دکتر عباسعلی مدیح شهردار بیرجند در مصاحبه با شرق خراسان جنوبی :
بخش خصوصی را به همکاري دعوت ميکنيم
عباسعلي مديح مديري عمل گرا و خوش فکر است .تفاوت او با بسياري از مديران ديگر را ميتوانيم در نحوه مواجهه او با اصحاب رسانه و ارباب رجوع به روشني مشاهده کنيم. نوآوري و خلاقيت يکي از پارامترهاي اصلي مديريت وی در دوره سکانداري مديريت شهري بيرجند است که توانسته زيرساختهاي مطلوبي براي توسعه و ارتقای جايگاه مرکز استان خراسان جنوبي در مقايسه با سالهاي قبل به وجود آورد. آن گونه که خودش ميگويد متولد فروردين ماه 1351 است. خيلي زود و در همان سنين نوجواني درگير فعاليتهاي اجتماعي ميشود. رشد او در يک خانواده مذهبي و شرايط خاص کشور در سالهاي مياني دهه شصت باعث ميشود که انجام وظيفه کند و زماني که 14سال بيشتر ندارد همراه خيل عظيم جوانان اين سرزمين به جبهههاي نبرد حق عليه باطل بشتابد. او زماني در صفوف متشکل ايمان و اعتقاد اسلحه به دست ميگيرد که نه کسي سوداي سهميهها را در سر دارد و نه استفاده ار مواهب ثروت و قدرت دليل پيشتازي زرمندگان اين سرزمين است. زماني که انقلابي بودن معناي کنج خلوت گزيدن و عافيت نشيني نميدهد. زماني که عرصههاي نبرد نه ميدان تکرار و تمرين دروس نظامي با دشمن فرضي که عرصه ترکش و توپ و
خمپاره است .در چنين شرايطي او درس و مدرسه و کنج عافيت و محبت خانواده را رها ميکند و درگير واقعيتهاي آن روز سرزمينش ميشود. در مدت 10 ماه چهار مرحله به جبهه اعزام ميشود و با پايان جنگ دوباره راه مدرسه را پيش ميگيرد. سال 70 مقطع ديپلم را به پايان ميرساند .با قبولي در کنکور ورودي دانشگاهها بيآنکه از سهميه استفاده کند يا درصد جانبازي بگيرد ليسانس خود را در رشته جغرافيا 7ترمه اخذ ميکند. سال 73 در کنکور کارشناسي ارشد شرکت ميکند و با دريافت مدرک در رشته مديريت شهري وارد تدريس در آموزش و پرورش نيشابور ميشود. زماني که سيد محمد خاتمي مصمم است تا انتخابات شوراها را برگزار نمايد تا ديگر حاکميت ملت و سرنوشت خويش يک اصل معطل مانده نباشد او خود را براي اولين دوره انتخابات شوراها از محل سکونتش آماده ميکند. اکنون سال 1377 است و عباسعلي مديح با رأي بالاي مردم وارد شوراي اسلامي نيشابور شده است. حضوري که در دوره بعد و تا 85 دوام مياورد. علاقه به ادامه تحصيل در مقطع دکترا و برخي مشکلات ديگر که در تعامل او با اعضاي ديگر حادث ميشود او را از شورا جدا ميکند اما او که براي خدمت بيشتر، کسب علم و معرفت در مقاطع و مدراج
بالاتر را در سر دارد در زمان خود متوقف نميشود. نگاه او به آينده و خدمت به مردمي است که بنا به آموزههاي سنت و حکمت و آموخته از خانواده مذهبي افق روشن نگاهش براي آينده را ميسازد. مديح تحصيلات خود را در مقطع دکترا با کسب دو مدرک جغرافياي توسعه توريسم و مردم شناسي به پايان ميرساند. با رأي بالاي اعضاي شوراي شهر نيشابور از سال 88 به مدت چهار سال به سمت رياست شورا منصوب ميشود. در همان سال ورودش به شورا نقش مشاور براي کميسيون ملي يونيسکو در ايران را به عهده ميگيرد. او علاوه بر شرکت در ميز گردهاي متعدد مرتبط با حوزه مديريت جغرافيا و خدمات شهري در کشورهاي اروپايي نظير چک، فرانسه و اتريش به تدريس در دانشگاهها نيز اشتغال دارد. از دي ماه سال 91 تا به امروز او سکان مديريت شهري بيرجند را به عهده دارد و علی رغم فعاليت شبانه روزي و وقت گير شهرداري همچنان تدريس در دانشگاههاي استان خراسان جنوبي را نيز ادامه ميدهد. اين مصاحبه حاصل گفتوگوي گرم و صميمي روزنامه شرق ويژه خراسان جنوبي است که جهت اطلاع از بيوگرافي سوابق، فعاليت ها و برنامههاي آتي شهردار بيرجند به حضور مخاطبان تقديم ميشود.
جناب آقاي شهردار به عنوان اولين سوال لطفا بفرماييد که بيرجند را در مدت اقامت و مديريت شهري آن چگونه ديدهايد؟
ابتدا لازم ميدانم ضمن تشکر از شما وهمه اصحاب رسانه که با گزارشها ،طرح انتقادات وتحليلهاي خود امکان پرداختن به مشکلات مردم رابراي مسوولان امکان پذير ميسازيد. در پاسخ به سوال شما بايد عرض کنم شهر بيرجند به لحاظ تاريخي جايگاه خاصي دارد از آن جهت که سابقه اين شهر فرهنگي و تاريخي به چهار هزار سال قبل بر ميگردد. امروز صاحب نظران ومردم شناسان خصوصا کساني که در حوزه قوميتها تحقيق و مطالعه ميکنند معترفند که مردم اين منطقه نزديک به چهل قرن خداپرستاند واين مساله يقينا ميتواند بنيانهاي فرهنگي و زير ساختهاي هويتي ايجاد کند که پايه رشد معنوي وتعالي در زمينههاي ديگر نيز باشد. تاريخ وسابقه تاريخي مردم قهستان در هر دو دوره قبل وبعد از اسلام مورد پذيرش وشناخته شده است لذا اين شهر با پيشينه چند هزار ساله بايد جايگاه بهتري پيدا کند و موقعيتي در شان خود داشته باشد که اين ضعف ما مديران و برنامه ريزان است که نتوانستهايم آن گونه که شان وجايگاه فرهنگي وتاريخي مردم اين منطقه است به شناسايي ظرفيتها وقابليتها بپردازيم. اين جاي تاسف است که هنوز عده بسياري بيرجند رابا بجنورد يا بروجن اشتباه ميگيرند که اين واقعيت نشانگر اين است که ما نتوانستهايم آن گونه که شايسته است براي معرفي اين شهر قدم برداريم. از آنجا که ريشه بسياري از مشکلات را بايد در عدم برنامهريزي فرهنگي به صورت مستمر با رويکرد کلان وجامع دانست من سعي کردم در همان هفتههاي اول که سکان مديرت شهرداري را به دست گرفتم ،به تعريف واحد فرهنگي بپردازم و با همکاري ومشورت ساير دوستان به آن برنامه داديم که در جاي خود به آن اشاره خواهم کرد. اکنون نيز در تلاشيم تا اين واحد را به معاونت فرهنگي واجتماعي ارتقا دهيم. با وجود اينکه تعريف اين معاونت در چارت سازماني نيامده است اما از آنجا که معتقدم کار فرهنگي ريشه واساس معرفي درست بيرجند وبه تبع رشد وبهبود کيفيت خدمات ومديريت شهري است در تلاشيم تا بتوانيم اين مهم را به سرانجام برسانيم در اين راستا برنامههايي داريم که به آن اشاره خواهد شد.
جنابعالي به عنوان کسي که در حوزه مردم شناسي وقومنگاري، مطالعات وتاليفات ارزندهاي داشتهايد وآن گونه که در مقدمه وشرح سوابق وتحصيلات نيز بيان فرموديد يکي از مدارک دکترايتان را در همين حوزه کسب کرده اید به نظر شما اين نگاه خاص که بر ظرفيتها وبنيانهاي فرهنگي استوار است تا چه اندازه توانسته است در جهتگيري کلي ونگاه شما به مديريت وتوسعه اثر بگذارد؟
البته در پاسخ به اين پرسش ابتدا ميخواهم عرض کنم اگرچه من توسعه فرهنگي و حرکت بر اساس شناخت مولفهها وظرفيتهاي بومي هر منطقه را بسيار مهم ميدانم اما نگاه کلان بنده به توسعه نگاهي مبتني بر توسعه همه جانبه و پايدار است در واقع وقتي سخن از توسعه همه جانبه به ميان ميآوريم ميبايست به همه جنبهها وشئون زندگي مردم نظير توسعه اقتصادي، سياسي فرهنگي، اجتماعي و عمراني توجه داشته باشيم وبتوانيم همه ابعاد واضلاع توسعه را در ارايه خدمات و ارکان مديريت در کنار هم و به موازات هم پيش ببريم ما امروز براي تمام فعاليتها چارچوب و برنامه تعريف ميکنيم تا بتوانيم در همه حوزههاي ياد شده با استفاده حداکثري از منابع وامکانات، بهترين اثر بخشي ونتيجه را داشته باشيم.
يقينا فعاليتهاي عمراني، يکي از حوزههاي شناخته شده واز اجزاي لاينفک مديريت شهري است که همواره مورد توجه جنابعالي بوده و به گواهي شواهد و قراين ،گام هاي بزرگي نيز برداشته شده است. از نگاه حضرتعالي مهمترين اقدامات شهرداري از زمان آغاز مديريت شما چه امور وپروژهاي بوده است وچه برنامههايي براي آينده در دستور کار شهرداري قرار دارد؟
در حوزه فعاليتهاي عمراني گام های بزرگي برداشته ايم وبرنامه وپروژه هاي کلاني را در دست برنامهريزي و اجرا داريم. برخي از اين پروژه ها وارد فاز اجرايي و عملياتي شدهاند و برخي ديگر مراحل مطالعاتي خود را ميگذرانند. در اين راستا لازم ميدانم ابتدا با توجه به جايگاه فرهنگي بيرجند و مردمانش وکمبودي که ما در اين زمينه از ابتداي امر مشاهده کرديم به پروژه فرهنگسراي بيرجند اشاره کنم. با توجه به اينکه بيرجند فاقد فرهنگ سرا بود و از طرفي سازماندهي فعاليتهاي فرهنگي يکي از رئوس اصلي برنامهها ي ما به حساب ميآمد لذا در همان سال اول 2
فرهنگ سراپيشبيني کرديم.
ابتدا فرهنگ سراي بزرگ بيرجند که اگرچه به دليل کمبود اعتبارات مالي نتوانستهايم هنوز آن را به مراحل نهايي کار نزديک کنيم اما اين پروژه در حال حاضر از دغدغههاي اصلي بنده و همکارانم در شهرداري است که براي انجام و به ثمر رساندن آن مصمم هستيم. درخصوص اين فرهنگ سراي بزرگ بيرجند بايد عرض کنم که علاوه بر سالن اجتماعات که ظرفيت و گنجايش حدود سه هزار نفر را دارد، اين مجموعه شامل سه طبقه است که برخورداري از کلاسهاي آموزشي، کافي نت و محيطي مناسب در خور مردم فرهنگ دوست بيرجند و هنرمنداني است که ميخواهند دست به فعاليت فرهنگي و اجتماعي بزنند. پروژه ديگر، فرهنگ سراي وحدت است. اگرچه اين پروژه يک کار ضربتي بود که با برنامهريزي دقيق و اصولي در يک بازه زماني چهار ماهه توانستيم آن را به بهرهبرداري برسانيم. علاوه بر دو پروژه ياد شده، چند خانه فرهنگ محله در خيابان مطهري و مهر شهر را نيز برنامهريزي کردهايم تا همه شهروندان بتوانند با برخورداري از زيرساختها و فرصتهاي برابر تلاش و کوشش شهرداري را در همه شئون زندگي خود احساس کنند. براي رفع مشکل ترافيک بيرجند هم برنامه داريم. يکي پروژه سه راه اسدي است که بر اساس برنامهريزي و مطالعات انجام گرفته در تلاشيم با عملياتي کردن اين پروژه بخشي از بار ترافيکي خيابان جمهوري را کم کنيم. مورد ديگر که ميخواهم در همين جا برای اولین بار از این نشریه به آن اشاره کنم انجام پروژه بزرگي در تقاطع صيادشيرازي با خيابان ارتش است اين پروژه مراحل مطالعاتي طرح را ميگذراند و در صورتي که تاييديههاي نهايي را داشته باشيم اين پروژه بزرگ را استارت ميزنيم.
شهرداري براي تامين هزينههاي خود در شرايط کنوني به چه صورت اقدام ميکند زيرا يکي از انتقاداتي که به مجموعه تحت امر شما وجود دارد اين است که شهرداري بيرجند براي تامين هزينههاي خود تنها فروش تراکم و راه کارهاي موقتي را مد نظر قرار داده است؟
در پاسخ به سوال شما ميخواهم بگويم که ما بايد براي ارايه خدمات مناسب و مطلوب به شهروندان منابع درآمدي خود را تامين کنيم. امروز اگر ميبينيم به گواهي مردم و مسافريني که وارد اين شهر ميشوند تميزي و پاکيزگي شهر و ميادين جلب توجه ميکند يا در حوزه خدمات شهري توانستهايم قدمهاي بزرگي برداريم، اين ها همه با تامين اعتبارات و رفع نيازمنديهاي مالي زيرمجموعههاي شهرداري در حوزههاي مختلف امکانپذير است. در وضعيت و شرايط کنوني کشور ما نميتوانيم روي کمک دولت حساب کنيم زيرا به گواهي صاحب نظران و متخصصان دکتر حسن روحاني کشور را در شرايط خاص و بغرنجي تحويل گرفته است. مجموعه بينظميها و بيانضباطيهاي مالي از يک سو و فشارهاي فزايندهاي که امروز دولت و کشور با آن مواجه است ،ما را در شرايطي قرار داده که به سمت استقلال شهرداري خصوصا در عرصه اعتبارات و مديريت مالي حرکت کنيم. در اين راستا فروش تراکم يکي از برنامههاي ما براي تامين هزينه است اگرچه ما همواره به اجراي قانون و ضوابط تاکيد داريم و تامين منابع ريالي شهرداري را با رعايت قوانين موضوعه مورد قبول ميدانيم. ميبينيم که ما کميسيون ماده 100 یاپلیس ساختمان را که مرتبط با همين مساله است فعال نگه داشتهايم تا هيچ کاري خارج از چهارچوب قانون انجام نشود از طرف ديگر مردم و فعالان اقتصادي هم تمايل دارند تا با خريد تراکم مجاز از شهرداري به ساخت و ساز بپردازند که اين مساله خود باعث اشتغال و رونق کسب و کار در مشاغل و حرف متعددي ميشود.
ضمن اينکه ما بايد شهر را اداره کنيم .با گستره فعاليت شهرداري بايد بتوانيم تامين اعتبار کنيم و بسياري از راهها بسته است. 1200 نفر پرسنل داريم، در حوزه خدمات شهري 500 نفر پرسنل داريم اين حوزه انصافا خوب کار ميکند. سازمانهاي متعدد پارکها و فضاي سبز، خدمات موتوري، سازمان تاکسيراني يا اتوبوسراني مشمول هزینه هستند. به عنوان نمونه در سازمان اتوبوسراني شاکله مالي تعريف شده است. سهم مردم، دولت و شهرداري هر کدام يک سوم است مردم سهم خود را پرداخت ميکنند، ما سهم خودمان را پرداخت ميکنيم اما با وضعيت کنوني از دولت نميتوان انتظار داشت. اگرچه معتقديم قدم هاي بزرگي دارد برداشته ميشود و با همکاری وزارت کشور و سازمان همياري شهرداري ها ميتوان اميد داشت از بيبرنامگي سابق فاصله بگيريم. مطمئنم در نيمه دوم امسال و سال آينده مردم شاهد اتفاقات خوبی خواهند بود.
همان طور که جنابعالي اشاره کرديد يکي از معضلات کنوني کشور که نتيجه اقدامات شتاب زده در ساليان گذشته است، عدم انضباط و توجه به جايگاه خطير برنامهريزي است که شايد علميترين نمود آن را در تعطيلي سازمان مديريت و برنامهريزي کشور ميبينيم که در دولت گذشته اتفاق افتاد. اين شرايط تا چه اندازه توانسته روي فعاليت شهرداري تاثير بگذارد و چه راه کاري جهت خروج از اين وضعيت مد نظر جناب عالي به عنوان شهردار بيرجند است؟
متاسفانه اشتباهات بزرگي از سال 1384 در کشور اتفاق افتاده است و همانطور که شما اشاره کرديد تعطيلي سازمان مديريت برنامهريزي يکي از مهمترين آنان است که تاثيرات بد خود را بر نگاه مديران استاني نيز گذاشته تا آنجا که عملا برنامه پنج ساله شهرداري که راهبردهاي ميان مدت را محقق ميکند به فراموشي سپرده شده بود. من نميخواهم بيانصافي کنم و منکر خدماتي باشم که در گذشته انجام شده اما واقعيت اين است که در سالهاي گذشته خيلي به برنامهريزي جامع و مطالعات زيرساختي در شهرداري توجه نشده است. ما در شهرداري برنامه يک ساله داريم که ميثاق شهرداري با شوراي شهر است که در اسفند به جمعبندي ميرسد و لازمالاجرا ميشود و ديگري برنامه پنج ساله است. امسال سال پاياني برنامه پنج ساله است و ما به جد پيگير برنامه پنج ساله شهرداري هستيم تا بتوانيم راهبردهاي درازمدت خود را بر اساس آن به اجرا در آوريم. اگرچه اختلاف نظرهايي با برخي اعضاي محترم شوراي شهر داريم که معتقدند برنامه چهار ساله باشد اما من بيشتر بر پنج ساله بودن برنامه تاکيد ميکنم که بيشتر با محوريت يک برنامه ميان مدت همخواني و قرابت دارد در اين مسير کوشيدهايم با فراخوان و دعوت از نيروهاي تحصيل کرده، مجرب و دانشگاهي پايه يک کار بزرگ که بتواند بهبود در سطح زندگي شهروندي را نشان دهد محقق شود امروز رابطه بسيار خوبي بين شهرداري با نهادهاي آکادميک وجود دارد که ميکوشيم از اين رابطه به عنوان يک فرصت براي رضايت مردم استفاده کنيم.
مشارکت شهروندان در پرداخت عوارض تا چه اندازه توانسته است منابع درآمدي شهرداري را محقق کند؟
اجازه بدهيد ابتدا اين را بگويم که اکثريت قاطع مردم بيرجند به دليل فرهنگ بالا و درکي که از فعاليت خدمتگزاران خود در شهرداري دارند، نسبت به پرداخت به موقع عوارض اقدام ميکنند اما واقعيت اين است عوارضي که مردم پرداخت ميکنند رقم زيادي نيست و رقمي حدود 12 تا 15 درصد بودجه شهرداري است . 80درصد بودجه شهرداري از فروش تراکم حاصل ميشود و رقمي نزديک به 5درصد از محل کمکهاي مردمي و دولتي به دست ميآيد.
يکي از نقاط قوت شهرداري، تلاش و اهتمام در راستاي ارتقاي وضعيت حوزه عمومي و خدمات شهري است، لطفا مهمترين برنامهها و اقدامات انجام شده در اين حوزهها را جهت اطلاع مخاطبان شرق بيان فرماييد.
همانطور که شما اشاره کرديد بخش عمدهاي از زمان و انرژي شهرداري خصوصا در سال گذشته مصروف ساماندهي حوزه خدمات عمومي و ارايه خدمات بهتر به مردم بيرجند شده است. در اين راستا اگر بخواهم توضيحات خود را از فعاليتهاي صورت گرفته جهت بهبود سرانه فضاي سبز و فعاليتهاي انجام شده در اين بخش شروع کنم بايد عرض کنم، اگرچه سرانه فضاي سبز نسبتا خوب است اما سعي ميکنيم سرانه فضاي سبز را ارتقا دهيم خصوصا در جاهايي که به دليل کم توجهي مسوولان فاقد فضاي سبز هستند. در مهرشهر 4 منطقه را براي ساخت فضاي سبز برنامهريزي کردهايم. سايت کوير تاير و سايت مسکن مهر مکانهايي هستند که احداث فضاي سبز را در آنها مد نظر قرار دادهايم. در شمال شهر، پارک الهيه را با 10000 متر مربع زيربنا احداث کرديم که تامين نيازهاي زيرساختي آن با استفاده از انرژيهاي نو صورت ميگيرد. پارک جنگلي که سالها بلا استفاده بوده است، امروز به محلي مناسب حضور خانوادهها و جايي آبرومند جهت گذراندن اوقات فراغتشان شده است. امروز شهروندان عزيز ما مستحضر هستند که فاز اول درياچه مصنوعي را تمام کردهايم و با وجود برخي مشکلات مصمم هستيم فازهاي بعدي را به مرحله اجرا برسانيم که فاز دوم در تابستان آغاز خواهد شد.
با توجه به اينکه جذب توريست يکي از مولفههاي اصلي توسعه وجذب درآمد به حساب ميآيد. با در نظر گرفتن جاذبهها وظرفيتهاي اقليمي و تاريخي که در استان و شهر بيرجندوجود دارد شهرداري چه اقداماتي در اين حوزه انجام داده است؟
اگر چه متولي اصلي گردشگري سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري است ،اما ما در حد توان و بضاعت خود و بيشتر از نقشي که قانون براي ما تعريف کرده است در اين حوزه کار ميکنيم. مثلا در بحث اسکان مسافران، ساماندهي پارک ها را در دستور کار قرار داده ايم واحداث 4 ميهمانسرا با وجود اينکه وظيفهاي نداشته ايم. ما در حد توان و بضاعت خود کار کردهايم وبعد از اين هم هر کجا که بتوانيم توان وقابليت شهرداري را صرف ارايه خدمات بهتر ومناسبتر به مردم ميکنيم. اما اگر بخواهيم در اين حوزه کاري درازمدت واثر بخش انجام دهيم، نياز به حضور و مشارکت بخش خصوصي داريم. ميخواهم در همين جا اعلام کنم اگر سرمايهگذار خصوصي حاضر به فعاليت باشد ما آمادهايم که کار را به صورت مشارکتي انجام دهيم. زمين را دراختيار سرمايهگذار قرار ميدهيم ومي کوشيم با ايجاد وتعريف مشوقهاي مناسب در چارچوب قانون، زمينه فعاليت سرمايهگذار را فراهم کنيم. ايجاد مراکز تفريحي يکي ديگر از اقداماتي بوده که در سال گذشته انجام دادهايم. کوهستان پارک را استانداردسازي کردهايم. زمينهايي در دامنه کوههاي باقران در نظر گرفتهايم و در تلاشيم با تملک آن بتوانيم مرکز تفريحي گردشگري و رفاهي ايجاد کنيم که جاذبه داشته باشد و با برخورداري از ظرفيتهاي فرهنگي در جذب مسافر و گردشگر کمک کند. ضمن اينکه براي پارک جنگلي برنامههايي داريم که پس از طي مراحل اداري، تصويب و تاييد شوراي شهر آن را اطلاعرساني خواهيم کرد. باغ پرندگان پيست اسکي و دوچرخه سواري بانوان ،ايستگاههاي دوچرخه سواري که در سطح شهر راهاندازي شده است و ايستگاه سلامت از جمله اقداماتي بوده است که متناسب با بودجه وامکانات شهرداري جهت استفاده در اختيار مردم فهيم بيرجند قرارگرفته است. اما در ادامه عرايضم درخصوص کارهايي که ميتوان با همياري وهمکاري ساير نهادها در حوزه جذب گردشگر انجام داد ،بايد بگويم استان خراسان جنوبي با وجود ظرفيتها وشاخصهايي که در بخش اکوتوريسم ومردم شناسي داراست با مشکلاتي نيز مواجه است که همين عوامل کار را تاحدودي مشکل ميکند. مهمترين اين چالشها عدم حضور مرکز استان در مسير اصلي اقامت وتردد مسافر است. زماني که من شهردار نيشابور بودم براي جذب گردشگران و زایراني که عازم مشهد بودند برنامه داشتم. ما آن موقع در شهرداري براساس برنامه مصمم بوديم حتما درصدي از چند ميليون مسافري که عازم مشهد مقدس بودند يا قصد عزيمت به ساير نقاط کشور را دارند جذب کنيم همين که گردشگري وارد شهر ميشود ،هزينه ميکند و علاوه بر شناسايي شهر و شناساندن آن به ديگران، اين فرآيند باعث رونق اقتصادي ميشود اگرچه معتقديم بيرجند به لحاظ موقعيت فرهنگي، ظرفیتهاي تاريخي و شرايط اقليمي موقعيت ممتازي دارد. پتانسيل و توانمندي که در بسياري از جاهاي ديگر وجود ندارد. البته اميدوارم با اجرايي شدن راهآهن در سال 94 بتوان چشمانداز مطلوب تري در آينده براي اين حوزه مهم تعريف کرد. البته بايد اين را هم اضافه کنم که به گواهي امار و ارقام، اکنون استان خراسان جنوبي در وضعيت بهتري به لحاظ جذب گردشگر در مقايسه با سالهاي دور قرار گرفته است.
به قلعه تاريخي بيرجند و مدرسه شوکتيه، امسال 9 برابر سالهاي قبل گردشگر آمده است. با نظارت سازمان ميراث فرهنگي در قلعه تاريخي بيرجند، تعداد غرفهها را اضافه کردهايم. قلعه بيرجند تحويل شهرداري است و هر مقداری که در اين محل هزينه شده است توسط شهرداري بوده. ما در راستاي سياستهاي کلي، واگذاري به بخش خصوصي اقدام کردهايم ورقمي حدود دويست ميليون تومان صرف بازسازي وبهبود بنا کرده ایم و ميکوشيم نظارت داشته باشیم ولي کارها در اختيار بخش خصوصي باشد. در بخش قبلي عرايضم به فرهنگ سراها اشاره کردم . يکي از برنامهريزيهاي ما براي فرهنگ سراها در راستاي همين جذب ميهمان و ايجاد شرايط مناسب براي اسکان انها بوده است. زيرا دعوت از ميهمانان وايجاد زيرساختهاي مناسب براي اسکان آنها ميتواند باعث شناساندن بهتر شهر و استان شود. فرهنگسراي دکتر گنجي از ديگر برنامههاي مد نظر است که در صورت همکاري ساير نهادها ما آمادهايم به سهم خودمان در اين حوزه قدم برداريم. ما در راستاي معرفي موقعيت فرهنگي بيرجند و شناساندن آن به مردم ساير نقاط کشور گامهايي برداشته ام که اگرچه مدت زمان طولاني از استارت آن نميگذرد اما در همين مدت کوتاه توانستهاند در شناسايي اين شهر و قابليتهاي آن بسيار موثر باشند. اگر بخواهم نمونهاي را بيان کنم، به جشنواره بيرجند در قاب ايران اشاره ميکنم که امروز خود به يک برند تبديل شده است البته ما در اين حوزه برنامههاي ديگري را نيز شروع کردهايم از جمله: پخش برنامه در شبکههاي سراسري و دعوت از گروه آقاي واحدي و همکارانش تا در شناسايي بيرجند و تسهيل حضور گردشگران داخلي اثربخش باشد.
يکي از معضلات کنوني شهر بيرجند به وضعيت فعلي پروژههاي مسکن مهر و شرايط ايجاد شده در مهرشهر بر ميگردد که به نظر ميرسد علاوه بر اينکه توان و انرژي بالايي از شهرداري ميگيرد. عملا خود به تحميل باري سنگين بر حوزه خدمات و مديريت شهري بيرجند تبديل شده است و شرايط رفاهي مناسبي در آنجا وجود ندارد. به طور مشخص در مهرشهر شهرداري چه تمهيدات و برنامههايي را مد نظر دارد؟
واقعيت آن است که پروژه مسکن مهر از ابتدا با کار مطالعاتي و تعريف زير ساختهاي مناسب آغاز نشد. مشکلي که امروز در جانمايي، خود را به طور واضح و ملموس نشان ميدهد. اين چالش اساسي در کنار مجموعه عوامل ديگر باعث شده است تا تعريف يک الگوي مديريتي براي اريه خدمات به مهرشهر سخت شود و بار سنگيني را بر دوش شهرداري تحميل کند. اما ما در حد وسع و توان خودمان در آنجا کار ميکنيم. احداث پارکها و فضاي سبز که در بخش قبلي صحبت هايم به آن اشاره کردم و آسفالت خيابانها و بهبود وضعيت معابر از اقدامات پيگيري است که شهرداري در آنجا انجام ميدهد. اگرچه بخشي از حل مشکلات آن منطقه که امروز غالبا رسانهاي نيز ميشود بر عهده شرکتهاي تعاوني است که در ازاي پولي که از مردم گرفتهاند نتوانستهاند آن گونه که شايسته است خدمات لازم را ارايه دهند.
در پايان ضمن تشکر از شما و وقتي که با وجود مشغله کاري در اختيار ما گذاشتيد اگر صحبت خاصي است بفرماييد؟
من هم ضمن تشکر از شما اعلام ميکنم که شهرداري ضمن استقبال از انتقادات سازنده مردم و رسانهها، آماده است تا توان و انرژي مجموعه را صرف ساختن شهري کند که در همه ابعاد در شأن مردم آگاه و فرهنگ مدار بيرجند باشد.
جناب آقاي شهردار به عنوان اولين سوال لطفا بفرماييد که بيرجند را در مدت اقامت و مديريت شهري آن چگونه ديدهايد؟
ابتدا لازم ميدانم ضمن تشکر از شما وهمه اصحاب رسانه که با گزارشها ،طرح انتقادات وتحليلهاي خود امکان پرداختن به مشکلات مردم رابراي مسوولان امکان پذير ميسازيد. در پاسخ به سوال شما بايد عرض کنم شهر بيرجند به لحاظ تاريخي جايگاه خاصي دارد از آن جهت که سابقه اين شهر فرهنگي و تاريخي به چهار هزار سال قبل بر ميگردد. امروز صاحب نظران ومردم شناسان خصوصا کساني که در حوزه قوميتها تحقيق و مطالعه ميکنند معترفند که مردم اين منطقه نزديک به چهل قرن خداپرستاند واين مساله يقينا ميتواند بنيانهاي فرهنگي و زير ساختهاي هويتي ايجاد کند که پايه رشد معنوي وتعالي در زمينههاي ديگر نيز باشد. تاريخ وسابقه تاريخي مردم قهستان در هر دو دوره قبل وبعد از اسلام مورد پذيرش وشناخته شده است لذا اين شهر با پيشينه چند هزار ساله بايد جايگاه بهتري پيدا کند و موقعيتي در شان خود داشته باشد که اين ضعف ما مديران و برنامه ريزان است که نتوانستهايم آن گونه که شان وجايگاه فرهنگي وتاريخي مردم اين منطقه است به شناسايي ظرفيتها وقابليتها بپردازيم. اين جاي تاسف است که هنوز عده بسياري بيرجند رابا بجنورد يا بروجن اشتباه ميگيرند که اين واقعيت نشانگر اين است که ما نتوانستهايم آن گونه که شايسته است براي معرفي اين شهر قدم برداريم. از آنجا که ريشه بسياري از مشکلات را بايد در عدم برنامهريزي فرهنگي به صورت مستمر با رويکرد کلان وجامع دانست من سعي کردم در همان هفتههاي اول که سکان مديرت شهرداري را به دست گرفتم ،به تعريف واحد فرهنگي بپردازم و با همکاري ومشورت ساير دوستان به آن برنامه داديم که در جاي خود به آن اشاره خواهم کرد. اکنون نيز در تلاشيم تا اين واحد را به معاونت فرهنگي واجتماعي ارتقا دهيم. با وجود اينکه تعريف اين معاونت در چارت سازماني نيامده است اما از آنجا که معتقدم کار فرهنگي ريشه واساس معرفي درست بيرجند وبه تبع رشد وبهبود کيفيت خدمات ومديريت شهري است در تلاشيم تا بتوانيم اين مهم را به سرانجام برسانيم در اين راستا برنامههايي داريم که به آن اشاره خواهد شد.
جنابعالي به عنوان کسي که در حوزه مردم شناسي وقومنگاري، مطالعات وتاليفات ارزندهاي داشتهايد وآن گونه که در مقدمه وشرح سوابق وتحصيلات نيز بيان فرموديد يکي از مدارک دکترايتان را در همين حوزه کسب کرده اید به نظر شما اين نگاه خاص که بر ظرفيتها وبنيانهاي فرهنگي استوار است تا چه اندازه توانسته است در جهتگيري کلي ونگاه شما به مديريت وتوسعه اثر بگذارد؟
البته در پاسخ به اين پرسش ابتدا ميخواهم عرض کنم اگرچه من توسعه فرهنگي و حرکت بر اساس شناخت مولفهها وظرفيتهاي بومي هر منطقه را بسيار مهم ميدانم اما نگاه کلان بنده به توسعه نگاهي مبتني بر توسعه همه جانبه و پايدار است در واقع وقتي سخن از توسعه همه جانبه به ميان ميآوريم ميبايست به همه جنبهها وشئون زندگي مردم نظير توسعه اقتصادي، سياسي فرهنگي، اجتماعي و عمراني توجه داشته باشيم وبتوانيم همه ابعاد واضلاع توسعه را در ارايه خدمات و ارکان مديريت در کنار هم و به موازات هم پيش ببريم ما امروز براي تمام فعاليتها چارچوب و برنامه تعريف ميکنيم تا بتوانيم در همه حوزههاي ياد شده با استفاده حداکثري از منابع وامکانات، بهترين اثر بخشي ونتيجه را داشته باشيم.
يقينا فعاليتهاي عمراني، يکي از حوزههاي شناخته شده واز اجزاي لاينفک مديريت شهري است که همواره مورد توجه جنابعالي بوده و به گواهي شواهد و قراين ،گام هاي بزرگي نيز برداشته شده است. از نگاه حضرتعالي مهمترين اقدامات شهرداري از زمان آغاز مديريت شما چه امور وپروژهاي بوده است وچه برنامههايي براي آينده در دستور کار شهرداري قرار دارد؟
در حوزه فعاليتهاي عمراني گام های بزرگي برداشته ايم وبرنامه وپروژه هاي کلاني را در دست برنامهريزي و اجرا داريم. برخي از اين پروژه ها وارد فاز اجرايي و عملياتي شدهاند و برخي ديگر مراحل مطالعاتي خود را ميگذرانند. در اين راستا لازم ميدانم ابتدا با توجه به جايگاه فرهنگي بيرجند و مردمانش وکمبودي که ما در اين زمينه از ابتداي امر مشاهده کرديم به پروژه فرهنگسراي بيرجند اشاره کنم. با توجه به اينکه بيرجند فاقد فرهنگ سرا بود و از طرفي سازماندهي فعاليتهاي فرهنگي يکي از رئوس اصلي برنامهها ي ما به حساب ميآمد لذا در همان سال اول 2
فرهنگ سراپيشبيني کرديم.
ابتدا فرهنگ سراي بزرگ بيرجند که اگرچه به دليل کمبود اعتبارات مالي نتوانستهايم هنوز آن را به مراحل نهايي کار نزديک کنيم اما اين پروژه در حال حاضر از دغدغههاي اصلي بنده و همکارانم در شهرداري است که براي انجام و به ثمر رساندن آن مصمم هستيم. درخصوص اين فرهنگ سراي بزرگ بيرجند بايد عرض کنم که علاوه بر سالن اجتماعات که ظرفيت و گنجايش حدود سه هزار نفر را دارد، اين مجموعه شامل سه طبقه است که برخورداري از کلاسهاي آموزشي، کافي نت و محيطي مناسب در خور مردم فرهنگ دوست بيرجند و هنرمنداني است که ميخواهند دست به فعاليت فرهنگي و اجتماعي بزنند. پروژه ديگر، فرهنگ سراي وحدت است. اگرچه اين پروژه يک کار ضربتي بود که با برنامهريزي دقيق و اصولي در يک بازه زماني چهار ماهه توانستيم آن را به بهرهبرداري برسانيم. علاوه بر دو پروژه ياد شده، چند خانه فرهنگ محله در خيابان مطهري و مهر شهر را نيز برنامهريزي کردهايم تا همه شهروندان بتوانند با برخورداري از زيرساختها و فرصتهاي برابر تلاش و کوشش شهرداري را در همه شئون زندگي خود احساس کنند. براي رفع مشکل ترافيک بيرجند هم برنامه داريم. يکي پروژه سه راه اسدي است که بر اساس برنامهريزي و مطالعات انجام گرفته در تلاشيم با عملياتي کردن اين پروژه بخشي از بار ترافيکي خيابان جمهوري را کم کنيم. مورد ديگر که ميخواهم در همين جا برای اولین بار از این نشریه به آن اشاره کنم انجام پروژه بزرگي در تقاطع صيادشيرازي با خيابان ارتش است اين پروژه مراحل مطالعاتي طرح را ميگذراند و در صورتي که تاييديههاي نهايي را داشته باشيم اين پروژه بزرگ را استارت ميزنيم.
شهرداري براي تامين هزينههاي خود در شرايط کنوني به چه صورت اقدام ميکند زيرا يکي از انتقاداتي که به مجموعه تحت امر شما وجود دارد اين است که شهرداري بيرجند براي تامين هزينههاي خود تنها فروش تراکم و راه کارهاي موقتي را مد نظر قرار داده است؟
در پاسخ به سوال شما ميخواهم بگويم که ما بايد براي ارايه خدمات مناسب و مطلوب به شهروندان منابع درآمدي خود را تامين کنيم. امروز اگر ميبينيم به گواهي مردم و مسافريني که وارد اين شهر ميشوند تميزي و پاکيزگي شهر و ميادين جلب توجه ميکند يا در حوزه خدمات شهري توانستهايم قدمهاي بزرگي برداريم، اين ها همه با تامين اعتبارات و رفع نيازمنديهاي مالي زيرمجموعههاي شهرداري در حوزههاي مختلف امکانپذير است. در وضعيت و شرايط کنوني کشور ما نميتوانيم روي کمک دولت حساب کنيم زيرا به گواهي صاحب نظران و متخصصان دکتر حسن روحاني کشور را در شرايط خاص و بغرنجي تحويل گرفته است. مجموعه بينظميها و بيانضباطيهاي مالي از يک سو و فشارهاي فزايندهاي که امروز دولت و کشور با آن مواجه است ،ما را در شرايطي قرار داده که به سمت استقلال شهرداري خصوصا در عرصه اعتبارات و مديريت مالي حرکت کنيم. در اين راستا فروش تراکم يکي از برنامههاي ما براي تامين هزينه است اگرچه ما همواره به اجراي قانون و ضوابط تاکيد داريم و تامين منابع ريالي شهرداري را با رعايت قوانين موضوعه مورد قبول ميدانيم. ميبينيم که ما کميسيون ماده 100 یاپلیس ساختمان را که مرتبط با همين مساله است فعال نگه داشتهايم تا هيچ کاري خارج از چهارچوب قانون انجام نشود از طرف ديگر مردم و فعالان اقتصادي هم تمايل دارند تا با خريد تراکم مجاز از شهرداري به ساخت و ساز بپردازند که اين مساله خود باعث اشتغال و رونق کسب و کار در مشاغل و حرف متعددي ميشود.
ضمن اينکه ما بايد شهر را اداره کنيم .با گستره فعاليت شهرداري بايد بتوانيم تامين اعتبار کنيم و بسياري از راهها بسته است. 1200 نفر پرسنل داريم، در حوزه خدمات شهري 500 نفر پرسنل داريم اين حوزه انصافا خوب کار ميکند. سازمانهاي متعدد پارکها و فضاي سبز، خدمات موتوري، سازمان تاکسيراني يا اتوبوسراني مشمول هزینه هستند. به عنوان نمونه در سازمان اتوبوسراني شاکله مالي تعريف شده است. سهم مردم، دولت و شهرداري هر کدام يک سوم است مردم سهم خود را پرداخت ميکنند، ما سهم خودمان را پرداخت ميکنيم اما با وضعيت کنوني از دولت نميتوان انتظار داشت. اگرچه معتقديم قدم هاي بزرگي دارد برداشته ميشود و با همکاری وزارت کشور و سازمان همياري شهرداري ها ميتوان اميد داشت از بيبرنامگي سابق فاصله بگيريم. مطمئنم در نيمه دوم امسال و سال آينده مردم شاهد اتفاقات خوبی خواهند بود.
همان طور که جنابعالي اشاره کرديد يکي از معضلات کنوني کشور که نتيجه اقدامات شتاب زده در ساليان گذشته است، عدم انضباط و توجه به جايگاه خطير برنامهريزي است که شايد علميترين نمود آن را در تعطيلي سازمان مديريت و برنامهريزي کشور ميبينيم که در دولت گذشته اتفاق افتاد. اين شرايط تا چه اندازه توانسته روي فعاليت شهرداري تاثير بگذارد و چه راه کاري جهت خروج از اين وضعيت مد نظر جناب عالي به عنوان شهردار بيرجند است؟
متاسفانه اشتباهات بزرگي از سال 1384 در کشور اتفاق افتاده است و همانطور که شما اشاره کرديد تعطيلي سازمان مديريت برنامهريزي يکي از مهمترين آنان است که تاثيرات بد خود را بر نگاه مديران استاني نيز گذاشته تا آنجا که عملا برنامه پنج ساله شهرداري که راهبردهاي ميان مدت را محقق ميکند به فراموشي سپرده شده بود. من نميخواهم بيانصافي کنم و منکر خدماتي باشم که در گذشته انجام شده اما واقعيت اين است که در سالهاي گذشته خيلي به برنامهريزي جامع و مطالعات زيرساختي در شهرداري توجه نشده است. ما در شهرداري برنامه يک ساله داريم که ميثاق شهرداري با شوراي شهر است که در اسفند به جمعبندي ميرسد و لازمالاجرا ميشود و ديگري برنامه پنج ساله است. امسال سال پاياني برنامه پنج ساله است و ما به جد پيگير برنامه پنج ساله شهرداري هستيم تا بتوانيم راهبردهاي درازمدت خود را بر اساس آن به اجرا در آوريم. اگرچه اختلاف نظرهايي با برخي اعضاي محترم شوراي شهر داريم که معتقدند برنامه چهار ساله باشد اما من بيشتر بر پنج ساله بودن برنامه تاکيد ميکنم که بيشتر با محوريت يک برنامه ميان مدت همخواني و قرابت دارد در اين مسير کوشيدهايم با فراخوان و دعوت از نيروهاي تحصيل کرده، مجرب و دانشگاهي پايه يک کار بزرگ که بتواند بهبود در سطح زندگي شهروندي را نشان دهد محقق شود امروز رابطه بسيار خوبي بين شهرداري با نهادهاي آکادميک وجود دارد که ميکوشيم از اين رابطه به عنوان يک فرصت براي رضايت مردم استفاده کنيم.
مشارکت شهروندان در پرداخت عوارض تا چه اندازه توانسته است منابع درآمدي شهرداري را محقق کند؟
اجازه بدهيد ابتدا اين را بگويم که اکثريت قاطع مردم بيرجند به دليل فرهنگ بالا و درکي که از فعاليت خدمتگزاران خود در شهرداري دارند، نسبت به پرداخت به موقع عوارض اقدام ميکنند اما واقعيت اين است عوارضي که مردم پرداخت ميکنند رقم زيادي نيست و رقمي حدود 12 تا 15 درصد بودجه شهرداري است . 80درصد بودجه شهرداري از فروش تراکم حاصل ميشود و رقمي نزديک به 5درصد از محل کمکهاي مردمي و دولتي به دست ميآيد.
يکي از نقاط قوت شهرداري، تلاش و اهتمام در راستاي ارتقاي وضعيت حوزه عمومي و خدمات شهري است، لطفا مهمترين برنامهها و اقدامات انجام شده در اين حوزهها را جهت اطلاع مخاطبان شرق بيان فرماييد.
همانطور که شما اشاره کرديد بخش عمدهاي از زمان و انرژي شهرداري خصوصا در سال گذشته مصروف ساماندهي حوزه خدمات عمومي و ارايه خدمات بهتر به مردم بيرجند شده است. در اين راستا اگر بخواهم توضيحات خود را از فعاليتهاي صورت گرفته جهت بهبود سرانه فضاي سبز و فعاليتهاي انجام شده در اين بخش شروع کنم بايد عرض کنم، اگرچه سرانه فضاي سبز نسبتا خوب است اما سعي ميکنيم سرانه فضاي سبز را ارتقا دهيم خصوصا در جاهايي که به دليل کم توجهي مسوولان فاقد فضاي سبز هستند. در مهرشهر 4 منطقه را براي ساخت فضاي سبز برنامهريزي کردهايم. سايت کوير تاير و سايت مسکن مهر مکانهايي هستند که احداث فضاي سبز را در آنها مد نظر قرار دادهايم. در شمال شهر، پارک الهيه را با 10000 متر مربع زيربنا احداث کرديم که تامين نيازهاي زيرساختي آن با استفاده از انرژيهاي نو صورت ميگيرد. پارک جنگلي که سالها بلا استفاده بوده است، امروز به محلي مناسب حضور خانوادهها و جايي آبرومند جهت گذراندن اوقات فراغتشان شده است. امروز شهروندان عزيز ما مستحضر هستند که فاز اول درياچه مصنوعي را تمام کردهايم و با وجود برخي مشکلات مصمم هستيم فازهاي بعدي را به مرحله اجرا برسانيم که فاز دوم در تابستان آغاز خواهد شد.
با توجه به اينکه جذب توريست يکي از مولفههاي اصلي توسعه وجذب درآمد به حساب ميآيد. با در نظر گرفتن جاذبهها وظرفيتهاي اقليمي و تاريخي که در استان و شهر بيرجندوجود دارد شهرداري چه اقداماتي در اين حوزه انجام داده است؟
اگر چه متولي اصلي گردشگري سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري است ،اما ما در حد توان و بضاعت خود و بيشتر از نقشي که قانون براي ما تعريف کرده است در اين حوزه کار ميکنيم. مثلا در بحث اسکان مسافران، ساماندهي پارک ها را در دستور کار قرار داده ايم واحداث 4 ميهمانسرا با وجود اينکه وظيفهاي نداشته ايم. ما در حد توان و بضاعت خود کار کردهايم وبعد از اين هم هر کجا که بتوانيم توان وقابليت شهرداري را صرف ارايه خدمات بهتر ومناسبتر به مردم ميکنيم. اما اگر بخواهيم در اين حوزه کاري درازمدت واثر بخش انجام دهيم، نياز به حضور و مشارکت بخش خصوصي داريم. ميخواهم در همين جا اعلام کنم اگر سرمايهگذار خصوصي حاضر به فعاليت باشد ما آمادهايم که کار را به صورت مشارکتي انجام دهيم. زمين را دراختيار سرمايهگذار قرار ميدهيم ومي کوشيم با ايجاد وتعريف مشوقهاي مناسب در چارچوب قانون، زمينه فعاليت سرمايهگذار را فراهم کنيم. ايجاد مراکز تفريحي يکي ديگر از اقداماتي بوده که در سال گذشته انجام دادهايم. کوهستان پارک را استانداردسازي کردهايم. زمينهايي در دامنه کوههاي باقران در نظر گرفتهايم و در تلاشيم با تملک آن بتوانيم مرکز تفريحي گردشگري و رفاهي ايجاد کنيم که جاذبه داشته باشد و با برخورداري از ظرفيتهاي فرهنگي در جذب مسافر و گردشگر کمک کند. ضمن اينکه براي پارک جنگلي برنامههايي داريم که پس از طي مراحل اداري، تصويب و تاييد شوراي شهر آن را اطلاعرساني خواهيم کرد. باغ پرندگان پيست اسکي و دوچرخه سواري بانوان ،ايستگاههاي دوچرخه سواري که در سطح شهر راهاندازي شده است و ايستگاه سلامت از جمله اقداماتي بوده است که متناسب با بودجه وامکانات شهرداري جهت استفاده در اختيار مردم فهيم بيرجند قرارگرفته است. اما در ادامه عرايضم درخصوص کارهايي که ميتوان با همياري وهمکاري ساير نهادها در حوزه جذب گردشگر انجام داد ،بايد بگويم استان خراسان جنوبي با وجود ظرفيتها وشاخصهايي که در بخش اکوتوريسم ومردم شناسي داراست با مشکلاتي نيز مواجه است که همين عوامل کار را تاحدودي مشکل ميکند. مهمترين اين چالشها عدم حضور مرکز استان در مسير اصلي اقامت وتردد مسافر است. زماني که من شهردار نيشابور بودم براي جذب گردشگران و زایراني که عازم مشهد بودند برنامه داشتم. ما آن موقع در شهرداري براساس برنامه مصمم بوديم حتما درصدي از چند ميليون مسافري که عازم مشهد مقدس بودند يا قصد عزيمت به ساير نقاط کشور را دارند جذب کنيم همين که گردشگري وارد شهر ميشود ،هزينه ميکند و علاوه بر شناسايي شهر و شناساندن آن به ديگران، اين فرآيند باعث رونق اقتصادي ميشود اگرچه معتقديم بيرجند به لحاظ موقعيت فرهنگي، ظرفیتهاي تاريخي و شرايط اقليمي موقعيت ممتازي دارد. پتانسيل و توانمندي که در بسياري از جاهاي ديگر وجود ندارد. البته اميدوارم با اجرايي شدن راهآهن در سال 94 بتوان چشمانداز مطلوب تري در آينده براي اين حوزه مهم تعريف کرد. البته بايد اين را هم اضافه کنم که به گواهي امار و ارقام، اکنون استان خراسان جنوبي در وضعيت بهتري به لحاظ جذب گردشگر در مقايسه با سالهاي دور قرار گرفته است.
به قلعه تاريخي بيرجند و مدرسه شوکتيه، امسال 9 برابر سالهاي قبل گردشگر آمده است. با نظارت سازمان ميراث فرهنگي در قلعه تاريخي بيرجند، تعداد غرفهها را اضافه کردهايم. قلعه بيرجند تحويل شهرداري است و هر مقداری که در اين محل هزينه شده است توسط شهرداري بوده. ما در راستاي سياستهاي کلي، واگذاري به بخش خصوصي اقدام کردهايم ورقمي حدود دويست ميليون تومان صرف بازسازي وبهبود بنا کرده ایم و ميکوشيم نظارت داشته باشیم ولي کارها در اختيار بخش خصوصي باشد. در بخش قبلي عرايضم به فرهنگ سراها اشاره کردم . يکي از برنامهريزيهاي ما براي فرهنگ سراها در راستاي همين جذب ميهمان و ايجاد شرايط مناسب براي اسکان انها بوده است. زيرا دعوت از ميهمانان وايجاد زيرساختهاي مناسب براي اسکان آنها ميتواند باعث شناساندن بهتر شهر و استان شود. فرهنگسراي دکتر گنجي از ديگر برنامههاي مد نظر است که در صورت همکاري ساير نهادها ما آمادهايم به سهم خودمان در اين حوزه قدم برداريم. ما در راستاي معرفي موقعيت فرهنگي بيرجند و شناساندن آن به مردم ساير نقاط کشور گامهايي برداشته ام که اگرچه مدت زمان طولاني از استارت آن نميگذرد اما در همين مدت کوتاه توانستهاند در شناسايي اين شهر و قابليتهاي آن بسيار موثر باشند. اگر بخواهم نمونهاي را بيان کنم، به جشنواره بيرجند در قاب ايران اشاره ميکنم که امروز خود به يک برند تبديل شده است البته ما در اين حوزه برنامههاي ديگري را نيز شروع کردهايم از جمله: پخش برنامه در شبکههاي سراسري و دعوت از گروه آقاي واحدي و همکارانش تا در شناسايي بيرجند و تسهيل حضور گردشگران داخلي اثربخش باشد.
يکي از معضلات کنوني شهر بيرجند به وضعيت فعلي پروژههاي مسکن مهر و شرايط ايجاد شده در مهرشهر بر ميگردد که به نظر ميرسد علاوه بر اينکه توان و انرژي بالايي از شهرداري ميگيرد. عملا خود به تحميل باري سنگين بر حوزه خدمات و مديريت شهري بيرجند تبديل شده است و شرايط رفاهي مناسبي در آنجا وجود ندارد. به طور مشخص در مهرشهر شهرداري چه تمهيدات و برنامههايي را مد نظر دارد؟
واقعيت آن است که پروژه مسکن مهر از ابتدا با کار مطالعاتي و تعريف زير ساختهاي مناسب آغاز نشد. مشکلي که امروز در جانمايي، خود را به طور واضح و ملموس نشان ميدهد. اين چالش اساسي در کنار مجموعه عوامل ديگر باعث شده است تا تعريف يک الگوي مديريتي براي اريه خدمات به مهرشهر سخت شود و بار سنگيني را بر دوش شهرداري تحميل کند. اما ما در حد وسع و توان خودمان در آنجا کار ميکنيم. احداث پارکها و فضاي سبز که در بخش قبلي صحبت هايم به آن اشاره کردم و آسفالت خيابانها و بهبود وضعيت معابر از اقدامات پيگيري است که شهرداري در آنجا انجام ميدهد. اگرچه بخشي از حل مشکلات آن منطقه که امروز غالبا رسانهاي نيز ميشود بر عهده شرکتهاي تعاوني است که در ازاي پولي که از مردم گرفتهاند نتوانستهاند آن گونه که شايسته است خدمات لازم را ارايه دهند.
در پايان ضمن تشکر از شما و وقتي که با وجود مشغله کاري در اختيار ما گذاشتيد اگر صحبت خاصي است بفرماييد؟
من هم ضمن تشکر از شما اعلام ميکنم که شهرداري ضمن استقبال از انتقادات سازنده مردم و رسانهها، آماده است تا توان و انرژي مجموعه را صرف ساختن شهري کند که در همه ابعاد در شأن مردم آگاه و فرهنگ مدار بيرجند باشد.
عباسعلي مديح مديري عمل گرا و خوش فکر است .تفاوت او با بسياري از مديران ديگر را ميتوانيم در نحوه مواجهه او با اصحاب رسانه و ارباب رجوع به روشني مشاهده کنيم. نوآوري و خلاقيت يکي از پارامترهاي اصلي مديريت وی در دوره سکانداري مديريت شهري بيرجند است که توانسته زيرساختهاي مطلوبي براي توسعه و ارتقای جايگاه مرکز استان خراسان جنوبي در مقايسه با سالهاي قبل به وجود آورد. آن گونه که خودش ميگويد متولد فروردين ماه 1351 است. خيلي زود و در همان سنين نوجواني درگير فعاليتهاي اجتماعي ميشود. رشد او در يک خانواده مذهبي و شرايط خاص کشور در سالهاي مياني دهه شصت باعث ميشود که انجام وظيفه کند و زماني که 14سال بيشتر ندارد همراه خيل عظيم جوانان اين سرزمين به جبهههاي نبرد حق عليه باطل بشتابد. او زماني در صفوف متشکل ايمان و اعتقاد اسلحه به دست ميگيرد که نه کسي سوداي سهميهها را در سر دارد و نه استفاده ار مواهب ثروت و قدرت دليل پيشتازي زرمندگان اين سرزمين است. زماني که انقلابي بودن معناي کنج خلوت گزيدن و عافيت نشيني نميدهد. زماني که عرصههاي نبرد نه ميدان تکرار و تمرين دروس نظامي با دشمن فرضي که عرصه ترکش و توپ و
خمپاره است .در چنين شرايطي او درس و مدرسه و کنج عافيت و محبت خانواده را رها ميکند و درگير واقعيتهاي آن روز سرزمينش ميشود. در مدت 10 ماه چهار مرحله به جبهه اعزام ميشود و با پايان جنگ دوباره راه مدرسه را پيش ميگيرد. سال 70 مقطع ديپلم را به پايان ميرساند .با قبولي در کنکور ورودي دانشگاهها بيآنکه از سهميه استفاده کند يا درصد جانبازي بگيرد ليسانس خود را در رشته جغرافيا 7ترمه اخذ ميکند. سال 73 در کنکور کارشناسي ارشد شرکت ميکند و با دريافت مدرک در رشته مديريت شهري وارد تدريس در آموزش و پرورش نيشابور ميشود. زماني که سيد محمد خاتمي مصمم است تا انتخابات شوراها را برگزار نمايد تا ديگر حاکميت ملت و سرنوشت خويش يک اصل معطل مانده نباشد او خود را براي اولين دوره انتخابات شوراها از محل سکونتش آماده ميکند. اکنون سال 1377 است و عباسعلي مديح با رأي بالاي مردم وارد شوراي اسلامي نيشابور شده است. حضوري که در دوره بعد و تا 85 دوام مياورد. علاقه به ادامه تحصيل در مقطع دکترا و برخي مشکلات ديگر که در تعامل او با اعضاي ديگر حادث ميشود او را از شورا جدا ميکند اما او که براي خدمت بيشتر، کسب علم و معرفت در مقاطع و مدراج
بالاتر را در سر دارد در زمان خود متوقف نميشود. نگاه او به آينده و خدمت به مردمي است که بنا به آموزههاي سنت و حکمت و آموخته از خانواده مذهبي افق روشن نگاهش براي آينده را ميسازد. مديح تحصيلات خود را در مقطع دکترا با کسب دو مدرک جغرافياي توسعه توريسم و مردم شناسي به پايان ميرساند. با رأي بالاي اعضاي شوراي شهر نيشابور از سال 88 به مدت چهار سال به سمت رياست شورا منصوب ميشود. در همان سال ورودش به شورا نقش مشاور براي کميسيون ملي يونيسکو در ايران را به عهده ميگيرد. او علاوه بر شرکت در ميز گردهاي متعدد مرتبط با حوزه مديريت جغرافيا و خدمات شهري در کشورهاي اروپايي نظير چک، فرانسه و اتريش به تدريس در دانشگاهها نيز اشتغال دارد. از دي ماه سال 91 تا به امروز او سکان مديريت شهري بيرجند را به عهده دارد و علی رغم فعاليت شبانه روزي و وقت گير شهرداري همچنان تدريس در دانشگاههاي استان خراسان جنوبي را نيز ادامه ميدهد. اين مصاحبه حاصل گفتوگوي گرم و صميمي روزنامه شرق ويژه خراسان جنوبي است که جهت اطلاع از بيوگرافي سوابق، فعاليت ها و برنامههاي آتي شهردار بيرجند به حضور مخاطبان تقديم ميشود.
جناب آقاي شهردار به عنوان اولين سوال لطفا بفرماييد که بيرجند را در مدت اقامت و مديريت شهري آن چگونه ديدهايد؟
ابتدا لازم ميدانم ضمن تشکر از شما وهمه اصحاب رسانه که با گزارشها ،طرح انتقادات وتحليلهاي خود امکان پرداختن به مشکلات مردم رابراي مسوولان امکان پذير ميسازيد. در پاسخ به سوال شما بايد عرض کنم شهر بيرجند به لحاظ تاريخي جايگاه خاصي دارد از آن جهت که سابقه اين شهر فرهنگي و تاريخي به چهار هزار سال قبل بر ميگردد. امروز صاحب نظران ومردم شناسان خصوصا کساني که در حوزه قوميتها تحقيق و مطالعه ميکنند معترفند که مردم اين منطقه نزديک به چهل قرن خداپرستاند واين مساله يقينا ميتواند بنيانهاي فرهنگي و زير ساختهاي هويتي ايجاد کند که پايه رشد معنوي وتعالي در زمينههاي ديگر نيز باشد. تاريخ وسابقه تاريخي مردم قهستان در هر دو دوره قبل وبعد از اسلام مورد پذيرش وشناخته شده است لذا اين شهر با پيشينه چند هزار ساله بايد جايگاه بهتري پيدا کند و موقعيتي در شان خود داشته باشد که اين ضعف ما مديران و برنامه ريزان است که نتوانستهايم آن گونه که شان وجايگاه فرهنگي وتاريخي مردم اين منطقه است به شناسايي ظرفيتها وقابليتها بپردازيم. اين جاي تاسف است که هنوز عده بسياري بيرجند رابا بجنورد يا بروجن اشتباه ميگيرند که اين واقعيت نشانگر اين است که ما نتوانستهايم آن گونه که شايسته است براي معرفي اين شهر قدم برداريم. از آنجا که ريشه بسياري از مشکلات را بايد در عدم برنامهريزي فرهنگي به صورت مستمر با رويکرد کلان وجامع دانست من سعي کردم در همان هفتههاي اول که سکان مديرت شهرداري را به دست گرفتم ،به تعريف واحد فرهنگي بپردازم و با همکاري ومشورت ساير دوستان به آن برنامه داديم که در جاي خود به آن اشاره خواهم کرد. اکنون نيز در تلاشيم تا اين واحد را به معاونت فرهنگي واجتماعي ارتقا دهيم. با وجود اينکه تعريف اين معاونت در چارت سازماني نيامده است اما از آنجا که معتقدم کار فرهنگي ريشه واساس معرفي درست بيرجند وبه تبع رشد وبهبود کيفيت خدمات ومديريت شهري است در تلاشيم تا بتوانيم اين مهم را به سرانجام برسانيم در اين راستا برنامههايي داريم که به آن اشاره خواهد شد.
جنابعالي به عنوان کسي که در حوزه مردم شناسي وقومنگاري، مطالعات وتاليفات ارزندهاي داشتهايد وآن گونه که در مقدمه وشرح سوابق وتحصيلات نيز بيان فرموديد يکي از مدارک دکترايتان را در همين حوزه کسب کرده اید به نظر شما اين نگاه خاص که بر ظرفيتها وبنيانهاي فرهنگي استوار است تا چه اندازه توانسته است در جهتگيري کلي ونگاه شما به مديريت وتوسعه اثر بگذارد؟
البته در پاسخ به اين پرسش ابتدا ميخواهم عرض کنم اگرچه من توسعه فرهنگي و حرکت بر اساس شناخت مولفهها وظرفيتهاي بومي هر منطقه را بسيار مهم ميدانم اما نگاه کلان بنده به توسعه نگاهي مبتني بر توسعه همه جانبه و پايدار است در واقع وقتي سخن از توسعه همه جانبه به ميان ميآوريم ميبايست به همه جنبهها وشئون زندگي مردم نظير توسعه اقتصادي، سياسي فرهنگي، اجتماعي و عمراني توجه داشته باشيم وبتوانيم همه ابعاد واضلاع توسعه را در ارايه خدمات و ارکان مديريت در کنار هم و به موازات هم پيش ببريم ما امروز براي تمام فعاليتها چارچوب و برنامه تعريف ميکنيم تا بتوانيم در همه حوزههاي ياد شده با استفاده حداکثري از منابع وامکانات، بهترين اثر بخشي ونتيجه را داشته باشيم.
يقينا فعاليتهاي عمراني، يکي از حوزههاي شناخته شده واز اجزاي لاينفک مديريت شهري است که همواره مورد توجه جنابعالي بوده و به گواهي شواهد و قراين ،گام هاي بزرگي نيز برداشته شده است. از نگاه حضرتعالي مهمترين اقدامات شهرداري از زمان آغاز مديريت شما چه امور وپروژهاي بوده است وچه برنامههايي براي آينده در دستور کار شهرداري قرار دارد؟
در حوزه فعاليتهاي عمراني گام های بزرگي برداشته ايم وبرنامه وپروژه هاي کلاني را در دست برنامهريزي و اجرا داريم. برخي از اين پروژه ها وارد فاز اجرايي و عملياتي شدهاند و برخي ديگر مراحل مطالعاتي خود را ميگذرانند. در اين راستا لازم ميدانم ابتدا با توجه به جايگاه فرهنگي بيرجند و مردمانش وکمبودي که ما در اين زمينه از ابتداي امر مشاهده کرديم به پروژه فرهنگسراي بيرجند اشاره کنم. با توجه به اينکه بيرجند فاقد فرهنگ سرا بود و از طرفي سازماندهي فعاليتهاي فرهنگي يکي از رئوس اصلي برنامهها ي ما به حساب ميآمد لذا در همان سال اول 2
فرهنگ سراپيشبيني کرديم.
ابتدا فرهنگ سراي بزرگ بيرجند که اگرچه به دليل کمبود اعتبارات مالي نتوانستهايم هنوز آن را به مراحل نهايي کار نزديک کنيم اما اين پروژه در حال حاضر از دغدغههاي اصلي بنده و همکارانم در شهرداري است که براي انجام و به ثمر رساندن آن مصمم هستيم. درخصوص اين فرهنگ سراي بزرگ بيرجند بايد عرض کنم که علاوه بر سالن اجتماعات که ظرفيت و گنجايش حدود سه هزار نفر را دارد، اين مجموعه شامل سه طبقه است که برخورداري از کلاسهاي آموزشي، کافي نت و محيطي مناسب در خور مردم فرهنگ دوست بيرجند و هنرمنداني است که ميخواهند دست به فعاليت فرهنگي و اجتماعي بزنند. پروژه ديگر، فرهنگ سراي وحدت است. اگرچه اين پروژه يک کار ضربتي بود که با برنامهريزي دقيق و اصولي در يک بازه زماني چهار ماهه توانستيم آن را به بهرهبرداري برسانيم. علاوه بر دو پروژه ياد شده، چند خانه فرهنگ محله در خيابان مطهري و مهر شهر را نيز برنامهريزي کردهايم تا همه شهروندان بتوانند با برخورداري از زيرساختها و فرصتهاي برابر تلاش و کوشش شهرداري را در همه شئون زندگي خود احساس کنند. براي رفع مشکل ترافيک بيرجند هم برنامه داريم. يکي پروژه سه راه اسدي است که بر اساس برنامهريزي و مطالعات انجام گرفته در تلاشيم با عملياتي کردن اين پروژه بخشي از بار ترافيکي خيابان جمهوري را کم کنيم. مورد ديگر که ميخواهم در همين جا برای اولین بار از این نشریه به آن اشاره کنم انجام پروژه بزرگي در تقاطع صيادشيرازي با خيابان ارتش است اين پروژه مراحل مطالعاتي طرح را ميگذراند و در صورتي که تاييديههاي نهايي را داشته باشيم اين پروژه بزرگ را استارت ميزنيم.
شهرداري براي تامين هزينههاي خود در شرايط کنوني به چه صورت اقدام ميکند زيرا يکي از انتقاداتي که به مجموعه تحت امر شما وجود دارد اين است که شهرداري بيرجند براي تامين هزينههاي خود تنها فروش تراکم و راه کارهاي موقتي را مد نظر قرار داده است؟
در پاسخ به سوال شما ميخواهم بگويم که ما بايد براي ارايه خدمات مناسب و مطلوب به شهروندان منابع درآمدي خود را تامين کنيم. امروز اگر ميبينيم به گواهي مردم و مسافريني که وارد اين شهر ميشوند تميزي و پاکيزگي شهر و ميادين جلب توجه ميکند يا در حوزه خدمات شهري توانستهايم قدمهاي بزرگي برداريم، اين ها همه با تامين اعتبارات و رفع نيازمنديهاي مالي زيرمجموعههاي شهرداري در حوزههاي مختلف امکانپذير است. در وضعيت و شرايط کنوني کشور ما نميتوانيم روي کمک دولت حساب کنيم زيرا به گواهي صاحب نظران و متخصصان دکتر حسن روحاني کشور را در شرايط خاص و بغرنجي تحويل گرفته است. مجموعه بينظميها و بيانضباطيهاي مالي از يک سو و فشارهاي فزايندهاي که امروز دولت و کشور با آن مواجه است ،ما را در شرايطي قرار داده که به سمت استقلال شهرداري خصوصا در عرصه اعتبارات و مديريت مالي حرکت کنيم. در اين راستا فروش تراکم يکي از برنامههاي ما براي تامين هزينه است اگرچه ما همواره به اجراي قانون و ضوابط تاکيد داريم و تامين منابع ريالي شهرداري را با رعايت قوانين موضوعه مورد قبول ميدانيم. ميبينيم که ما کميسيون ماده 100 یاپلیس ساختمان را که مرتبط با همين مساله است فعال نگه داشتهايم تا هيچ کاري خارج از چهارچوب قانون انجام نشود از طرف ديگر مردم و فعالان اقتصادي هم تمايل دارند تا با خريد تراکم مجاز از شهرداري به ساخت و ساز بپردازند که اين مساله خود باعث اشتغال و رونق کسب و کار در مشاغل و حرف متعددي ميشود.
ضمن اينکه ما بايد شهر را اداره کنيم .با گستره فعاليت شهرداري بايد بتوانيم تامين اعتبار کنيم و بسياري از راهها بسته است. 1200 نفر پرسنل داريم، در حوزه خدمات شهري 500 نفر پرسنل داريم اين حوزه انصافا خوب کار ميکند. سازمانهاي متعدد پارکها و فضاي سبز، خدمات موتوري، سازمان تاکسيراني يا اتوبوسراني مشمول هزینه هستند. به عنوان نمونه در سازمان اتوبوسراني شاکله مالي تعريف شده است. سهم مردم، دولت و شهرداري هر کدام يک سوم است مردم سهم خود را پرداخت ميکنند، ما سهم خودمان را پرداخت ميکنيم اما با وضعيت کنوني از دولت نميتوان انتظار داشت. اگرچه معتقديم قدم هاي بزرگي دارد برداشته ميشود و با همکاری وزارت کشور و سازمان همياري شهرداري ها ميتوان اميد داشت از بيبرنامگي سابق فاصله بگيريم. مطمئنم در نيمه دوم امسال و سال آينده مردم شاهد اتفاقات خوبی خواهند بود.
همان طور که جنابعالي اشاره کرديد يکي از معضلات کنوني کشور که نتيجه اقدامات شتاب زده در ساليان گذشته است، عدم انضباط و توجه به جايگاه خطير برنامهريزي است که شايد علميترين نمود آن را در تعطيلي سازمان مديريت و برنامهريزي کشور ميبينيم که در دولت گذشته اتفاق افتاد. اين شرايط تا چه اندازه توانسته روي فعاليت شهرداري تاثير بگذارد و چه راه کاري جهت خروج از اين وضعيت مد نظر جناب عالي به عنوان شهردار بيرجند است؟
متاسفانه اشتباهات بزرگي از سال 1384 در کشور اتفاق افتاده است و همانطور که شما اشاره کرديد تعطيلي سازمان مديريت برنامهريزي يکي از مهمترين آنان است که تاثيرات بد خود را بر نگاه مديران استاني نيز گذاشته تا آنجا که عملا برنامه پنج ساله شهرداري که راهبردهاي ميان مدت را محقق ميکند به فراموشي سپرده شده بود. من نميخواهم بيانصافي کنم و منکر خدماتي باشم که در گذشته انجام شده اما واقعيت اين است که در سالهاي گذشته خيلي به برنامهريزي جامع و مطالعات زيرساختي در شهرداري توجه نشده است. ما در شهرداري برنامه يک ساله داريم که ميثاق شهرداري با شوراي شهر است که در اسفند به جمعبندي ميرسد و لازمالاجرا ميشود و ديگري برنامه پنج ساله است. امسال سال پاياني برنامه پنج ساله است و ما به جد پيگير برنامه پنج ساله شهرداري هستيم تا بتوانيم راهبردهاي درازمدت خود را بر اساس آن به اجرا در آوريم. اگرچه اختلاف نظرهايي با برخي اعضاي محترم شوراي شهر داريم که معتقدند برنامه چهار ساله باشد اما من بيشتر بر پنج ساله بودن برنامه تاکيد ميکنم که بيشتر با محوريت يک برنامه ميان مدت همخواني و قرابت دارد در اين مسير کوشيدهايم با فراخوان و دعوت از نيروهاي تحصيل کرده، مجرب و دانشگاهي پايه يک کار بزرگ که بتواند بهبود در سطح زندگي شهروندي را نشان دهد محقق شود امروز رابطه بسيار خوبي بين شهرداري با نهادهاي آکادميک وجود دارد که ميکوشيم از اين رابطه به عنوان يک فرصت براي رضايت مردم استفاده کنيم.
مشارکت شهروندان در پرداخت عوارض تا چه اندازه توانسته است منابع درآمدي شهرداري را محقق کند؟
اجازه بدهيد ابتدا اين را بگويم که اکثريت قاطع مردم بيرجند به دليل فرهنگ بالا و درکي که از فعاليت خدمتگزاران خود در شهرداري دارند، نسبت به پرداخت به موقع عوارض اقدام ميکنند اما واقعيت اين است عوارضي که مردم پرداخت ميکنند رقم زيادي نيست و رقمي حدود 12 تا 15 درصد بودجه شهرداري است . 80درصد بودجه شهرداري از فروش تراکم حاصل ميشود و رقمي نزديک به 5درصد از محل کمکهاي مردمي و دولتي به دست ميآيد.
يکي از نقاط قوت شهرداري، تلاش و اهتمام در راستاي ارتقاي وضعيت حوزه عمومي و خدمات شهري است، لطفا مهمترين برنامهها و اقدامات انجام شده در اين حوزهها را جهت اطلاع مخاطبان شرق بيان فرماييد.
همانطور که شما اشاره کرديد بخش عمدهاي از زمان و انرژي شهرداري خصوصا در سال گذشته مصروف ساماندهي حوزه خدمات عمومي و ارايه خدمات بهتر به مردم بيرجند شده است. در اين راستا اگر بخواهم توضيحات خود را از فعاليتهاي صورت گرفته جهت بهبود سرانه فضاي سبز و فعاليتهاي انجام شده در اين بخش شروع کنم بايد عرض کنم، اگرچه سرانه فضاي سبز نسبتا خوب است اما سعي ميکنيم سرانه فضاي سبز را ارتقا دهيم خصوصا در جاهايي که به دليل کم توجهي مسوولان فاقد فضاي سبز هستند. در مهرشهر 4 منطقه را براي ساخت فضاي سبز برنامهريزي کردهايم. سايت کوير تاير و سايت مسکن مهر مکانهايي هستند که احداث فضاي سبز را در آنها مد نظر قرار دادهايم. در شمال شهر، پارک الهيه را با 10000 متر مربع زيربنا احداث کرديم که تامين نيازهاي زيرساختي آن با استفاده از انرژيهاي نو صورت ميگيرد. پارک جنگلي که سالها بلا استفاده بوده است، امروز به محلي مناسب حضور خانوادهها و جايي آبرومند جهت گذراندن اوقات فراغتشان شده است. امروز شهروندان عزيز ما مستحضر هستند که فاز اول درياچه مصنوعي را تمام کردهايم و با وجود برخي مشکلات مصمم هستيم فازهاي بعدي را به مرحله اجرا برسانيم که فاز دوم در تابستان آغاز خواهد شد.
با توجه به اينکه جذب توريست يکي از مولفههاي اصلي توسعه وجذب درآمد به حساب ميآيد. با در نظر گرفتن جاذبهها وظرفيتهاي اقليمي و تاريخي که در استان و شهر بيرجندوجود دارد شهرداري چه اقداماتي در اين حوزه انجام داده است؟
اگر چه متولي اصلي گردشگري سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري است ،اما ما در حد توان و بضاعت خود و بيشتر از نقشي که قانون براي ما تعريف کرده است در اين حوزه کار ميکنيم. مثلا در بحث اسکان مسافران، ساماندهي پارک ها را در دستور کار قرار داده ايم واحداث 4 ميهمانسرا با وجود اينکه وظيفهاي نداشته ايم. ما در حد توان و بضاعت خود کار کردهايم وبعد از اين هم هر کجا که بتوانيم توان وقابليت شهرداري را صرف ارايه خدمات بهتر ومناسبتر به مردم ميکنيم. اما اگر بخواهيم در اين حوزه کاري درازمدت واثر بخش انجام دهيم، نياز به حضور و مشارکت بخش خصوصي داريم. ميخواهم در همين جا اعلام کنم اگر سرمايهگذار خصوصي حاضر به فعاليت باشد ما آمادهايم که کار را به صورت مشارکتي انجام دهيم. زمين را دراختيار سرمايهگذار قرار ميدهيم ومي کوشيم با ايجاد وتعريف مشوقهاي مناسب در چارچوب قانون، زمينه فعاليت سرمايهگذار را فراهم کنيم. ايجاد مراکز تفريحي يکي ديگر از اقداماتي بوده که در سال گذشته انجام دادهايم. کوهستان پارک را استانداردسازي کردهايم. زمينهايي در دامنه کوههاي باقران در نظر گرفتهايم و در تلاشيم با تملک آن بتوانيم مرکز تفريحي گردشگري و رفاهي ايجاد کنيم که جاذبه داشته باشد و با برخورداري از ظرفيتهاي فرهنگي در جذب مسافر و گردشگر کمک کند. ضمن اينکه براي پارک جنگلي برنامههايي داريم که پس از طي مراحل اداري، تصويب و تاييد شوراي شهر آن را اطلاعرساني خواهيم کرد. باغ پرندگان پيست اسکي و دوچرخه سواري بانوان ،ايستگاههاي دوچرخه سواري که در سطح شهر راهاندازي شده است و ايستگاه سلامت از جمله اقداماتي بوده است که متناسب با بودجه وامکانات شهرداري جهت استفاده در اختيار مردم فهيم بيرجند قرارگرفته است. اما در ادامه عرايضم درخصوص کارهايي که ميتوان با همياري وهمکاري ساير نهادها در حوزه جذب گردشگر انجام داد ،بايد بگويم استان خراسان جنوبي با وجود ظرفيتها وشاخصهايي که در بخش اکوتوريسم ومردم شناسي داراست با مشکلاتي نيز مواجه است که همين عوامل کار را تاحدودي مشکل ميکند. مهمترين اين چالشها عدم حضور مرکز استان در مسير اصلي اقامت وتردد مسافر است. زماني که من شهردار نيشابور بودم براي جذب گردشگران و زایراني که عازم مشهد بودند برنامه داشتم. ما آن موقع در شهرداري براساس برنامه مصمم بوديم حتما درصدي از چند ميليون مسافري که عازم مشهد مقدس بودند يا قصد عزيمت به ساير نقاط کشور را دارند جذب کنيم همين که گردشگري وارد شهر ميشود ،هزينه ميکند و علاوه بر شناسايي شهر و شناساندن آن به ديگران، اين فرآيند باعث رونق اقتصادي ميشود اگرچه معتقديم بيرجند به لحاظ موقعيت فرهنگي، ظرفیتهاي تاريخي و شرايط اقليمي موقعيت ممتازي دارد. پتانسيل و توانمندي که در بسياري از جاهاي ديگر وجود ندارد. البته اميدوارم با اجرايي شدن راهآهن در سال 94 بتوان چشمانداز مطلوب تري در آينده براي اين حوزه مهم تعريف کرد. البته بايد اين را هم اضافه کنم که به گواهي امار و ارقام، اکنون استان خراسان جنوبي در وضعيت بهتري به لحاظ جذب گردشگر در مقايسه با سالهاي دور قرار گرفته است.
به قلعه تاريخي بيرجند و مدرسه شوکتيه، امسال 9 برابر سالهاي قبل گردشگر آمده است. با نظارت سازمان ميراث فرهنگي در قلعه تاريخي بيرجند، تعداد غرفهها را اضافه کردهايم. قلعه بيرجند تحويل شهرداري است و هر مقداری که در اين محل هزينه شده است توسط شهرداري بوده. ما در راستاي سياستهاي کلي، واگذاري به بخش خصوصي اقدام کردهايم ورقمي حدود دويست ميليون تومان صرف بازسازي وبهبود بنا کرده ایم و ميکوشيم نظارت داشته باشیم ولي کارها در اختيار بخش خصوصي باشد. در بخش قبلي عرايضم به فرهنگ سراها اشاره کردم . يکي از برنامهريزيهاي ما براي فرهنگ سراها در راستاي همين جذب ميهمان و ايجاد شرايط مناسب براي اسکان انها بوده است. زيرا دعوت از ميهمانان وايجاد زيرساختهاي مناسب براي اسکان آنها ميتواند باعث شناساندن بهتر شهر و استان شود. فرهنگسراي دکتر گنجي از ديگر برنامههاي مد نظر است که در صورت همکاري ساير نهادها ما آمادهايم به سهم خودمان در اين حوزه قدم برداريم. ما در راستاي معرفي موقعيت فرهنگي بيرجند و شناساندن آن به مردم ساير نقاط کشور گامهايي برداشته ام که اگرچه مدت زمان طولاني از استارت آن نميگذرد اما در همين مدت کوتاه توانستهاند در شناسايي اين شهر و قابليتهاي آن بسيار موثر باشند. اگر بخواهم نمونهاي را بيان کنم، به جشنواره بيرجند در قاب ايران اشاره ميکنم که امروز خود به يک برند تبديل شده است البته ما در اين حوزه برنامههاي ديگري را نيز شروع کردهايم از جمله: پخش برنامه در شبکههاي سراسري و دعوت از گروه آقاي واحدي و همکارانش تا در شناسايي بيرجند و تسهيل حضور گردشگران داخلي اثربخش باشد.
يکي از معضلات کنوني شهر بيرجند به وضعيت فعلي پروژههاي مسکن مهر و شرايط ايجاد شده در مهرشهر بر ميگردد که به نظر ميرسد علاوه بر اينکه توان و انرژي بالايي از شهرداري ميگيرد. عملا خود به تحميل باري سنگين بر حوزه خدمات و مديريت شهري بيرجند تبديل شده است و شرايط رفاهي مناسبي در آنجا وجود ندارد. به طور مشخص در مهرشهر شهرداري چه تمهيدات و برنامههايي را مد نظر دارد؟
واقعيت آن است که پروژه مسکن مهر از ابتدا با کار مطالعاتي و تعريف زير ساختهاي مناسب آغاز نشد. مشکلي که امروز در جانمايي، خود را به طور واضح و ملموس نشان ميدهد. اين چالش اساسي در کنار مجموعه عوامل ديگر باعث شده است تا تعريف يک الگوي مديريتي براي اريه خدمات به مهرشهر سخت شود و بار سنگيني را بر دوش شهرداري تحميل کند. اما ما در حد وسع و توان خودمان در آنجا کار ميکنيم. احداث پارکها و فضاي سبز که در بخش قبلي صحبت هايم به آن اشاره کردم و آسفالت خيابانها و بهبود وضعيت معابر از اقدامات پيگيري است که شهرداري در آنجا انجام ميدهد. اگرچه بخشي از حل مشکلات آن منطقه که امروز غالبا رسانهاي نيز ميشود بر عهده شرکتهاي تعاوني است که در ازاي پولي که از مردم گرفتهاند نتوانستهاند آن گونه که شايسته است خدمات لازم را ارايه دهند.
در پايان ضمن تشکر از شما و وقتي که با وجود مشغله کاري در اختيار ما گذاشتيد اگر صحبت خاصي است بفرماييد؟
من هم ضمن تشکر از شما اعلام ميکنم که شهرداري ضمن استقبال از انتقادات سازنده مردم و رسانهها، آماده است تا توان و انرژي مجموعه را صرف ساختن شهري کند که در همه ابعاد در شأن مردم آگاه و فرهنگ مدار بيرجند باشد.
جناب آقاي شهردار به عنوان اولين سوال لطفا بفرماييد که بيرجند را در مدت اقامت و مديريت شهري آن چگونه ديدهايد؟
ابتدا لازم ميدانم ضمن تشکر از شما وهمه اصحاب رسانه که با گزارشها ،طرح انتقادات وتحليلهاي خود امکان پرداختن به مشکلات مردم رابراي مسوولان امکان پذير ميسازيد. در پاسخ به سوال شما بايد عرض کنم شهر بيرجند به لحاظ تاريخي جايگاه خاصي دارد از آن جهت که سابقه اين شهر فرهنگي و تاريخي به چهار هزار سال قبل بر ميگردد. امروز صاحب نظران ومردم شناسان خصوصا کساني که در حوزه قوميتها تحقيق و مطالعه ميکنند معترفند که مردم اين منطقه نزديک به چهل قرن خداپرستاند واين مساله يقينا ميتواند بنيانهاي فرهنگي و زير ساختهاي هويتي ايجاد کند که پايه رشد معنوي وتعالي در زمينههاي ديگر نيز باشد. تاريخ وسابقه تاريخي مردم قهستان در هر دو دوره قبل وبعد از اسلام مورد پذيرش وشناخته شده است لذا اين شهر با پيشينه چند هزار ساله بايد جايگاه بهتري پيدا کند و موقعيتي در شان خود داشته باشد که اين ضعف ما مديران و برنامه ريزان است که نتوانستهايم آن گونه که شان وجايگاه فرهنگي وتاريخي مردم اين منطقه است به شناسايي ظرفيتها وقابليتها بپردازيم. اين جاي تاسف است که هنوز عده بسياري بيرجند رابا بجنورد يا بروجن اشتباه ميگيرند که اين واقعيت نشانگر اين است که ما نتوانستهايم آن گونه که شايسته است براي معرفي اين شهر قدم برداريم. از آنجا که ريشه بسياري از مشکلات را بايد در عدم برنامهريزي فرهنگي به صورت مستمر با رويکرد کلان وجامع دانست من سعي کردم در همان هفتههاي اول که سکان مديرت شهرداري را به دست گرفتم ،به تعريف واحد فرهنگي بپردازم و با همکاري ومشورت ساير دوستان به آن برنامه داديم که در جاي خود به آن اشاره خواهم کرد. اکنون نيز در تلاشيم تا اين واحد را به معاونت فرهنگي واجتماعي ارتقا دهيم. با وجود اينکه تعريف اين معاونت در چارت سازماني نيامده است اما از آنجا که معتقدم کار فرهنگي ريشه واساس معرفي درست بيرجند وبه تبع رشد وبهبود کيفيت خدمات ومديريت شهري است در تلاشيم تا بتوانيم اين مهم را به سرانجام برسانيم در اين راستا برنامههايي داريم که به آن اشاره خواهد شد.
جنابعالي به عنوان کسي که در حوزه مردم شناسي وقومنگاري، مطالعات وتاليفات ارزندهاي داشتهايد وآن گونه که در مقدمه وشرح سوابق وتحصيلات نيز بيان فرموديد يکي از مدارک دکترايتان را در همين حوزه کسب کرده اید به نظر شما اين نگاه خاص که بر ظرفيتها وبنيانهاي فرهنگي استوار است تا چه اندازه توانسته است در جهتگيري کلي ونگاه شما به مديريت وتوسعه اثر بگذارد؟
البته در پاسخ به اين پرسش ابتدا ميخواهم عرض کنم اگرچه من توسعه فرهنگي و حرکت بر اساس شناخت مولفهها وظرفيتهاي بومي هر منطقه را بسيار مهم ميدانم اما نگاه کلان بنده به توسعه نگاهي مبتني بر توسعه همه جانبه و پايدار است در واقع وقتي سخن از توسعه همه جانبه به ميان ميآوريم ميبايست به همه جنبهها وشئون زندگي مردم نظير توسعه اقتصادي، سياسي فرهنگي، اجتماعي و عمراني توجه داشته باشيم وبتوانيم همه ابعاد واضلاع توسعه را در ارايه خدمات و ارکان مديريت در کنار هم و به موازات هم پيش ببريم ما امروز براي تمام فعاليتها چارچوب و برنامه تعريف ميکنيم تا بتوانيم در همه حوزههاي ياد شده با استفاده حداکثري از منابع وامکانات، بهترين اثر بخشي ونتيجه را داشته باشيم.
يقينا فعاليتهاي عمراني، يکي از حوزههاي شناخته شده واز اجزاي لاينفک مديريت شهري است که همواره مورد توجه جنابعالي بوده و به گواهي شواهد و قراين ،گام هاي بزرگي نيز برداشته شده است. از نگاه حضرتعالي مهمترين اقدامات شهرداري از زمان آغاز مديريت شما چه امور وپروژهاي بوده است وچه برنامههايي براي آينده در دستور کار شهرداري قرار دارد؟
در حوزه فعاليتهاي عمراني گام های بزرگي برداشته ايم وبرنامه وپروژه هاي کلاني را در دست برنامهريزي و اجرا داريم. برخي از اين پروژه ها وارد فاز اجرايي و عملياتي شدهاند و برخي ديگر مراحل مطالعاتي خود را ميگذرانند. در اين راستا لازم ميدانم ابتدا با توجه به جايگاه فرهنگي بيرجند و مردمانش وکمبودي که ما در اين زمينه از ابتداي امر مشاهده کرديم به پروژه فرهنگسراي بيرجند اشاره کنم. با توجه به اينکه بيرجند فاقد فرهنگ سرا بود و از طرفي سازماندهي فعاليتهاي فرهنگي يکي از رئوس اصلي برنامهها ي ما به حساب ميآمد لذا در همان سال اول 2
فرهنگ سراپيشبيني کرديم.
ابتدا فرهنگ سراي بزرگ بيرجند که اگرچه به دليل کمبود اعتبارات مالي نتوانستهايم هنوز آن را به مراحل نهايي کار نزديک کنيم اما اين پروژه در حال حاضر از دغدغههاي اصلي بنده و همکارانم در شهرداري است که براي انجام و به ثمر رساندن آن مصمم هستيم. درخصوص اين فرهنگ سراي بزرگ بيرجند بايد عرض کنم که علاوه بر سالن اجتماعات که ظرفيت و گنجايش حدود سه هزار نفر را دارد، اين مجموعه شامل سه طبقه است که برخورداري از کلاسهاي آموزشي، کافي نت و محيطي مناسب در خور مردم فرهنگ دوست بيرجند و هنرمنداني است که ميخواهند دست به فعاليت فرهنگي و اجتماعي بزنند. پروژه ديگر، فرهنگ سراي وحدت است. اگرچه اين پروژه يک کار ضربتي بود که با برنامهريزي دقيق و اصولي در يک بازه زماني چهار ماهه توانستيم آن را به بهرهبرداري برسانيم. علاوه بر دو پروژه ياد شده، چند خانه فرهنگ محله در خيابان مطهري و مهر شهر را نيز برنامهريزي کردهايم تا همه شهروندان بتوانند با برخورداري از زيرساختها و فرصتهاي برابر تلاش و کوشش شهرداري را در همه شئون زندگي خود احساس کنند. براي رفع مشکل ترافيک بيرجند هم برنامه داريم. يکي پروژه سه راه اسدي است که بر اساس برنامهريزي و مطالعات انجام گرفته در تلاشيم با عملياتي کردن اين پروژه بخشي از بار ترافيکي خيابان جمهوري را کم کنيم. مورد ديگر که ميخواهم در همين جا برای اولین بار از این نشریه به آن اشاره کنم انجام پروژه بزرگي در تقاطع صيادشيرازي با خيابان ارتش است اين پروژه مراحل مطالعاتي طرح را ميگذراند و در صورتي که تاييديههاي نهايي را داشته باشيم اين پروژه بزرگ را استارت ميزنيم.
شهرداري براي تامين هزينههاي خود در شرايط کنوني به چه صورت اقدام ميکند زيرا يکي از انتقاداتي که به مجموعه تحت امر شما وجود دارد اين است که شهرداري بيرجند براي تامين هزينههاي خود تنها فروش تراکم و راه کارهاي موقتي را مد نظر قرار داده است؟
در پاسخ به سوال شما ميخواهم بگويم که ما بايد براي ارايه خدمات مناسب و مطلوب به شهروندان منابع درآمدي خود را تامين کنيم. امروز اگر ميبينيم به گواهي مردم و مسافريني که وارد اين شهر ميشوند تميزي و پاکيزگي شهر و ميادين جلب توجه ميکند يا در حوزه خدمات شهري توانستهايم قدمهاي بزرگي برداريم، اين ها همه با تامين اعتبارات و رفع نيازمنديهاي مالي زيرمجموعههاي شهرداري در حوزههاي مختلف امکانپذير است. در وضعيت و شرايط کنوني کشور ما نميتوانيم روي کمک دولت حساب کنيم زيرا به گواهي صاحب نظران و متخصصان دکتر حسن روحاني کشور را در شرايط خاص و بغرنجي تحويل گرفته است. مجموعه بينظميها و بيانضباطيهاي مالي از يک سو و فشارهاي فزايندهاي که امروز دولت و کشور با آن مواجه است ،ما را در شرايطي قرار داده که به سمت استقلال شهرداري خصوصا در عرصه اعتبارات و مديريت مالي حرکت کنيم. در اين راستا فروش تراکم يکي از برنامههاي ما براي تامين هزينه است اگرچه ما همواره به اجراي قانون و ضوابط تاکيد داريم و تامين منابع ريالي شهرداري را با رعايت قوانين موضوعه مورد قبول ميدانيم. ميبينيم که ما کميسيون ماده 100 یاپلیس ساختمان را که مرتبط با همين مساله است فعال نگه داشتهايم تا هيچ کاري خارج از چهارچوب قانون انجام نشود از طرف ديگر مردم و فعالان اقتصادي هم تمايل دارند تا با خريد تراکم مجاز از شهرداري به ساخت و ساز بپردازند که اين مساله خود باعث اشتغال و رونق کسب و کار در مشاغل و حرف متعددي ميشود.
ضمن اينکه ما بايد شهر را اداره کنيم .با گستره فعاليت شهرداري بايد بتوانيم تامين اعتبار کنيم و بسياري از راهها بسته است. 1200 نفر پرسنل داريم، در حوزه خدمات شهري 500 نفر پرسنل داريم اين حوزه انصافا خوب کار ميکند. سازمانهاي متعدد پارکها و فضاي سبز، خدمات موتوري، سازمان تاکسيراني يا اتوبوسراني مشمول هزینه هستند. به عنوان نمونه در سازمان اتوبوسراني شاکله مالي تعريف شده است. سهم مردم، دولت و شهرداري هر کدام يک سوم است مردم سهم خود را پرداخت ميکنند، ما سهم خودمان را پرداخت ميکنيم اما با وضعيت کنوني از دولت نميتوان انتظار داشت. اگرچه معتقديم قدم هاي بزرگي دارد برداشته ميشود و با همکاری وزارت کشور و سازمان همياري شهرداري ها ميتوان اميد داشت از بيبرنامگي سابق فاصله بگيريم. مطمئنم در نيمه دوم امسال و سال آينده مردم شاهد اتفاقات خوبی خواهند بود.
همان طور که جنابعالي اشاره کرديد يکي از معضلات کنوني کشور که نتيجه اقدامات شتاب زده در ساليان گذشته است، عدم انضباط و توجه به جايگاه خطير برنامهريزي است که شايد علميترين نمود آن را در تعطيلي سازمان مديريت و برنامهريزي کشور ميبينيم که در دولت گذشته اتفاق افتاد. اين شرايط تا چه اندازه توانسته روي فعاليت شهرداري تاثير بگذارد و چه راه کاري جهت خروج از اين وضعيت مد نظر جناب عالي به عنوان شهردار بيرجند است؟
متاسفانه اشتباهات بزرگي از سال 1384 در کشور اتفاق افتاده است و همانطور که شما اشاره کرديد تعطيلي سازمان مديريت برنامهريزي يکي از مهمترين آنان است که تاثيرات بد خود را بر نگاه مديران استاني نيز گذاشته تا آنجا که عملا برنامه پنج ساله شهرداري که راهبردهاي ميان مدت را محقق ميکند به فراموشي سپرده شده بود. من نميخواهم بيانصافي کنم و منکر خدماتي باشم که در گذشته انجام شده اما واقعيت اين است که در سالهاي گذشته خيلي به برنامهريزي جامع و مطالعات زيرساختي در شهرداري توجه نشده است. ما در شهرداري برنامه يک ساله داريم که ميثاق شهرداري با شوراي شهر است که در اسفند به جمعبندي ميرسد و لازمالاجرا ميشود و ديگري برنامه پنج ساله است. امسال سال پاياني برنامه پنج ساله است و ما به جد پيگير برنامه پنج ساله شهرداري هستيم تا بتوانيم راهبردهاي درازمدت خود را بر اساس آن به اجرا در آوريم. اگرچه اختلاف نظرهايي با برخي اعضاي محترم شوراي شهر داريم که معتقدند برنامه چهار ساله باشد اما من بيشتر بر پنج ساله بودن برنامه تاکيد ميکنم که بيشتر با محوريت يک برنامه ميان مدت همخواني و قرابت دارد در اين مسير کوشيدهايم با فراخوان و دعوت از نيروهاي تحصيل کرده، مجرب و دانشگاهي پايه يک کار بزرگ که بتواند بهبود در سطح زندگي شهروندي را نشان دهد محقق شود امروز رابطه بسيار خوبي بين شهرداري با نهادهاي آکادميک وجود دارد که ميکوشيم از اين رابطه به عنوان يک فرصت براي رضايت مردم استفاده کنيم.
مشارکت شهروندان در پرداخت عوارض تا چه اندازه توانسته است منابع درآمدي شهرداري را محقق کند؟
اجازه بدهيد ابتدا اين را بگويم که اکثريت قاطع مردم بيرجند به دليل فرهنگ بالا و درکي که از فعاليت خدمتگزاران خود در شهرداري دارند، نسبت به پرداخت به موقع عوارض اقدام ميکنند اما واقعيت اين است عوارضي که مردم پرداخت ميکنند رقم زيادي نيست و رقمي حدود 12 تا 15 درصد بودجه شهرداري است . 80درصد بودجه شهرداري از فروش تراکم حاصل ميشود و رقمي نزديک به 5درصد از محل کمکهاي مردمي و دولتي به دست ميآيد.
يکي از نقاط قوت شهرداري، تلاش و اهتمام در راستاي ارتقاي وضعيت حوزه عمومي و خدمات شهري است، لطفا مهمترين برنامهها و اقدامات انجام شده در اين حوزهها را جهت اطلاع مخاطبان شرق بيان فرماييد.
همانطور که شما اشاره کرديد بخش عمدهاي از زمان و انرژي شهرداري خصوصا در سال گذشته مصروف ساماندهي حوزه خدمات عمومي و ارايه خدمات بهتر به مردم بيرجند شده است. در اين راستا اگر بخواهم توضيحات خود را از فعاليتهاي صورت گرفته جهت بهبود سرانه فضاي سبز و فعاليتهاي انجام شده در اين بخش شروع کنم بايد عرض کنم، اگرچه سرانه فضاي سبز نسبتا خوب است اما سعي ميکنيم سرانه فضاي سبز را ارتقا دهيم خصوصا در جاهايي که به دليل کم توجهي مسوولان فاقد فضاي سبز هستند. در مهرشهر 4 منطقه را براي ساخت فضاي سبز برنامهريزي کردهايم. سايت کوير تاير و سايت مسکن مهر مکانهايي هستند که احداث فضاي سبز را در آنها مد نظر قرار دادهايم. در شمال شهر، پارک الهيه را با 10000 متر مربع زيربنا احداث کرديم که تامين نيازهاي زيرساختي آن با استفاده از انرژيهاي نو صورت ميگيرد. پارک جنگلي که سالها بلا استفاده بوده است، امروز به محلي مناسب حضور خانوادهها و جايي آبرومند جهت گذراندن اوقات فراغتشان شده است. امروز شهروندان عزيز ما مستحضر هستند که فاز اول درياچه مصنوعي را تمام کردهايم و با وجود برخي مشکلات مصمم هستيم فازهاي بعدي را به مرحله اجرا برسانيم که فاز دوم در تابستان آغاز خواهد شد.
با توجه به اينکه جذب توريست يکي از مولفههاي اصلي توسعه وجذب درآمد به حساب ميآيد. با در نظر گرفتن جاذبهها وظرفيتهاي اقليمي و تاريخي که در استان و شهر بيرجندوجود دارد شهرداري چه اقداماتي در اين حوزه انجام داده است؟
اگر چه متولي اصلي گردشگري سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري است ،اما ما در حد توان و بضاعت خود و بيشتر از نقشي که قانون براي ما تعريف کرده است در اين حوزه کار ميکنيم. مثلا در بحث اسکان مسافران، ساماندهي پارک ها را در دستور کار قرار داده ايم واحداث 4 ميهمانسرا با وجود اينکه وظيفهاي نداشته ايم. ما در حد توان و بضاعت خود کار کردهايم وبعد از اين هم هر کجا که بتوانيم توان وقابليت شهرداري را صرف ارايه خدمات بهتر ومناسبتر به مردم ميکنيم. اما اگر بخواهيم در اين حوزه کاري درازمدت واثر بخش انجام دهيم، نياز به حضور و مشارکت بخش خصوصي داريم. ميخواهم در همين جا اعلام کنم اگر سرمايهگذار خصوصي حاضر به فعاليت باشد ما آمادهايم که کار را به صورت مشارکتي انجام دهيم. زمين را دراختيار سرمايهگذار قرار ميدهيم ومي کوشيم با ايجاد وتعريف مشوقهاي مناسب در چارچوب قانون، زمينه فعاليت سرمايهگذار را فراهم کنيم. ايجاد مراکز تفريحي يکي ديگر از اقداماتي بوده که در سال گذشته انجام دادهايم. کوهستان پارک را استانداردسازي کردهايم. زمينهايي در دامنه کوههاي باقران در نظر گرفتهايم و در تلاشيم با تملک آن بتوانيم مرکز تفريحي گردشگري و رفاهي ايجاد کنيم که جاذبه داشته باشد و با برخورداري از ظرفيتهاي فرهنگي در جذب مسافر و گردشگر کمک کند. ضمن اينکه براي پارک جنگلي برنامههايي داريم که پس از طي مراحل اداري، تصويب و تاييد شوراي شهر آن را اطلاعرساني خواهيم کرد. باغ پرندگان پيست اسکي و دوچرخه سواري بانوان ،ايستگاههاي دوچرخه سواري که در سطح شهر راهاندازي شده است و ايستگاه سلامت از جمله اقداماتي بوده است که متناسب با بودجه وامکانات شهرداري جهت استفاده در اختيار مردم فهيم بيرجند قرارگرفته است. اما در ادامه عرايضم درخصوص کارهايي که ميتوان با همياري وهمکاري ساير نهادها در حوزه جذب گردشگر انجام داد ،بايد بگويم استان خراسان جنوبي با وجود ظرفيتها وشاخصهايي که در بخش اکوتوريسم ومردم شناسي داراست با مشکلاتي نيز مواجه است که همين عوامل کار را تاحدودي مشکل ميکند. مهمترين اين چالشها عدم حضور مرکز استان در مسير اصلي اقامت وتردد مسافر است. زماني که من شهردار نيشابور بودم براي جذب گردشگران و زایراني که عازم مشهد بودند برنامه داشتم. ما آن موقع در شهرداري براساس برنامه مصمم بوديم حتما درصدي از چند ميليون مسافري که عازم مشهد مقدس بودند يا قصد عزيمت به ساير نقاط کشور را دارند جذب کنيم همين که گردشگري وارد شهر ميشود ،هزينه ميکند و علاوه بر شناسايي شهر و شناساندن آن به ديگران، اين فرآيند باعث رونق اقتصادي ميشود اگرچه معتقديم بيرجند به لحاظ موقعيت فرهنگي، ظرفیتهاي تاريخي و شرايط اقليمي موقعيت ممتازي دارد. پتانسيل و توانمندي که در بسياري از جاهاي ديگر وجود ندارد. البته اميدوارم با اجرايي شدن راهآهن در سال 94 بتوان چشمانداز مطلوب تري در آينده براي اين حوزه مهم تعريف کرد. البته بايد اين را هم اضافه کنم که به گواهي امار و ارقام، اکنون استان خراسان جنوبي در وضعيت بهتري به لحاظ جذب گردشگر در مقايسه با سالهاي دور قرار گرفته است.
به قلعه تاريخي بيرجند و مدرسه شوکتيه، امسال 9 برابر سالهاي قبل گردشگر آمده است. با نظارت سازمان ميراث فرهنگي در قلعه تاريخي بيرجند، تعداد غرفهها را اضافه کردهايم. قلعه بيرجند تحويل شهرداري است و هر مقداری که در اين محل هزينه شده است توسط شهرداري بوده. ما در راستاي سياستهاي کلي، واگذاري به بخش خصوصي اقدام کردهايم ورقمي حدود دويست ميليون تومان صرف بازسازي وبهبود بنا کرده ایم و ميکوشيم نظارت داشته باشیم ولي کارها در اختيار بخش خصوصي باشد. در بخش قبلي عرايضم به فرهنگ سراها اشاره کردم . يکي از برنامهريزيهاي ما براي فرهنگ سراها در راستاي همين جذب ميهمان و ايجاد شرايط مناسب براي اسکان انها بوده است. زيرا دعوت از ميهمانان وايجاد زيرساختهاي مناسب براي اسکان آنها ميتواند باعث شناساندن بهتر شهر و استان شود. فرهنگسراي دکتر گنجي از ديگر برنامههاي مد نظر است که در صورت همکاري ساير نهادها ما آمادهايم به سهم خودمان در اين حوزه قدم برداريم. ما در راستاي معرفي موقعيت فرهنگي بيرجند و شناساندن آن به مردم ساير نقاط کشور گامهايي برداشته ام که اگرچه مدت زمان طولاني از استارت آن نميگذرد اما در همين مدت کوتاه توانستهاند در شناسايي اين شهر و قابليتهاي آن بسيار موثر باشند. اگر بخواهم نمونهاي را بيان کنم، به جشنواره بيرجند در قاب ايران اشاره ميکنم که امروز خود به يک برند تبديل شده است البته ما در اين حوزه برنامههاي ديگري را نيز شروع کردهايم از جمله: پخش برنامه در شبکههاي سراسري و دعوت از گروه آقاي واحدي و همکارانش تا در شناسايي بيرجند و تسهيل حضور گردشگران داخلي اثربخش باشد.
يکي از معضلات کنوني شهر بيرجند به وضعيت فعلي پروژههاي مسکن مهر و شرايط ايجاد شده در مهرشهر بر ميگردد که به نظر ميرسد علاوه بر اينکه توان و انرژي بالايي از شهرداري ميگيرد. عملا خود به تحميل باري سنگين بر حوزه خدمات و مديريت شهري بيرجند تبديل شده است و شرايط رفاهي مناسبي در آنجا وجود ندارد. به طور مشخص در مهرشهر شهرداري چه تمهيدات و برنامههايي را مد نظر دارد؟
واقعيت آن است که پروژه مسکن مهر از ابتدا با کار مطالعاتي و تعريف زير ساختهاي مناسب آغاز نشد. مشکلي که امروز در جانمايي، خود را به طور واضح و ملموس نشان ميدهد. اين چالش اساسي در کنار مجموعه عوامل ديگر باعث شده است تا تعريف يک الگوي مديريتي براي اريه خدمات به مهرشهر سخت شود و بار سنگيني را بر دوش شهرداري تحميل کند. اما ما در حد وسع و توان خودمان در آنجا کار ميکنيم. احداث پارکها و فضاي سبز که در بخش قبلي صحبت هايم به آن اشاره کردم و آسفالت خيابانها و بهبود وضعيت معابر از اقدامات پيگيري است که شهرداري در آنجا انجام ميدهد. اگرچه بخشي از حل مشکلات آن منطقه که امروز غالبا رسانهاي نيز ميشود بر عهده شرکتهاي تعاوني است که در ازاي پولي که از مردم گرفتهاند نتوانستهاند آن گونه که شايسته است خدمات لازم را ارايه دهند.
در پايان ضمن تشکر از شما و وقتي که با وجود مشغله کاري در اختيار ما گذاشتيد اگر صحبت خاصي است بفرماييد؟
من هم ضمن تشکر از شما اعلام ميکنم که شهرداري ضمن استقبال از انتقادات سازنده مردم و رسانهها، آماده است تا توان و انرژي مجموعه را صرف ساختن شهري کند که در همه ابعاد در شأن مردم آگاه و فرهنگ مدار بيرجند باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.