|

مهارت اندوزی لازمه پیشرفت نیروی انسانی

اسماعیل دهقانی. پژوهشگر و فعال اجتماعی

مهم‌ترين سرمايه هر جامعه‌اي مردم آن جامعه هستند و جامعه‌اي پويا و مولد است که اين سرمايه را بتواند به بهترين نحو ممکن مديريت کرده و از ظرفيت‌هاي آن حداکثر بهره لازم را ببرد. امروزه به کارگيري و استفاده از تکنولوژي‌هاي نوين در هر سطحي نيازمند توانمندي ومهارت است که بدون اين توانمندي، توسعه و صنعتي شدن امري تقريبا محال مي‌نمايد. ماهر‌سازي مردمان هر سرزمين محتاج سرمايه‌گذاري‌هاي همه جانبه و جدي و فربه کردن متوليان آن است که پيامدهاي موثر و مفيدي مثل بالارفتن ضريب خلاقيت، تعامل بهتر شهروندان با يکديگر و با حکومت و در نتيجه کاهش سطح خشونت و بالارفتن امنيت و همبستگي ملي را به همراه دارد. استان خراسان جنوبي با توجه به چالش‌ها و فرصت‌هاي ذيل نيازمند تعريف الگوواره جديدي در اين حوزه است که رسالت مسوولان وموثران را خطير‌تر مي‌کند.
1- خشکسالي‌هاي مکرر و متوالي اين استان را با پديده تلخ بي کاري و مهاجرت کشاورزان و دامداران به شهرها مواجه کرده است که متاسفانه این معضل باعث شده، اثرات نامطلوبي مانند فقر، حاشيه نشيني، ناامني و... بر پيکره اجتماع تحمیل شود، که مي‌توان با جايگزيني محصولات بومي و استراتژيک و آموزش درپروسه کاشت، داشت، برداشت و استفاده بهينه از آب، اين معضلات را تا حدودي کنترل کرد.
2- مرزي بودن استان مي‌تواند فرصت هاي جذاب و جالبي را براي توسعه وسرمايه‌گذاري و اشتغال فراهم آورد، اما متاسفانه به دليل عدم توجه مناسب و نبود آموزش‌هاي مهارتي سيار موجبات بيکاري و معضلات عديده و جدي‌ براي مرزنشينان و کل استان ایجاد شده است.
3- معادن غني و متعدد و متنوع پراکنده در سطح استان که محصولات آن به صورت خام و با بهاي نازل به فروش مي‌رسد يا صادر مي‌شودرامي توان با مهارت آموزي در فرآوري و صنايع تبديلي آن، زمينه سازاشتغال قشر قابل توجهی از هم استاني هاساخت.
4- دوري از مرکز، با وجود اين که در نگاه اول موجبات پاره‌اي از محروميت‌هاي مردم استان به نظر مي‌رسد اما با بومي‌سازي برخي از صنايع و احيای صنايع دستي بومي مثل (فرش و گليم...) واستفاده از نيروي ماهردر اين حوزه‌ها، مي‌شوداز اين چالش فرصت‌هاي بزرگي را در دسترس قرارداد.
آموزش فني و حرفه‌اي به عنوان متولي‌ موثر در امر مهارت آموزي، مي‌تواند با ارتباط جدي ومستمرو مداوم با بخش صنعت و ادارات مربوطه و با عنايت به مقتضيات و پتانسيل‌هاي منطقه، کميته نياز سنجي مهارت را طرح ريزي کند تا اين کميته ضمن شناسايي موقعيت‌هاي معتبر شغلي در سطح استان، نيازهاي مهارتي را بر آورد کرده و آموزش را به آن سمت هدايت کند تا علاوه بر اين که از هدر رفت سرمايه در بخش‌هاي غيرضروری آموزشي جلوگيري مي‌شود، امکان آموزش جهت دار به جويندگان کاررا فراهم سازد.
مي‌توان شرکت‌هاي تعاوني کار آموزي در سطح استان را توسط کارآموزان فارغ التحصیل از مراکز فني و حرفه‌اي تاسيس کرد تا با راهنمايي مربيان و با کمک بانک‌هاي عامل و شرکت‌هاي بيمه، ضمن مرتفع کردن بخشي از بيکاري، امکان بالابردن اعتماد به نفس کارآفرينان تازه وارد به بازارکار و افزايش کيفيت کالاو خدمات و رعايت استانداردهاي مربوطه را فراهم کرد، که خود زمينه ساز رقابت در سطح منطقه و صادرات آن کالاها نيز خواهد شد.
با استفاده از پتانسيل بخش صنعت و توليد وهمکاري سازمان هایی نظیر صنايع و استاندارد، می توان هر توليد‌کننده يا وارد‌کننده ابزار وماشين آلات صنعتي را مجاب کرد تا طريقه استفاده و تعميرکالاي توليدي يا وارد شده به بازار کشوررابه مربيان سازمان فني و حرفه‌اي آموزش دهد تا در نتيجه آن، ضمن روز آمدي کارگاه‌هاي فني و حرفه اي و هماهنگي آموزش هاي ارايه شده در آن‌ها با نياز صنعت و بازار، امکان ايجاد شبکه خدمات پس از فروش آن کالا را به صورت گسترده در کل کشور به سادگي فراهم کرد، تا هيچ فن آوري‌ که وارد بازار مي‌شود بدون آموزش و خدمات پس از فروش نماند که اين مهم مي‌تواند زمينه ساز ايجاد مشاغل نوين در سطح منطقه وموجبات رفع بيکاري و تبعات پس از آن شود.
لذامراکز فني و حرفه اي با امکاناتي در خور و فضايي مناسب و مدرساني ورزيده، با هماهنگي وکمک نهادهاي ذي ربط و بخش صنعت که هم نيازمند و حامي مهارت آموزي است مي‌توانند گشاينده بخش عمده اي از گره‌هاي کور بي کاري در سطح استان باشند.
مهم‌ترين سرمايه هر جامعه‌اي مردم آن جامعه هستند و جامعه‌اي پويا و مولد است که اين سرمايه را بتواند به بهترين نحو ممکن مديريت کرده و از ظرفيت‌هاي آن حداکثر بهره لازم را ببرد. امروزه به کارگيري و استفاده از تکنولوژي‌هاي نوين در هر سطحي نيازمند توانمندي ومهارت است که بدون اين توانمندي، توسعه و صنعتي شدن امري تقريبا محال مي‌نمايد. ماهر‌سازي مردمان هر سرزمين محتاج سرمايه‌گذاري‌هاي همه جانبه و جدي و فربه کردن متوليان آن است که پيامدهاي موثر و مفيدي مثل بالارفتن ضريب خلاقيت، تعامل بهتر شهروندان با يکديگر و با حکومت و در نتيجه کاهش سطح خشونت و بالارفتن امنيت و همبستگي ملي را به همراه دارد. استان خراسان جنوبي با توجه به چالش‌ها و فرصت‌هاي ذيل نيازمند تعريف الگوواره جديدي در اين حوزه است که رسالت مسوولان وموثران را خطير‌تر مي‌کند.
1- خشکسالي‌هاي مکرر و متوالي اين استان را با پديده تلخ بي کاري و مهاجرت کشاورزان و دامداران به شهرها مواجه کرده است که متاسفانه این معضل باعث شده، اثرات نامطلوبي مانند فقر، حاشيه نشيني، ناامني و... بر پيکره اجتماع تحمیل شود، که مي‌توان با جايگزيني محصولات بومي و استراتژيک و آموزش درپروسه کاشت، داشت، برداشت و استفاده بهينه از آب، اين معضلات را تا حدودي کنترل کرد.
2- مرزي بودن استان مي‌تواند فرصت هاي جذاب و جالبي را براي توسعه وسرمايه‌گذاري و اشتغال فراهم آورد، اما متاسفانه به دليل عدم توجه مناسب و نبود آموزش‌هاي مهارتي سيار موجبات بيکاري و معضلات عديده و جدي‌ براي مرزنشينان و کل استان ایجاد شده است.
3- معادن غني و متعدد و متنوع پراکنده در سطح استان که محصولات آن به صورت خام و با بهاي نازل به فروش مي‌رسد يا صادر مي‌شودرامي توان با مهارت آموزي در فرآوري و صنايع تبديلي آن، زمينه سازاشتغال قشر قابل توجهی از هم استاني هاساخت.
4- دوري از مرکز، با وجود اين که در نگاه اول موجبات پاره‌اي از محروميت‌هاي مردم استان به نظر مي‌رسد اما با بومي‌سازي برخي از صنايع و احيای صنايع دستي بومي مثل (فرش و گليم...) واستفاده از نيروي ماهردر اين حوزه‌ها، مي‌شوداز اين چالش فرصت‌هاي بزرگي را در دسترس قرارداد.
آموزش فني و حرفه‌اي به عنوان متولي‌ موثر در امر مهارت آموزي، مي‌تواند با ارتباط جدي ومستمرو مداوم با بخش صنعت و ادارات مربوطه و با عنايت به مقتضيات و پتانسيل‌هاي منطقه، کميته نياز سنجي مهارت را طرح ريزي کند تا اين کميته ضمن شناسايي موقعيت‌هاي معتبر شغلي در سطح استان، نيازهاي مهارتي را بر آورد کرده و آموزش را به آن سمت هدايت کند تا علاوه بر اين که از هدر رفت سرمايه در بخش‌هاي غيرضروری آموزشي جلوگيري مي‌شود، امکان آموزش جهت دار به جويندگان کاررا فراهم سازد.
مي‌توان شرکت‌هاي تعاوني کار آموزي در سطح استان را توسط کارآموزان فارغ التحصیل از مراکز فني و حرفه‌اي تاسيس کرد تا با راهنمايي مربيان و با کمک بانک‌هاي عامل و شرکت‌هاي بيمه، ضمن مرتفع کردن بخشي از بيکاري، امکان بالابردن اعتماد به نفس کارآفرينان تازه وارد به بازارکار و افزايش کيفيت کالاو خدمات و رعايت استانداردهاي مربوطه را فراهم کرد، که خود زمينه ساز رقابت در سطح منطقه و صادرات آن کالاها نيز خواهد شد.
با استفاده از پتانسيل بخش صنعت و توليد وهمکاري سازمان هایی نظیر صنايع و استاندارد، می توان هر توليد‌کننده يا وارد‌کننده ابزار وماشين آلات صنعتي را مجاب کرد تا طريقه استفاده و تعميرکالاي توليدي يا وارد شده به بازار کشوررابه مربيان سازمان فني و حرفه‌اي آموزش دهد تا در نتيجه آن، ضمن روز آمدي کارگاه‌هاي فني و حرفه اي و هماهنگي آموزش هاي ارايه شده در آن‌ها با نياز صنعت و بازار، امکان ايجاد شبکه خدمات پس از فروش آن کالا را به صورت گسترده در کل کشور به سادگي فراهم کرد، تا هيچ فن آوري‌ که وارد بازار مي‌شود بدون آموزش و خدمات پس از فروش نماند که اين مهم مي‌تواند زمينه ساز ايجاد مشاغل نوين در سطح منطقه وموجبات رفع بيکاري و تبعات پس از آن شود.
لذامراکز فني و حرفه اي با امکاناتي در خور و فضايي مناسب و مدرساني ورزيده، با هماهنگي وکمک نهادهاي ذي ربط و بخش صنعت که هم نيازمند و حامي مهارت آموزي است مي‌توانند گشاينده بخش عمده اي از گره‌هاي کور بي کاري در سطح استان باشند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.