|

دانشگاه زمين تمرين انتخابات

اسماعیل دهقانی . کارشناس ارشد حقوق عمومی

دموکراسي همواره يکي از بزرگ‌ترين آرمان‌ها و دغدغه‌هاي بشر از آغاز تا به امروز بوده است. اين پديده در تمام جوامعي که خواهان برخورداري از نعمات آن بوده‌اند با آسيب‌ها و چالش‌هاي جدي مواجه شده که اين چالش‌ها گاه ناشي از ناشناخته بودن مفهوم دموکراسي در جامعه، عدم همراهي کانون‌هاي قدرت با آن عدم مهارت دراستفاده از ابزارهاي تحقق آن وناکارآمدي اين ابزار ها بوده است، يکي از مهم‌ترين ابزارهاي نيل به دموکراسي بي‌شک انتخابات است هرچند تنها وسيله نيست.انتخابات فرآيندي است که به گزينش‌ نماينده يا نمايندگان توسط مردم منجر مي‌شود. در قانون اساسي ايران نيز توجه ويژه‌اي به آراي مردم وانتخابات به عنوان مهم‌ترين ابزار اعمال حق حاکميت مردم شده است در اين راستا از ويژ گي‌هاي اساسي نظام جمهوري اسلامي ايران اداره امور کشور با اتکا به آراي عمومي برشمرده شده که در اصل ششم قانون اساسي و اصول ديگر آن بيان شده است: در جمهوري اسلامي ايران امور کشور بايد به اتکاي آراي عمومي اداره شود؛ از راه انتخابات، انتخابات رييس‌جمهور، نمايندگان مجلس شوراي اسلامي و اعضاي شوراها و نظاير اين ها يا از طريق همه‌پرسي در مواردي که در اصول ديگر اين قانون معين مي‌شود.
در واقع يکي از مکان‌هايي که به طور وسيع مي‌شوداين مهارت را به شهروندان آموزش داد نهاد دانشگاه است، به دليل اين که دانشگاه محفل فرهيختگان بوده وهدف از تاسيس آن، آموزش در همه زمينه‌هاي تخصصي مورد نياز جامعه و بستري مناسب براي شناخت، آزمايش و آزمون هر ايده و پديده نويني است و انتخابات نيز يکي از مهم‌ترين مهارت‌هاي مورد نياز جامعه بوده که به دليل نو و البته جدي بودن آن، براي اجرا و انجام در مراحل مختلف نيازمند برگزارکنندکان، عوامل، و شرکت‌کنندگاني حرفه‌اي است. اين مراحل، از تصميم‌گيري در مورد انجام يک انتخابات شروع مي‌شود و با اعلام شرايط انتخاب پذيري و ثبت‌نام کانديداها وبررسي شرايط و مدارک و اعلام نامزدها و تبليغات و نزاکت آن ادامه يافته وبا شمارش و اعلام نتيجه و اعتراض درمراجع تظلم خواهي ودر نتيجه تمکين و تبعيت از راي اکثريت به پايان مي‌رسد، که جملگي بدون تخصص و شناخت کامل هريک از اجزای درگير درآن ،امکان اجراي دقيق و درست اين مهم را با مشکل مواجه خواهد کرد.
هر ساله انتخابات متعدد و متنوعي در محيط دانشگاه انجام مي‌پذيرد يا بايد انجام گيردکه انتخابات رابطين خوابگاه‌هاي دانشجويي و انجمن‌هاي صنفي و سياسي، انتخاب مديران گروه توسط اساتيد و هيات مديره شرکت‌هاي تعاوني از جمله آن ها است که بایدساز وکارهاي لازم براي انجام انتخاباتي استاندارد در موارد پيش گفته که همه جزييات آن به طور دقيق رعايت شده باشد وتعميم انتخاب به جاي انتصاب در مواردي مثل انتخاب رييس دانشگاه و دانشکده‌ها که به حق مهم‌ترين رکن تصميم‌گيري و تصميم‌سازي دراين حوزه هستندرعایت شود. امامتاسفانه به رغم شان بالاي دانشگاه، کارکنان، اساتيد و رييس آن اين مهم به فراموشي سپرده شده است که بدين منظور شايسته است افراد وگروه‌هاي ذي نفوذ در دانشگاه و همسو با دولت مستقربه جاي چانه زني در ارکان قدرت به منظور انتصاب رييس مورد پسند و همفکر خود، به سازوکار انتخاباتي آن توجه کنند هرچند ممکن است اين طور به نظر برسد که رييسي که درپروسه انتخابات داخلي يک دانشگاه زمام امور را در دست مي‌گيرد در اثر تاثير ونفوذ گروه‌هاي قدرتمند که امکانات تبليغاتي بيشتري رادر محيط دانشگاه در اختيار دارند انتخاب شده که از نظر فکري همسو با دولت منتخب و مستقر نباشد اما همانطور که گفته شد دانشگاه محل آموزش، آزمون و آزمايش است و به مانند ده‌ها آزمايش ديگري که روزانه به منظور آموزش فرآيندها در آزمايشگاه‌هاي سطح دانشگاه انجام مي‌پذيرد و بعضا نتيجه‌اش دلخواه انجام‌دهندگان و سرمايه‌گذارانش نيست نتيجه انتخابات هم ممکن است مطلوب برگزارکنندگانش نباشد اما ازجمله محاسن بي‌شماري که رييس منتخب در محيط‌هاي آموزشي دارد اين است که وام دار هيچ گروه و نحله‌اي در خارج از دانشگاه نيست تا بتواند مانع از استقلال وي در تصميماتش شود. برگزاري استاندارد انتخابات در محيط‌هاي آموزشي مي‌تواند موجد زمينه‌اي مناسب براي آموزش عملي حقوق شهروندي و مسووليت‌هاي مدني به دانشجويان و ديگر اقشارمرتبط شودو گامي موثر ومداوم در جهت تقويت فرهنگ مداراگري و تسري و اشاعه نهادهاي مدني در سطح اجتماع نيز باشد.
دموکراسي همواره يکي از بزرگ‌ترين آرمان‌ها و دغدغه‌هاي بشر از آغاز تا به امروز بوده است. اين پديده در تمام جوامعي که خواهان برخورداري از نعمات آن بوده‌اند با آسيب‌ها و چالش‌هاي جدي مواجه شده که اين چالش‌ها گاه ناشي از ناشناخته بودن مفهوم دموکراسي در جامعه، عدم همراهي کانون‌هاي قدرت با آن عدم مهارت دراستفاده از ابزارهاي تحقق آن وناکارآمدي اين ابزار ها بوده است، يکي از مهم‌ترين ابزارهاي نيل به دموکراسي بي‌شک انتخابات است هرچند تنها وسيله نيست.انتخابات فرآيندي است که به گزينش‌ نماينده يا نمايندگان توسط مردم منجر مي‌شود. در قانون اساسي ايران نيز توجه ويژه‌اي به آراي مردم وانتخابات به عنوان مهم‌ترين ابزار اعمال حق حاکميت مردم شده است در اين راستا از ويژ گي‌هاي اساسي نظام جمهوري اسلامي ايران اداره امور کشور با اتکا به آراي عمومي برشمرده شده که در اصل ششم قانون اساسي و اصول ديگر آن بيان شده است: در جمهوري اسلامي ايران امور کشور بايد به اتکاي آراي عمومي اداره شود؛ از راه انتخابات، انتخابات رييس‌جمهور، نمايندگان مجلس شوراي اسلامي و اعضاي شوراها و نظاير اين ها يا از طريق همه‌پرسي در مواردي که در اصول ديگر اين قانون معين مي‌شود.
در واقع يکي از مکان‌هايي که به طور وسيع مي‌شوداين مهارت را به شهروندان آموزش داد نهاد دانشگاه است، به دليل اين که دانشگاه محفل فرهيختگان بوده وهدف از تاسيس آن، آموزش در همه زمينه‌هاي تخصصي مورد نياز جامعه و بستري مناسب براي شناخت، آزمايش و آزمون هر ايده و پديده نويني است و انتخابات نيز يکي از مهم‌ترين مهارت‌هاي مورد نياز جامعه بوده که به دليل نو و البته جدي بودن آن، براي اجرا و انجام در مراحل مختلف نيازمند برگزارکنندکان، عوامل، و شرکت‌کنندگاني حرفه‌اي است. اين مراحل، از تصميم‌گيري در مورد انجام يک انتخابات شروع مي‌شود و با اعلام شرايط انتخاب پذيري و ثبت‌نام کانديداها وبررسي شرايط و مدارک و اعلام نامزدها و تبليغات و نزاکت آن ادامه يافته وبا شمارش و اعلام نتيجه و اعتراض درمراجع تظلم خواهي ودر نتيجه تمکين و تبعيت از راي اکثريت به پايان مي‌رسد، که جملگي بدون تخصص و شناخت کامل هريک از اجزای درگير درآن ،امکان اجراي دقيق و درست اين مهم را با مشکل مواجه خواهد کرد.
هر ساله انتخابات متعدد و متنوعي در محيط دانشگاه انجام مي‌پذيرد يا بايد انجام گيردکه انتخابات رابطين خوابگاه‌هاي دانشجويي و انجمن‌هاي صنفي و سياسي، انتخاب مديران گروه توسط اساتيد و هيات مديره شرکت‌هاي تعاوني از جمله آن ها است که بایدساز وکارهاي لازم براي انجام انتخاباتي استاندارد در موارد پيش گفته که همه جزييات آن به طور دقيق رعايت شده باشد وتعميم انتخاب به جاي انتصاب در مواردي مثل انتخاب رييس دانشگاه و دانشکده‌ها که به حق مهم‌ترين رکن تصميم‌گيري و تصميم‌سازي دراين حوزه هستندرعایت شود. امامتاسفانه به رغم شان بالاي دانشگاه، کارکنان، اساتيد و رييس آن اين مهم به فراموشي سپرده شده است که بدين منظور شايسته است افراد وگروه‌هاي ذي نفوذ در دانشگاه و همسو با دولت مستقربه جاي چانه زني در ارکان قدرت به منظور انتصاب رييس مورد پسند و همفکر خود، به سازوکار انتخاباتي آن توجه کنند هرچند ممکن است اين طور به نظر برسد که رييسي که درپروسه انتخابات داخلي يک دانشگاه زمام امور را در دست مي‌گيرد در اثر تاثير ونفوذ گروه‌هاي قدرتمند که امکانات تبليغاتي بيشتري رادر محيط دانشگاه در اختيار دارند انتخاب شده که از نظر فکري همسو با دولت منتخب و مستقر نباشد اما همانطور که گفته شد دانشگاه محل آموزش، آزمون و آزمايش است و به مانند ده‌ها آزمايش ديگري که روزانه به منظور آموزش فرآيندها در آزمايشگاه‌هاي سطح دانشگاه انجام مي‌پذيرد و بعضا نتيجه‌اش دلخواه انجام‌دهندگان و سرمايه‌گذارانش نيست نتيجه انتخابات هم ممکن است مطلوب برگزارکنندگانش نباشد اما ازجمله محاسن بي‌شماري که رييس منتخب در محيط‌هاي آموزشي دارد اين است که وام دار هيچ گروه و نحله‌اي در خارج از دانشگاه نيست تا بتواند مانع از استقلال وي در تصميماتش شود. برگزاري استاندارد انتخابات در محيط‌هاي آموزشي مي‌تواند موجد زمينه‌اي مناسب براي آموزش عملي حقوق شهروندي و مسووليت‌هاي مدني به دانشجويان و ديگر اقشارمرتبط شودو گامي موثر ومداوم در جهت تقويت فرهنگ مداراگري و تسري و اشاعه نهادهاي مدني در سطح اجتماع نيز باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.