نگاهی به فعالیت و حضور تشکلهای سیاسی در استان
سراب احزاب
روزبه حبیبیان: تمایل دیرینه انسان برای کسب مطالبات و نیازها در طول تاریخ، به گسترش فرهنگ ایجاد تشکل و گروه در عرصههای مختلف زندگی و در معنای امروزی آن حزب منجر شده است تا بتواند با تصرف دستگاه قدرت حاکم، اندیشهها و ایدههای خود را در سایر عرصهها به عملرسانیده و اکثریت را مجاب یا با ابزارهای موجود در حاکمیت، دیگران را به پذیرش روش خود وادار کند. هدف نهایی هر فعالیت حزبی در نهایت کسب قدرت سیاسی است.
ایران بعد از دوم خرداد و تولدی دیگر
شاید بتوان گفت که در ایران پس از پیروزی جریان اصلاحطلب در دوم خرداد 1376تلاش برای گسترش آزادیهای سیاسی و افزایش نقش مردم در ساختار اداره امور به صورت جدیتری آغاز شد. همزمان با حضور اصلاحطلبان در نقش دولت مستقر، شور فعالیت تشکیلاتی با موضوع سیاست بالا گرفت. در کرمانشاه نیز روند دریافت مجوزها و ایجاد تشکلهای سیاسی آغاز شد و با رشد جریان اصلاحطلبی در ایران، سرعت گرفت و رونق یافت. اما پس از انتخاب محمود احمدینژاد به عنوان رییس دولت در سال 1384 روند خاموشی احزاب مخالف آغاز شد و پروسه اعطای مجوز تاسیس حزب کند و علیالخصوص برای احزاب اصلاحطلب تقریبا متوقف شد.
نگاه بدبینانه به مطبوعات منتقد افزایش یافت و در حوزههای منطقهای و استانی فعالیت احزاب فصلی و محدود به حمایتهای آرام و اعلاممواضع در فواصل برگزاری انتخابات مختلف شد. هر اعلامموضع رسمی و انتقاد احزاب مخالف از عملکرد رییس دولت و مجموعه تحتاختیارش به جریانسازی و کارشکنی در کار دولت تعبیر شد. توقیف و تذکر به نشریات شدت یافت. پس از دور دوم فعالیت دولت در سال 1388 فشار فزایندهای برای حذف برخی احزاب اصلاحطلب شدت گرفت و شخصیتها و جریانها، یکی پس از دیگری یا به اجبار یا به اختیار خاموشی گزیدند. حلقه محاصره آنقدر تنگ شد که صدای انتقاد برخی احزاب اصولگرای میانهرو و شخصیتهایی که پیش از این از محمود احمدینژاد حمایت کرده بودند نیز بلند شد. در کرمانشاه نیز متاثر از همین فضا، فعالیتهای حزبی به خاموشی گرایید .
امید به بیداری
با نزدیکشدن به انتخابات 92، احزاب باقیمانده دست به سازماندهیهای مجدد زدند. حالا دیگر حلقه محاصره فعالیت برای احزاب باز شده بود اما کامل نشکسته بود. بازار جلسات، رایزنیها، قولوقرارها در دو طیف گرم شد. پس از انصراف عارف تقریبا آشکار شده بود گزینه موردحمایت احزاب اصلاحطلب حسن روحانی است. حمایت خاتمی و هاشمی از این کاندیدا حجت را برای احزاب اصلاحطلبی که در دفاع از حسن روحانی مردد بودند، تمام کرد.
اما تا دقایق آخر در کرمانشاه، چه اغلب احزاب محلی و چه شعبات احزاب کشوری، در حمایت از حسن روحانی مردد بودند؛ نکتهای که تردید احزاب را در کرمانشاه در حمایت از حسن روحانی افزایش داده بود انتصاب رییس ستاد حسن روحانی در کرمانشاه بود که خیلی به مذاق احزاب و فعالان اصلاحطلب خوش نیامد!
اما مردم انتخاب خود را آگاهانهتر از احزاب انجام داده بودند و در تحلیل شرایط از احزاب اصلاحطلب نیز پیشی گرفتند. حالا دیگر فعالیت حزبی در کرمانشاه هم میتوانست جذاب باشد، هر حزب تمام توان خود را معطوف این میسازد تا در انتصابات سهمی نصیب خود کند و بتواند تاثیر و نفوذ خود را بر مجموعه مدیریتی استان افزایش دهد. در کرمانشاه که استاندار دولت تدبیروامید پس از چندین ماه منصوب شد موج تغییر مدیران و فشارها و چانهزنیهای احزاب و شخصیتها برای عزلونصب هنوز هم ادامه دارد.
در طیف اصلاحطلبان «شورای هماهنگی جبهه اصلاحات» فراکسیون اصلی است که پس از انتخابات 24خرداد تاسیس شده است و سعی دارد وزن این جریان را در تعاملات و تصمیمگیریهای سیاسی استان بالا ببرد. شورای هماهنگی جبهه اصلاحات استان کرمانشاه از ترکیب 10 حزب اصلاحطلب با ریاست ادواری، هر سهماه یکبار تشکیل شده که از مجموع این 10 حزب تنها پنجحزب مجوز قانونی فعالیت دریافت کردهاند! و باقی در مراحل تشکیل پرونده قرار دارند. در میان احزاب عضو این فراکسیون تنها یک تشکل محلی و باقی شعباتی از احزاب کشوری هستند. مهدی فتاحیان دبیر حزب اسلامی کار شاخه کرمانشاه و رییس دورهای این شورا در گفتوگو با «شرق»، هدف از تشکیل این شورا را ایجاد همبستگی میان احزاب اصلاحطلب کرمانشاه و همچنین نظارت بر امور اجرایی استان و تعامل با مجموعه استانداری در راستای اصلاح امور سیاسی و اجرایی در استان میداند.
اما در اردوی اصولگرایان ائتلاف مشخص و شفافی از جریان تجمیع یا فراکسیون این احزاب در کرمانشاه وجود ندارد و در صورت وجود چنین جریانی، اطلاعی از آن در دست نیست. تاسیس و فعالیت برخی موسسات فرهنگی و هیاتهای مذهبی از روشهای معمول فعالیت جریان اصولگرایی در کرمانشاه است.
14 حزب در کرمانشاه دارای مجوز قانونی فعالیت از کمیسیون ماده 10 احزاب وزارت کشور هستند که از این میان پنج حزب اصولگرا و 9 حزب دیگر در طیف اصلاحطلبان قرار دارند. از برخی از این احزاب هیچ نام و نشانی در دست نیست و فعالیتی نیز دیده نمیشود، تعدادی از این احزاب چنانکه از نامشان نیز پیداست به فعالیتهای صنفی نیز مشغولند.
احزاب کرمانشاه
1. اولین تشکل قانونی که در کرمانشاه توانست مجوز قانونی تاسیس حزب را دریافت کند کانون دانشجویان و دانشگاهیان کرمانشاه با اسم مخفف «جاداک» بود. این تشکل که حوزه فعالیت خود را غرب کشور تعریف کرده جزو احزاب اصلاحطلب به حساب میآید. محسن صمدی دبیرکل «جاداک» این حزب را اولین تشکل مستقل غرب کشور میداند که از سال1374 تا 1376 به طور غیررسمی فعالیت کرده و در سال 1377 رسما و با دریافت مجوز فعالیت از وزارت کشور کار خود را آغاز میکند. صمدی تعداد اعضای احزاب را وابسته به شرایط فعالیت و در زمانهای مختلف متغیر میداند. او تعداد اعضای جاداک را از بدو تاسیس دوهزار نفر و درحالحاضر 300نفر میداند. هفتهنامه
«ندای جامعه» بهعنوان ارگان رسمی جاداک درحال فعالیت است.
2. حزب توسعه کرمانشاه، دیگر تشکل مستقل سیاسی استان است که در سال 1380 توانسته از وزارت کشور پروانه حزب را کسب کند و بنا بر ادعای گردانندگان این تشکل، بیش از 170 نفر عضو دارد. این حزب یک هفتهنامه با عنوان «غرب» و سایت «توسعه» را به عنوان ارگانهای رسمی اعلاممواضع خود در اختیار دارد. حسنعلی مهدوی چشمهگچی ،کارشناس علوم اجتماعی، دبیرکل این تشکل است که همواره اظهارنظرها و مواضعی که اتخاذ میکند مورد بحث و اختلافنظرهای متفاوتی در فراکسیون اصلاحطلبان قرار گرفته است.
3. جامعه اسلامی فرهنگیان شاخه کرمانشاه از احزاب اصولگرای فعال در کرمانشاه است که به عنوان شعبهای از تشکل اصلی در کرمانشاه فعالیت میکند.
4. جامعه اسلامی کارگران شاخه کرمانشاه از احزاب اصولگرا بوده و شعبهای از تشکلی کشوری به همین نام در کرمانشاه فعال است.
5. جامعه زینب (س) شاخه کرمانشاه وابسته به اصولگرایان و شعبهای از یک حزب کشوری به همین نام است.
6. حزب اسلامی کار شاخه کرمانشاه وابسته به حزب اسلامی کار است که جزو احزاب اصلاحطلب به حساب میآید. دبیر این تشکل سیاسی در کرمانشاه مهدی فتاحیان کارشناس ارشد علوم سیاسی است که ریاست دورهای شورای هماهنگی جبهه اصلاحات نیز در حال حاضر برعهده اوست. فتاحیان تعداد اعضای حزب اسلامی کار در کرمانشاه را 30 نفر میداند. این حزب همچنین تشکلی زیستمحیطی را با عنوان سازمان سبز در اختیار دارد.
7. مجمع متخصصین ایران اسلامی شاخه کرمانشاه شعبهای از تشکلی کشوری به همین نام است و جزو احزاب اصلاحطلب به حساب میآید.
8. مجمع نیروهای خط امام (ره) شاخه کرمانشاه که با رویکرد اطلاحطلبی فعالیت میکند و شاخهای از تشکلی کشوری به همین نام است. در کرمانشاه دبیری این تشکلی با حسن نوری است.
حسن نوری کارشناس حقوق است که تعداد اعضای تشکل خود را بیش از 50 نفر میداند. این حزب در سال 1376 شعبه خود را در کرمانشاه دایر کرد.
9. مجمع اسلامی بانوان شاخه کرمانشاه نیز اصلاحطلب و شعبهای از تشکلی کشوری به همین نام است.
10. انجمن اسلامی معلمان شاخه کرمانشاه در سال 1357 در کرمانشاه شعبه خود را دایر کرد که جزو اولین تشکلهای سیاسی کشوری است که در زمان انقلاب در کرمانشاه نیز فعالیت خود را آغاز کرد. علیاکبر محسنینسب دبیر شعبه این حزب در کرمانشاه است که تعداد اعضای این تشکل را حدودا 500نفر میداند.
11. خانه کشاورز شاخه کرمانشاه که جزو احزاب اصلاحطلب به شمار میآید؛ با دبیری سجاد احمدی که شعبهای از تشکلی کشوری به همین نام است و در سال 1382 فعالیت خود را در استان کرمانشاه آغاز کرده است. احمدی از ارایه اطلاعات بیشتر به روزنامه «شرق» خودداری کرد. در ضمن، این تشکل به فعالیتهای صنفی نیز مشغول است.
12. جامعه اسلامی کارمندان شاخه کرمانشاه که جزو احزاب اصولگرا به شمار میآید و شعبهای از تشکلی کشوری به همین نام است.
13. حزب اسلامی ایرانزمین شاخه کرمانشاه
14. حزب اراده ملت شاخه کرمانشاه با رویه اصلاحطلبی که با مسوولیت محسن چنانی، دانشجو کارشناسی حقوق فعالیت میکند. این حزب شعبهای از تشکلی مرکزی به همین نام است که در سال 1382 فعالیتش را در کرمانشاه نیز آغاز کرد. بنابر گفته چنانی این تشکل در کرمانشاه 350 عضو رسمی دارد.
همچنین هفت تشکل هنوز پروانه فعالیت قانونی در کرمانشاه را دریافت نکرده و تنها به تشکیل پرونده بسنده کردهاند و اغلب این تشکلها نیز به صورت مقطعی در حال فعالیت هستند! این هفت تشکل که در انتظار دریافت مجوز قانونی شعبههای خود در کرمانشاه هستند، عبارتند از:
1. مجمع روحانیون مبارز
2. حزب اعتمادملی
3. خانه کارگر
4. حزب اعتدال و توسعه
5. حزب کارگزاران سازندگی
6. کانون همبستگی فرهنگیان ایران
7. حزب مردمسالاری
ایران بعد از دوم خرداد و تولدی دیگر
شاید بتوان گفت که در ایران پس از پیروزی جریان اصلاحطلب در دوم خرداد 1376تلاش برای گسترش آزادیهای سیاسی و افزایش نقش مردم در ساختار اداره امور به صورت جدیتری آغاز شد. همزمان با حضور اصلاحطلبان در نقش دولت مستقر، شور فعالیت تشکیلاتی با موضوع سیاست بالا گرفت. در کرمانشاه نیز روند دریافت مجوزها و ایجاد تشکلهای سیاسی آغاز شد و با رشد جریان اصلاحطلبی در ایران، سرعت گرفت و رونق یافت. اما پس از انتخاب محمود احمدینژاد به عنوان رییس دولت در سال 1384 روند خاموشی احزاب مخالف آغاز شد و پروسه اعطای مجوز تاسیس حزب کند و علیالخصوص برای احزاب اصلاحطلب تقریبا متوقف شد.
نگاه بدبینانه به مطبوعات منتقد افزایش یافت و در حوزههای منطقهای و استانی فعالیت احزاب فصلی و محدود به حمایتهای آرام و اعلاممواضع در فواصل برگزاری انتخابات مختلف شد. هر اعلامموضع رسمی و انتقاد احزاب مخالف از عملکرد رییس دولت و مجموعه تحتاختیارش به جریانسازی و کارشکنی در کار دولت تعبیر شد. توقیف و تذکر به نشریات شدت یافت. پس از دور دوم فعالیت دولت در سال 1388 فشار فزایندهای برای حذف برخی احزاب اصلاحطلب شدت گرفت و شخصیتها و جریانها، یکی پس از دیگری یا به اجبار یا به اختیار خاموشی گزیدند. حلقه محاصره آنقدر تنگ شد که صدای انتقاد برخی احزاب اصولگرای میانهرو و شخصیتهایی که پیش از این از محمود احمدینژاد حمایت کرده بودند نیز بلند شد. در کرمانشاه نیز متاثر از همین فضا، فعالیتهای حزبی به خاموشی گرایید .
امید به بیداری
با نزدیکشدن به انتخابات 92، احزاب باقیمانده دست به سازماندهیهای مجدد زدند. حالا دیگر حلقه محاصره فعالیت برای احزاب باز شده بود اما کامل نشکسته بود. بازار جلسات، رایزنیها، قولوقرارها در دو طیف گرم شد. پس از انصراف عارف تقریبا آشکار شده بود گزینه موردحمایت احزاب اصلاحطلب حسن روحانی است. حمایت خاتمی و هاشمی از این کاندیدا حجت را برای احزاب اصلاحطلبی که در دفاع از حسن روحانی مردد بودند، تمام کرد.
اما تا دقایق آخر در کرمانشاه، چه اغلب احزاب محلی و چه شعبات احزاب کشوری، در حمایت از حسن روحانی مردد بودند؛ نکتهای که تردید احزاب را در کرمانشاه در حمایت از حسن روحانی افزایش داده بود انتصاب رییس ستاد حسن روحانی در کرمانشاه بود که خیلی به مذاق احزاب و فعالان اصلاحطلب خوش نیامد!
اما مردم انتخاب خود را آگاهانهتر از احزاب انجام داده بودند و در تحلیل شرایط از احزاب اصلاحطلب نیز پیشی گرفتند. حالا دیگر فعالیت حزبی در کرمانشاه هم میتوانست جذاب باشد، هر حزب تمام توان خود را معطوف این میسازد تا در انتصابات سهمی نصیب خود کند و بتواند تاثیر و نفوذ خود را بر مجموعه مدیریتی استان افزایش دهد. در کرمانشاه که استاندار دولت تدبیروامید پس از چندین ماه منصوب شد موج تغییر مدیران و فشارها و چانهزنیهای احزاب و شخصیتها برای عزلونصب هنوز هم ادامه دارد.
در طیف اصلاحطلبان «شورای هماهنگی جبهه اصلاحات» فراکسیون اصلی است که پس از انتخابات 24خرداد تاسیس شده است و سعی دارد وزن این جریان را در تعاملات و تصمیمگیریهای سیاسی استان بالا ببرد. شورای هماهنگی جبهه اصلاحات استان کرمانشاه از ترکیب 10 حزب اصلاحطلب با ریاست ادواری، هر سهماه یکبار تشکیل شده که از مجموع این 10 حزب تنها پنجحزب مجوز قانونی فعالیت دریافت کردهاند! و باقی در مراحل تشکیل پرونده قرار دارند. در میان احزاب عضو این فراکسیون تنها یک تشکل محلی و باقی شعباتی از احزاب کشوری هستند. مهدی فتاحیان دبیر حزب اسلامی کار شاخه کرمانشاه و رییس دورهای این شورا در گفتوگو با «شرق»، هدف از تشکیل این شورا را ایجاد همبستگی میان احزاب اصلاحطلب کرمانشاه و همچنین نظارت بر امور اجرایی استان و تعامل با مجموعه استانداری در راستای اصلاح امور سیاسی و اجرایی در استان میداند.
اما در اردوی اصولگرایان ائتلاف مشخص و شفافی از جریان تجمیع یا فراکسیون این احزاب در کرمانشاه وجود ندارد و در صورت وجود چنین جریانی، اطلاعی از آن در دست نیست. تاسیس و فعالیت برخی موسسات فرهنگی و هیاتهای مذهبی از روشهای معمول فعالیت جریان اصولگرایی در کرمانشاه است.
14 حزب در کرمانشاه دارای مجوز قانونی فعالیت از کمیسیون ماده 10 احزاب وزارت کشور هستند که از این میان پنج حزب اصولگرا و 9 حزب دیگر در طیف اصلاحطلبان قرار دارند. از برخی از این احزاب هیچ نام و نشانی در دست نیست و فعالیتی نیز دیده نمیشود، تعدادی از این احزاب چنانکه از نامشان نیز پیداست به فعالیتهای صنفی نیز مشغولند.
احزاب کرمانشاه
1. اولین تشکل قانونی که در کرمانشاه توانست مجوز قانونی تاسیس حزب را دریافت کند کانون دانشجویان و دانشگاهیان کرمانشاه با اسم مخفف «جاداک» بود. این تشکل که حوزه فعالیت خود را غرب کشور تعریف کرده جزو احزاب اصلاحطلب به حساب میآید. محسن صمدی دبیرکل «جاداک» این حزب را اولین تشکل مستقل غرب کشور میداند که از سال1374 تا 1376 به طور غیررسمی فعالیت کرده و در سال 1377 رسما و با دریافت مجوز فعالیت از وزارت کشور کار خود را آغاز میکند. صمدی تعداد اعضای احزاب را وابسته به شرایط فعالیت و در زمانهای مختلف متغیر میداند. او تعداد اعضای جاداک را از بدو تاسیس دوهزار نفر و درحالحاضر 300نفر میداند. هفتهنامه
«ندای جامعه» بهعنوان ارگان رسمی جاداک درحال فعالیت است.
2. حزب توسعه کرمانشاه، دیگر تشکل مستقل سیاسی استان است که در سال 1380 توانسته از وزارت کشور پروانه حزب را کسب کند و بنا بر ادعای گردانندگان این تشکل، بیش از 170 نفر عضو دارد. این حزب یک هفتهنامه با عنوان «غرب» و سایت «توسعه» را به عنوان ارگانهای رسمی اعلاممواضع خود در اختیار دارد. حسنعلی مهدوی چشمهگچی ،کارشناس علوم اجتماعی، دبیرکل این تشکل است که همواره اظهارنظرها و مواضعی که اتخاذ میکند مورد بحث و اختلافنظرهای متفاوتی در فراکسیون اصلاحطلبان قرار گرفته است.
3. جامعه اسلامی فرهنگیان شاخه کرمانشاه از احزاب اصولگرای فعال در کرمانشاه است که به عنوان شعبهای از تشکل اصلی در کرمانشاه فعالیت میکند.
4. جامعه اسلامی کارگران شاخه کرمانشاه از احزاب اصولگرا بوده و شعبهای از تشکلی کشوری به همین نام در کرمانشاه فعال است.
5. جامعه زینب (س) شاخه کرمانشاه وابسته به اصولگرایان و شعبهای از یک حزب کشوری به همین نام است.
6. حزب اسلامی کار شاخه کرمانشاه وابسته به حزب اسلامی کار است که جزو احزاب اصلاحطلب به حساب میآید. دبیر این تشکل سیاسی در کرمانشاه مهدی فتاحیان کارشناس ارشد علوم سیاسی است که ریاست دورهای شورای هماهنگی جبهه اصلاحات نیز در حال حاضر برعهده اوست. فتاحیان تعداد اعضای حزب اسلامی کار در کرمانشاه را 30 نفر میداند. این حزب همچنین تشکلی زیستمحیطی را با عنوان سازمان سبز در اختیار دارد.
7. مجمع متخصصین ایران اسلامی شاخه کرمانشاه شعبهای از تشکلی کشوری به همین نام است و جزو احزاب اصلاحطلب به حساب میآید.
8. مجمع نیروهای خط امام (ره) شاخه کرمانشاه که با رویکرد اطلاحطلبی فعالیت میکند و شاخهای از تشکلی کشوری به همین نام است. در کرمانشاه دبیری این تشکلی با حسن نوری است.
حسن نوری کارشناس حقوق است که تعداد اعضای تشکل خود را بیش از 50 نفر میداند. این حزب در سال 1376 شعبه خود را در کرمانشاه دایر کرد.
9. مجمع اسلامی بانوان شاخه کرمانشاه نیز اصلاحطلب و شعبهای از تشکلی کشوری به همین نام است.
10. انجمن اسلامی معلمان شاخه کرمانشاه در سال 1357 در کرمانشاه شعبه خود را دایر کرد که جزو اولین تشکلهای سیاسی کشوری است که در زمان انقلاب در کرمانشاه نیز فعالیت خود را آغاز کرد. علیاکبر محسنینسب دبیر شعبه این حزب در کرمانشاه است که تعداد اعضای این تشکل را حدودا 500نفر میداند.
11. خانه کشاورز شاخه کرمانشاه که جزو احزاب اصلاحطلب به شمار میآید؛ با دبیری سجاد احمدی که شعبهای از تشکلی کشوری به همین نام است و در سال 1382 فعالیت خود را در استان کرمانشاه آغاز کرده است. احمدی از ارایه اطلاعات بیشتر به روزنامه «شرق» خودداری کرد. در ضمن، این تشکل به فعالیتهای صنفی نیز مشغول است.
12. جامعه اسلامی کارمندان شاخه کرمانشاه که جزو احزاب اصولگرا به شمار میآید و شعبهای از تشکلی کشوری به همین نام است.
13. حزب اسلامی ایرانزمین شاخه کرمانشاه
14. حزب اراده ملت شاخه کرمانشاه با رویه اصلاحطلبی که با مسوولیت محسن چنانی، دانشجو کارشناسی حقوق فعالیت میکند. این حزب شعبهای از تشکلی مرکزی به همین نام است که در سال 1382 فعالیتش را در کرمانشاه نیز آغاز کرد. بنابر گفته چنانی این تشکل در کرمانشاه 350 عضو رسمی دارد.
همچنین هفت تشکل هنوز پروانه فعالیت قانونی در کرمانشاه را دریافت نکرده و تنها به تشکیل پرونده بسنده کردهاند و اغلب این تشکلها نیز به صورت مقطعی در حال فعالیت هستند! این هفت تشکل که در انتظار دریافت مجوز قانونی شعبههای خود در کرمانشاه هستند، عبارتند از:
1. مجمع روحانیون مبارز
2. حزب اعتمادملی
3. خانه کارگر
4. حزب اعتدال و توسعه
5. حزب کارگزاران سازندگی
6. کانون همبستگی فرهنگیان ایران
7. حزب مردمسالاری
روزبه حبیبیان: تمایل دیرینه انسان برای کسب مطالبات و نیازها در طول تاریخ، به گسترش فرهنگ ایجاد تشکل و گروه در عرصههای مختلف زندگی و در معنای امروزی آن حزب منجر شده است تا بتواند با تصرف دستگاه قدرت حاکم، اندیشهها و ایدههای خود را در سایر عرصهها به عملرسانیده و اکثریت را مجاب یا با ابزارهای موجود در حاکمیت، دیگران را به پذیرش روش خود وادار کند. هدف نهایی هر فعالیت حزبی در نهایت کسب قدرت سیاسی است.
ایران بعد از دوم خرداد و تولدی دیگر
شاید بتوان گفت که در ایران پس از پیروزی جریان اصلاحطلب در دوم خرداد 1376تلاش برای گسترش آزادیهای سیاسی و افزایش نقش مردم در ساختار اداره امور به صورت جدیتری آغاز شد. همزمان با حضور اصلاحطلبان در نقش دولت مستقر، شور فعالیت تشکیلاتی با موضوع سیاست بالا گرفت. در کرمانشاه نیز روند دریافت مجوزها و ایجاد تشکلهای سیاسی آغاز شد و با رشد جریان اصلاحطلبی در ایران، سرعت گرفت و رونق یافت. اما پس از انتخاب محمود احمدینژاد به عنوان رییس دولت در سال 1384 روند خاموشی احزاب مخالف آغاز شد و پروسه اعطای مجوز تاسیس حزب کند و علیالخصوص برای احزاب اصلاحطلب تقریبا متوقف شد.
نگاه بدبینانه به مطبوعات منتقد افزایش یافت و در حوزههای منطقهای و استانی فعالیت احزاب فصلی و محدود به حمایتهای آرام و اعلاممواضع در فواصل برگزاری انتخابات مختلف شد. هر اعلامموضع رسمی و انتقاد احزاب مخالف از عملکرد رییس دولت و مجموعه تحتاختیارش به جریانسازی و کارشکنی در کار دولت تعبیر شد. توقیف و تذکر به نشریات شدت یافت. پس از دور دوم فعالیت دولت در سال 1388 فشار فزایندهای برای حذف برخی احزاب اصلاحطلب شدت گرفت و شخصیتها و جریانها، یکی پس از دیگری یا به اجبار یا به اختیار خاموشی گزیدند. حلقه محاصره آنقدر تنگ شد که صدای انتقاد برخی احزاب اصولگرای میانهرو و شخصیتهایی که پیش از این از محمود احمدینژاد حمایت کرده بودند نیز بلند شد. در کرمانشاه نیز متاثر از همین فضا، فعالیتهای حزبی به خاموشی گرایید .
امید به بیداری
با نزدیکشدن به انتخابات 92، احزاب باقیمانده دست به سازماندهیهای مجدد زدند. حالا دیگر حلقه محاصره فعالیت برای احزاب باز شده بود اما کامل نشکسته بود. بازار جلسات، رایزنیها، قولوقرارها در دو طیف گرم شد. پس از انصراف عارف تقریبا آشکار شده بود گزینه موردحمایت احزاب اصلاحطلب حسن روحانی است. حمایت خاتمی و هاشمی از این کاندیدا حجت را برای احزاب اصلاحطلبی که در دفاع از حسن روحانی مردد بودند، تمام کرد.
اما تا دقایق آخر در کرمانشاه، چه اغلب احزاب محلی و چه شعبات احزاب کشوری، در حمایت از حسن روحانی مردد بودند؛ نکتهای که تردید احزاب را در کرمانشاه در حمایت از حسن روحانی افزایش داده بود انتصاب رییس ستاد حسن روحانی در کرمانشاه بود که خیلی به مذاق احزاب و فعالان اصلاحطلب خوش نیامد!
اما مردم انتخاب خود را آگاهانهتر از احزاب انجام داده بودند و در تحلیل شرایط از احزاب اصلاحطلب نیز پیشی گرفتند. حالا دیگر فعالیت حزبی در کرمانشاه هم میتوانست جذاب باشد، هر حزب تمام توان خود را معطوف این میسازد تا در انتصابات سهمی نصیب خود کند و بتواند تاثیر و نفوذ خود را بر مجموعه مدیریتی استان افزایش دهد. در کرمانشاه که استاندار دولت تدبیروامید پس از چندین ماه منصوب شد موج تغییر مدیران و فشارها و چانهزنیهای احزاب و شخصیتها برای عزلونصب هنوز هم ادامه دارد.
در طیف اصلاحطلبان «شورای هماهنگی جبهه اصلاحات» فراکسیون اصلی است که پس از انتخابات 24خرداد تاسیس شده است و سعی دارد وزن این جریان را در تعاملات و تصمیمگیریهای سیاسی استان بالا ببرد. شورای هماهنگی جبهه اصلاحات استان کرمانشاه از ترکیب 10 حزب اصلاحطلب با ریاست ادواری، هر سهماه یکبار تشکیل شده که از مجموع این 10 حزب تنها پنجحزب مجوز قانونی فعالیت دریافت کردهاند! و باقی در مراحل تشکیل پرونده قرار دارند. در میان احزاب عضو این فراکسیون تنها یک تشکل محلی و باقی شعباتی از احزاب کشوری هستند. مهدی فتاحیان دبیر حزب اسلامی کار شاخه کرمانشاه و رییس دورهای این شورا در گفتوگو با «شرق»، هدف از تشکیل این شورا را ایجاد همبستگی میان احزاب اصلاحطلب کرمانشاه و همچنین نظارت بر امور اجرایی استان و تعامل با مجموعه استانداری در راستای اصلاح امور سیاسی و اجرایی در استان میداند.
اما در اردوی اصولگرایان ائتلاف مشخص و شفافی از جریان تجمیع یا فراکسیون این احزاب در کرمانشاه وجود ندارد و در صورت وجود چنین جریانی، اطلاعی از آن در دست نیست. تاسیس و فعالیت برخی موسسات فرهنگی و هیاتهای مذهبی از روشهای معمول فعالیت جریان اصولگرایی در کرمانشاه است.
14 حزب در کرمانشاه دارای مجوز قانونی فعالیت از کمیسیون ماده 10 احزاب وزارت کشور هستند که از این میان پنج حزب اصولگرا و 9 حزب دیگر در طیف اصلاحطلبان قرار دارند. از برخی از این احزاب هیچ نام و نشانی در دست نیست و فعالیتی نیز دیده نمیشود، تعدادی از این احزاب چنانکه از نامشان نیز پیداست به فعالیتهای صنفی نیز مشغولند.
احزاب کرمانشاه
1. اولین تشکل قانونی که در کرمانشاه توانست مجوز قانونی تاسیس حزب را دریافت کند کانون دانشجویان و دانشگاهیان کرمانشاه با اسم مخفف «جاداک» بود. این تشکل که حوزه فعالیت خود را غرب کشور تعریف کرده جزو احزاب اصلاحطلب به حساب میآید. محسن صمدی دبیرکل «جاداک» این حزب را اولین تشکل مستقل غرب کشور میداند که از سال1374 تا 1376 به طور غیررسمی فعالیت کرده و در سال 1377 رسما و با دریافت مجوز فعالیت از وزارت کشور کار خود را آغاز میکند. صمدی تعداد اعضای احزاب را وابسته به شرایط فعالیت و در زمانهای مختلف متغیر میداند. او تعداد اعضای جاداک را از بدو تاسیس دوهزار نفر و درحالحاضر 300نفر میداند. هفتهنامه
«ندای جامعه» بهعنوان ارگان رسمی جاداک درحال فعالیت است.
2. حزب توسعه کرمانشاه، دیگر تشکل مستقل سیاسی استان است که در سال 1380 توانسته از وزارت کشور پروانه حزب را کسب کند و بنا بر ادعای گردانندگان این تشکل، بیش از 170 نفر عضو دارد. این حزب یک هفتهنامه با عنوان «غرب» و سایت «توسعه» را به عنوان ارگانهای رسمی اعلاممواضع خود در اختیار دارد. حسنعلی مهدوی چشمهگچی ،کارشناس علوم اجتماعی، دبیرکل این تشکل است که همواره اظهارنظرها و مواضعی که اتخاذ میکند مورد بحث و اختلافنظرهای متفاوتی در فراکسیون اصلاحطلبان قرار گرفته است.
3. جامعه اسلامی فرهنگیان شاخه کرمانشاه از احزاب اصولگرای فعال در کرمانشاه است که به عنوان شعبهای از تشکل اصلی در کرمانشاه فعالیت میکند.
4. جامعه اسلامی کارگران شاخه کرمانشاه از احزاب اصولگرا بوده و شعبهای از تشکلی کشوری به همین نام در کرمانشاه فعال است.
5. جامعه زینب (س) شاخه کرمانشاه وابسته به اصولگرایان و شعبهای از یک حزب کشوری به همین نام است.
6. حزب اسلامی کار شاخه کرمانشاه وابسته به حزب اسلامی کار است که جزو احزاب اصلاحطلب به حساب میآید. دبیر این تشکل سیاسی در کرمانشاه مهدی فتاحیان کارشناس ارشد علوم سیاسی است که ریاست دورهای شورای هماهنگی جبهه اصلاحات نیز در حال حاضر برعهده اوست. فتاحیان تعداد اعضای حزب اسلامی کار در کرمانشاه را 30 نفر میداند. این حزب همچنین تشکلی زیستمحیطی را با عنوان سازمان سبز در اختیار دارد.
7. مجمع متخصصین ایران اسلامی شاخه کرمانشاه شعبهای از تشکلی کشوری به همین نام است و جزو احزاب اصلاحطلب به حساب میآید.
8. مجمع نیروهای خط امام (ره) شاخه کرمانشاه که با رویکرد اطلاحطلبی فعالیت میکند و شاخهای از تشکلی کشوری به همین نام است. در کرمانشاه دبیری این تشکلی با حسن نوری است.
حسن نوری کارشناس حقوق است که تعداد اعضای تشکل خود را بیش از 50 نفر میداند. این حزب در سال 1376 شعبه خود را در کرمانشاه دایر کرد.
9. مجمع اسلامی بانوان شاخه کرمانشاه نیز اصلاحطلب و شعبهای از تشکلی کشوری به همین نام است.
10. انجمن اسلامی معلمان شاخه کرمانشاه در سال 1357 در کرمانشاه شعبه خود را دایر کرد که جزو اولین تشکلهای سیاسی کشوری است که در زمان انقلاب در کرمانشاه نیز فعالیت خود را آغاز کرد. علیاکبر محسنینسب دبیر شعبه این حزب در کرمانشاه است که تعداد اعضای این تشکل را حدودا 500نفر میداند.
11. خانه کشاورز شاخه کرمانشاه که جزو احزاب اصلاحطلب به شمار میآید؛ با دبیری سجاد احمدی که شعبهای از تشکلی کشوری به همین نام است و در سال 1382 فعالیت خود را در استان کرمانشاه آغاز کرده است. احمدی از ارایه اطلاعات بیشتر به روزنامه «شرق» خودداری کرد. در ضمن، این تشکل به فعالیتهای صنفی نیز مشغول است.
12. جامعه اسلامی کارمندان شاخه کرمانشاه که جزو احزاب اصولگرا به شمار میآید و شعبهای از تشکلی کشوری به همین نام است.
13. حزب اسلامی ایرانزمین شاخه کرمانشاه
14. حزب اراده ملت شاخه کرمانشاه با رویه اصلاحطلبی که با مسوولیت محسن چنانی، دانشجو کارشناسی حقوق فعالیت میکند. این حزب شعبهای از تشکلی مرکزی به همین نام است که در سال 1382 فعالیتش را در کرمانشاه نیز آغاز کرد. بنابر گفته چنانی این تشکل در کرمانشاه 350 عضو رسمی دارد.
همچنین هفت تشکل هنوز پروانه فعالیت قانونی در کرمانشاه را دریافت نکرده و تنها به تشکیل پرونده بسنده کردهاند و اغلب این تشکلها نیز به صورت مقطعی در حال فعالیت هستند! این هفت تشکل که در انتظار دریافت مجوز قانونی شعبههای خود در کرمانشاه هستند، عبارتند از:
1. مجمع روحانیون مبارز
2. حزب اعتمادملی
3. خانه کارگر
4. حزب اعتدال و توسعه
5. حزب کارگزاران سازندگی
6. کانون همبستگی فرهنگیان ایران
7. حزب مردمسالاری
ایران بعد از دوم خرداد و تولدی دیگر
شاید بتوان گفت که در ایران پس از پیروزی جریان اصلاحطلب در دوم خرداد 1376تلاش برای گسترش آزادیهای سیاسی و افزایش نقش مردم در ساختار اداره امور به صورت جدیتری آغاز شد. همزمان با حضور اصلاحطلبان در نقش دولت مستقر، شور فعالیت تشکیلاتی با موضوع سیاست بالا گرفت. در کرمانشاه نیز روند دریافت مجوزها و ایجاد تشکلهای سیاسی آغاز شد و با رشد جریان اصلاحطلبی در ایران، سرعت گرفت و رونق یافت. اما پس از انتخاب محمود احمدینژاد به عنوان رییس دولت در سال 1384 روند خاموشی احزاب مخالف آغاز شد و پروسه اعطای مجوز تاسیس حزب کند و علیالخصوص برای احزاب اصلاحطلب تقریبا متوقف شد.
نگاه بدبینانه به مطبوعات منتقد افزایش یافت و در حوزههای منطقهای و استانی فعالیت احزاب فصلی و محدود به حمایتهای آرام و اعلاممواضع در فواصل برگزاری انتخابات مختلف شد. هر اعلامموضع رسمی و انتقاد احزاب مخالف از عملکرد رییس دولت و مجموعه تحتاختیارش به جریانسازی و کارشکنی در کار دولت تعبیر شد. توقیف و تذکر به نشریات شدت یافت. پس از دور دوم فعالیت دولت در سال 1388 فشار فزایندهای برای حذف برخی احزاب اصلاحطلب شدت گرفت و شخصیتها و جریانها، یکی پس از دیگری یا به اجبار یا به اختیار خاموشی گزیدند. حلقه محاصره آنقدر تنگ شد که صدای انتقاد برخی احزاب اصولگرای میانهرو و شخصیتهایی که پیش از این از محمود احمدینژاد حمایت کرده بودند نیز بلند شد. در کرمانشاه نیز متاثر از همین فضا، فعالیتهای حزبی به خاموشی گرایید .
امید به بیداری
با نزدیکشدن به انتخابات 92، احزاب باقیمانده دست به سازماندهیهای مجدد زدند. حالا دیگر حلقه محاصره فعالیت برای احزاب باز شده بود اما کامل نشکسته بود. بازار جلسات، رایزنیها، قولوقرارها در دو طیف گرم شد. پس از انصراف عارف تقریبا آشکار شده بود گزینه موردحمایت احزاب اصلاحطلب حسن روحانی است. حمایت خاتمی و هاشمی از این کاندیدا حجت را برای احزاب اصلاحطلبی که در دفاع از حسن روحانی مردد بودند، تمام کرد.
اما تا دقایق آخر در کرمانشاه، چه اغلب احزاب محلی و چه شعبات احزاب کشوری، در حمایت از حسن روحانی مردد بودند؛ نکتهای که تردید احزاب را در کرمانشاه در حمایت از حسن روحانی افزایش داده بود انتصاب رییس ستاد حسن روحانی در کرمانشاه بود که خیلی به مذاق احزاب و فعالان اصلاحطلب خوش نیامد!
اما مردم انتخاب خود را آگاهانهتر از احزاب انجام داده بودند و در تحلیل شرایط از احزاب اصلاحطلب نیز پیشی گرفتند. حالا دیگر فعالیت حزبی در کرمانشاه هم میتوانست جذاب باشد، هر حزب تمام توان خود را معطوف این میسازد تا در انتصابات سهمی نصیب خود کند و بتواند تاثیر و نفوذ خود را بر مجموعه مدیریتی استان افزایش دهد. در کرمانشاه که استاندار دولت تدبیروامید پس از چندین ماه منصوب شد موج تغییر مدیران و فشارها و چانهزنیهای احزاب و شخصیتها برای عزلونصب هنوز هم ادامه دارد.
در طیف اصلاحطلبان «شورای هماهنگی جبهه اصلاحات» فراکسیون اصلی است که پس از انتخابات 24خرداد تاسیس شده است و سعی دارد وزن این جریان را در تعاملات و تصمیمگیریهای سیاسی استان بالا ببرد. شورای هماهنگی جبهه اصلاحات استان کرمانشاه از ترکیب 10 حزب اصلاحطلب با ریاست ادواری، هر سهماه یکبار تشکیل شده که از مجموع این 10 حزب تنها پنجحزب مجوز قانونی فعالیت دریافت کردهاند! و باقی در مراحل تشکیل پرونده قرار دارند. در میان احزاب عضو این فراکسیون تنها یک تشکل محلی و باقی شعباتی از احزاب کشوری هستند. مهدی فتاحیان دبیر حزب اسلامی کار شاخه کرمانشاه و رییس دورهای این شورا در گفتوگو با «شرق»، هدف از تشکیل این شورا را ایجاد همبستگی میان احزاب اصلاحطلب کرمانشاه و همچنین نظارت بر امور اجرایی استان و تعامل با مجموعه استانداری در راستای اصلاح امور سیاسی و اجرایی در استان میداند.
اما در اردوی اصولگرایان ائتلاف مشخص و شفافی از جریان تجمیع یا فراکسیون این احزاب در کرمانشاه وجود ندارد و در صورت وجود چنین جریانی، اطلاعی از آن در دست نیست. تاسیس و فعالیت برخی موسسات فرهنگی و هیاتهای مذهبی از روشهای معمول فعالیت جریان اصولگرایی در کرمانشاه است.
14 حزب در کرمانشاه دارای مجوز قانونی فعالیت از کمیسیون ماده 10 احزاب وزارت کشور هستند که از این میان پنج حزب اصولگرا و 9 حزب دیگر در طیف اصلاحطلبان قرار دارند. از برخی از این احزاب هیچ نام و نشانی در دست نیست و فعالیتی نیز دیده نمیشود، تعدادی از این احزاب چنانکه از نامشان نیز پیداست به فعالیتهای صنفی نیز مشغولند.
احزاب کرمانشاه
1. اولین تشکل قانونی که در کرمانشاه توانست مجوز قانونی تاسیس حزب را دریافت کند کانون دانشجویان و دانشگاهیان کرمانشاه با اسم مخفف «جاداک» بود. این تشکل که حوزه فعالیت خود را غرب کشور تعریف کرده جزو احزاب اصلاحطلب به حساب میآید. محسن صمدی دبیرکل «جاداک» این حزب را اولین تشکل مستقل غرب کشور میداند که از سال1374 تا 1376 به طور غیررسمی فعالیت کرده و در سال 1377 رسما و با دریافت مجوز فعالیت از وزارت کشور کار خود را آغاز میکند. صمدی تعداد اعضای احزاب را وابسته به شرایط فعالیت و در زمانهای مختلف متغیر میداند. او تعداد اعضای جاداک را از بدو تاسیس دوهزار نفر و درحالحاضر 300نفر میداند. هفتهنامه
«ندای جامعه» بهعنوان ارگان رسمی جاداک درحال فعالیت است.
2. حزب توسعه کرمانشاه، دیگر تشکل مستقل سیاسی استان است که در سال 1380 توانسته از وزارت کشور پروانه حزب را کسب کند و بنا بر ادعای گردانندگان این تشکل، بیش از 170 نفر عضو دارد. این حزب یک هفتهنامه با عنوان «غرب» و سایت «توسعه» را به عنوان ارگانهای رسمی اعلاممواضع خود در اختیار دارد. حسنعلی مهدوی چشمهگچی ،کارشناس علوم اجتماعی، دبیرکل این تشکل است که همواره اظهارنظرها و مواضعی که اتخاذ میکند مورد بحث و اختلافنظرهای متفاوتی در فراکسیون اصلاحطلبان قرار گرفته است.
3. جامعه اسلامی فرهنگیان شاخه کرمانشاه از احزاب اصولگرای فعال در کرمانشاه است که به عنوان شعبهای از تشکل اصلی در کرمانشاه فعالیت میکند.
4. جامعه اسلامی کارگران شاخه کرمانشاه از احزاب اصولگرا بوده و شعبهای از تشکلی کشوری به همین نام در کرمانشاه فعال است.
5. جامعه زینب (س) شاخه کرمانشاه وابسته به اصولگرایان و شعبهای از یک حزب کشوری به همین نام است.
6. حزب اسلامی کار شاخه کرمانشاه وابسته به حزب اسلامی کار است که جزو احزاب اصلاحطلب به حساب میآید. دبیر این تشکل سیاسی در کرمانشاه مهدی فتاحیان کارشناس ارشد علوم سیاسی است که ریاست دورهای شورای هماهنگی جبهه اصلاحات نیز در حال حاضر برعهده اوست. فتاحیان تعداد اعضای حزب اسلامی کار در کرمانشاه را 30 نفر میداند. این حزب همچنین تشکلی زیستمحیطی را با عنوان سازمان سبز در اختیار دارد.
7. مجمع متخصصین ایران اسلامی شاخه کرمانشاه شعبهای از تشکلی کشوری به همین نام است و جزو احزاب اصلاحطلب به حساب میآید.
8. مجمع نیروهای خط امام (ره) شاخه کرمانشاه که با رویکرد اطلاحطلبی فعالیت میکند و شاخهای از تشکلی کشوری به همین نام است. در کرمانشاه دبیری این تشکلی با حسن نوری است.
حسن نوری کارشناس حقوق است که تعداد اعضای تشکل خود را بیش از 50 نفر میداند. این حزب در سال 1376 شعبه خود را در کرمانشاه دایر کرد.
9. مجمع اسلامی بانوان شاخه کرمانشاه نیز اصلاحطلب و شعبهای از تشکلی کشوری به همین نام است.
10. انجمن اسلامی معلمان شاخه کرمانشاه در سال 1357 در کرمانشاه شعبه خود را دایر کرد که جزو اولین تشکلهای سیاسی کشوری است که در زمان انقلاب در کرمانشاه نیز فعالیت خود را آغاز کرد. علیاکبر محسنینسب دبیر شعبه این حزب در کرمانشاه است که تعداد اعضای این تشکل را حدودا 500نفر میداند.
11. خانه کشاورز شاخه کرمانشاه که جزو احزاب اصلاحطلب به شمار میآید؛ با دبیری سجاد احمدی که شعبهای از تشکلی کشوری به همین نام است و در سال 1382 فعالیت خود را در استان کرمانشاه آغاز کرده است. احمدی از ارایه اطلاعات بیشتر به روزنامه «شرق» خودداری کرد. در ضمن، این تشکل به فعالیتهای صنفی نیز مشغول است.
12. جامعه اسلامی کارمندان شاخه کرمانشاه که جزو احزاب اصولگرا به شمار میآید و شعبهای از تشکلی کشوری به همین نام است.
13. حزب اسلامی ایرانزمین شاخه کرمانشاه
14. حزب اراده ملت شاخه کرمانشاه با رویه اصلاحطلبی که با مسوولیت محسن چنانی، دانشجو کارشناسی حقوق فعالیت میکند. این حزب شعبهای از تشکلی مرکزی به همین نام است که در سال 1382 فعالیتش را در کرمانشاه نیز آغاز کرد. بنابر گفته چنانی این تشکل در کرمانشاه 350 عضو رسمی دارد.
همچنین هفت تشکل هنوز پروانه فعالیت قانونی در کرمانشاه را دریافت نکرده و تنها به تشکیل پرونده بسنده کردهاند و اغلب این تشکلها نیز به صورت مقطعی در حال فعالیت هستند! این هفت تشکل که در انتظار دریافت مجوز قانونی شعبههای خود در کرمانشاه هستند، عبارتند از:
1. مجمع روحانیون مبارز
2. حزب اعتمادملی
3. خانه کارگر
4. حزب اعتدال و توسعه
5. حزب کارگزاران سازندگی
6. کانون همبستگی فرهنگیان ایران
7. حزب مردمسالاری
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.