کیش، هندورابی و فارور
مثلث گردشگری دریایی ایران
یداله نعمتی
بیایید با هم سفری به تاریخ کنیم، به زمانی که زمین تنها یک خشکی داشت و باقی تا چشم کار میکرد، آب بود و آب. پانگهآ (ابر) قاره مادر تمام خشکیها و دریای تتیس مادر تمام دریاها و آبهای زمین بود. با حرکت صفحات زمین قاره و جزیرهها به وجود آمدند و اقیانوسها و دریاچهها از هم مشتق شدند. در این میان سهم ایران از آبهای زمین دریای عمان که از خاور به اقیانوس هند راه دارد و دریای خزر بود که بزرگترین دریاچه جهان است و به نامهای دریای مازندران و دریای کاسپین نیز معروف است. همچنین بزرگترین پیشروی آب در خشکی یعنی خلیج همیشه فارس هم به ایران رسید و از این روی ایران یکی از کشورهای مهم جهان که به آبهای آزاد دسترسی دارد به حساب آمد. دسترسی به آبهای آزاد تنها یکی از ویژگیهای ایران است. در میان آبهای نیلگون خلیجفارس جزایر متعددی وجود دارند که اگر در نقشه نگاه کنیم، همانند پاسگاههای حراست از حریم آبی این مرز و بوم هستند. در میان جزایر خلیج فارس دو برادر هستند که پتانسیل بالایی برای توسعه گردشگری دریایی دارند. یکی جزیره کیش است که از دیرباز محل سیاحت سیاحان بوده است و دیگری جزیر هندورابی است که همانند برادری برای
جزیره کیش میماند و اکنون در محدوده منطقه آزاد کیش قرار دارد.
مفهومشناسی گردشگری
اما گردشگری دریایی چیست؟ اگر بخواهیم تعریفی درباره گردشگری دریایی ارایه دهیم، ابتدا باید خود گردشگری را تعریف کنیم. به باور نویسنده گردشگری گونهای از سفر است که به قصد تلذذ و تفریح انجام میشود. این البته نگاهی است که نگارنده درباره گردشگری دارد. اما متخصصان امر درباره گردشگری تعاریف بیشماری ارایه کردهاند. در این میان محمدحسین پاپلی یزدی، جغرافیدان ایرانی و چهره ماندگار، در کتاب خود به نام «گردشگری ماهیت و مفاهیم» در تعریف گردشگری به نقل از دیوید ویور، متخصص مدیریت گردشگری، میگوید: گردشگری مجموع پدیدهها و ارتباطات ناشی از کنش متقابل میان گردشگران، سرمایه، دولتها و جوامع میزبان، دانشگاهها و سازمانهای غیردولتی، در فرایند جذب، حملونقل، پذیرایی و کنترل گردشگران و دیگر بازدیدکنندگان است. در تعریفی که سازمان جهانی گردشگری از این مفهوم کرده است، گردشگری به فعالیتهای افرادی که برای استراحت، کار و دلایل دیگر به خارج از محیط سکونت معمول خویش سفر کرده و حداکثر برای یک سال متوالی در آنجا اقامت میکنند، گفته شده که در این تعریف گردشگری به دو دسته بومی و خارجی تقسیم میشود. اگر بخواهیم گردشگری (tourism) را واژهشناسی کنیم، باید گفت که واژه tourism از لغت tour به معنای گشتن گرفته شده که ریشه در لغت لاتین turns به معنای دور زدن، رفت و برگشت بین مبدأ و مقصد و چرخش دارد. در فرهنگ وبستر گردشگری و مسافرت یکسان در نظر گرفته شده، اما فرهنگ لغت لانگمن گردشگری را سفری به قصد تفریح تعریف کرده است. امروزه واژه صنعت نیز به عنوان پیشوندی در کنار گردشگری به کار میرود و در اکثر کشورها اصطلاح صنعت گردشگری پذیرفته شده است. پذیرفته شدن اصطلاح صنعت گردشگری از این باب اهمیت دارد که اگر به لحاظ قانونی و حقوقی گردشگری بهعنوان صنعت پذیرفته شود، میتواند از وامهای صنعتی استفاده کند و از معافیتهای مالیاتی صنایع برخوردار شود. پس از آنکه تعریفی از گردشگری ارائه شد، اکنون هنگام ارائه تعریفی مختصر از گردشگری دریایی است تا بتوان پس از آن وارد بحث اصلی یعنی ظرفیتهای دو جزیره کیش و هندورابی برای گردشگری دریایی شد. اما گردشگری دریایی چیست؟
درباره گردشگری دریایی
تعریف گردشگری دریایی کاری سهل و ممتنع است. عدهای آن را با مسافرت دریایی یکی دانستهاند و عدهای نیز آن را با گردشگری ساحلی یکسان قلمداد کردهاند. پاپلی از آن دسته نظریهپردازانی است که گردشگری ساحلی و دریایی را یکی میداند و میگوید: گردشگری دریایی خود به دو شاخه گردشگری ساحلی و گردشگری دریایی تقسیم میشود و در این میان گردشگری ساحلی بیشترین گردشگر را به خود جذب میکند. او سفر به سواحل و تفریحاتی مانند جت اسکی، شنا و ماهیگیری را در زمره گردشگری دریایی شاخه ساحلی آورده است و درباره شاخه دریایی گردشگری دریایی گفته است: گردشگری دریایی یعنی آنگونه از گردشگری که از ساحل دور میشود و به وسط دریا و اقیانوس منوط میشود و از دهه 1980 در حال گسترش است.
در این میان کاپیتان محمدرضا روشندلی، عضو هیات علمی دانشگاه و کارشناس اقتصاد دریا، در ماهنامه صنعت حملونقل گردشگری دریایی را چنین تعریف کرده است: به مجموعه فعالیتهای تفریحی و سرگرمی که در محیطهای دریایی دور از ساحل توسط گردشگران انجام میشود، گردشگری دریایی میگویند. او میان گردشگری ساحلی و گردشگری دریایی تفاوت قائل شده و مینویسد: اینگونه از گردشگری، از نظر اهمیت با گردشگری ساحلی متفاوت بوده، هرچند ممکن است شباهتهایی بین این نوع گردشگری و گردشگری ساحلی وجود داشته باشد. نوع فعالیتهای تفریحی در گردشگری دریایی، بیشتر در آبهای عمیق و دور از خشکی انجام میگیرد و به تجهیزات، امکانات و آموزشهای ویژهای نیاز دارد، با خطرات بیشتری نیز همراه است. فعالیتهای تفریحی آبی مانند غواصی، سفرهای دریایی، اسکی روی آب، جت اسکی، آکواریوم دریایی، ماهیگیری در آبهای عمیق، از مهمترین جذابیتهای گردشگری دریایی هستند. از سوی دیگر کارهایی مانند شنا در ساحل، حمام آفتاب گرفتن، ورزشها و سرگرمیهایی را که در محدوده ساحل انجام میشود، گردشگری ساحلی گویند. حال که گردشگری دریایی را تعریف کردیم، به پتانسیلهای دو جزیره کیش و هندورابی برای گردشگری دریایی میپردازیم. در این میان اهمیت جزیره کیش به دلیل بافت اقتصادی حاکم بر آن و همچنین شرایط اقلیمی حاکم بر سواحل آن بسیار بر توسعه گردشگری دریایی تاثیرگذار است. جزیره کیش یکی از زیباترین جزایر خلیج فارس است، که طبیعتی زیبا و منحصربهفرد دارد؛ سواحل زیبا و پوششهای مرجانی، آب زلال دریا که شفافیت کمنظیر آن، مشاهده انواع آبزیان را در عمق چند متری امکانپذیر میسازد، ساختار مرجانی جزیره کیش و نیز وسعت سواحل آن به حدی است که در دنیا کمتر جایی را میتوان یافت که به اندازه سواحل کیش قابل استفاده باشد. سواحل کیش یکی از کمخطرترین سواحل هستند که میتوان در آنها انواع امکانات ورزشهای آبی را فراهم کرد. از سوی دیگر برقراری راه ارتباطی کروزگردی بین هندورابی و کیش از دیگر امکانات گردشگری دریایی است که میتوان در این دو جزیره به دست آورد. جزیره هندورابی نیز به دلیل ساخت ساحلی آن امکانات بسیار زیادی برای گردشگری دریایی را دارد. درمجموع کیش، هندورابی و فارور میتوانند به مثلث گردشگری دریایی ایران تبدیل شوند، اگر امکانات زیرساختی لازم برای این کار فراهم شود.
مفهومشناسی گردشگری
اما گردشگری دریایی چیست؟ اگر بخواهیم تعریفی درباره گردشگری دریایی ارایه دهیم، ابتدا باید خود گردشگری را تعریف کنیم. به باور نویسنده گردشگری گونهای از سفر است که به قصد تلذذ و تفریح انجام میشود. این البته نگاهی است که نگارنده درباره گردشگری دارد. اما متخصصان امر درباره گردشگری تعاریف بیشماری ارایه کردهاند. در این میان محمدحسین پاپلی یزدی، جغرافیدان ایرانی و چهره ماندگار، در کتاب خود به نام «گردشگری ماهیت و مفاهیم» در تعریف گردشگری به نقل از دیوید ویور، متخصص مدیریت گردشگری، میگوید: گردشگری مجموع پدیدهها و ارتباطات ناشی از کنش متقابل میان گردشگران، سرمایه، دولتها و جوامع میزبان، دانشگاهها و سازمانهای غیردولتی، در فرایند جذب، حملونقل، پذیرایی و کنترل گردشگران و دیگر بازدیدکنندگان است. در تعریفی که سازمان جهانی گردشگری از این مفهوم کرده است، گردشگری به فعالیتهای افرادی که برای استراحت، کار و دلایل دیگر به خارج از محیط سکونت معمول خویش سفر کرده و حداکثر برای یک سال متوالی در آنجا اقامت میکنند، گفته شده که در این تعریف گردشگری به دو دسته بومی و خارجی تقسیم میشود. اگر بخواهیم گردشگری (tourism) را واژهشناسی کنیم، باید گفت که واژه tourism از لغت tour به معنای گشتن گرفته شده که ریشه در لغت لاتین turns به معنای دور زدن، رفت و برگشت بین مبدأ و مقصد و چرخش دارد. در فرهنگ وبستر گردشگری و مسافرت یکسان در نظر گرفته شده، اما فرهنگ لغت لانگمن گردشگری را سفری به قصد تفریح تعریف کرده است. امروزه واژه صنعت نیز به عنوان پیشوندی در کنار گردشگری به کار میرود و در اکثر کشورها اصطلاح صنعت گردشگری پذیرفته شده است. پذیرفته شدن اصطلاح صنعت گردشگری از این باب اهمیت دارد که اگر به لحاظ قانونی و حقوقی گردشگری بهعنوان صنعت پذیرفته شود، میتواند از وامهای صنعتی استفاده کند و از معافیتهای مالیاتی صنایع برخوردار شود. پس از آنکه تعریفی از گردشگری ارائه شد، اکنون هنگام ارائه تعریفی مختصر از گردشگری دریایی است تا بتوان پس از آن وارد بحث اصلی یعنی ظرفیتهای دو جزیره کیش و هندورابی برای گردشگری دریایی شد. اما گردشگری دریایی چیست؟
درباره گردشگری دریایی
تعریف گردشگری دریایی کاری سهل و ممتنع است. عدهای آن را با مسافرت دریایی یکی دانستهاند و عدهای نیز آن را با گردشگری ساحلی یکسان قلمداد کردهاند. پاپلی از آن دسته نظریهپردازانی است که گردشگری ساحلی و دریایی را یکی میداند و میگوید: گردشگری دریایی خود به دو شاخه گردشگری ساحلی و گردشگری دریایی تقسیم میشود و در این میان گردشگری ساحلی بیشترین گردشگر را به خود جذب میکند. او سفر به سواحل و تفریحاتی مانند جت اسکی، شنا و ماهیگیری را در زمره گردشگری دریایی شاخه ساحلی آورده است و درباره شاخه دریایی گردشگری دریایی گفته است: گردشگری دریایی یعنی آنگونه از گردشگری که از ساحل دور میشود و به وسط دریا و اقیانوس منوط میشود و از دهه 1980 در حال گسترش است.
در این میان کاپیتان محمدرضا روشندلی، عضو هیات علمی دانشگاه و کارشناس اقتصاد دریا، در ماهنامه صنعت حملونقل گردشگری دریایی را چنین تعریف کرده است: به مجموعه فعالیتهای تفریحی و سرگرمی که در محیطهای دریایی دور از ساحل توسط گردشگران انجام میشود، گردشگری دریایی میگویند. او میان گردشگری ساحلی و گردشگری دریایی تفاوت قائل شده و مینویسد: اینگونه از گردشگری، از نظر اهمیت با گردشگری ساحلی متفاوت بوده، هرچند ممکن است شباهتهایی بین این نوع گردشگری و گردشگری ساحلی وجود داشته باشد. نوع فعالیتهای تفریحی در گردشگری دریایی، بیشتر در آبهای عمیق و دور از خشکی انجام میگیرد و به تجهیزات، امکانات و آموزشهای ویژهای نیاز دارد، با خطرات بیشتری نیز همراه است. فعالیتهای تفریحی آبی مانند غواصی، سفرهای دریایی، اسکی روی آب، جت اسکی، آکواریوم دریایی، ماهیگیری در آبهای عمیق، از مهمترین جذابیتهای گردشگری دریایی هستند. از سوی دیگر کارهایی مانند شنا در ساحل، حمام آفتاب گرفتن، ورزشها و سرگرمیهایی را که در محدوده ساحل انجام میشود، گردشگری ساحلی گویند. حال که گردشگری دریایی را تعریف کردیم، به پتانسیلهای دو جزیره کیش و هندورابی برای گردشگری دریایی میپردازیم. در این میان اهمیت جزیره کیش به دلیل بافت اقتصادی حاکم بر آن و همچنین شرایط اقلیمی حاکم بر سواحل آن بسیار بر توسعه گردشگری دریایی تاثیرگذار است. جزیره کیش یکی از زیباترین جزایر خلیج فارس است، که طبیعتی زیبا و منحصربهفرد دارد؛ سواحل زیبا و پوششهای مرجانی، آب زلال دریا که شفافیت کمنظیر آن، مشاهده انواع آبزیان را در عمق چند متری امکانپذیر میسازد، ساختار مرجانی جزیره کیش و نیز وسعت سواحل آن به حدی است که در دنیا کمتر جایی را میتوان یافت که به اندازه سواحل کیش قابل استفاده باشد. سواحل کیش یکی از کمخطرترین سواحل هستند که میتوان در آنها انواع امکانات ورزشهای آبی را فراهم کرد. از سوی دیگر برقراری راه ارتباطی کروزگردی بین هندورابی و کیش از دیگر امکانات گردشگری دریایی است که میتوان در این دو جزیره به دست آورد. جزیره هندورابی نیز به دلیل ساخت ساحلی آن امکانات بسیار زیادی برای گردشگری دریایی را دارد. درمجموع کیش، هندورابی و فارور میتوانند به مثلث گردشگری دریایی ایران تبدیل شوند، اگر امکانات زیرساختی لازم برای این کار فراهم شود.
بیایید با هم سفری به تاریخ کنیم، به زمانی که زمین تنها یک خشکی داشت و باقی تا چشم کار میکرد، آب بود و آب. پانگهآ (ابر) قاره مادر تمام خشکیها و دریای تتیس مادر تمام دریاها و آبهای زمین بود. با حرکت صفحات زمین قاره و جزیرهها به وجود آمدند و اقیانوسها و دریاچهها از هم مشتق شدند. در این میان سهم ایران از آبهای زمین دریای عمان که از خاور به اقیانوس هند راه دارد و دریای خزر بود که بزرگترین دریاچه جهان است و به نامهای دریای مازندران و دریای کاسپین نیز معروف است. همچنین بزرگترین پیشروی آب در خشکی یعنی خلیج همیشه فارس هم به ایران رسید و از این روی ایران یکی از کشورهای مهم جهان که به آبهای آزاد دسترسی دارد به حساب آمد. دسترسی به آبهای آزاد تنها یکی از ویژگیهای ایران است. در میان آبهای نیلگون خلیجفارس جزایر متعددی وجود دارند که اگر در نقشه نگاه کنیم، همانند پاسگاههای حراست از حریم آبی این مرز و بوم هستند. در میان جزایر خلیج فارس دو برادر هستند که پتانسیل بالایی برای توسعه گردشگری دریایی دارند. یکی جزیره کیش است که از دیرباز محل سیاحت سیاحان بوده است و دیگری جزیر هندورابی است که همانند برادری برای
جزیره کیش میماند و اکنون در محدوده منطقه آزاد کیش قرار دارد.
مفهومشناسی گردشگری
اما گردشگری دریایی چیست؟ اگر بخواهیم تعریفی درباره گردشگری دریایی ارایه دهیم، ابتدا باید خود گردشگری را تعریف کنیم. به باور نویسنده گردشگری گونهای از سفر است که به قصد تلذذ و تفریح انجام میشود. این البته نگاهی است که نگارنده درباره گردشگری دارد. اما متخصصان امر درباره گردشگری تعاریف بیشماری ارایه کردهاند. در این میان محمدحسین پاپلی یزدی، جغرافیدان ایرانی و چهره ماندگار، در کتاب خود به نام «گردشگری ماهیت و مفاهیم» در تعریف گردشگری به نقل از دیوید ویور، متخصص مدیریت گردشگری، میگوید: گردشگری مجموع پدیدهها و ارتباطات ناشی از کنش متقابل میان گردشگران، سرمایه، دولتها و جوامع میزبان، دانشگاهها و سازمانهای غیردولتی، در فرایند جذب، حملونقل، پذیرایی و کنترل گردشگران و دیگر بازدیدکنندگان است. در تعریفی که سازمان جهانی گردشگری از این مفهوم کرده است، گردشگری به فعالیتهای افرادی که برای استراحت، کار و دلایل دیگر به خارج از محیط سکونت معمول خویش سفر کرده و حداکثر برای یک سال متوالی در آنجا اقامت میکنند، گفته شده که در این تعریف گردشگری به دو دسته بومی و خارجی تقسیم میشود. اگر بخواهیم گردشگری (tourism) را واژهشناسی کنیم، باید گفت که واژه tourism از لغت tour به معنای گشتن گرفته شده که ریشه در لغت لاتین turns به معنای دور زدن، رفت و برگشت بین مبدأ و مقصد و چرخش دارد. در فرهنگ وبستر گردشگری و مسافرت یکسان در نظر گرفته شده، اما فرهنگ لغت لانگمن گردشگری را سفری به قصد تفریح تعریف کرده است. امروزه واژه صنعت نیز به عنوان پیشوندی در کنار گردشگری به کار میرود و در اکثر کشورها اصطلاح صنعت گردشگری پذیرفته شده است. پذیرفته شدن اصطلاح صنعت گردشگری از این باب اهمیت دارد که اگر به لحاظ قانونی و حقوقی گردشگری بهعنوان صنعت پذیرفته شود، میتواند از وامهای صنعتی استفاده کند و از معافیتهای مالیاتی صنایع برخوردار شود. پس از آنکه تعریفی از گردشگری ارائه شد، اکنون هنگام ارائه تعریفی مختصر از گردشگری دریایی است تا بتوان پس از آن وارد بحث اصلی یعنی ظرفیتهای دو جزیره کیش و هندورابی برای گردشگری دریایی شد. اما گردشگری دریایی چیست؟
درباره گردشگری دریایی
تعریف گردشگری دریایی کاری سهل و ممتنع است. عدهای آن را با مسافرت دریایی یکی دانستهاند و عدهای نیز آن را با گردشگری ساحلی یکسان قلمداد کردهاند. پاپلی از آن دسته نظریهپردازانی است که گردشگری ساحلی و دریایی را یکی میداند و میگوید: گردشگری دریایی خود به دو شاخه گردشگری ساحلی و گردشگری دریایی تقسیم میشود و در این میان گردشگری ساحلی بیشترین گردشگر را به خود جذب میکند. او سفر به سواحل و تفریحاتی مانند جت اسکی، شنا و ماهیگیری را در زمره گردشگری دریایی شاخه ساحلی آورده است و درباره شاخه دریایی گردشگری دریایی گفته است: گردشگری دریایی یعنی آنگونه از گردشگری که از ساحل دور میشود و به وسط دریا و اقیانوس منوط میشود و از دهه 1980 در حال گسترش است.
در این میان کاپیتان محمدرضا روشندلی، عضو هیات علمی دانشگاه و کارشناس اقتصاد دریا، در ماهنامه صنعت حملونقل گردشگری دریایی را چنین تعریف کرده است: به مجموعه فعالیتهای تفریحی و سرگرمی که در محیطهای دریایی دور از ساحل توسط گردشگران انجام میشود، گردشگری دریایی میگویند. او میان گردشگری ساحلی و گردشگری دریایی تفاوت قائل شده و مینویسد: اینگونه از گردشگری، از نظر اهمیت با گردشگری ساحلی متفاوت بوده، هرچند ممکن است شباهتهایی بین این نوع گردشگری و گردشگری ساحلی وجود داشته باشد. نوع فعالیتهای تفریحی در گردشگری دریایی، بیشتر در آبهای عمیق و دور از خشکی انجام میگیرد و به تجهیزات، امکانات و آموزشهای ویژهای نیاز دارد، با خطرات بیشتری نیز همراه است. فعالیتهای تفریحی آبی مانند غواصی، سفرهای دریایی، اسکی روی آب، جت اسکی، آکواریوم دریایی، ماهیگیری در آبهای عمیق، از مهمترین جذابیتهای گردشگری دریایی هستند. از سوی دیگر کارهایی مانند شنا در ساحل، حمام آفتاب گرفتن، ورزشها و سرگرمیهایی را که در محدوده ساحل انجام میشود، گردشگری ساحلی گویند. حال که گردشگری دریایی را تعریف کردیم، به پتانسیلهای دو جزیره کیش و هندورابی برای گردشگری دریایی میپردازیم. در این میان اهمیت جزیره کیش به دلیل بافت اقتصادی حاکم بر آن و همچنین شرایط اقلیمی حاکم بر سواحل آن بسیار بر توسعه گردشگری دریایی تاثیرگذار است. جزیره کیش یکی از زیباترین جزایر خلیج فارس است، که طبیعتی زیبا و منحصربهفرد دارد؛ سواحل زیبا و پوششهای مرجانی، آب زلال دریا که شفافیت کمنظیر آن، مشاهده انواع آبزیان را در عمق چند متری امکانپذیر میسازد، ساختار مرجانی جزیره کیش و نیز وسعت سواحل آن به حدی است که در دنیا کمتر جایی را میتوان یافت که به اندازه سواحل کیش قابل استفاده باشد. سواحل کیش یکی از کمخطرترین سواحل هستند که میتوان در آنها انواع امکانات ورزشهای آبی را فراهم کرد. از سوی دیگر برقراری راه ارتباطی کروزگردی بین هندورابی و کیش از دیگر امکانات گردشگری دریایی است که میتوان در این دو جزیره به دست آورد. جزیره هندورابی نیز به دلیل ساخت ساحلی آن امکانات بسیار زیادی برای گردشگری دریایی را دارد. درمجموع کیش، هندورابی و فارور میتوانند به مثلث گردشگری دریایی ایران تبدیل شوند، اگر امکانات زیرساختی لازم برای این کار فراهم شود.
مفهومشناسی گردشگری
اما گردشگری دریایی چیست؟ اگر بخواهیم تعریفی درباره گردشگری دریایی ارایه دهیم، ابتدا باید خود گردشگری را تعریف کنیم. به باور نویسنده گردشگری گونهای از سفر است که به قصد تلذذ و تفریح انجام میشود. این البته نگاهی است که نگارنده درباره گردشگری دارد. اما متخصصان امر درباره گردشگری تعاریف بیشماری ارایه کردهاند. در این میان محمدحسین پاپلی یزدی، جغرافیدان ایرانی و چهره ماندگار، در کتاب خود به نام «گردشگری ماهیت و مفاهیم» در تعریف گردشگری به نقل از دیوید ویور، متخصص مدیریت گردشگری، میگوید: گردشگری مجموع پدیدهها و ارتباطات ناشی از کنش متقابل میان گردشگران، سرمایه، دولتها و جوامع میزبان، دانشگاهها و سازمانهای غیردولتی، در فرایند جذب، حملونقل، پذیرایی و کنترل گردشگران و دیگر بازدیدکنندگان است. در تعریفی که سازمان جهانی گردشگری از این مفهوم کرده است، گردشگری به فعالیتهای افرادی که برای استراحت، کار و دلایل دیگر به خارج از محیط سکونت معمول خویش سفر کرده و حداکثر برای یک سال متوالی در آنجا اقامت میکنند، گفته شده که در این تعریف گردشگری به دو دسته بومی و خارجی تقسیم میشود. اگر بخواهیم گردشگری (tourism) را واژهشناسی کنیم، باید گفت که واژه tourism از لغت tour به معنای گشتن گرفته شده که ریشه در لغت لاتین turns به معنای دور زدن، رفت و برگشت بین مبدأ و مقصد و چرخش دارد. در فرهنگ وبستر گردشگری و مسافرت یکسان در نظر گرفته شده، اما فرهنگ لغت لانگمن گردشگری را سفری به قصد تفریح تعریف کرده است. امروزه واژه صنعت نیز به عنوان پیشوندی در کنار گردشگری به کار میرود و در اکثر کشورها اصطلاح صنعت گردشگری پذیرفته شده است. پذیرفته شدن اصطلاح صنعت گردشگری از این باب اهمیت دارد که اگر به لحاظ قانونی و حقوقی گردشگری بهعنوان صنعت پذیرفته شود، میتواند از وامهای صنعتی استفاده کند و از معافیتهای مالیاتی صنایع برخوردار شود. پس از آنکه تعریفی از گردشگری ارائه شد، اکنون هنگام ارائه تعریفی مختصر از گردشگری دریایی است تا بتوان پس از آن وارد بحث اصلی یعنی ظرفیتهای دو جزیره کیش و هندورابی برای گردشگری دریایی شد. اما گردشگری دریایی چیست؟
درباره گردشگری دریایی
تعریف گردشگری دریایی کاری سهل و ممتنع است. عدهای آن را با مسافرت دریایی یکی دانستهاند و عدهای نیز آن را با گردشگری ساحلی یکسان قلمداد کردهاند. پاپلی از آن دسته نظریهپردازانی است که گردشگری ساحلی و دریایی را یکی میداند و میگوید: گردشگری دریایی خود به دو شاخه گردشگری ساحلی و گردشگری دریایی تقسیم میشود و در این میان گردشگری ساحلی بیشترین گردشگر را به خود جذب میکند. او سفر به سواحل و تفریحاتی مانند جت اسکی، شنا و ماهیگیری را در زمره گردشگری دریایی شاخه ساحلی آورده است و درباره شاخه دریایی گردشگری دریایی گفته است: گردشگری دریایی یعنی آنگونه از گردشگری که از ساحل دور میشود و به وسط دریا و اقیانوس منوط میشود و از دهه 1980 در حال گسترش است.
در این میان کاپیتان محمدرضا روشندلی، عضو هیات علمی دانشگاه و کارشناس اقتصاد دریا، در ماهنامه صنعت حملونقل گردشگری دریایی را چنین تعریف کرده است: به مجموعه فعالیتهای تفریحی و سرگرمی که در محیطهای دریایی دور از ساحل توسط گردشگران انجام میشود، گردشگری دریایی میگویند. او میان گردشگری ساحلی و گردشگری دریایی تفاوت قائل شده و مینویسد: اینگونه از گردشگری، از نظر اهمیت با گردشگری ساحلی متفاوت بوده، هرچند ممکن است شباهتهایی بین این نوع گردشگری و گردشگری ساحلی وجود داشته باشد. نوع فعالیتهای تفریحی در گردشگری دریایی، بیشتر در آبهای عمیق و دور از خشکی انجام میگیرد و به تجهیزات، امکانات و آموزشهای ویژهای نیاز دارد، با خطرات بیشتری نیز همراه است. فعالیتهای تفریحی آبی مانند غواصی، سفرهای دریایی، اسکی روی آب، جت اسکی، آکواریوم دریایی، ماهیگیری در آبهای عمیق، از مهمترین جذابیتهای گردشگری دریایی هستند. از سوی دیگر کارهایی مانند شنا در ساحل، حمام آفتاب گرفتن، ورزشها و سرگرمیهایی را که در محدوده ساحل انجام میشود، گردشگری ساحلی گویند. حال که گردشگری دریایی را تعریف کردیم، به پتانسیلهای دو جزیره کیش و هندورابی برای گردشگری دریایی میپردازیم. در این میان اهمیت جزیره کیش به دلیل بافت اقتصادی حاکم بر آن و همچنین شرایط اقلیمی حاکم بر سواحل آن بسیار بر توسعه گردشگری دریایی تاثیرگذار است. جزیره کیش یکی از زیباترین جزایر خلیج فارس است، که طبیعتی زیبا و منحصربهفرد دارد؛ سواحل زیبا و پوششهای مرجانی، آب زلال دریا که شفافیت کمنظیر آن، مشاهده انواع آبزیان را در عمق چند متری امکانپذیر میسازد، ساختار مرجانی جزیره کیش و نیز وسعت سواحل آن به حدی است که در دنیا کمتر جایی را میتوان یافت که به اندازه سواحل کیش قابل استفاده باشد. سواحل کیش یکی از کمخطرترین سواحل هستند که میتوان در آنها انواع امکانات ورزشهای آبی را فراهم کرد. از سوی دیگر برقراری راه ارتباطی کروزگردی بین هندورابی و کیش از دیگر امکانات گردشگری دریایی است که میتوان در این دو جزیره به دست آورد. جزیره هندورابی نیز به دلیل ساخت ساحلی آن امکانات بسیار زیادی برای گردشگری دریایی را دارد. درمجموع کیش، هندورابی و فارور میتوانند به مثلث گردشگری دریایی ایران تبدیل شوند، اگر امکانات زیرساختی لازم برای این کار فراهم شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.