|

80 سالگی شریعتی

محمد صادقی

زنده‌یاد مجید شریف (1377-1329) در گفت‌وگویی (شریعتی، آغاز یا عبور؟ ) می‌گوید: «ما بعد از شریعتی تاکنون مقداری درجا زده‌ایم. البته بحران بوده است. من این را به حساب این دوران می‌گذارم. کسانی که در قلمرو نوگرایی گام زده‌اند، کوتاهی کرده‌اند. کوتاهی به این معنا که دل و جرات لازم برای برخورد با آن مسایل را نداشته‌اند. به نظر من اشکال اساسی همان است که در مسایل مبنایی و اساسی چون و چرا نکرده‌ایم... ما یک مجموعه را به‌عنوان بدیهی و معتبر قبول می‌کنیم و بعد بر اساس آن فقط تفسیر می‌کنیم. تمام اینها باید یک دوره زیر سوال بروند. تیپ اجتماعی و تاریخی ما باید زیر سوال برود...» به مناسبت 80 سالگی علی شریعتی، گفت‌وگوهایی را با مصطفی ملکیان و احسان شریعتی انجام داده‌ام که در ادامه می‌خوانید. در گفت‌وگو با مصطفی ملکیان (آموزگار عقلانیت و نوگرایی) پرسش‌هایی را درباره کویریات، نگاه شریعتی به تاریخ و... در میان گذاشته‌ام که وی در ابتدا با نادرست‌شمردن تقسیم‌بندی‌ای که شریعتی از آثار خود ارایه کرده (اجتماعیات، اسلامیات و کویریات) به نقد آثار او پرداخته و با نشان‌دادن نقص‌ها و خطاهایی که در آثارش وجود دارد، شریعتی کویریات، که شریعتی عاشقانه دارد را، از شریعتی‌ای که بیشتر شناخته‌ شده و می‌شناسیم، تفکیک کرده و با صراحت نقدهای خود را درباره کار روشنفکری او مطرح می‌کند. در گفت‌وگو با احسان شریعتی (دانش‌آموخته فلسفه-دانشگاه سوربن) به بررسی کار فکری شریعتی در خط مبارزه پرداخته‌ و ابتدا درنگی بر دو اثر مهندس مهدی بازرگان (بعثت و ایدئولوژی و راه طی‌شده) داشته‌ایم تا با مشخص‌شدن تفاوت‌های نگاه بازرگان و شریعتی به مسایل (بازرگان قبل از شریعتی به مفهوم ایدئولوژی اشاره داشته است) از دو منظر، به طور دقیق به کار فکری شریعتی بپردازیم. احسان شریعتی، در این گفت‌وگو آرای خود را درباره خوانش انتقادی شریعتی از سنت، رویکرد عدالت‌خواهانه او، تفسیرهای خشنی که از آثار او ارایه می‌شود و... مطرح می‌کند.
زنده‌یاد مجید شریف (1377-1329) در گفت‌وگویی (شریعتی، آغاز یا عبور؟ ) می‌گوید: «ما بعد از شریعتی تاکنون مقداری درجا زده‌ایم. البته بحران بوده است. من این را به حساب این دوران می‌گذارم. کسانی که در قلمرو نوگرایی گام زده‌اند، کوتاهی کرده‌اند. کوتاهی به این معنا که دل و جرات لازم برای برخورد با آن مسایل را نداشته‌اند. به نظر من اشکال اساسی همان است که در مسایل مبنایی و اساسی چون و چرا نکرده‌ایم... ما یک مجموعه را به‌عنوان بدیهی و معتبر قبول می‌کنیم و بعد بر اساس آن فقط تفسیر می‌کنیم. تمام اینها باید یک دوره زیر سوال بروند. تیپ اجتماعی و تاریخی ما باید زیر سوال برود...» به مناسبت 80 سالگی علی شریعتی، گفت‌وگوهایی را با مصطفی ملکیان و احسان شریعتی انجام داده‌ام که در ادامه می‌خوانید. در گفت‌وگو با مصطفی ملکیان (آموزگار عقلانیت و نوگرایی) پرسش‌هایی را درباره کویریات، نگاه شریعتی به تاریخ و... در میان گذاشته‌ام که وی در ابتدا با نادرست‌شمردن تقسیم‌بندی‌ای که شریعتی از آثار خود ارایه کرده (اجتماعیات، اسلامیات و کویریات) به نقد آثار او پرداخته و با نشان‌دادن نقص‌ها و خطاهایی که در آثارش وجود دارد، شریعتی کویریات، که شریعتی عاشقانه دارد را، از شریعتی‌ای که بیشتر شناخته‌ شده و می‌شناسیم، تفکیک کرده و با صراحت نقدهای خود را درباره کار روشنفکری او مطرح می‌کند. در گفت‌وگو با احسان شریعتی (دانش‌آموخته فلسفه-دانشگاه سوربن) به بررسی کار فکری شریعتی در خط مبارزه پرداخته‌ و ابتدا درنگی بر دو اثر مهندس مهدی بازرگان (بعثت و ایدئولوژی و راه طی‌شده) داشته‌ایم تا با مشخص‌شدن تفاوت‌های نگاه بازرگان و شریعتی به مسایل (بازرگان قبل از شریعتی به مفهوم ایدئولوژی اشاره داشته است) از دو منظر، به طور دقیق به کار فکری شریعتی بپردازیم. احسان شریعتی، در این گفت‌وگو آرای خود را درباره خوانش انتقادی شریعتی از سنت، رویکرد عدالت‌خواهانه او، تفسیرهای خشنی که از آثار او ارایه می‌شود و... مطرح می‌کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.