|

عالیه روحانی از مرتضی مطهری می‌گوید

خاطره‏ای از همسر شهید مطهری از سال 45

سال 45 بود که توفیق حج واجب نصیب ما شد. هفت فرزند قدونیم‌قد داشتیم که بزرگ‌ترینشان 13ساله و کوچک‌ترین‏شان 10ماهه بود. خدا رحمت کند مادرم را، از مشهد به تهران آمدند و نگهداری از بچه‌ها را برعهده گرفتند که من بتوانم همراه آقای مطهری به حج بروم. سفر از طرف حسینیه ارشاد ترتیب داده شده بود. یادم هست وقتی به جده رسیدیم برخی آقایان اصرار داشتند که نیازی نیست که به جحفه برویم و آنجا محرم شویم. همین‌جا از جده محرم می‌شویم و می‌رویم مکه! آقای مطهری هم خیلی تلاش کردند که آنها را متقاعد کنند که اینطور صحیح نیست ولی گوش آنان بدهکار نبود. یکی از بازاریان که با ما همسفر بودند یک ماشین گرفتند و ما و برخی دیگر به جحفه رفتیم و محرم شدیم و در مکه به همسفران ملحق شدیم. آن‌وقت در بدو ورود بعضی از دوستان همسفر سربه‌سر کسانی که به جحفه رفته بودند می‌گذاشتند که مومنین آمدند! جحفه‌ای‌ها آمدند.
***
قرار بود علامه‌طباطبایی برای معالجه عازم لندن شوند. خود علامه‌(ره) اصرار داشتند که آقای مطهری هم همراهشان باشند. مرحوم علامه و همسر دومشان - خواهر مرحوم روزبه که پس از فوت همسر اول علامه، با ایشان ازدواج کردند - و من و آقای مطهری با مرحوم علامه عازم لندن شدیم. یکی از این آقایان نظریه‌پرداز که به‌مدد همین حرف‌های روشنفکری اسم و رسمی دارند آن‌موقع می‌آمدند و چون زبان انگلیسی می‌دانستند علامه را دکتر می‌بردند. یک‌روز صبح ایشان با چندنفر دیگر خدمت علامه آمدند و نوشته‌ای را بدون ذکر نام نویسنده خدمت علامه دادند که شما بخوانید و نظرتان را نسبت به نویسنده این مطالب و نظراتش بگویید. مرحوم علامه هم بدون اینکه بدانند نویسنده کیست مطلب را مطالعه کرده و در حضور جمع گفتند که کسی که اینها را نوشته اصلا مسلمان نیست! آن آقا دیگر خداحافظی کرد و رفت و دیگر حتی نیامد که کارهای درمانی علامه تمام شود. بعد از ایشان آقای دکتر حق‌شناس کار معالجه مرحوم علامه را پیگیری می‌کردند.
***
آقای مطهری خیلی عوالم عرفانی داشتند و به نماز شب بسیار مقید بودند. (آیت‌الله خامنه‌ای هم نقل می‌کنند که یک شب که آقای مطهری مشهد میهمان ایشان بودند نیمه‌های شب، خود آقا و خانمشان از صدای گریه مرحوم مطهری در نماز شب بیدار شده بودند). خاطرم هست یک‌بار هم نیمه‌های شب یکی از بچه‌ها بدحال شده بود و تب شدیدی داشت. آقای مطهری هم در کتابخانه‌شان مشغول عبادت بودند. ما چندبار وارد کتابخانه شدیم که به ایشان بگوییم بچه حالش بد است و دکتر می‌خواهد ولی ایشان همچنان سرشان به سجده بود و بلند نمی‌شدند که ما مطلب را بگوییم. دیگر خودمان با دکتر تماس گرفتیم و رسیدگی کردیم تا بهتر شد. بعد که آقای مطهری خبردار شدند می‌گفتند که من اصلا متوجه نشدم که کسی وارد کتابخانه شده باشد. آنقدر غرق در عبادت بودند که چندبار رفت‌وآمد ما به اتاق و صدای در و... را متوجه نشده بودند.
***
یادم هست در سال‌هایی در دهه 40 آقای مطهری یک سلسله‌سخنرانی داشتند. سه‌تا بچه قدونیم‌قد در خانه داشتیم که به‌هرحال سروصدا داشتند. من برای اینکه ایشان آرامش داشته باشند و به مطالعه‌شان برسند بچه‌ها را برمی‌داشتم و می‌رفتیم امامزاده یحیی(ع) در خیابان ری.
آن‌موقع آقامجتبی چهارسال‌ونیمه، حمیده‌خانم دوسال‌ونیمه و علی‌آقا 40روزه بود. یادم است یک‌بار باران شدیدی هم شروع به باریدن کرده بود و ما همچنان توی امامزاده پناه گرفته بودیم. بیسکویت هم برای بچه‌ها برده بودم که گرسنه نمانند. یک خانمی که ظاهرا وضعیت ما، که با نوزاد خیلی کوچک و دوتا بچه خردسال می‌آییم توی امامزاده و می‌مانیم، برایش سوال‌برانگیز شده بود آمد پیش من و شروع به صحبت کرد که چرا اینجا نشسته‌ای. گفتم که همسرم نویسنده است و برای اینکه رشته‌افکارش گسسته نشود بچه‌ها را می‌آورم بیرون و سرگرم می‌کنم. ایشان خیلی من را تشویق و تحسین کرد و کمک کرد که من بچه‌ها را به خانه ببرم. اتفاقا منزلشان یک کوچه با ما فرق داشت و نزدیک بودیم. ایشان بعد از آن، یکی از بهترین دوستان من شد و بسیار به من کمک کرد به‌ویژه در خرید جهیزیه برای دخترها. خدا رحمتش کند. نامش خانم قاضی‌زاده بود.
سال 45 بود که توفیق حج واجب نصیب ما شد. هفت فرزند قدونیم‌قد داشتیم که بزرگ‌ترینشان 13ساله و کوچک‌ترین‏شان 10ماهه بود. خدا رحمت کند مادرم را، از مشهد به تهران آمدند و نگهداری از بچه‌ها را برعهده گرفتند که من بتوانم همراه آقای مطهری به حج بروم. سفر از طرف حسینیه ارشاد ترتیب داده شده بود. یادم هست وقتی به جده رسیدیم برخی آقایان اصرار داشتند که نیازی نیست که به جحفه برویم و آنجا محرم شویم. همین‌جا از جده محرم می‌شویم و می‌رویم مکه! آقای مطهری هم خیلی تلاش کردند که آنها را متقاعد کنند که اینطور صحیح نیست ولی گوش آنان بدهکار نبود. یکی از بازاریان که با ما همسفر بودند یک ماشین گرفتند و ما و برخی دیگر به جحفه رفتیم و محرم شدیم و در مکه به همسفران ملحق شدیم. آن‌وقت در بدو ورود بعضی از دوستان همسفر سربه‌سر کسانی که به جحفه رفته بودند می‌گذاشتند که مومنین آمدند! جحفه‌ای‌ها آمدند.
***
قرار بود علامه‌طباطبایی برای معالجه عازم لندن شوند. خود علامه‌(ره) اصرار داشتند که آقای مطهری هم همراهشان باشند. مرحوم علامه و همسر دومشان - خواهر مرحوم روزبه که پس از فوت همسر اول علامه، با ایشان ازدواج کردند - و من و آقای مطهری با مرحوم علامه عازم لندن شدیم. یکی از این آقایان نظریه‌پرداز که به‌مدد همین حرف‌های روشنفکری اسم و رسمی دارند آن‌موقع می‌آمدند و چون زبان انگلیسی می‌دانستند علامه را دکتر می‌بردند. یک‌روز صبح ایشان با چندنفر دیگر خدمت علامه آمدند و نوشته‌ای را بدون ذکر نام نویسنده خدمت علامه دادند که شما بخوانید و نظرتان را نسبت به نویسنده این مطالب و نظراتش بگویید. مرحوم علامه هم بدون اینکه بدانند نویسنده کیست مطلب را مطالعه کرده و در حضور جمع گفتند که کسی که اینها را نوشته اصلا مسلمان نیست! آن آقا دیگر خداحافظی کرد و رفت و دیگر حتی نیامد که کارهای درمانی علامه تمام شود. بعد از ایشان آقای دکتر حق‌شناس کار معالجه مرحوم علامه را پیگیری می‌کردند.
***
آقای مطهری خیلی عوالم عرفانی داشتند و به نماز شب بسیار مقید بودند. (آیت‌الله خامنه‌ای هم نقل می‌کنند که یک شب که آقای مطهری مشهد میهمان ایشان بودند نیمه‌های شب، خود آقا و خانمشان از صدای گریه مرحوم مطهری در نماز شب بیدار شده بودند). خاطرم هست یک‌بار هم نیمه‌های شب یکی از بچه‌ها بدحال شده بود و تب شدیدی داشت. آقای مطهری هم در کتابخانه‌شان مشغول عبادت بودند. ما چندبار وارد کتابخانه شدیم که به ایشان بگوییم بچه حالش بد است و دکتر می‌خواهد ولی ایشان همچنان سرشان به سجده بود و بلند نمی‌شدند که ما مطلب را بگوییم. دیگر خودمان با دکتر تماس گرفتیم و رسیدگی کردیم تا بهتر شد. بعد که آقای مطهری خبردار شدند می‌گفتند که من اصلا متوجه نشدم که کسی وارد کتابخانه شده باشد. آنقدر غرق در عبادت بودند که چندبار رفت‌وآمد ما به اتاق و صدای در و... را متوجه نشده بودند.
***
یادم هست در سال‌هایی در دهه 40 آقای مطهری یک سلسله‌سخنرانی داشتند. سه‌تا بچه قدونیم‌قد در خانه داشتیم که به‌هرحال سروصدا داشتند. من برای اینکه ایشان آرامش داشته باشند و به مطالعه‌شان برسند بچه‌ها را برمی‌داشتم و می‌رفتیم امامزاده یحیی(ع) در خیابان ری.
آن‌موقع آقامجتبی چهارسال‌ونیمه، حمیده‌خانم دوسال‌ونیمه و علی‌آقا 40روزه بود. یادم است یک‌بار باران شدیدی هم شروع به باریدن کرده بود و ما همچنان توی امامزاده پناه گرفته بودیم. بیسکویت هم برای بچه‌ها برده بودم که گرسنه نمانند. یک خانمی که ظاهرا وضعیت ما، که با نوزاد خیلی کوچک و دوتا بچه خردسال می‌آییم توی امامزاده و می‌مانیم، برایش سوال‌برانگیز شده بود آمد پیش من و شروع به صحبت کرد که چرا اینجا نشسته‌ای. گفتم که همسرم نویسنده است و برای اینکه رشته‌افکارش گسسته نشود بچه‌ها را می‌آورم بیرون و سرگرم می‌کنم. ایشان خیلی من را تشویق و تحسین کرد و کمک کرد که من بچه‌ها را به خانه ببرم. اتفاقا منزلشان یک کوچه با ما فرق داشت و نزدیک بودیم. ایشان بعد از آن، یکی از بهترین دوستان من شد و بسیار به من کمک کرد به‌ویژه در خرید جهیزیه برای دخترها. خدا رحمتش کند. نامش خانم قاضی‌زاده بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.