|

بندگان فرصت و سایه‌هایی به غایت نامریی

محسن اردشیری

این روزها نوای طبل طبعی در سپهرسرزمین ما به صدا درآمده است که آوایش به گوش هر آشنای عالم سیاست در این وادی رازآلود، ناآشنا نیست. طبعی متضمن یک تناقض اخلاقی که از سایه‌هایی به غایت نامریی برمی‌خیزد.
سخن از طبع «فرصت‌طلبی» است.
تیره‌تر از چهره ی روزگار حکیم عطار نیشابوری؛ رنگ نیکو و طعم ناخوش!
«قصه روزگار ما» اما، از «روز» و «ساعت» گذشته است و «ثانیه» هم در رقابت با این طبع، دچار تاخیر فاز است!
و اما «قصه روزگار ما»:
از فصل تغییر آهنگ دولت، افراد محاط در حریم حرم اجرایی سابق، با شیوه‌های مزین به همسازی، به سرعت از شعاع حریم قبل کاسته و عزم حریم نو کرده اند. موضع این جماعت را سنجه‌ای متفاوت از معیارهای «خرد محور» تعیین می‌کند.
به عبارت بهتر؛ آنها نیک می‌دانند که «داشته» ملاک نیست، «نمایش» است که «فرصت» را می‌سازد. در این رویکرد فرصت‌طلبانه بی‌آنکه بدانند، جسد بی‌روح انسانی‌شان با هر نسیمی بر فرش ساییده می‌شود و می‌پندارند که این فرش؛ همان عرش است!
نیروی محرک چنین جماعتی فرصت‌هایی ست که به واسطه آن، شیرینی قند قدرت را در کام‌شان مادام کند! ایشان همان آفاتی هستند که هر جریان سیاسی را با منش خویش مختل و در نهایت منحل می‌کنند.
آنها مجبورند هر لحظه در دنیای پیرامون خویش متولد شوند و نه بر طریق اندیشه که بر مسیر «شهوت شهرت» روزگار بگذرانند.
در هر مقطعی که شعاری فرا می‌رسد، شعور خویش افسار کرده و به اراده‌ای همجنس شعار نو می‌سپارند.اگر تمایل آنها را انعکاسی مطبوع نباشد، آنقدر ارادت و سرسپردگی خود را برجسته می‌کنند تا دیده شوند.
این قصه در فضای غبارآلود هر دولت نورس بارها و بارها تکرار می‌شود و در هنگامه کهنسالی زودرس دولتی که در نوباوه‌گیش بر راهبرد آن متعهد بودند و متصمم، شلاقی از شهوت بر گرده‌شان فرود می‌آید که:
...«زمان را پدری دیگر در راه است. فرزندی خود از این پدر فرتوت برگیر و به پدر نو بسپار» و اینچنین است که آدمی حتی پدر معرفتي خویش را هم با تلنگری از عافیت‌طلبی، تعویض می‌کند.
در سهولت محض، به راه و راهبرد نو متعهد می‌شوند و سرسپرده. مهم نیست که تا چه میزان به یک قاعده باورمند باشند. اولویت را ردایی تعیین می‌کند که شهرت و حرمت به ارمغان آورد.
در این دشت متلون؛ برای هر فرصت‌طلبی در تنگنای تنهایی خلوتش، مرواریدی هم هست.
آن مروارید را در هر آیینی، «وجدان» می‌خوانند.
«وجدان» یگانه گوهری ست که رنگ نمی پذیرد و با نازل‌ترین احساس هم منبعث می‌شود. احوالي كه به شميم حضرت مولانا بر هر آگاهي نهيب مي زند كه:
انديشه‌ات جايي رود و آنگه تو را آن جا كشد
ز انديشه بگذر چون قضا، پيشانه شو پيشانه شو
... و چه خوش نغمه‌ای بر فراز همه زمان‌ها به پرواز درآورد؛
فرزانه‌ای که در تهاجم بی‌مروتی نینوا بانگ برآورد: اگر دین ندارید، لااقل آزاده باشید.
این روزها نوای طبل طبعی در سپهرسرزمین ما به صدا درآمده است که آوایش به گوش هر آشنای عالم سیاست در این وادی رازآلود، ناآشنا نیست. طبعی متضمن یک تناقض اخلاقی که از سایه‌هایی به غایت نامریی برمی‌خیزد.
سخن از طبع «فرصت‌طلبی» است.
تیره‌تر از چهره ی روزگار حکیم عطار نیشابوری؛ رنگ نیکو و طعم ناخوش!
«قصه روزگار ما» اما، از «روز» و «ساعت» گذشته است و «ثانیه» هم در رقابت با این طبع، دچار تاخیر فاز است!
و اما «قصه روزگار ما»:
از فصل تغییر آهنگ دولت، افراد محاط در حریم حرم اجرایی سابق، با شیوه‌های مزین به همسازی، به سرعت از شعاع حریم قبل کاسته و عزم حریم نو کرده اند. موضع این جماعت را سنجه‌ای متفاوت از معیارهای «خرد محور» تعیین می‌کند.
به عبارت بهتر؛ آنها نیک می‌دانند که «داشته» ملاک نیست، «نمایش» است که «فرصت» را می‌سازد. در این رویکرد فرصت‌طلبانه بی‌آنکه بدانند، جسد بی‌روح انسانی‌شان با هر نسیمی بر فرش ساییده می‌شود و می‌پندارند که این فرش؛ همان عرش است!
نیروی محرک چنین جماعتی فرصت‌هایی ست که به واسطه آن، شیرینی قند قدرت را در کام‌شان مادام کند! ایشان همان آفاتی هستند که هر جریان سیاسی را با منش خویش مختل و در نهایت منحل می‌کنند.
آنها مجبورند هر لحظه در دنیای پیرامون خویش متولد شوند و نه بر طریق اندیشه که بر مسیر «شهوت شهرت» روزگار بگذرانند.
در هر مقطعی که شعاری فرا می‌رسد، شعور خویش افسار کرده و به اراده‌ای همجنس شعار نو می‌سپارند.اگر تمایل آنها را انعکاسی مطبوع نباشد، آنقدر ارادت و سرسپردگی خود را برجسته می‌کنند تا دیده شوند.
این قصه در فضای غبارآلود هر دولت نورس بارها و بارها تکرار می‌شود و در هنگامه کهنسالی زودرس دولتی که در نوباوه‌گیش بر راهبرد آن متعهد بودند و متصمم، شلاقی از شهوت بر گرده‌شان فرود می‌آید که:
...«زمان را پدری دیگر در راه است. فرزندی خود از این پدر فرتوت برگیر و به پدر نو بسپار» و اینچنین است که آدمی حتی پدر معرفتي خویش را هم با تلنگری از عافیت‌طلبی، تعویض می‌کند.
در سهولت محض، به راه و راهبرد نو متعهد می‌شوند و سرسپرده. مهم نیست که تا چه میزان به یک قاعده باورمند باشند. اولویت را ردایی تعیین می‌کند که شهرت و حرمت به ارمغان آورد.
در این دشت متلون؛ برای هر فرصت‌طلبی در تنگنای تنهایی خلوتش، مرواریدی هم هست.
آن مروارید را در هر آیینی، «وجدان» می‌خوانند.
«وجدان» یگانه گوهری ست که رنگ نمی پذیرد و با نازل‌ترین احساس هم منبعث می‌شود. احوالي كه به شميم حضرت مولانا بر هر آگاهي نهيب مي زند كه:
انديشه‌ات جايي رود و آنگه تو را آن جا كشد
ز انديشه بگذر چون قضا، پيشانه شو پيشانه شو
... و چه خوش نغمه‌ای بر فراز همه زمان‌ها به پرواز درآورد؛
فرزانه‌ای که در تهاجم بی‌مروتی نینوا بانگ برآورد: اگر دین ندارید، لااقل آزاده باشید.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.