حال جراحی می‌شود و خطر عفونت بالاتر است و... زایمان طبیعی از دیدگاه من که 20سال تجربه دارم زمانی موفق خواهد بود که اندازه بچه مناسب باشد، بچه قرارش درست باشد، لگن مادر اندازه خوبی داشته باشه و در معاینات در ماه آخر به عنوان پزشک احساس کنید که زایمان موفق است درست خواهد بود در غیر این صورت خاطرات بدی را برای مادر در ذهنش برجای می‌گذارد. شاید بهتر باشد تا فکری جدی از سوی مسوولان به حال امکانات بیمارستان می‌شد که قبل از انتخاب بیمارستان از کامل‌بودن امکانات بیمارستان مطمئن باشیم.»
* «NICU» یا مراقبت‌های ویژه نوزادان (neonatal intensive care unit) بخشی است که تجهیزات مخصوص نوزادان و کادر بیمارستانی را که مهارت ویژه‌ای در مراقبت از نوزادان دارند شامل می‌شود.
طیبه حیدری : گفته‌اند رستم جهان‌پهلوان ایرانی با انجام عمل سزارین به دنیا آمده ‌است. این اتفاق را برای سزار، قیصر روم در جهان باستان نیز نقل می‌کنند و ریشه نام سزارین هم از رُستَم‌زایی یا رُستَمینه گرفته شده است. درباره چگونگی به‌دنیاآمدن رستم در اشعار حکیم ابوالقاسم فردوسی در شاهنامه آمده که رودابه همسر زال دچار درد شدید زایمان شد و نتوانست طفل را به دنیا آورد. زال برای حل این مشکل و نجات جان همسر و فرزندش از سیمرغ کمک می‌خواهد و این پرنده‌ افسانه‌ای روشی که امروز به سزارین شهرت دارد را به زال آموزش می‌دهد: «وزو بچه شیر بیرون کشید / همه پهلو ماه در خون کشید» و به این‌ترتیب رستم ، سالم به دنیا آمد و رودابه نیز زنده ماند. وجود این داستان در شاهنامه فردوسی، مشخص می‌کند این شیوه‌ زایمان در ایران، قدمتی هزاران‌ساله دارد؛ اما با این حال همچنان در هزاره سوم هم نوزادانی هستند که پس از به‌دنیاآمدن با مرگ دست‌وپنجه نرم می‌کنند. در بیست‌وششم اردیبهشت 93 ساعت 11:15 دقیقه صبح در بیمارستان خصوصی امام سجاد صدای نوزادان به‌ دنیا آمده لبخند را به لب پرستاران خسته می‌نشاند. دینا به صورت سزارین به دنیا آمد. عمل سزارین به تشخیص دکتر متخصص صورت گرفته بود. ولی دینا با اولین تغذیه با شیر مادر دچار خفگی شد. عمه دینا سراسیمه او را به پرستار نشان می‌دهد. اقدامات لازم توسط پزشک متخصص کودک انجام و برای دومین‌بار دینا ساکشن شد که برای تخلیه آب باقی‌مانده در ریه نوزادان انجام می‌شود اما این نفس‌تنگی ادامه داشت. در ساعت چهار بعدازظهر سرپرستار دینا را با پوستی کبود به دست پدر دینا داد و گفت: «در این بیمارستان کاری نمی‌توان برای دینا انجام دهند. زیرا امکانات کامل بخش «NICU»* را ندارند. نزدیک بود نداشتن امکانات «NICU» باعث شود تمامی شادی‌ای که از تولد دینا در بین خانواده‌اش به وجود آمده بود به‌یکباره فرو بنشیند ولی پزشک متخصص کودک با کلنجار و خواهش، با مسوولیت خود از بیمارستان امام حسین پذیرش گرفت. قبولی این پذیرش پنج ساعت طول کشید؛ البته که بیمارستان باید تخت خالی و توانایی سرویس‌دهی به نوزاد را داشته باشد. در ساعت 9 شب دینا را با آمبولانس به بیمارستان امام حسین منتقل کردند و هزینه تمامی این انتقال‌ها برعهده خانواده دینا بود. با بستری‌شدن دینا در بخشNICU رنگ پوست دینا روبه بهبودی رفت و نجات یافت. سرپرستار بیمارستان امام حسین می‌گوید: «از بیمارستان‌های خصوصی دیگر نیز هر روزه 10 تا 15 نوزاد بدحال به این بیمارستان منتقل می‌شود. تنها به‌علت نداشتن امکانات کافی برای سرویس‌دهی به نوزادان.» در همان روز دو نوزاد دوقلو که به علت نارسایی کلیه به بیمارستان امام حسین منتقل شده بودند در مسیر انتقال یکی از دوقلوها فوت و دیگری با یک هفته بستری‌بودن در بیمارستان بهبود پیدا کرد. «سهیلا نانکلی» متخصص زنان در رابطه با سزارین و زایمان طبیعی به «شرق» گفت: ما سعی می‌کنیم زایمان طبیعی را به هر شکلی ترویج دهیم. حتی با رایگان‌کردن زایمان طبیعی در بیمارستان‌ها این امر برای حمایت از زایمان طبیعی و بالابردن آمار صورت گرفته است. با این وجود زایمان سزارین در بیمارستان‌های خصوصی بیشتر انجام می‌شود و بیمارانی که برای سزارین به مراکز و مطب‌ها مراجعه می‌کنند کسانی هستند که دلایلی برای سزارین دارند: یا جنین درشت است یا اینکه خطری برای مادر و فرزند وجود دارد. فردی که وارد بیمارستان خصوصی می‌شود انتظار سرویس‌های بهتری هم دارد اما متاسفانه به دلایل مختلف، سرویس‌دهی به خوبی انجام نمی‌شود.» نانکلی درباره بخش NICU در بیمارستان‌ها می‌گوید: نداشتن بخش NICU در بیمارستان‌ها مشکل اساسی ماست متاسفانه ما NICU در هیچ بیمارستان خصوصی‌ای نداریم البته در بیمارستان بیستون در حال راه‌اندازی است. حالا ممکن است یک نوزاد کامل باشد ولی درصدی از این بچه‌ها دچار اختلالات تنفسی می‌شوند و بیمارستانی مانند بیستون امکاناتش در حد بچه‌هایی است که ضایعات جزیی دارند و اگر نوزادان بدحال شوند باید به بیمارستان‌های امام‌رضا، امام‌حسین، یا دکتر محمد کرمانشاهی، جایی که بخش NICU یعنی مراقبت‌های ویژه نوزادان را دارند منتقل شوند. بسیاری از بیماران که تحت‌نظر من هستند می‌خواهند که خود من نوزاد را به دنیا بیاورم ولی به دلیل امکان به‌وجود‌آمدن مشکل قبل از زایمان از بیمار می‌خواهم به بیمارستانی برود که امکانات کامل را داشته باشد. من نمی‌توانم در بیمارستان‌هایی که جزو قراردادم نیستند کار کنم و خانواده‌ها دچار در‌گیری ‌مانند انتقال نوزاد به بیمارستان مجهزتر نشوند. نانکلی در مورد زایمان‌های بی‌درد گفت: «در این نوع زایمان درد مادر بسیار کاهش پیدا می‌کند. ولی متاسفانه در حال حاضر به دلیل نداشتن امکانات، پزشک بیهوشی فیکس که کامل روی سر مادر حضور داشته باشد و اتاق عمل آماده که هر لحظه اگر اتفاقی افتاد بیمار به اتاق عمل منتقل شود، این نوع زایمان وجود ندارد تا پزشک با احساس امنیت بتواند زایمان بی‌درد را به بیمارانش القا و ترغیب کند.»نانکلی در مورد نقش خانواده‌ها در عمل سزارین گفت: «بله خانواده‌ها ممکن است در مورد عمل سزارین تاثیر‌گذار باشند. یک مادر ممکن است از زایمان بترسد، با وجود تمام آموزش‌هایی که به مادران داده می‌شود. اگر به علت استرس هورمون‌های لازم که باعث پیشرفت زایمان می‌شود ایجاد نشود، زایمان خطرناک و سختی اتفاق می‌افتد و ممکن است عوارضش از سزارین هم بد‌تر باشد. از نظر من روح و روان مادر برای پذیرش روند زایمان نقش مهمی دارد. سزارین برای بچه ضرری ندارد. البته که باید درست تشخیص داده شود که چه زمانی بچه به دنیا بیاید که نارس نباشد. نفس‌تنگی در نوزادان سزارین از نوزادان طبیعی بیشتر است. اما در مجموع، عمل سزارین خطر زیادی برای نوزادان ندارد. عوارض برای مادر بیشتر است. به هر حال جراحی می‌شود و خطر عفونت بالاتر است و... زایمان طبیعی از دیدگاه من که 20سال تجربه دارم زمانی موفق خواهد بود که اندازه بچه مناسب باشد، بچه قرارش درست باشد، لگن مادر اندازه خوبی داشته باشه و در معاینات در ماه آخر به عنوان پزشک احساس کنید که زایمان موفق است درست خواهد بود در غیر این صورت خاطرات بدی را برای مادر در ذهنش برجای می‌گذارد. شاید بهتر باشد تا فکری جدی از سوی مسوولان به حال امکانات بیمارستان می‌شد که قبل از انتخاب بیمارستان از کامل‌بودن امکانات بیمارستان مطمئن باشیم.»
* «NICU» یا مراقبت‌های ویژه نوزادان (neonatal intensive care unit) بخشی است که تجهیزات مخصوص نوزادان و کادر بیمارستانی را که مهارت ویژه‌ای در مراقبت از نوزادان دارند شامل می‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.