|

بازخوانی مطهری از انتخابات یازدهم در گفت‌وگو با «شرق»:

هاشمی رد صلاحیت شد، مایوس شدیم

آمنه شیرافکن .عکس: امیر جدیدی، شرق

هاشمی رد صلاحیت شد، مایوس شدیم
سوال‌ها را به رسم همیشه پیش از انجام گفت‌وگو برای علی مطهری می‌فرستیم و او هم در شلوغی این روزها، به پاسخ‌های کوتاه بسنده کرده و فرصت گفت‌وگوی حضوری از دست می‌رود. با این وجود او در همین نوشتار کوتاه در آستانه یک‌سالگی دولت حسن روحانی از دلهره‌های پیش از انتخابات گفته و نگرانی از پیروزی جریان افراطی. توصیه رک‌وپوست‌کنده‌اش به حسن روحانی این است که جسارت بیشتری داشته باشد. او در بخشی از این گفت‌وگو از ماجرای رد صلاحیت آیت‌الله‌هاشمی‌رفسنجانی گفته و اینکه پس از آن روی دو گزینه حسن روحانی و ولایتی متمرکز شده با این شرط که ببیند کدام‌یک بیشتر رای خواهند آورد و سر آخر هم دو روز مانده به انتخابات به صراحت از «حسن روحانی» حمایت کرده و در این زمینه بیانیه‌ای صادر می‌کند. نقد «علی مطهری» به دولت حسن روحانی در یک‌سال گذشته این است که به سیاست داخلی توجه لازم را نداشته و از حقوق ملت به اندازه کافی دفاع نکرده است. به هر شکل گفت‌وگو با او چالش‌های یک مصاحبه حضوری را ندارد و صرفا پاسخ‌هایی است تلگرافی به سوال‌های «شرق». شما در تمام روزهای منتهی به انتخابات فعال بودید و مدام اخبار و رخدادها را رصد می‌کردید، آیا ناگفته‌ای از حوادث روزهای منتهی به انتخابات وجود دارد که بخواهید روایتی از آن ارایه کنید. در غیر این‌صورت بیم و امید شخص شما در روزهای منتهی به انتخابات چه بود؟ به‌ویژه پس از اعلام خبر رد صلاحیت آقای هاشمی که با واکنش از سوی شخص شما مواجه شد. با توجه به وضعیت دولت سابق من معتقد بودم فقط کسی مانند آقای هاشمی می‌تواند کشور و انقلاب را نجات دهد. وقتی ایشان رد صلاحیت شد مایوس شدیم. اما احساس کردم نباید عقب‌نشینی کرد و لااقل باید سعی کرد که نامزد نیروهای افراطی رای نیاورد. به همین خاطر معتقد شدم میان آقای روحانی و آقای ولایتی هرکدام که رای‌آورتر است باید حمایت شود. در نهایت، دوروز مانده به انتخابات بیانیه‌ای به حمایت از آقای روحانی صادر کردم که به گفته بسیاری از افراد موثر بود.

‌برخی می‌گویند در یک سال گذشته دولت بیش از اندازه بر پرونده‌ هسته‌ای و مسایل اقتصادی توجه کرده و برخی گشایش‌های سیاسی و ارتباط با حوزه عمومی از سوی دولت فراموش شده، نظر شما درباره این نقد چیست؟
اینکه دولت به سیاست داخلی توجه لازم را نکرده و از حقوق ملت به اندازه کافی دفاع نکرده و در این زمینه بیشتر عقب‌نشینی کرده، حرف درستی است. به عبارت دیگر، آقای روحانی به وعده‌های خود در این زمینه متناسب با زمان یک‌سال عمل نکرده است.
‌یک‌بار به تلاش و هم‌اندیشی در انتخابات سال 88 بر محور آقای ولایتی اشاره کردید و اینکه برخی با توجیه، تدبیر اندیشیده‌شده را در محاق بردند. فکر نمی‌کنید خاموشی و عدم نقد به‌موقع نیروهای اصولگرا را - منظورم تمام طیف اصولگرایی است - در وضعیت وخیم اقتصادی و رانتی امروز مقصر کرده است؟
بله، ملاحظات اصولگرایان در دوره آقای احمدی‌نژاد به این بهانه که مقام رهبری از این دولت حمایت کرده‌اند یا به بهانه زنده‌شدن جریان فتنه، باعث قانون‌شکنی‌ها و مفاسد اقتصادی در دولت دهم شد و طبعا همه کسانی که در آن زمان سکوت کردند در وضعیت اقتصادی امروز مقصر هستند.
‌در سال‌های بعد از انقلاب بیش از هر رییس‌جمهور دیگری احمدی‌نژاد می‌توانست برآیندی از فعالیت اصولگرایان باشد که آن هم مسیر را به‌سوی دیگران هدایت کرد و هزینه زیادی‌روی دست جریان اصولگرایی گذاشت. با درنظرگرفتن پرونده دولت احمدی‌نژاد در کارنامه این طیف سیاسی، آینده بقای آن را در سیاست چطور ارزیابی می‌کنید؟
به‌طور کلی معتقدم اصولگرایان تا زمانی که از نیروی عقل و تدبیر خود استفاده نکنند، برداشت درستی از اصل ولایت‌فقیه پیدا نکنند، آن را در برخی موارد به معنی تعطیل عقل ندانند، همین‌طور تا زمانی که برداشت درستی از حقوق ملت مانند آزادی بیان پیدا نکنند و دفاع از حقوق مردم را در مقابلِ حفظ نظام ندانند، همین وضعیت را خواهند داشت و در مقابل واقعیات جامعه غافلگیر خواهند شد.
‌شما همیشه از نیروی سوم و میانه سخن می‌گفتید و حتی یک‌بار هم در مجلس به شکل عملیاتی در این زمینه ورود و فهرست صدای ملت را منتشر کردید. در انتخابات 92 هم ابتدا در کنار آقای هاشمی ماندید و بعد از رد صلاحیت هم از کاندیداتوری حسن روحانی حمایت کردید. شعار دولت آقای روحانی هم حمایت از گفتمان میانه و تدبیر و امید و اعتدال بود. در سالی که گذشت خارج از شعار، تا چه میزان فضا برای فعالیت نیروهای میانه باز شده و چقدر دولت در تحقق این شعار موفق بوده؟
دولت به‌طور نسبی موفق بوده نه به‌طور مطلق. چون اعتدال در امور اجرایی به این معناست که از نیروهای معتدل گروه‌های مختلف سیاسی استفاده شود و معتدل‌های اصولگرا و اصلاح‌طلب بتوانند با هم کار کنند ولی این امر هنوز تحقق پیدا نکرده است.
بازار برخی تندروی‌ها در جامعه داغ است و برخی گروه‌ها نسبت به دوره‌های پیش، هم مجهزتر شده‌اند و هم صدایشان بلندتر. چه خطری از سوی نیروهای خودسر احساس می‌کنید. آیا فکر می‌کنید دولت روحانی می‌تواند جلو تندروی‌ها بایستد یا در بخش‌هایی به سرنوشت دولت اصلاحات دچار خواهد شد؟
همیشه این مشکل در جمهوری اسلامی وجود داشته که برخی از نهادهای حکومتی وقتی دولتی را نمی‌پسندیده‌اند در کارهای دولت دخالت کرده‌اند و موانعی برایش به وجود آورده‌اند و پاسخگو هم نبوده‌اند. یک مجلس قوی می‌تواند تا حد زیادی این مشکل را برطرف کند و البته آقای روحانی هم باید جسارت بیشتری داشته باشد.
‌فضای سیاسی برای بازگشت اصلاح‌طلبان به قدرت را چگونه ارزیابی می‌کنید. آیا فکر می‌کنید با وجود برخی تندروی‌ها احتمال بازگشت برخی بازیگران سیاسی به قدرت وجود دارد؟
بله، اگر آنها با تدبیر، پایگاه اجتماعی خودشان را تقویت کنند حذف آنها کار مشکلی خواهد بود. از نقش افکارعمومی نباید غافل بود.
سوال‌ها را به رسم همیشه پیش از انجام گفت‌وگو برای علی مطهری می‌فرستیم و او هم در شلوغی این روزها، به پاسخ‌های کوتاه بسنده کرده و فرصت گفت‌وگوی حضوری از دست می‌رود. با این وجود او در همین نوشتار کوتاه در آستانه یک‌سالگی دولت حسن روحانی از دلهره‌های پیش از انتخابات گفته و نگرانی از پیروزی جریان افراطی. توصیه رک‌وپوست‌کنده‌اش به حسن روحانی این است که جسارت بیشتری داشته باشد. او در بخشی از این گفت‌وگو از ماجرای رد صلاحیت آیت‌الله‌هاشمی‌رفسنجانی گفته و اینکه پس از آن روی دو گزینه حسن روحانی و ولایتی متمرکز شده با این شرط که ببیند کدام‌یک بیشتر رای خواهند آورد و سر آخر هم دو روز مانده به انتخابات به صراحت از «حسن روحانی» حمایت کرده و در این زمینه بیانیه‌ای صادر می‌کند. نقد «علی مطهری» به دولت حسن روحانی در یک‌سال گذشته این است که به سیاست داخلی توجه لازم را نداشته و از حقوق ملت به اندازه کافی دفاع نکرده است. به هر شکل گفت‌وگو با او چالش‌های یک مصاحبه حضوری را ندارد و صرفا پاسخ‌هایی است تلگرافی به سوال‌های «شرق». شما در تمام روزهای منتهی به انتخابات فعال بودید و مدام اخبار و رخدادها را رصد می‌کردید، آیا ناگفته‌ای از حوادث روزهای منتهی به انتخابات وجود دارد که بخواهید روایتی از آن ارایه کنید. در غیر این‌صورت بیم و امید شخص شما در روزهای منتهی به انتخابات چه بود؟ به‌ویژه پس از اعلام خبر رد صلاحیت آقای هاشمی که با واکنش از سوی شخص شما مواجه شد. با توجه به وضعیت دولت سابق من معتقد بودم فقط کسی مانند آقای هاشمی می‌تواند کشور و انقلاب را نجات دهد. وقتی ایشان رد صلاحیت شد مایوس شدیم. اما احساس کردم نباید عقب‌نشینی کرد و لااقل باید سعی کرد که نامزد نیروهای افراطی رای نیاورد. به همین خاطر معتقد شدم میان آقای روحانی و آقای ولایتی هرکدام که رای‌آورتر است باید حمایت شود. در نهایت، دوروز مانده به انتخابات بیانیه‌ای به حمایت از آقای روحانی صادر کردم که به گفته بسیاری از افراد موثر بود.

‌برخی می‌گویند در یک سال گذشته دولت بیش از اندازه بر پرونده‌ هسته‌ای و مسایل اقتصادی توجه کرده و برخی گشایش‌های سیاسی و ارتباط با حوزه عمومی از سوی دولت فراموش شده، نظر شما درباره این نقد چیست؟
اینکه دولت به سیاست داخلی توجه لازم را نکرده و از حقوق ملت به اندازه کافی دفاع نکرده و در این زمینه بیشتر عقب‌نشینی کرده، حرف درستی است. به عبارت دیگر، آقای روحانی به وعده‌های خود در این زمینه متناسب با زمان یک‌سال عمل نکرده است.
‌یک‌بار به تلاش و هم‌اندیشی در انتخابات سال 88 بر محور آقای ولایتی اشاره کردید و اینکه برخی با توجیه، تدبیر اندیشیده‌شده را در محاق بردند. فکر نمی‌کنید خاموشی و عدم نقد به‌موقع نیروهای اصولگرا را - منظورم تمام طیف اصولگرایی است - در وضعیت وخیم اقتصادی و رانتی امروز مقصر کرده است؟
بله، ملاحظات اصولگرایان در دوره آقای احمدی‌نژاد به این بهانه که مقام رهبری از این دولت حمایت کرده‌اند یا به بهانه زنده‌شدن جریان فتنه، باعث قانون‌شکنی‌ها و مفاسد اقتصادی در دولت دهم شد و طبعا همه کسانی که در آن زمان سکوت کردند در وضعیت اقتصادی امروز مقصر هستند.
‌در سال‌های بعد از انقلاب بیش از هر رییس‌جمهور دیگری احمدی‌نژاد می‌توانست برآیندی از فعالیت اصولگرایان باشد که آن هم مسیر را به‌سوی دیگران هدایت کرد و هزینه زیادی‌روی دست جریان اصولگرایی گذاشت. با درنظرگرفتن پرونده دولت احمدی‌نژاد در کارنامه این طیف سیاسی، آینده بقای آن را در سیاست چطور ارزیابی می‌کنید؟
به‌طور کلی معتقدم اصولگرایان تا زمانی که از نیروی عقل و تدبیر خود استفاده نکنند، برداشت درستی از اصل ولایت‌فقیه پیدا نکنند، آن را در برخی موارد به معنی تعطیل عقل ندانند، همین‌طور تا زمانی که برداشت درستی از حقوق ملت مانند آزادی بیان پیدا نکنند و دفاع از حقوق مردم را در مقابلِ حفظ نظام ندانند، همین وضعیت را خواهند داشت و در مقابل واقعیات جامعه غافلگیر خواهند شد.
‌شما همیشه از نیروی سوم و میانه سخن می‌گفتید و حتی یک‌بار هم در مجلس به شکل عملیاتی در این زمینه ورود و فهرست صدای ملت را منتشر کردید. در انتخابات 92 هم ابتدا در کنار آقای هاشمی ماندید و بعد از رد صلاحیت هم از کاندیداتوری حسن روحانی حمایت کردید. شعار دولت آقای روحانی هم حمایت از گفتمان میانه و تدبیر و امید و اعتدال بود. در سالی که گذشت خارج از شعار، تا چه میزان فضا برای فعالیت نیروهای میانه باز شده و چقدر دولت در تحقق این شعار موفق بوده؟
دولت به‌طور نسبی موفق بوده نه به‌طور مطلق. چون اعتدال در امور اجرایی به این معناست که از نیروهای معتدل گروه‌های مختلف سیاسی استفاده شود و معتدل‌های اصولگرا و اصلاح‌طلب بتوانند با هم کار کنند ولی این امر هنوز تحقق پیدا نکرده است.
بازار برخی تندروی‌ها در جامعه داغ است و برخی گروه‌ها نسبت به دوره‌های پیش، هم مجهزتر شده‌اند و هم صدایشان بلندتر. چه خطری از سوی نیروهای خودسر احساس می‌کنید. آیا فکر می‌کنید دولت روحانی می‌تواند جلو تندروی‌ها بایستد یا در بخش‌هایی به سرنوشت دولت اصلاحات دچار خواهد شد؟
همیشه این مشکل در جمهوری اسلامی وجود داشته که برخی از نهادهای حکومتی وقتی دولتی را نمی‌پسندیده‌اند در کارهای دولت دخالت کرده‌اند و موانعی برایش به وجود آورده‌اند و پاسخگو هم نبوده‌اند. یک مجلس قوی می‌تواند تا حد زیادی این مشکل را برطرف کند و البته آقای روحانی هم باید جسارت بیشتری داشته باشد.
‌فضای سیاسی برای بازگشت اصلاح‌طلبان به قدرت را چگونه ارزیابی می‌کنید. آیا فکر می‌کنید با وجود برخی تندروی‌ها احتمال بازگشت برخی بازیگران سیاسی به قدرت وجود دارد؟
بله، اگر آنها با تدبیر، پایگاه اجتماعی خودشان را تقویت کنند حذف آنها کار مشکلی خواهد بود. از نقش افکارعمومی نباید غافل بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.