|

ریل گذاری درمیدان مین، مدیریت می‌خواهد

اصفهان ویترین خوبی ندارد

گروه تاریخ و سیاست: وضعیت این روزهای سیاست عمومی در اصفهان گیج کننده است و تحلیل آنچه در پوست و زیر پوست و ظاهر متناقض آن می گذرد؛ خیلی دشوار شده است. عرصه عمومی سیاست و جامعه اصفهانی، ساکت و تیزبین برای ارزیابی کارنامه مدیران قبلی و فعلی درعرصه های سیاسی و فرهنگی و اجتماعی شاخص های چندانی در دست ندارند. دماسنج های سیاسی و اجتماعی استان مثل احزاب و سازمان های مردم نهاد، مطبوعات و هنرمندان و نخبگان اصفهان پشت سر هم خطاهای جدی می دهند.گاهی اصفهان را مرده ای درحال احتضار، گاهی بیماری در جدال با تب و لرز، زمانی کودکی درحال رشد و زمانی دیگر نخبه‌ای بالغ و راهنمای ایران و منطقه می خوانند و جالب آنکه همه بر ادعای خود دلایل می آوردند. دكتر اسلامي ندوشن حرف را تمام‌كرده است:" اگر پيش آمده باشد كه از راديو وتلويزيون درد دل هاي اتفاقي مردم را شنيده باشيد با خود فكر مي‌كنيد كه چقدر حق به جانب آنهاست. آنگاه بلافاصله يكي از مسؤولين يا متصديان امور به آنها جواب مي‌دهد و با تعجب تمام مي‌بينيد كه او هم حق دارد. در جامعه‌اي كه ضوابط و مباني اوليه به هم‌خورده به دشواري مي‌شود پيداكرد كسي را كه حق ندارد. آنكه مي‌گويد الف دراز است بديهي‌است كه راست مي‌گويد ولي آن‌كسي كه الف را گرد معرفي مي‌كند؛ او نيز دلايلي براي آن مي‌تراشد كه نمي‌شود حق را به او نداد. از همه گذشته وقتي حق در حجاب باشد چگونه مي‌شود نزد اين يا آن سراغش راگرفت؟"
برای همین است که هر از گاهی شایعات سیاسی و اجتماعی پایه های مدیریت این شهر و استان را نشانه می‌روند و به حادثه‌ای یا سوء تفاهمی پشتوانه‌های مدیریتی را تضعیف و تقویت می کنند: از بس که دوگانه های اصفهان ریشه دار شده اند و دوراهی های بسیار، طومار همه را درهم پیچیده و پیچیدگی این کلاف سردرگم را گاه با گره های کور تزیین می‌کنند و به گمانشان که تزیین می کنند! اما حقیقت آن است که ما اصفهانی ها برای از خود گفتن ویترین خوبی نداریم. آن هم در روزگاری که پرستیژ سیاسی و توسعه همه جانبه در کشور حرف اول را می زند. همسایه ما، فارس با الحاق سرزمینی از استان دیگر و به پشتوانه فشارهای سیاسی در مرکز و همراهی مردم خود، تکه ای از استان دیگر را جدا می‌کند تا راهی به خلیج فارس و دریای عمان بازکند و برای صادرات و واردات و حتی گردشگر خارجی نیازی به استان‌های دیگر نداشته باشد. یا یزد که در هشت سال دوران اصلاحات همه سرمایه های بلوکه شده را از اندرونی منزل و پستوهای تاریک سوداگران بیرون کشید و نقد کرد و صنعت خود را آنچنان وحشیانه توسعه داد که کاشی و سنگ اصفهان را به رقابتی سنگین و چالشی کمرشکن غلطاند. یزدی هایی که تا پیش آن بر فرش های چیده شده در پذیرایی خانه سنتی خود افتخار می کردند؛ اگر امروز در کارواش های خود با آب کوهرنگ ماشین بشویند؛ لابد نان بیرون آمدن از لاک سنتی و بسته خود را می خورند و به مدد پشتوانه های حاکمیتی خود امروز غنی تر از گذشته، هم تولید ثروت را سرعت داده اند و هم در توزیع آن موفق بوده اند.
آن سوتر چهارمحال بختیاری به واسطه آنکه از نمایندگان پرنفوذی در دولت قبل برخوردار بود، همه امکانات داخل را به کار گرفت و استوار درکانال های قدرت و ثروت به حمایت همه جانبه تهران، شریان های اقتصادی منطقه را به کاربست و برای اشتغال زایی و برخورداری از درآمد سرشار نفتی و فخرفروشی به همسایه پولدار خود- خوزستان- به فکر تاسیس پالایشگاهی افتاد که مکان یابی غلط آن مشکلات زیست محیطی منطقه را تهدید می‌کند و در صرفه اقتصادی آن تردیدهاست و برای آنکه مصرف و برداشت آب از سرچشمه های زاینده رود توجیه شود، حتی خاک را به صورت دستی بر ارتفاعات اطراف سد زاینده رود برد و هلو و بادام و گندم کاشت و هر بار با عرض اندام در برابر اصفهان، اعتراضات مردم شهرها و روستاهای دورافتاده را هم حتی در اخبار استان به اوج رساند. -کاری که ما نکردیم و نمی‌کنیم به هزار دلیل ناگفته-
مقایسه اصفهان با تبریز، مشهد، سمنان، کرمان البته کاری دشوار است و آنانی باید قضاوت کنند که معیارهای توسعه اقتصادی اجتماعی و زیرساختی را تحلیل کرده‌اند اما همانگونه که عصر اقتدار صفوی، گذشته اصفهان را در بناهای باشکوه و میراث فرهنگی عظیم آن عظمت بخشیده، مسافرانی که استان های دیگر را دیده اند، هم گواهند برآنکه اصفهان دیگر روزهای خوشی ندارد انگار: زاینده رود خشک، هوای آلوده، صنایع بحران زده و شهرک های صنعتی که مایه افتخار می توانست باشد؛ امروز از نفس افتاده‌اند و اگرچه در روزگاری که رکود تورمی، بنیان‌های اقتصادی را در این چند سال نشانه گرفت و افزایش نقدینگی بی رویه، اثرات ناخوشایندی بر پیکره اقتصاد ملی نهاد و ناخوشی همه نقاط ایران را نشانه رفت؛ اما در همان ایام اصفهان برخوردار، باز هم در کسب جایگاه قبلی خود ناکام ماند.
اصفهان که دایه وار جبهه های جنگ تحمیلی را حمایت کرد و از جوانان برومند خود تمام قد گذشت و جنگ زدگان همسایه های مدعی امروز خود را آغوش گشود، برای رونق منطقه، آب را دلسوزانه به استان های همسایه فرستاد و در روزگاری که صنعت حال خوشی نداشت، صنایع را پذیرایی کرد تا استان صنعتی اول کشور شود و بحران‌هایش را دامنگیر خود ببیند؛ امروز برای حقوق اولیه خود تنها و یکه مجبور شده برای تنفس در شب‌ها و روزهایی سالم تر، حقوق اولیه خود را از همسایه های خود طلب کند.
امروز اصفهان وضعیت دشواری دارد و برسر دوراهی‌ها حیران ایستاده تا «میدان مین مشهور» را بتواند ریل‌گذاری کند، کارش سخت است و سخت تر هم می‌شود شاید؛ اگر نتواند خود را بشناسد، دارایی های خود را برآورد کند، سیستم های جدید مدیریتی دانش بنیان را تعریف و پایه گذاری نماید و با مدیریتی یکپارچه همه مردم را متوجه اولویت ها و مخاطرات این روزهای خود کند، اما گام اول آنست که جنس مدیران مورد نیاز خود را برای یک جراحی عمیق در تمامی سطوح به درستی تعیین کند. این جراحی البته که تبعاتی دارد و بدون تحمل درد و عارضه، بهبودی خیالی است خام. بی گمان گذشته چراغ راه آینده هست، اما مشکلات امروز اصفهان فقط با ریشه یابی و نبش قبر حل نمی شود.
ما اصفهانی ها در این استان چند مذهبی، چند قومیتی و چند فرهنگی، رفتارهای پیدا و پنهان متناقضی را شاهد شده ایم. به دنبال آنیم که گز اصفهان را به برند جهانی تبدیل کنیم، اما ارزش آن را به درصد پسته هایی که از کرمان می‌آوریم بسته ایم. برای آنکه موزه صفویه باقی بمانیم باید تاخت و تاز به میراث فرهنگی مثل چهارباغ و میدان نقش جهان را، خانه های سنتی و بافت تاریخی شهر را و پل های تمدنی آن را متوقف کنیم اما چشم انتظاریم و روزشماریم تا مترو قلب موزه صفویه را بگشاید و نمی بینیم که آجرهای سنتی چهارباغ در نمای بتون های اکسپوزه محصور شده اند، چرا که نیاز به سرعت در اصفهان روز به روز بالا رفته اما BRT همچون روز اول قربانی می گیرد هنوز.
برای آنکه خون اقتصادی در رگ های گردشگری اصفهان برود، هر روز خواهر خوانده ای جدید به خانواده جهانی اصفهان می افزاییم و تا بیاییم بازدید از میراث فرهنگی را به خواهرخوانده ها تعارف کنیم؛ زیرساخت‌های حمل و نقل و هتلداری و عمرانی لنگ می زنند. نقدینگی سیال ما اصفهانی‌ها که هر روز در یک بازار سرک می کشد؛ روزی تلاطم ارز را تحمل می کند، روز دیگر بازار طلا را تحت تاثیر قرار می‌دهد، روز دیگر از ساختمان و مسکن سر در می‌آورد و بحران می سازد و در روزی دیگر قربانی جاه‌طلبی و بلندپروازی‌های مدیران قرض الحسنه‌های بحران‌ساز می‌شود، اما هرگز گذارش به مسیر توسعه اصفهان و دلسوزی برای بنیان‌های محتاج آن نمی افتد. کشاورزی همچنان راه سنت و کشت غرقاب را می رود و صنعت را به مصرف بی رویه آب متهم می‌کند و خود از ترمیم و بهینه سازی الگوهای کشت سرباز می زند...آلودگی هوای ناشی از ترافیک و صنایع آلاینده ماسک را بر دهان‌مان می‌نشاند اما پشت خودروهای تک سرنشین ،صبح ها و ظهرها و عصرها و شب ها و نیمه شب‌ها هم دست از جولان برنمی داریم. بی پرده بگوییم در مصاحبه با سیاسیون و مدیران این شهر هرگز از یک راهکار تفاهم آمیز و یا یک برآورد از وضعیت اصفهان که مورد پذیرش همه باشد خبری نبود و در این راه بی‌تعارف نیازمند جراحی هستیم، تا «پیش بینی ناپذیری و نبود شفافیت» بیش از این اصفهان را رنج ندهد. هم در عرصه مدیریت سیاسی و اجتماعی و هم مدیریت فرهنگی و اجتماعی باید تصویری درست و شفاف و مستند عرضه کنیم. گمان می‌کنیم توسعه اصفهان و نجات آن از بیماری‌های مزمنی که وصفش رفت؛ هم دشوار و هم دردناک است، آن روز اگر چه دیر؛ این ره اگرچه دور و بد مسیر، اما سرانجامش خوش است... .
گروه تاریخ و سیاست: وضعیت این روزهای سیاست عمومی در اصفهان گیج کننده است و تحلیل آنچه در پوست و زیر پوست و ظاهر متناقض آن می گذرد؛ خیلی دشوار شده است. عرصه عمومی سیاست و جامعه اصفهانی، ساکت و تیزبین برای ارزیابی کارنامه مدیران قبلی و فعلی درعرصه های سیاسی و فرهنگی و اجتماعی شاخص های چندانی در دست ندارند. دماسنج های سیاسی و اجتماعی استان مثل احزاب و سازمان های مردم نهاد، مطبوعات و هنرمندان و نخبگان اصفهان پشت سر هم خطاهای جدی می دهند.گاهی اصفهان را مرده ای درحال احتضار، گاهی بیماری در جدال با تب و لرز، زمانی کودکی درحال رشد و زمانی دیگر نخبه‌ای بالغ و راهنمای ایران و منطقه می خوانند و جالب آنکه همه بر ادعای خود دلایل می آوردند. دكتر اسلامي ندوشن حرف را تمام‌كرده است:" اگر پيش آمده باشد كه از راديو وتلويزيون درد دل هاي اتفاقي مردم را شنيده باشيد با خود فكر مي‌كنيد كه چقدر حق به جانب آنهاست. آنگاه بلافاصله يكي از مسؤولين يا متصديان امور به آنها جواب مي‌دهد و با تعجب تمام مي‌بينيد كه او هم حق دارد. در جامعه‌اي كه ضوابط و مباني اوليه به هم‌خورده به دشواري مي‌شود پيداكرد كسي را كه حق ندارد. آنكه مي‌گويد الف دراز است بديهي‌است كه راست مي‌گويد ولي آن‌كسي كه الف را گرد معرفي مي‌كند؛ او نيز دلايلي براي آن مي‌تراشد كه نمي‌شود حق را به او نداد. از همه گذشته وقتي حق در حجاب باشد چگونه مي‌شود نزد اين يا آن سراغش راگرفت؟"
برای همین است که هر از گاهی شایعات سیاسی و اجتماعی پایه های مدیریت این شهر و استان را نشانه می‌روند و به حادثه‌ای یا سوء تفاهمی پشتوانه‌های مدیریتی را تضعیف و تقویت می کنند: از بس که دوگانه های اصفهان ریشه دار شده اند و دوراهی های بسیار، طومار همه را درهم پیچیده و پیچیدگی این کلاف سردرگم را گاه با گره های کور تزیین می‌کنند و به گمانشان که تزیین می کنند! اما حقیقت آن است که ما اصفهانی ها برای از خود گفتن ویترین خوبی نداریم. آن هم در روزگاری که پرستیژ سیاسی و توسعه همه جانبه در کشور حرف اول را می زند. همسایه ما، فارس با الحاق سرزمینی از استان دیگر و به پشتوانه فشارهای سیاسی در مرکز و همراهی مردم خود، تکه ای از استان دیگر را جدا می‌کند تا راهی به خلیج فارس و دریای عمان بازکند و برای صادرات و واردات و حتی گردشگر خارجی نیازی به استان‌های دیگر نداشته باشد. یا یزد که در هشت سال دوران اصلاحات همه سرمایه های بلوکه شده را از اندرونی منزل و پستوهای تاریک سوداگران بیرون کشید و نقد کرد و صنعت خود را آنچنان وحشیانه توسعه داد که کاشی و سنگ اصفهان را به رقابتی سنگین و چالشی کمرشکن غلطاند. یزدی هایی که تا پیش آن بر فرش های چیده شده در پذیرایی خانه سنتی خود افتخار می کردند؛ اگر امروز در کارواش های خود با آب کوهرنگ ماشین بشویند؛ لابد نان بیرون آمدن از لاک سنتی و بسته خود را می خورند و به مدد پشتوانه های حاکمیتی خود امروز غنی تر از گذشته، هم تولید ثروت را سرعت داده اند و هم در توزیع آن موفق بوده اند.
آن سوتر چهارمحال بختیاری به واسطه آنکه از نمایندگان پرنفوذی در دولت قبل برخوردار بود، همه امکانات داخل را به کار گرفت و استوار درکانال های قدرت و ثروت به حمایت همه جانبه تهران، شریان های اقتصادی منطقه را به کاربست و برای اشتغال زایی و برخورداری از درآمد سرشار نفتی و فخرفروشی به همسایه پولدار خود- خوزستان- به فکر تاسیس پالایشگاهی افتاد که مکان یابی غلط آن مشکلات زیست محیطی منطقه را تهدید می‌کند و در صرفه اقتصادی آن تردیدهاست و برای آنکه مصرف و برداشت آب از سرچشمه های زاینده رود توجیه شود، حتی خاک را به صورت دستی بر ارتفاعات اطراف سد زاینده رود برد و هلو و بادام و گندم کاشت و هر بار با عرض اندام در برابر اصفهان، اعتراضات مردم شهرها و روستاهای دورافتاده را هم حتی در اخبار استان به اوج رساند. -کاری که ما نکردیم و نمی‌کنیم به هزار دلیل ناگفته-
مقایسه اصفهان با تبریز، مشهد، سمنان، کرمان البته کاری دشوار است و آنانی باید قضاوت کنند که معیارهای توسعه اقتصادی اجتماعی و زیرساختی را تحلیل کرده‌اند اما همانگونه که عصر اقتدار صفوی، گذشته اصفهان را در بناهای باشکوه و میراث فرهنگی عظیم آن عظمت بخشیده، مسافرانی که استان های دیگر را دیده اند، هم گواهند برآنکه اصفهان دیگر روزهای خوشی ندارد انگار: زاینده رود خشک، هوای آلوده، صنایع بحران زده و شهرک های صنعتی که مایه افتخار می توانست باشد؛ امروز از نفس افتاده‌اند و اگرچه در روزگاری که رکود تورمی، بنیان‌های اقتصادی را در این چند سال نشانه گرفت و افزایش نقدینگی بی رویه، اثرات ناخوشایندی بر پیکره اقتصاد ملی نهاد و ناخوشی همه نقاط ایران را نشانه رفت؛ اما در همان ایام اصفهان برخوردار، باز هم در کسب جایگاه قبلی خود ناکام ماند.
اصفهان که دایه وار جبهه های جنگ تحمیلی را حمایت کرد و از جوانان برومند خود تمام قد گذشت و جنگ زدگان همسایه های مدعی امروز خود را آغوش گشود، برای رونق منطقه، آب را دلسوزانه به استان های همسایه فرستاد و در روزگاری که صنعت حال خوشی نداشت، صنایع را پذیرایی کرد تا استان صنعتی اول کشور شود و بحران‌هایش را دامنگیر خود ببیند؛ امروز برای حقوق اولیه خود تنها و یکه مجبور شده برای تنفس در شب‌ها و روزهایی سالم تر، حقوق اولیه خود را از همسایه های خود طلب کند.
امروز اصفهان وضعیت دشواری دارد و برسر دوراهی‌ها حیران ایستاده تا «میدان مین مشهور» را بتواند ریل‌گذاری کند، کارش سخت است و سخت تر هم می‌شود شاید؛ اگر نتواند خود را بشناسد، دارایی های خود را برآورد کند، سیستم های جدید مدیریتی دانش بنیان را تعریف و پایه گذاری نماید و با مدیریتی یکپارچه همه مردم را متوجه اولویت ها و مخاطرات این روزهای خود کند، اما گام اول آنست که جنس مدیران مورد نیاز خود را برای یک جراحی عمیق در تمامی سطوح به درستی تعیین کند. این جراحی البته که تبعاتی دارد و بدون تحمل درد و عارضه، بهبودی خیالی است خام. بی گمان گذشته چراغ راه آینده هست، اما مشکلات امروز اصفهان فقط با ریشه یابی و نبش قبر حل نمی شود.
ما اصفهانی ها در این استان چند مذهبی، چند قومیتی و چند فرهنگی، رفتارهای پیدا و پنهان متناقضی را شاهد شده ایم. به دنبال آنیم که گز اصفهان را به برند جهانی تبدیل کنیم، اما ارزش آن را به درصد پسته هایی که از کرمان می‌آوریم بسته ایم. برای آنکه موزه صفویه باقی بمانیم باید تاخت و تاز به میراث فرهنگی مثل چهارباغ و میدان نقش جهان را، خانه های سنتی و بافت تاریخی شهر را و پل های تمدنی آن را متوقف کنیم اما چشم انتظاریم و روزشماریم تا مترو قلب موزه صفویه را بگشاید و نمی بینیم که آجرهای سنتی چهارباغ در نمای بتون های اکسپوزه محصور شده اند، چرا که نیاز به سرعت در اصفهان روز به روز بالا رفته اما BRT همچون روز اول قربانی می گیرد هنوز.
برای آنکه خون اقتصادی در رگ های گردشگری اصفهان برود، هر روز خواهر خوانده ای جدید به خانواده جهانی اصفهان می افزاییم و تا بیاییم بازدید از میراث فرهنگی را به خواهرخوانده ها تعارف کنیم؛ زیرساخت‌های حمل و نقل و هتلداری و عمرانی لنگ می زنند. نقدینگی سیال ما اصفهانی‌ها که هر روز در یک بازار سرک می کشد؛ روزی تلاطم ارز را تحمل می کند، روز دیگر بازار طلا را تحت تاثیر قرار می‌دهد، روز دیگر از ساختمان و مسکن سر در می‌آورد و بحران می سازد و در روزی دیگر قربانی جاه‌طلبی و بلندپروازی‌های مدیران قرض الحسنه‌های بحران‌ساز می‌شود، اما هرگز گذارش به مسیر توسعه اصفهان و دلسوزی برای بنیان‌های محتاج آن نمی افتد. کشاورزی همچنان راه سنت و کشت غرقاب را می رود و صنعت را به مصرف بی رویه آب متهم می‌کند و خود از ترمیم و بهینه سازی الگوهای کشت سرباز می زند...آلودگی هوای ناشی از ترافیک و صنایع آلاینده ماسک را بر دهان‌مان می‌نشاند اما پشت خودروهای تک سرنشین ،صبح ها و ظهرها و عصرها و شب ها و نیمه شب‌ها هم دست از جولان برنمی داریم. بی پرده بگوییم در مصاحبه با سیاسیون و مدیران این شهر هرگز از یک راهکار تفاهم آمیز و یا یک برآورد از وضعیت اصفهان که مورد پذیرش همه باشد خبری نبود و در این راه بی‌تعارف نیازمند جراحی هستیم، تا «پیش بینی ناپذیری و نبود شفافیت» بیش از این اصفهان را رنج ندهد. هم در عرصه مدیریت سیاسی و اجتماعی و هم مدیریت فرهنگی و اجتماعی باید تصویری درست و شفاف و مستند عرضه کنیم. گمان می‌کنیم توسعه اصفهان و نجات آن از بیماری‌های مزمنی که وصفش رفت؛ هم دشوار و هم دردناک است، آن روز اگر چه دیر؛ این ره اگرچه دور و بد مسیر، اما سرانجامش خوش است... .

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.