|

سکانس های سیاه سینما سعدی

شقایق نوروزی

کیومرث پور احمد با آن همه قصه اش کسی نیست که بشود به این سادگی‌ها از یادش برد. شب یلدا، قصه‌های مجید، آخ قصه‌های مجید، نوستالژیای کوچه پس کوچه های قدیم. پور احمد در جشنواره ‌فجر امسال فیلم پنجاه قدم آخر را ساخته بود. به دیدن هیچ‌کدام از فیلم های جشنواره نرفته بودم. آخر چه فیلمی واقعاً؟ همان یکی دو زار فیلمی هم که از زیر تیغ جان به در برده بود. یکی در میان به شیراز می آید. من انتظار داشتم فیلم عصبانی نیستم از رضا درمیشیان یا ماهی و گربه را از شهرام مکری ببینم اما گویا قوانین ممیزی در شهرستان و در تهران از یک منبع فکری و اصولی تغذیه نمی کنند. شهرستانیها گویا بیشتر باید مقیّد به اخلاق باشند، تهرانی ها اگر هم کمی بی اخلاقی کنند خیالی نیست! می گفتم خدمت تان که از آن لشکر تار و مار شده فقط برخی توانایی طی کردن ماراتون آمدن تا شیراز را داشتند. این وسط پدر آمرزیده ای آمد و گفت چه نشستی که امروز فیلم پور احمد در سینما سعدی اکران می شود...
یادم به سلمان افتاد، سلمان فرخنده. از سال های دور نوجوانی در گروه های تئاتر، در اجرا ها، در برنامه ها همدیگر را می دیدیم، آخرین بار جشنواره ی تئاتر همین امسال در تئاتر شهر دیدمش، بچه ها گفتند که پنجاه قدم آخر را بازی کرده، خودش حال و احوال کرد. در سینما مردی مجری‌گری را به عهده گرفته بود که بیشتر شبیه مجلس گرمکن عروسیها یا نمی‌دانم حداکثر جنگهای محله‌ای شهرداری بود. اصلا ندیده بودم تا به حال اکران فیلم مجری داشته باشد. این بازی ها چیست آقا هر چیزی پرنسیپ خاص خودش را دارد. از همان اول معلوم بود اوضاع قمر در عقرب می شود. از همان میکروفون مسخره که می خواست در حضور آقای پور احمد و سلمان فرخنده اوضاع را کمی غریب تر و مبتذل تر از آنچه هست نشان بدهد.
سلمان فرخنده تو عالی بودی و می درخشیدی، بیشترین بهانه ام برای تعقیب فیلم پیگیری اوّلین بازی تو بود. تبریک می‌گویم که بالاخره بعد از سالها تلاش در این شهر و آن شهر بعد از سالها تئاتر خیابانی در کوچه پس کوچه های شیراز، بعد از سالها طرد، سالها اجرای آیین غریبگی، بالا خره هنرمند شیراز صدایت کردند. دیدم صورتت را وقتی از مجری پرسیدی که عجیب است چرا حالا؟ چرا امروز هنرمند شیراز خطابم می‌کنید؟ راست می‌گفتی، تابلو بود که تمام فریاد های آن مجری تنها از سر ریاست. انگار همزمان شرم سالها سر دواندن همین هنرمند را در گلو پنهان کرده‌بود. سلمان ,آری برادر این چنین بود که این روزها که دیگر شیراز نیستی، این روزها که در قاب‌های پور احمد در خشیدی تو را هنرمند این شهر می خوانند. حضورت واقعی تر از این بود که بپذیرند و رفتنت سهمگین تر از آن که فراموش کنند.
قرار بود مخاطبان بعد از فیلم جلسه پرسش و پاسخی با سلمان فرخنده و آقای پوراحمد داشته باشند. اما متاسّفانه فیلم که تمام شد تازه فریاد آقای پور احمد اکران شد. انگار فیلم برای او تمام نشده بود. می گفت شما چیزی از این تصاویر ندیدید. سینما سعدی حتی 40 درصد تصویر را هم به مخاطب نمی‌رساند. تازه فهمیدیم نیمی از تصویرها که سیاه می‌دیدمشان جزئیات تصویر برداری ایشان بوده و از بین رفته.
می‌گفت همین فیلم دیروز در اصفهان زادگاهش پخش شده و اینگونه نبوده. خطاب به حوزه هنری و ارشاد می‌گفت فقط پول مردم را نگیرید و خون شان را در شیشه نکنید. خلاصه آنکه نفس پیرمرد در نمی‌آمد از اکران نیمه جان فیلمش.
مسوولان فرهنگی ما در کل خوب قول می دهند. همان جا هم سریع آمدند و گفتند مقامات بالا گفته‌اند رسماً رسیدگی می کنیم و... . چه مسخره این همه سال مردم شیراز که به این سینما می‌آیند هیچ اهمّیّتی نداشتند. مگر کسی از پایتخت فرهنگی همسایه بیاید سرمان تشر بزند. همان روز هم که قول سریع السّیر مقامات از بالا را دیدم می دانستم پیرمرد که رفت هیچ آپاراتی را جایگزین نخواهند کرد و مردم شیراز باز هم نیمی از صحنه‌ها‌ی سینمایشان را سیاه خواهند دید.
کیومرث پور احمد با آن همه قصه اش کسی نیست که بشود به این سادگی‌ها از یادش برد. شب یلدا، قصه‌های مجید، آخ قصه‌های مجید، نوستالژیای کوچه پس کوچه های قدیم. پور احمد در جشنواره ‌فجر امسال فیلم پنجاه قدم آخر را ساخته بود. به دیدن هیچ‌کدام از فیلم های جشنواره نرفته بودم. آخر چه فیلمی واقعاً؟ همان یکی دو زار فیلمی هم که از زیر تیغ جان به در برده بود. یکی در میان به شیراز می آید. من انتظار داشتم فیلم عصبانی نیستم از رضا درمیشیان یا ماهی و گربه را از شهرام مکری ببینم اما گویا قوانین ممیزی در شهرستان و در تهران از یک منبع فکری و اصولی تغذیه نمی کنند. شهرستانیها گویا بیشتر باید مقیّد به اخلاق باشند، تهرانی ها اگر هم کمی بی اخلاقی کنند خیالی نیست! می گفتم خدمت تان که از آن لشکر تار و مار شده فقط برخی توانایی طی کردن ماراتون آمدن تا شیراز را داشتند. این وسط پدر آمرزیده ای آمد و گفت چه نشستی که امروز فیلم پور احمد در سینما سعدی اکران می شود...
یادم به سلمان افتاد، سلمان فرخنده. از سال های دور نوجوانی در گروه های تئاتر، در اجرا ها، در برنامه ها همدیگر را می دیدیم، آخرین بار جشنواره ی تئاتر همین امسال در تئاتر شهر دیدمش، بچه ها گفتند که پنجاه قدم آخر را بازی کرده، خودش حال و احوال کرد. در سینما مردی مجری‌گری را به عهده گرفته بود که بیشتر شبیه مجلس گرمکن عروسیها یا نمی‌دانم حداکثر جنگهای محله‌ای شهرداری بود. اصلا ندیده بودم تا به حال اکران فیلم مجری داشته باشد. این بازی ها چیست آقا هر چیزی پرنسیپ خاص خودش را دارد. از همان اول معلوم بود اوضاع قمر در عقرب می شود. از همان میکروفون مسخره که می خواست در حضور آقای پور احمد و سلمان فرخنده اوضاع را کمی غریب تر و مبتذل تر از آنچه هست نشان بدهد.
سلمان فرخنده تو عالی بودی و می درخشیدی، بیشترین بهانه ام برای تعقیب فیلم پیگیری اوّلین بازی تو بود. تبریک می‌گویم که بالاخره بعد از سالها تلاش در این شهر و آن شهر بعد از سالها تئاتر خیابانی در کوچه پس کوچه های شیراز، بعد از سالها طرد، سالها اجرای آیین غریبگی، بالا خره هنرمند شیراز صدایت کردند. دیدم صورتت را وقتی از مجری پرسیدی که عجیب است چرا حالا؟ چرا امروز هنرمند شیراز خطابم می‌کنید؟ راست می‌گفتی، تابلو بود که تمام فریاد های آن مجری تنها از سر ریاست. انگار همزمان شرم سالها سر دواندن همین هنرمند را در گلو پنهان کرده‌بود. سلمان ,آری برادر این چنین بود که این روزها که دیگر شیراز نیستی، این روزها که در قاب‌های پور احمد در خشیدی تو را هنرمند این شهر می خوانند. حضورت واقعی تر از این بود که بپذیرند و رفتنت سهمگین تر از آن که فراموش کنند.
قرار بود مخاطبان بعد از فیلم جلسه پرسش و پاسخی با سلمان فرخنده و آقای پوراحمد داشته باشند. اما متاسّفانه فیلم که تمام شد تازه فریاد آقای پور احمد اکران شد. انگار فیلم برای او تمام نشده بود. می گفت شما چیزی از این تصاویر ندیدید. سینما سعدی حتی 40 درصد تصویر را هم به مخاطب نمی‌رساند. تازه فهمیدیم نیمی از تصویرها که سیاه می‌دیدمشان جزئیات تصویر برداری ایشان بوده و از بین رفته.
می‌گفت همین فیلم دیروز در اصفهان زادگاهش پخش شده و اینگونه نبوده. خطاب به حوزه هنری و ارشاد می‌گفت فقط پول مردم را نگیرید و خون شان را در شیشه نکنید. خلاصه آنکه نفس پیرمرد در نمی‌آمد از اکران نیمه جان فیلمش.
مسوولان فرهنگی ما در کل خوب قول می دهند. همان جا هم سریع آمدند و گفتند مقامات بالا گفته‌اند رسماً رسیدگی می کنیم و... . چه مسخره این همه سال مردم شیراز که به این سینما می‌آیند هیچ اهمّیّتی نداشتند. مگر کسی از پایتخت فرهنگی همسایه بیاید سرمان تشر بزند. همان روز هم که قول سریع السّیر مقامات از بالا را دیدم می دانستم پیرمرد که رفت هیچ آپاراتی را جایگزین نخواهند کرد و مردم شیراز باز هم نیمی از صحنه‌ها‌ی سینمایشان را سیاه خواهند دید.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.