|

در سوگ احمد بیگدلی

هدیه روز غیر تولد

احمد اخوت: پنجشنبه - روز بعد از رفتن تو- با خود گفتم، این اولین روز بدون تو . جمعه، در جمعه بازار کتاب اصفهان، مردی را دیدم که قیافه‌اش کمی شبیه تو بود. به خودم گفتم این هم دومین روز. شنبه در ذهنم گذشت که این روز سوم است. یکشنبه چیزی نگفتم. چه بگویم؟
حالا چهارشنبه است. روز هفتم. من باید تا کی بشمارم؟ دیگر نمی‌شمارم. قول می‌دهم. اما یادت با من هست. تیرماه 87. روزش یادم نیست. فراموشی است دیگر. به قول بورخس - نویسنده مورد علاقه‌ات- همان که کیهان بافته از آنست. روزی که رفته‌بودیم ترحیم پدر زاون قوکاسیان؛ کلیسای حضرت مریم اصفهان. همان روز که آنای باغ سیب را به من هدیه دادی. توی نمازخانه نشسته بودیم کنار هم. همان وقت بود که از کیفت کتابت را درآوردی و دادی به من. با خوشحالی گفتم: «به به مبارک باشه. اینم هدیه روز غیر تولد من.» اطرافمان چند نفر بلند حرف می‌زدند و تو متوجه حرفم نشدی. با تعجب پرسیدی: «هدیه روز غیر چی؟» دیدم نمی‌شود درست حرف زد، گفتم بعدا برایت می‌گویم. بعد باز رفتیم در نمازخانه و دیگر نتوانسم توضیح دهم این دیگر چه هدیه‌ای است. هیچ وقت نشد. همیشه انگار همین‌طور است، ناگفته‌ای باقی می‌ماند.
هدیه روز غیر تولد، کادوی لوییس کارول است به مردم جمهوری ادبیات. در آلیس آنسوی آینه از آن حرف زده است. آلیس در این دنیای جذاب شگفت انگیز می‌رسد به تپلی (Humpty Dumpty)، موجودی که معلوم نیست تخم‌مرغی است در قالب آدمیزاد، یا آدمی است به صورت تخم‌مرغ. او چیزی به خودش بسته که نمی‌دانیم، کروات است یا کمربند. آلیس با خجالت از او در این باره سوال می‌کند. تپلی نگاهی عاقل اندر سفیه به آلیس می‌اندازد و می‌گوید: «خب معلومه. کراواته دیگه. شاه و وزیر اینو به من هدیه دادن. به عنوان هدیه روز غیر تولدم به من دادن.» آلیس که اصلن نمی‌فهمید تپلی چه می‌گوید با خجالت پرسید: «منظورتون از هدیه روز غیر تولد دیگه چیه؟»
- این که پرسیدن نداره. منظورم هدیه‌ای است که وقتی روز تولد کسی نیست بهش می‌دن.
آلیس کمی فکر کرد، بعد گفت: «اما من هدیه روز تولد رو خیلی دوست دارم.»
تپلی داد زد: «معلوم می‌شه. متوجه حرفم نشدی! هرسال چند روزه؟»
آلیس گفت: «سیصد و شصت و پنج روز.»
- تو چند تا روز تولد داری؟
- یکی.
- حالا اگه یکی رو از سیصد و شصت پنج کم کنی چند تا باقی می‌مونه؟
- معلومه، سیصد و شصت و چهار روز
خب این که خیلی بهتره. آدم می‌تونه سیصد و شصت و چهار تا هدیه غیر روز تولد بگیره. دیدی نفهمیدی چی گفتم.
آن روز تیرماه که آنای باغ سیب را هدیه گرفتم یکی از همین روزهای، «روز غیر تولد» من بود. من روزهای بدون تو را دیگر نمی‌توانم بشمارم. یک هفته‌اش را شمردم ولی دیگر برایم مقدور نیست . اما همه هدیه‌هایی که به من در روزهای غیر تولدم دادی با من هست. همین‌جا هستند، جلو چشمم، در کتابخانه‌ام.
احمد اخوت: پنجشنبه - روز بعد از رفتن تو- با خود گفتم، این اولین روز بدون تو . جمعه، در جمعه بازار کتاب اصفهان، مردی را دیدم که قیافه‌اش کمی شبیه تو بود. به خودم گفتم این هم دومین روز. شنبه در ذهنم گذشت که این روز سوم است. یکشنبه چیزی نگفتم. چه بگویم؟
حالا چهارشنبه است. روز هفتم. من باید تا کی بشمارم؟ دیگر نمی‌شمارم. قول می‌دهم. اما یادت با من هست. تیرماه 87. روزش یادم نیست. فراموشی است دیگر. به قول بورخس - نویسنده مورد علاقه‌ات- همان که کیهان بافته از آنست. روزی که رفته‌بودیم ترحیم پدر زاون قوکاسیان؛ کلیسای حضرت مریم اصفهان. همان روز که آنای باغ سیب را به من هدیه دادی. توی نمازخانه نشسته بودیم کنار هم. همان وقت بود که از کیفت کتابت را درآوردی و دادی به من. با خوشحالی گفتم: «به به مبارک باشه. اینم هدیه روز غیر تولد من.» اطرافمان چند نفر بلند حرف می‌زدند و تو متوجه حرفم نشدی. با تعجب پرسیدی: «هدیه روز غیر چی؟» دیدم نمی‌شود درست حرف زد، گفتم بعدا برایت می‌گویم. بعد باز رفتیم در نمازخانه و دیگر نتوانسم توضیح دهم این دیگر چه هدیه‌ای است. هیچ وقت نشد. همیشه انگار همین‌طور است، ناگفته‌ای باقی می‌ماند.
هدیه روز غیر تولد، کادوی لوییس کارول است به مردم جمهوری ادبیات. در آلیس آنسوی آینه از آن حرف زده است. آلیس در این دنیای جذاب شگفت انگیز می‌رسد به تپلی (Humpty Dumpty)، موجودی که معلوم نیست تخم‌مرغی است در قالب آدمیزاد، یا آدمی است به صورت تخم‌مرغ. او چیزی به خودش بسته که نمی‌دانیم، کروات است یا کمربند. آلیس با خجالت از او در این باره سوال می‌کند. تپلی نگاهی عاقل اندر سفیه به آلیس می‌اندازد و می‌گوید: «خب معلومه. کراواته دیگه. شاه و وزیر اینو به من هدیه دادن. به عنوان هدیه روز غیر تولدم به من دادن.» آلیس که اصلن نمی‌فهمید تپلی چه می‌گوید با خجالت پرسید: «منظورتون از هدیه روز غیر تولد دیگه چیه؟»
- این که پرسیدن نداره. منظورم هدیه‌ای است که وقتی روز تولد کسی نیست بهش می‌دن.
آلیس کمی فکر کرد، بعد گفت: «اما من هدیه روز تولد رو خیلی دوست دارم.»
تپلی داد زد: «معلوم می‌شه. متوجه حرفم نشدی! هرسال چند روزه؟»
آلیس گفت: «سیصد و شصت و پنج روز.»
- تو چند تا روز تولد داری؟
- یکی.
- حالا اگه یکی رو از سیصد و شصت پنج کم کنی چند تا باقی می‌مونه؟
- معلومه، سیصد و شصت و چهار روز
خب این که خیلی بهتره. آدم می‌تونه سیصد و شصت و چهار تا هدیه غیر روز تولد بگیره. دیدی نفهمیدی چی گفتم.
آن روز تیرماه که آنای باغ سیب را هدیه گرفتم یکی از همین روزهای، «روز غیر تولد» من بود. من روزهای بدون تو را دیگر نمی‌توانم بشمارم. یک هفته‌اش را شمردم ولی دیگر برایم مقدور نیست . اما همه هدیه‌هایی که به من در روزهای غیر تولدم دادی با من هست. همین‌جا هستند، جلو چشمم، در کتابخانه‌ام.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.