|

به مناسبت چهارم دسامبر روز «حفاظت از حیات وحش»

خراسان رضوی، زیستگاه بزرگ حیات وحش ایران

نوید نوبخت

از مجموع 5 ردۀ مهره‌داران در استان خراسان رضوی، 80 گونۀ پستاندار، 282 گونۀ پرنده، 68 گونۀ خزنده، 2 گونۀ دوزیست و بالغ بر 24 گونه از ماهیان، شناسایی و ثبت شده‌اند. آمار فوق، بیانگرِ آن است که این استان، یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های حیاتِ وحشِ ایران و حتّی منطقه و جهان محسوب می‌شود. خراسان رضوی، جزو معدود استان‌هایی است که دارای همۀ گونه‌های خانوادۀ گربه‌سانان، شاملِ یوزپلنگ، پلنگ، سیاه‌گوش کاراکال، گربۀ جنگلی، گربۀ پالاس، گربۀ شنی و گربۀ وحشی می‌باشد. این استان، بیشترین جمعیّتِ آهو در «شرق» کشور را در خود، جای داده‌ است و بهترین زیستگاهِ قوچ و میشِ اوریال، به عنوان بزرگ‌ترین گوسفندِ وحشی در ایران می‌باشد. خراسان رضوی به لحاظِ موقعیّت جغرافیایی، از تنوّعِ پرندگان، برخوردار است و گونه‌هایی مانندِ چرخ‌ریسَک تورانی، سنگ چشمِ دمگاه حنایی، گنجشک تاغی و کبوتر خاوری، تنها و تنها در این استان، قابلِ مشاهده‌اند. از ردۀ خزندگان، گونه‌هایی مانند لاسرتای مشبک، اسکینگِ پهلو خالدار، آگامای خراسانی و لاسرتای آرالو ـ خزری، سوسمارانی هستند که در کلّ کشور، فقط در محدودۀ خراسانِ رضوی، مشاهده می‌شوند. پارک ملّی تندوره در شهرستانِ درگز، پناهگاه حیات وحش حیدری در شهرستان نیشابور، و پناهگاه حیات وحشِ شیراحمد در شهرستانِ سبزوار، از جمله مناطقی هستند که حتّی در خارج از مرزهای ایران نیز شناخته‌ شده‌اند و همواره موردِ توجّهِ زیست‌شناسان قرار می‌گیرند. در این میان، پارکِ ملّیِ تندوره، با توجّه به موقعیّتِ جغرافیاییِ خاصّ خود، و زحماتی که سازمان حفاظتِ محیطِ زیست، خصوصاً محیط بانانِ آن در طول‌سال‌ها متحمّل گردیده‌اند، اکنون به یکی از زیباترین پارک‌های حیاتِ وحشِ کشور، تبدیل گردیده‌ است و با توجّه به غنای تنوّعِ جانوری و جمعیّتِ بالای طعمه‌هایی چون قوچ، میش، کل، بز و ...، می‌توان بزرگ‌ترین گونۀ گربه‌سانانِ ایران یعنی پلنگ را در آن، به‌راحتی مشاهده کرد. اصلِ پنجاهمِ قانونِ اساسی، حفظِ محیطِ زیست را وظیفۀ عموم دانسته‌است و انتظار می‌رود که مردمِ فهیم ایران، به‌ویژه ساکنانِ خطّۀ باستانیِ خراسان، پاسدارِ این میراثِ زیستیِ گرانبها باشند.
از مجموع 5 ردۀ مهره‌داران در استان خراسان رضوی، 80 گونۀ پستاندار، 282 گونۀ پرنده، 68 گونۀ خزنده، 2 گونۀ دوزیست و بالغ بر 24 گونه از ماهیان، شناسایی و ثبت شده‌اند. آمار فوق، بیانگرِ آن است که این استان، یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های حیاتِ وحشِ ایران و حتّی منطقه و جهان محسوب می‌شود. خراسان رضوی، جزو معدود استان‌هایی است که دارای همۀ گونه‌های خانوادۀ گربه‌سانان، شاملِ یوزپلنگ، پلنگ، سیاه‌گوش کاراکال، گربۀ جنگلی، گربۀ پالاس، گربۀ شنی و گربۀ وحشی می‌باشد. این استان، بیشترین جمعیّتِ آهو در «شرق» کشور را در خود، جای داده‌ است و بهترین زیستگاهِ قوچ و میشِ اوریال، به عنوان بزرگ‌ترین گوسفندِ وحشی در ایران می‌باشد. خراسان رضوی به لحاظِ موقعیّت جغرافیایی، از تنوّعِ پرندگان، برخوردار است و گونه‌هایی مانندِ چرخ‌ریسَک تورانی، سنگ چشمِ دمگاه حنایی، گنجشک تاغی و کبوتر خاوری، تنها و تنها در این استان، قابلِ مشاهده‌اند. از ردۀ خزندگان، گونه‌هایی مانند لاسرتای مشبک، اسکینگِ پهلو خالدار، آگامای خراسانی و لاسرتای آرالو ـ خزری، سوسمارانی هستند که در کلّ کشور، فقط در محدودۀ خراسانِ رضوی، مشاهده می‌شوند. پارک ملّی تندوره در شهرستانِ درگز، پناهگاه حیات وحش حیدری در شهرستان نیشابور، و پناهگاه حیات وحشِ شیراحمد در شهرستانِ سبزوار، از جمله مناطقی هستند که حتّی در خارج از مرزهای ایران نیز شناخته‌ شده‌اند و همواره موردِ توجّهِ زیست‌شناسان قرار می‌گیرند. در این میان، پارکِ ملّیِ تندوره، با توجّه به موقعیّتِ جغرافیاییِ خاصّ خود، و زحماتی که سازمان حفاظتِ محیطِ زیست، خصوصاً محیط بانانِ آن در طول‌سال‌ها متحمّل گردیده‌اند، اکنون به یکی از زیباترین پارک‌های حیاتِ وحشِ کشور، تبدیل گردیده‌ است و با توجّه به غنای تنوّعِ جانوری و جمعیّتِ بالای طعمه‌هایی چون قوچ، میش، کل، بز و ...، می‌توان بزرگ‌ترین گونۀ گربه‌سانانِ ایران یعنی پلنگ را در آن، به‌راحتی مشاهده کرد. اصلِ پنجاهمِ قانونِ اساسی، حفظِ محیطِ زیست را وظیفۀ عموم دانسته‌است و انتظار می‌رود که مردمِ فهیم ایران، به‌ویژه ساکنانِ خطّۀ باستانیِ خراسان، پاسدارِ این میراثِ زیستیِ گرانبها باشند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.