|

موشها و آدم‌ها!

زمان چه تند می‌گذرد و همه چیز تغییر می‌کند! وقتی انسان به گذشته‌ها می‌اندیشد یا به چنین اندیشه‌ای واداشته می‌شود، نمی‌بیند که چقدر معیارها، دیدگاه‌ها، ابزارها و خلاصه همه چیز دگرگون شده است. مانند خود انسان که هر روز خودش را در آیینه می‌بیند و متوجه نمی‌شود. به من گفتند مطلبی درباره شهر موشها بنویسم! اول گفتم من را چه به مدرسه موشها! بعد به یاد آوردم، اولش سریال مدرسه موشها بود که بچه‌ها خیلی دوست داشتند! و بعد هم 30 سال پیش فیلم شهر موشها! شاید بگویید 30 سال پیش هم برای تو دیدن آن برنامه‌ها خیلی دیر بود! درست است. راستش خیلی هم گرفتار بودم. باید کارهای مختلف می‌کردم تا زندگی بچه‌ها در سطحی مطلوب حفظ شود. و وقتی هم در خانه بودم، یک تلویزیون بود و یک برنامه و یک الزام به تماشا! یادم نیست دو کانال بود یا سه کانال! پس یا تشویق می‌شدیم کتابی بخوانیم یا با دوستان دیدار کنیم. روزنامه هم گاهی پنج‌دقیقه وقت می‌گرفت که اخبار کلیشه‌ای آن را نگاه کنیم. زندگی بدون تلفن همراه و دیش و لپ‌تاپ هم بسیار ممکن بود! شهر موشها مانند محله موشها انتخاب بچه‌ها بود! ما هم محکوم به پیروی از آنها! بر خلاف بقیه فیلم‌ها و برنامه‌ها غبار غم نداشت، خاکستری و غم‌زده نبود، با اینکه خانه موشها در تهدید گربه سیاه بود، رنگ داشت! بچه‌ها از بی‌رنگی و خاکستری و خاکی بیزارند، آنها رنگ می‌خواستند و شهر موشها و مدرسه موشها خیلی رنگ داشت. ما هم باید همان را می‌دیدیم. ناچار بودیم، بچه‌ها دشمن خونی گربه بودند که به خانه و شهر موشها حمله و بچه‌ها را آواره می‌کرد؛ آواره در جاهای دیگر تا باز پا بگیرند و زندگی دیگری برپا کنند! اکنون 30 سال گذشته است. صدای کودکانه معتمد آریا را می‌شناختم. در برنامه‌های دیگری که قبلا به تبعیت از بچه‌ها در محله بهداشت و برنامه دیگری گویا محله برو بیا تماشا می‌کردم، او را دیده بودم، قیافه کودکانه و مظلومانه‌ای داشت که توجهم را جلب می‌کرد و صدایش را می‌شناختم، اما در آن زمان فکر نمی‌کردم که به ستاره‌ای چنین درخشان بدل شود. آن بچه‌ها و جوان‌های آن برنامه‌ها اکنون هنرمندان بزرگ و اصلی ما هستند، آتیلا پسیانی و علیرضا خمسه جوانِ جوان و اکبر عبدی و حمید جبلی، فردوس کاویانی و رضا ژیان و دیگرانی را که حافظه یاری نمی‌کند، از همان زمان به یاد دارم! انتظار نداشته باشید با تماشای فرعی کنار بچه‌ها و هزار کار و گرفتاری بیش از این به یاد داشته باشم! شهر موشها ظاهرا فیلمی بود در ادامه و با الهام از سریال دوست‌داشتنی مدرسه موشها و شاید به اعتبار موفقیت آن‌که برنامه بچه‌ها بود. نمی‌دانم آیا به جنگ و مهاجرت‌های مردم جنگ‌زده نظر داشت یا اتفاقا مرا به فکر خانه‌گزینی‌ها و نقل و انتقال‌های خانواده‌های جنگ‌زده می‌انداخت. نمی‌دانم آیا بچه‌ها هم چنان احساس و برداشتی داشتند؟ شاید بچه‌های جنگ‌زده را به چنان فکری وا می‌داشت. گربه خبیث که نباید اسمش را می‌آوردند، شاید اشاره به صدام داشت. اما گریزها فقط از جنگ نبود. چرا گربه آرام نمی‌گرفت؟ چرا موشها را فراری می‌داد؟ چرا گربه‌ها دست از جنگ‌افروزی برنمی‌دارند و موشها را راحت نمی‌گذارند؟ این روزها که اخبار را نگاه می‌کنم باز گربه‌ها را در چهره‌های خبیث داعش و جنگ‌افروزان در غزه می‌بینم که به قربانیان، به موشها و بچه‌موشها و به رنگ‌های آنها نمی‌اندیشند. به آوارگان رمیده از گربه خون‌آشام در کوه‌های سنجار و در کلیساها و مدرسه‌ها و رهاشده در بیابان‌ها و زنده‌به‌گور‌شدگان می‌اندیشم. می‌بینم که باز هم گربه به آنها چنگ می‌کشد. فکر کردم با بچه‌ها که دیگر سالیان درازی است از بچگی‌شان می‌گذرد مشورت کنم تا شاید چیزهای بیشتری از شهر موشها به یاد آورند.
زمان چه تند می‌گذرد و همه چیز تغییر می‌کند! وقتی انسان به گذشته‌ها می‌اندیشد یا به چنین اندیشه‌ای واداشته می‌شود، نمی‌بیند که چقدر معیارها، دیدگاه‌ها، ابزارها و خلاصه همه چیز دگرگون شده است. مانند خود انسان که هر روز خودش را در آیینه می‌بیند و متوجه نمی‌شود. به من گفتند مطلبی درباره شهر موشها بنویسم! اول گفتم من را چه به مدرسه موشها! بعد به یاد آوردم، اولش سریال مدرسه موشها بود که بچه‌ها خیلی دوست داشتند! و بعد هم 30 سال پیش فیلم شهر موشها! شاید بگویید 30 سال پیش هم برای تو دیدن آن برنامه‌ها خیلی دیر بود! درست است. راستش خیلی هم گرفتار بودم. باید کارهای مختلف می‌کردم تا زندگی بچه‌ها در سطحی مطلوب حفظ شود. و وقتی هم در خانه بودم، یک تلویزیون بود و یک برنامه و یک الزام به تماشا! یادم نیست دو کانال بود یا سه کانال! پس یا تشویق می‌شدیم کتابی بخوانیم یا با دوستان دیدار کنیم. روزنامه هم گاهی پنج‌دقیقه وقت می‌گرفت که اخبار کلیشه‌ای آن را نگاه کنیم. زندگی بدون تلفن همراه و دیش و لپ‌تاپ هم بسیار ممکن بود! شهر موشها مانند محله موشها انتخاب بچه‌ها بود! ما هم محکوم به پیروی از آنها! بر خلاف بقیه فیلم‌ها و برنامه‌ها غبار غم نداشت، خاکستری و غم‌زده نبود، با اینکه خانه موشها در تهدید گربه سیاه بود، رنگ داشت! بچه‌ها از بی‌رنگی و خاکستری و خاکی بیزارند، آنها رنگ می‌خواستند و شهر موشها و مدرسه موشها خیلی رنگ داشت. ما هم باید همان را می‌دیدیم. ناچار بودیم، بچه‌ها دشمن خونی گربه بودند که به خانه و شهر موشها حمله و بچه‌ها را آواره می‌کرد؛ آواره در جاهای دیگر تا باز پا بگیرند و زندگی دیگری برپا کنند! اکنون 30 سال گذشته است. صدای کودکانه معتمد آریا را می‌شناختم. در برنامه‌های دیگری که قبلا به تبعیت از بچه‌ها در محله بهداشت و برنامه دیگری گویا محله برو بیا تماشا می‌کردم، او را دیده بودم، قیافه کودکانه و مظلومانه‌ای داشت که توجهم را جلب می‌کرد و صدایش را می‌شناختم، اما در آن زمان فکر نمی‌کردم که به ستاره‌ای چنین درخشان بدل شود. آن بچه‌ها و جوان‌های آن برنامه‌ها اکنون هنرمندان بزرگ و اصلی ما هستند، آتیلا پسیانی و علیرضا خمسه جوانِ جوان و اکبر عبدی و حمید جبلی، فردوس کاویانی و رضا ژیان و دیگرانی را که حافظه یاری نمی‌کند، از همان زمان به یاد دارم! انتظار نداشته باشید با تماشای فرعی کنار بچه‌ها و هزار کار و گرفتاری بیش از این به یاد داشته باشم! شهر موشها ظاهرا فیلمی بود در ادامه و با الهام از سریال دوست‌داشتنی مدرسه موشها و شاید به اعتبار موفقیت آن‌که برنامه بچه‌ها بود. نمی‌دانم آیا به جنگ و مهاجرت‌های مردم جنگ‌زده نظر داشت یا اتفاقا مرا به فکر خانه‌گزینی‌ها و نقل و انتقال‌های خانواده‌های جنگ‌زده می‌انداخت. نمی‌دانم آیا بچه‌ها هم چنان احساس و برداشتی داشتند؟ شاید بچه‌های جنگ‌زده را به چنان فکری وا می‌داشت. گربه خبیث که نباید اسمش را می‌آوردند، شاید اشاره به صدام داشت. اما گریزها فقط از جنگ نبود. چرا گربه آرام نمی‌گرفت؟ چرا موشها را فراری می‌داد؟ چرا گربه‌ها دست از جنگ‌افروزی برنمی‌دارند و موشها را راحت نمی‌گذارند؟ این روزها که اخبار را نگاه می‌کنم باز گربه‌ها را در چهره‌های خبیث داعش و جنگ‌افروزان در غزه می‌بینم که به قربانیان، به موشها و بچه‌موشها و به رنگ‌های آنها نمی‌اندیشند. به آوارگان رمیده از گربه خون‌آشام در کوه‌های سنجار و در کلیساها و مدرسه‌ها و رهاشده در بیابان‌ها و زنده‌به‌گور‌شدگان می‌اندیشم. می‌بینم که باز هم گربه به آنها چنگ می‌کشد. فکر کردم با بچه‌ها که دیگر سالیان درازی است از بچگی‌شان می‌گذرد مشورت کنم تا شاید چیزهای بیشتری از شهر موشها به یاد آورند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.