|

تعامل دولت و مجلس در چارچوب قانون معنی پیدا می کند

گفتگو: علی عبدالعلی زاده

دکتر مسعود پزشکیان . وزیر اسبق بهداشت و درمان در دولت اصلاحات - نماینده حوزه انتخابیه تبریز، آذرشهر و اسکو در دوره های هشتم و نهم مجلس شورای اسلامی
سلام آقای دکتر خسته نباشید. به عنوان اولین سوال؛ وضعیت سیاسی و اقتصادی کشور را قبل از انتخابات 24 خرداد سال گذشته چگونه ارزیابی می کنید؟
قبل از انتخابات به نظر من وضعیت نابسامانی داشتیم، عدم اعتماد، التهاب، عدم ثبات در بازار، تورم شدید لجام گسیخته، قیمت ارزهای خارجی، بیکاری روز افزون و مفسدان اقتصادی که بااستفاده از رانت‌های موجود در آن زمان سیستم های اقتصادی را ناکارآمد کرده بودند و اکنون مورد پیگیری قرار گرفته اند زاییده عدم مدیریت در آن زمان بود که در نتیجه مجموعه این عوامل جو ملتهبی را در جامعه ایجاد کرده بود. روابط سیاسی و دیپلماسی کشور روز به روز محدودتر می شد و از نظر فرهنگی لج بازی های عده ای خاص منجر به ادبیات خاصی در روزمره ایرانیان شد.
با توجه به شرایطی که ذکر کردید چه عواملی در پیروزی آقای روحانی در انتخابات ریاست جمهوری با توجه به شعارها و وعده  هایی که ایشان دادند موثر می‌دانید؟
پیروزی دکتر روحانی عوامل مختلفی داشت. می‌توان عملکرد دولت قبلی را از یک سو و از طرف دیگر مهر تایید نخبگان سیاسی کشور از جمله آیت ا... رفسنجانی و خاتمی بر کاندیداتوری ایشان و کناره گیری دکتر عارف از نامزدی انتخاباتی برای همگرایی اصلاح‌طلبان را برشمرد . مجموعه این عوامل به علاوه جو حاکم بر جامعه منجر به این شد علیرغم تحلیل ها و آمارسازی های برخلاف واقع منتشر شده که اتفاق بیافتد که از دیدگاه آنها قابل پیش بینی نبود.
با توجه به این که یکی از وظایف مجلس شورای اسلامی نقش نظارتی می باشد، این نقش مجلس را در 8 سال ریاست جمهوری آقای دکتر احمدی نژاد را چگونه ارزیابی می کنید؟
همانطوری که می دانید مجلس طیف وسیعی از انسان‌ها با دیدگاه های سیاسی مختلفی است، اعتراضات زیادی در مخالفت با بی قانونی های صورت پذیرفته توسط دولت می شد اما منجر به یک حرکت نظام یافته نگردید به طور مثال دولت اعلام کرد من برنامه پنج ساله چهارم را قبول ندارم و اقدام به نوشتن برنامه پنج ساله پنجم کرد که حتی از سوی نهاد محترم مجلس و شورای نگهبان نیز مورد بازخواستی قرار نگرفت که حتی به مفاد همان برنامه هم که خود نوشته بودند نیز وفادار نماندند. در مبحث بهداشت و درمان به طور قطع و یقین می توانم بگویم که خلاف قانون عمل شده است که جای سوال است که نهادی که خود مجری قانون است تا این حد قانون‌گریزی داشته باشد که تاثیرات ویران کننده ای بر ساختار علمی و کارشناسانه اداری مملکت به وجود آورد و همین رفتار که دولت خود را ملزم به رعایت قانون نمی کرد قهراً موجب آمدن فساد بانکی و مالیاتی در این دوره شد و نظارتی که سازمان مدیریت و برنامه ریزی در برنامه ها و بودجه ها و اعتبارات داشت با تعطیلی آن برداشته شد.
آقای دکتر با توجه به پیروزی آقای روحانی در خرداد سال گذشته، روند ارتباط مجلس و دولت جدید را در این یازده ماهه گذشته چگونه می بینید؟ آیا روند تعاملی بوده است؟
با توجه به وجود آمدن معاونت نظارتی در مجلس که وظیفه ارائه گزارشات به دیگر معاونات مربوطه می باشد، تعداد مصوبات عمل نشده دولت قبل بسیار بیشتر از دولت جدید بر می شمرد. با توجه به این که قانون در سرلوحه کار دولت جدید می‌باشد، تعداد سوالات که در عرض یازده ماه گذشته از این دولت شده بسیار بیشتر از چندین سال کار دولت گذشته بوده است. هر چند که عده ای برای لجاجت و کارشکنی در امور دولت هر کمبودی را به صحن علنی مجلس می کشانند اما باید گفت که حوزه هایی هم هست که دولت در امور قوانین مربوط به آن ها کم کاری کرده است. که در دید کلان می توان گفت عملکرد دولت خیلی بهتر از دولت قبل بوده است.
آقای دکتر به تعداد بالای سوالات از دولت در مجلس اشاره کردید، آیا این سوالات بر مبنای منافع ملی انجام می گیرد یا گروه وعده خاصی؟
با توجه به تجربه خودم به عنوان وزیر، بسیاری از سوالات که در آن زمان از من انجام می گرفت درخواست های نمایندگان برای منفعت حوزه انتخاباتی خود بود که در چارچوب های قانونی هم قرار نمی گرفتند که متاسفانه تصورات و توقعات بیجای عده ای از نمایندگان این بود که وزیر دارای اختیاراتی است که باید کارهای مربوط به آن ها را انجام دهد.
طبیعی است که عده ای نیز هم گروهی و حزبی سوال می پرسیدند که این هم واقعیتی است که وجود دارد که در دولت گذشته هم واقعیت هایی وجود داشت که مورد سوال قرار نمی گرفت. اما در این دولت می بینیم هر از چند گاهی همان مشکلات به رخ کشیده می شوند، گویی که حل آن مشکلات مورد سوال نیست بلکه هدف فقط لجاجت با دولت است. به هر حال مشکلاتی در دولت وجود دارد و از سوی دیگر خود قانون هم در پاره ای از امور دارای خلل است و همچنین در بعضی از موارد عدم توانایی هایی در عملکرد به قانون داریم. مجموعه این عوامل با عزم ملی و مشترک حل خواهد شد نه با کارشکنی.
با توجه به حضور دکتر روحانی به عنوان ریاست دولت تدبیر و امید، مجلس چگونه با حفظ شأن خود به عنوان نهادی مستقل در رأس امور چگونه می تواند به حمایت از دولت در گشایش فضای اقتصادی و سیاسی دست بزند؟
قدم اول پذیرش و عمل به قانون است حتی اگر در مواردی برخلاف میل آنها باشد. در جایی هم که خللی می بینند باید لایحه بدهند و قانون را تغییر دهند، اینکه ما قانون را اجرا نکنیم و به دنبال راه کارهایی برای تعامل باشیم بی معنی است. تعامل در چارچوب قانون معنی می گیرد در نتیجه میثاق مشترک دولت و مجلس و هر نهاد دیگری فقط عمل به قانون است.
با توجه به میراث باقیمانده از دولت قبل و با توجه به محدودیت ها و چالش ها، عملکرد دولت را چگونه ارزیابی می کنید؟
با توجه به مباحث قانونی می‌توان نمره متوسطی را به دولت داد که باید اشاره کرد علیرغم جو تبلیغاتی آمریکا و اسرائیل در بحث دیپلماتیک ،نمره قابل قبولی را کسب کرده است که به خوبی توانست این جو را بشکند و همه را در کنار یک میز مذاکره در کنار هم گرد آورد. این امر خود دارای یک سری چهارچوب هاست که با رعایت علم و منطق، در قالب گفتگو پیش برد تا تحریم های ناجوانمردانه موجود علیه ما را تا جای ممکن ضعیف و در صورت ممکن باید آن ها را را حذف کرد.
با توجه به اشراف شما در مقوله سلامت و پیشبرد طرح نظام جامع سلامت در مرحله دوم هدفمندی یارانه ها توسط دولت اجرای این طرح وضرورت آن را چگونه ارزیابی می کنید؟
در این امر نیز ما مشکل قانونی داریم چرا که بر اساس سیاست های کلی که مقام معظم رهبری فرمودند و از طرف دیگر روندی که قانون برنامه مطرح کرده باید اعتبارات ومنابع را از مناطق محروم شروع کنند و نباید از مکان هایی که قبلاً آماده شده اند استفاده کرد و امور بیمه را بر آنها تخصیص داد چرا که مردمان مناطق که حتی تخت و دکتر و درمانگاه و داروخانه ندارند قادر به سفر به مناطق مجهز پزشکی نمی باشند. این امر بر مبنای عدالت و چارچوب قانون و بر اساس سطح‌بندی و ارجاع باید صورت پذیرد که متاسفانه این امر اتفاق نمی افتد و دولت در مبحث بودجه دچار مشکل خواهد شد که توزیع ناعادلانه صورت گرفته است.
با توجه به نقش استراتژیک که دریاچه ارومیه در اقتصاد منطقه دارد و تاکیدی که خود آقای روحانی بر احیای این دریاچه داشته اند اقدامات انجام گرفته را شایسته حل این بحران می دانید؟
راهکار ابتدایی مطالعه و پیدا کردن راه های درمان است که بدون آن هر حرکت کارشناسی نشده منجر به هدر دادن منابع و یا حتی خراب تر شدن اوضاع موجود خواهد شد. با توجه به مسئولیتی که به دکتر کلانتری و تیم کارشناسی متشکل از دانشگاه شریف و کارشناسان خارجی داده شده است مقدماتی حاصل گردیده است که قرار است گزارشاتی نیز در منطقه داده شود. وزیر نیرو نیز مسافرتی به استان آذربایجان شرقی داشتند که ایشان امیدواری‌هایی دادند . عزم استاندار و وزیر نیرو و معاون محیط زیست و رئیس دولت همه بر این است که راه حلی پیدا کنند که مشکل دریاچه ارومیه را حل کنند که این خود نیز زمان بر است و حتی مرحله درمان نیز زمان بر خواهد بود.
باتوجه به این که سال آینده انتخابات مجلس را در پیش رو داریم آرایش جبهه‌های سیاسی را در این انتخابات چگونه ارزیابی می کنید؟
این آرایش بستگی به رفتارهای سیاسی متصدیان امور دارد که چگونه دغدغه های مردم را در شعارهای سیاسی خود می گنجانند و به آنها وفادار هستند. طبیعتاً باید این ها را در عمل بیاورند. که در غیر این صورت موجب ایجاد خسارت خواهند شد. افراد باید دارای علم و تجربه و انگیزه برای خدمت به مردم باشند تا امور را به نحو احسن انجام دهند. بستگی به افراد و شناختی که مردم از آن ها دارند.
در پایان مصاحبه اگرنکته حائز اهمیتی را در ذهن دارید پذیرا هستیم؟
نکته  ای که در تمامی دوران سیاسی زندگی خود در پی آن بودم اجرای قانون است. حتی اگر بر ضرر من بوده باشد. ثبات و تمامیت ارضی مملکت، و ماندگاری نظام جمهوری اسلامی اجرای قانون است که قانون هم تایید کننده نظام ولایی رهبری می باشد.
دکتر مسعود پزشکیان . وزیر اسبق بهداشت و درمان در دولت اصلاحات - نماینده حوزه انتخابیه تبریز، آذرشهر و اسکو در دوره های هشتم و نهم مجلس شورای اسلامی
سلام آقای دکتر خسته نباشید. به عنوان اولین سوال؛ وضعیت سیاسی و اقتصادی کشور را قبل از انتخابات 24 خرداد سال گذشته چگونه ارزیابی می کنید؟
قبل از انتخابات به نظر من وضعیت نابسامانی داشتیم، عدم اعتماد، التهاب، عدم ثبات در بازار، تورم شدید لجام گسیخته، قیمت ارزهای خارجی، بیکاری روز افزون و مفسدان اقتصادی که بااستفاده از رانت‌های موجود در آن زمان سیستم های اقتصادی را ناکارآمد کرده بودند و اکنون مورد پیگیری قرار گرفته اند زاییده عدم مدیریت در آن زمان بود که در نتیجه مجموعه این عوامل جو ملتهبی را در جامعه ایجاد کرده بود. روابط سیاسی و دیپلماسی کشور روز به روز محدودتر می شد و از نظر فرهنگی لج بازی های عده ای خاص منجر به ادبیات خاصی در روزمره ایرانیان شد.
با توجه به شرایطی که ذکر کردید چه عواملی در پیروزی آقای روحانی در انتخابات ریاست جمهوری با توجه به شعارها و وعده  هایی که ایشان دادند موثر می‌دانید؟
پیروزی دکتر روحانی عوامل مختلفی داشت. می‌توان عملکرد دولت قبلی را از یک سو و از طرف دیگر مهر تایید نخبگان سیاسی کشور از جمله آیت ا... رفسنجانی و خاتمی بر کاندیداتوری ایشان و کناره گیری دکتر عارف از نامزدی انتخاباتی برای همگرایی اصلاح‌طلبان را برشمرد . مجموعه این عوامل به علاوه جو حاکم بر جامعه منجر به این شد علیرغم تحلیل ها و آمارسازی های برخلاف واقع منتشر شده که اتفاق بیافتد که از دیدگاه آنها قابل پیش بینی نبود.
با توجه به این که یکی از وظایف مجلس شورای اسلامی نقش نظارتی می باشد، این نقش مجلس را در 8 سال ریاست جمهوری آقای دکتر احمدی نژاد را چگونه ارزیابی می کنید؟
همانطوری که می دانید مجلس طیف وسیعی از انسان‌ها با دیدگاه های سیاسی مختلفی است، اعتراضات زیادی در مخالفت با بی قانونی های صورت پذیرفته توسط دولت می شد اما منجر به یک حرکت نظام یافته نگردید به طور مثال دولت اعلام کرد من برنامه پنج ساله چهارم را قبول ندارم و اقدام به نوشتن برنامه پنج ساله پنجم کرد که حتی از سوی نهاد محترم مجلس و شورای نگهبان نیز مورد بازخواستی قرار نگرفت که حتی به مفاد همان برنامه هم که خود نوشته بودند نیز وفادار نماندند. در مبحث بهداشت و درمان به طور قطع و یقین می توانم بگویم که خلاف قانون عمل شده است که جای سوال است که نهادی که خود مجری قانون است تا این حد قانون‌گریزی داشته باشد که تاثیرات ویران کننده ای بر ساختار علمی و کارشناسانه اداری مملکت به وجود آورد و همین رفتار که دولت خود را ملزم به رعایت قانون نمی کرد قهراً موجب آمدن فساد بانکی و مالیاتی در این دوره شد و نظارتی که سازمان مدیریت و برنامه ریزی در برنامه ها و بودجه ها و اعتبارات داشت با تعطیلی آن برداشته شد.
آقای دکتر با توجه به پیروزی آقای روحانی در خرداد سال گذشته، روند ارتباط مجلس و دولت جدید را در این یازده ماهه گذشته چگونه می بینید؟ آیا روند تعاملی بوده است؟
با توجه به وجود آمدن معاونت نظارتی در مجلس که وظیفه ارائه گزارشات به دیگر معاونات مربوطه می باشد، تعداد مصوبات عمل نشده دولت قبل بسیار بیشتر از دولت جدید بر می شمرد. با توجه به این که قانون در سرلوحه کار دولت جدید می‌باشد، تعداد سوالات که در عرض یازده ماه گذشته از این دولت شده بسیار بیشتر از چندین سال کار دولت گذشته بوده است. هر چند که عده ای برای لجاجت و کارشکنی در امور دولت هر کمبودی را به صحن علنی مجلس می کشانند اما باید گفت که حوزه هایی هم هست که دولت در امور قوانین مربوط به آن ها کم کاری کرده است. که در دید کلان می توان گفت عملکرد دولت خیلی بهتر از دولت قبل بوده است.
آقای دکتر به تعداد بالای سوالات از دولت در مجلس اشاره کردید، آیا این سوالات بر مبنای منافع ملی انجام می گیرد یا گروه وعده خاصی؟
با توجه به تجربه خودم به عنوان وزیر، بسیاری از سوالات که در آن زمان از من انجام می گرفت درخواست های نمایندگان برای منفعت حوزه انتخاباتی خود بود که در چارچوب های قانونی هم قرار نمی گرفتند که متاسفانه تصورات و توقعات بیجای عده ای از نمایندگان این بود که وزیر دارای اختیاراتی است که باید کارهای مربوط به آن ها را انجام دهد.
طبیعی است که عده ای نیز هم گروهی و حزبی سوال می پرسیدند که این هم واقعیتی است که وجود دارد که در دولت گذشته هم واقعیت هایی وجود داشت که مورد سوال قرار نمی گرفت. اما در این دولت می بینیم هر از چند گاهی همان مشکلات به رخ کشیده می شوند، گویی که حل آن مشکلات مورد سوال نیست بلکه هدف فقط لجاجت با دولت است. به هر حال مشکلاتی در دولت وجود دارد و از سوی دیگر خود قانون هم در پاره ای از امور دارای خلل است و همچنین در بعضی از موارد عدم توانایی هایی در عملکرد به قانون داریم. مجموعه این عوامل با عزم ملی و مشترک حل خواهد شد نه با کارشکنی.
با توجه به حضور دکتر روحانی به عنوان ریاست دولت تدبیر و امید، مجلس چگونه با حفظ شأن خود به عنوان نهادی مستقل در رأس امور چگونه می تواند به حمایت از دولت در گشایش فضای اقتصادی و سیاسی دست بزند؟
قدم اول پذیرش و عمل به قانون است حتی اگر در مواردی برخلاف میل آنها باشد. در جایی هم که خللی می بینند باید لایحه بدهند و قانون را تغییر دهند، اینکه ما قانون را اجرا نکنیم و به دنبال راه کارهایی برای تعامل باشیم بی معنی است. تعامل در چارچوب قانون معنی می گیرد در نتیجه میثاق مشترک دولت و مجلس و هر نهاد دیگری فقط عمل به قانون است.
با توجه به میراث باقیمانده از دولت قبل و با توجه به محدودیت ها و چالش ها، عملکرد دولت را چگونه ارزیابی می کنید؟
با توجه به مباحث قانونی می‌توان نمره متوسطی را به دولت داد که باید اشاره کرد علیرغم جو تبلیغاتی آمریکا و اسرائیل در بحث دیپلماتیک ،نمره قابل قبولی را کسب کرده است که به خوبی توانست این جو را بشکند و همه را در کنار یک میز مذاکره در کنار هم گرد آورد. این امر خود دارای یک سری چهارچوب هاست که با رعایت علم و منطق، در قالب گفتگو پیش برد تا تحریم های ناجوانمردانه موجود علیه ما را تا جای ممکن ضعیف و در صورت ممکن باید آن ها را را حذف کرد.
با توجه به اشراف شما در مقوله سلامت و پیشبرد طرح نظام جامع سلامت در مرحله دوم هدفمندی یارانه ها توسط دولت اجرای این طرح وضرورت آن را چگونه ارزیابی می کنید؟
در این امر نیز ما مشکل قانونی داریم چرا که بر اساس سیاست های کلی که مقام معظم رهبری فرمودند و از طرف دیگر روندی که قانون برنامه مطرح کرده باید اعتبارات ومنابع را از مناطق محروم شروع کنند و نباید از مکان هایی که قبلاً آماده شده اند استفاده کرد و امور بیمه را بر آنها تخصیص داد چرا که مردمان مناطق که حتی تخت و دکتر و درمانگاه و داروخانه ندارند قادر به سفر به مناطق مجهز پزشکی نمی باشند. این امر بر مبنای عدالت و چارچوب قانون و بر اساس سطح‌بندی و ارجاع باید صورت پذیرد که متاسفانه این امر اتفاق نمی افتد و دولت در مبحث بودجه دچار مشکل خواهد شد که توزیع ناعادلانه صورت گرفته است.
با توجه به نقش استراتژیک که دریاچه ارومیه در اقتصاد منطقه دارد و تاکیدی که خود آقای روحانی بر احیای این دریاچه داشته اند اقدامات انجام گرفته را شایسته حل این بحران می دانید؟
راهکار ابتدایی مطالعه و پیدا کردن راه های درمان است که بدون آن هر حرکت کارشناسی نشده منجر به هدر دادن منابع و یا حتی خراب تر شدن اوضاع موجود خواهد شد. با توجه به مسئولیتی که به دکتر کلانتری و تیم کارشناسی متشکل از دانشگاه شریف و کارشناسان خارجی داده شده است مقدماتی حاصل گردیده است که قرار است گزارشاتی نیز در منطقه داده شود. وزیر نیرو نیز مسافرتی به استان آذربایجان شرقی داشتند که ایشان امیدواری‌هایی دادند . عزم استاندار و وزیر نیرو و معاون محیط زیست و رئیس دولت همه بر این است که راه حلی پیدا کنند که مشکل دریاچه ارومیه را حل کنند که این خود نیز زمان بر است و حتی مرحله درمان نیز زمان بر خواهد بود.
باتوجه به این که سال آینده انتخابات مجلس را در پیش رو داریم آرایش جبهه‌های سیاسی را در این انتخابات چگونه ارزیابی می کنید؟
این آرایش بستگی به رفتارهای سیاسی متصدیان امور دارد که چگونه دغدغه های مردم را در شعارهای سیاسی خود می گنجانند و به آنها وفادار هستند. طبیعتاً باید این ها را در عمل بیاورند. که در غیر این صورت موجب ایجاد خسارت خواهند شد. افراد باید دارای علم و تجربه و انگیزه برای خدمت به مردم باشند تا امور را به نحو احسن انجام دهند. بستگی به افراد و شناختی که مردم از آن ها دارند.
در پایان مصاحبه اگرنکته حائز اهمیتی را در ذهن دارید پذیرا هستیم؟
نکته  ای که در تمامی دوران سیاسی زندگی خود در پی آن بودم اجرای قانون است. حتی اگر بر ضرر من بوده باشد. ثبات و تمامیت ارضی مملکت، و ماندگاری نظام جمهوری اسلامی اجرای قانون است که قانون هم تایید کننده نظام ولایی رهبری می باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.