دفاع امیررضا واعظآشتیانی از عملکرد شورای شهردوم:
320میلیاردتومان، «فاقد سند» نیست
عکس: آیدین رهبر ،شرق
بهروز شجاعی: شاید بتوان نام «معجزه» را بر روی راهیابی تمام اعضای فهرست آبادگران به شورای شهر دوم خواند، پیروزیای که مقدمه فتوحات «سنگر به سنگر» دیگر شد. شورای شهر دوم بعد از چهارسال اکثریت مطلق اصلاحطلبان بر شورای شهر اول، مدیریتی جدید و به گفته خودشان اصولگرایانه را تجربه میکرد؛ مدیریتی که از دل آن احمدینژاد بیرون آمد و به پاستور رفت و مدیریتی که قالیبافی را به بهشت رساند که امروز سودای پاستور در سر دارد. با امیررضا واعظآشتیانی، خزانهدار شورای شهر دوم و عضو حزب موتلفه، درباره این شورا به گفتوگو نشستیم. آشتیانی که با پیشنهاد او، احمدینژاد شهردار تهران شد همچنان از عملکرد احمدینژاد در شهرداری تهران دفاع میکند و میگوید اگر قرار باشد بین احمدینژاد و قالیباف انتخاب کند، باز هم انتخاب او، احمدینژاد خواهد بود. گفتوگوی رییس پیشین فدراسیون دوچرخهسواری و مدیرعامل سابق باشگاه استقلال را با «شرق» میخوانید.
شورای شهر دوم از جهات مختلف برجستهتر از دو دوره دیگر بود، مهمترین یا اولین وجه تمایزش این بود که از دل انتخاباتی که به عقیده بسیاری آزادترین انتخابات جمهوریاسلامی ایران بود، اصولگرایان توانستند به پیروزی برسند واصلاحطلبان توفیقی در این رابطه کسب نکردند، بهنظر شما چه عاملی باعث پیروزی اصولگرایان شد؟
ما چون نمیخواهیم واکاوی موضوع را بهطور گسترده مطرح کنیم به صورت خلاصه میگویم که اصلاحطلبان در آن مقطع تاوان عملکرد خود را دادند و در عینحال این هوشمندی جریان آبادگران بود که بهخوبی عملکرد اصلاحطلبان را ارزیابی کردند و نقاط ضعفوقوت آن را تحلیل کردند و توانستند با یک برنامهریزی منسجم و در عینحال با یک هدفگذاری در این مرحله از انتخابات موفق شوند. بزرگترین ویژگی اصولگرایان صداقت در رفتار و عمل بود و در آن مقطع 15 نفر از اصولگرایان به موفقیت رسیدند.
از سوی دیگر عملکرد شورای اول هم این اتفاق را رقم زد، چرا که چهرههای کاملا سیاسی در شورا بودند، تضادهایی که این چهرههای سیاسی ایجاد کرده بودند، منجر به این شد که حتی شهردارشان هم تا پایان دوران شورا نتواند مقاومت کند و او را هم برکنار کردند. اتفاقات و مسایل متعدد دیگری هم که همواره در رسانهها و روزنامهها مطرح میشد و مردم ملاحظه میکردند، باعث شد که اصولگرایان به پیروزی برسند.
به برنامهریزی انجامشده از سوی اصولگرایان اشاره کردید، آیا این برنامهریزی از دو، سهسال پیش سازماندهی شده بود؟
بله، دقیقا برنامه دوساله بود. وقتی میگویم هدفگذاری شده بود به همین دلیل است که حداقل من و نزدیک به 80 نفر دیگر از یکسال پیش بهعنوان کاندیدا مطرح شدیم و بعد از نشستهای مختلف و برنامهریزی بزرگان اصولگرا به فهرستی 15نفره رسیدیم.
منظورتان از بزرگان اصولگرا و تصمیمگیران چه کسانی است؟
جا دارد که در اینجا از آقای ناطقنوری یاد کنم که محور این حرکت بودند، آقای عسگراولادی، باهنر، حسین فدایی، پورمحمدی و دیگر دوستان هم بودند، در واقع تشکلهای اصولگرا، واحد شده بودند. افراد صاحب تفکر در این برنامه حضور داشتند و این قضایا را جمعبندی کردند البته مدیریت اصلی این مجموعه با آقای دکتر احمدینژاد بود و سعی کردند تشکیلاتی این موضوع را هدایت کنند، در کنار ایشان آقای مهندس زریبافان و سیدمهدی نبیزاده، سفیر سابق ایران در هندوستان بودند. این دوستان همه کمک کردند و در نهایت این فهرست 15نفره تهیه شد و برای انتخابات شورای شهرفرستاده شد.
انتخابات برگزار شد و شما هم به پیروزی رسیدید، اولین کاری که باید انجام میشد انتخاب شهردار بود، حرف و حدیثها درباره اینکه چطور شد که آقای احمدینژاد بهعنوان شهردار انتخاب شد وجود دارد. از شما نقلقولی خواندم که شهرداری آقای احمدینژاد پیشنهاد شما بود و در عینحال هستند اصولگرایانی که میگویند شهرداری احمدینژاد پیشنهاد آنها بود، از سوی دیگر برخی میگفتند احمدینژادی که چهره شناختهشدهای نبود و سابقه اجرایی درخورتوجهی بهغیر از استانداری اردبیل نداشت چگونه ناگهان شهردار تهران شد؟
آقای احمدینژاد وقتی استاندار اردبیل بود دوسال بهعنوان «استاندار نمونه کشور» معرفی شد، یعنی بهعنوان فردی کارآمد و پرتلاش مطرح بود و کسی نمیتواند بگوید که احمدینژاد آدم کارنکردهای بود. این سوال میتوانست پیش بیاید که در دوره اول شهر مگر آقای ملکمدنی دارای چه سابقهای بود جز شهرداری اصفهان؟ ما نباید اینطور فکر کنیم که سابقه اجرایی در حد وزارت نداشته اما آقای احمدینژاد در آن مقطع سوابق خوبی از خودشان در اردبیل به جای گذاشته بودند. این را تنها من نمیگویم بلکه خیلیها به این قضیه اذعان دارند، ضمن اینکه من نمیخواهم سر این موضوع با کسی جدل کنم که چه کسی پیشنهادی شهرداری آقای احمدینژاد را مطرح کرد. بنده در نهایت صداقت این حرف را زدم. من هیچ تعارفی نداشتم و هیچ منفعتی هم از این موضوع نبردم و اصلا هم دوست ندارم نقش افرادی را بازی کنم که بگویم من، آشتیانی بسیار خوشفکر بودم که توانستم چنین فردی را پیشنهاد دهم. بعد از اینکه ما انتخاب شدیم در نشستی به دوستان گفتم به نظرم آقای احمدینژاد ویژگیهای خوبی دارد برای اینکه شهردار شود، دوستان استقبال کردند حالا در پسپرده هم اگر افراد دیگری معرف ایشان بودند آن مسالهای جداست. این جزو تاریخ آن روز است و اگر برخی از دوستانی که ادعا دارند به حافظه تاریخی خود مراجعه کنند و به یاد بیاورند همانهایی که میگفتند ما احمدینژاد را شهردار کردیم همانها مخالف او بودند و بعدها که دیدند رای لازم را دارد، آمدند و موافقش شدند. من نمیخواهم به این پرونده بپردازم اما اگر روزی این پرونده را با حضور دوستانی که مدعی چنین مطلبی هستند رودررو بنشینیم و بنده آدرسهای لازم را بدهم آنموقع این افراد دیگر بحثی نخواهند داشت. من فکر کردم با توجه به سوابقی که ایشان در استانداری و بخش عمرانی این استان داشته، مدیر موفقی بوده و میتوانند شهردار خوبی باشد، ضمن اینکه ما از بین 70 نفر که اسامیشان برای انتخاب شهردار داده شده بود، مرحله به مرحله بررسی کردیم و نهایتا به یک فینال چهارنفره رسید و منجر به آن شد که در آن فینال از بین آقای نوریان رییس هواشناسی، آقای سعیدیکیا، آقای دانشجعفری و آقای احمدینژاد، دوستان به آقای احمدینژاد رای دهند.
برخی مطرح میکنند آقای احمدینژاد و شورای شهر از همان ابتدای ورود به شهرداری و مدیریت شهری، نگاهی انتخاباتی به این جایگاه داشتند یعنی شورا و شهرداری را زمینهای برای رسیدن به ریاستجمهوری میدانستند. اینکه انتخاب آقای احمدینژاد به عنوان شهردار زمینهسازیای بود برای رییسجمهور کردن ایشان؛ این تلقی را قبول دارید؟
اصلا نهچنین چیزی بوده و نه آن را باور دارم اینکه سیاستگذاری و هدفگذاری شده بود که احمدینژاد اول بشود شهردار و بعد هم رییسجمهوری، تخیلات فکری برخی افراد میدانم، این تحلیلها تحلیلهای عامیانه است. با توجه به ارتباطی که بین شهردار و اعضای شورای شهر بود ما این استنباط را اصلا نداشتیم که ایشان برای این کار ورود پیدا میکند. من فکر میکنم ایشان در آستانه ثبتنام از کاندیداها با مشورتی که از برخی دوستانش گرفت کاندیدا شد و خود ایشان هم ابتدا به ساکن باور نمیکرد که انتخاب شود ولی ورود به عرصه انتخابات ریاستجمهوری برای همه آزاد است و هرکسی میتواند طبق قانون اساسی اگر آن ویژگیها را داشته باشد بیاید درخواست کند، ثبت نام کند و انتخاب شود. مقدر اینطور بود که آقای احمدینژاد رییسجمهور شود و من باور ندارم که این موضوع یک موضوع هدفمند بوده حتی چالشهایی که در دولت نهم و دهم آقای احمدینژاد با برخی اصولگرایان داشت نشان میدهد که اصلا این داستان وجود نداشته چون اگر این داستان وجود داشت مطمئنا برخوردها جور دیگری بود.
بپردازیم به عملکرد خود شورای شهر دوم، اگر بخواهید عملکردی شورایی را که خودتان در آن عضویت داشتید، بررسی کنید به صورت اجمالی کدام عملکردها و تصمیمات را شاخصترین میدانید؟
در آن مقطع که اصلاحطلبان برسر کار بودند بودجه سال82 شهرداری تهران را بسیار نازل بسته بودند و درعینحال تهران را چهارپهنه کرده و فروش تراکم را محدود و بسته کرده بودند. در ابتدای کار ما برنامهریزی کردیم، پولهای بسیاری به لحاظ ساختوسازهایی که انجام گرفته بود، دست مردم بود و شرکتهای مجاور جاده مخصوص کرج بدهی سنگینی به شهرداری داشتند، شورای شهر مصوب کرد این بدهیهای مردم قسطبندی شود و یادم میآید تا 36 قسط هم انجام شد آن یکی بدون سود بانکی و این یکی از کارهای بزرگی بود که در آن مقطع انجام گرفت تا پولهایی که دست مردم هست به حساب شهرداری واریز شود تا یکسری کارهای عمرانی در شهر انجام شود. برای اینکه به کارخانههای بزرگی مثل سایپا و ایرانخودرو که بدهی بسیار هنگفتی به شهرداری داشتند فشار اقتصادی نیاید برنامه دیگری در پیش گرفته شد. قبل از سال 82 ناوگان اتوبوسرانی شهری تهران همه فرسوده و از رده خارج بود و از لحاظ حملونقل شهری بسیار ناتوان و ضعیف بودیم، ما به واسطه طلبی که از این کارخانهها داشتیم، سعی کردیم از آنها اتوبوسهای درونشهری بگیریم و همچنین ناوگان جمعآوری زباله را نوسازی کنیم و خودروهای درونشهری و باربری کوچک و بزرگ از آنها بگیریم. اینها باعث شد که در سال 82 ما با بحران اقتصادی بهطور جدی مواجه نباشیم. در سال 82 حدود 400میلیاردتومان بودجه برای کل شهر تهران پیشبینی شده بود این در حالی است که در سال گذشته بودجه شهرداری تهران نزدیک 12هزارمیلیاردتومان بوده، میخواهم بگویم این بودجه را شورای شهر دوم با تدبیری که اتخاذ شد مدیریت کرد و پول بسیار مناسبی را هم به شهرداری تزریق کرد.
یکی از مواردی که از دوران شهرداری آقای احمدینژاد مطرح است به ماههای آخر شهرداری او باز میگردد و آن ماجرای مشهور 320میلیاردتومانی است که به اصطلاح «فاقد سند» بود. شما این قضیه را که اخیرا مجددا از سوی دکتر نجفی، عضو شورای شهر تهران مطرح شده، تایید میکنید و اساسا شورای شهر دوم چقدر بر عملکرد مالی شهرداری نظارت داشت؟
در آن مقطع من خزانهدار شورا بودم یعنی تمام اتفاقات را نظارت و رصد میکردم، در آن زمان یکی از دوستان ما به دلیل عدم آگاهیاش از مسایل مالی مطلبی را مطرح کرد که بعدها خودش به سمت این رفت که آن را اصلاح کند ولی چون مطرح کرده بود این موضوع در رسانهها جاافتاد و آن هم هزینههای فاقد سند بود. این کلمه بسیار عجیبوغریب است چرا که شما نمیتوانید هیچ پولی را پرداخت کنید بدون اینکه سندی برای آن نداشته باشید. ما اصطلاحی در شهرداری داریم به نام «فاقد» که در دولت نامش کسری بودجه است. من همان سالها در مصاحبه مفصلی که با روزنامه «شرق» داشتم با آمار و ارقام و توضیحات لازم گفتم که این موضوع فاقد سند نیست بلکه «فاقد» است. الان هم در شهرداری تهران «فاقد» وجود دارد. منتهی شهرداران باید در یک مدت تعریف شده این فاقدهایشان را به شورا بیاورند و مجوزش را بگیرند، دقیقا مانند زمانی که دولت کسری بودجه میآورد و از مجلس برای بودجه بیشتر مجوز میگیرد.
پس شما معتقدید آقای احمدینژاد در زمان شهرداریاش سوءاستفاده انتخاباتی نکرد.
من بعید میدانم که چنین چیزی باشد، اینها بازی سیاسی است، من اگر این حرفها را میزنم در دفاع از آقای احمدینژاد نیست من آنچه را که وجدانم اقتضا میکند میگویم. هیچجا حاضر نیستم وجدانم را معامله سیاسی کنم و باورهایم را به بازیهای سیاسی گره بزنم، آنچه میگویم فارغ از هرگونه جناحبندی و سیاسیبازی است.
بعد از پیروزی آقای احمدینژاد در انتخابات ریاستجمهوری چه شد که نهایتا شورای شهر به این نتیجه رسید میان علیآبادی و قالیباف، قالیباف را برای شهرداری انتخاب کند، البته در آن مقطع شما جزو موافقان آقای علیآبادی بودید.
این یک سلیقه بود، هفتنفر از دوستان ما سلیقه و باورشان این بوده که آقای علیآبادی میتواند موفقتر باشد، بحث عناد داشتن یا انتقامگرفتن نبود، ما اصلا نه با آقای قالیباف حشرونشر داشتیم و نه با ایشان کاری داشتیم و نه در ستادشان بودیم و نه دشمنشان بودیم، این یک رقابت بود. من یادم نمیرود در آن رقابت که در محفل 15نفره رایگیری کردیم و آقای قالیباف هشت به هفت رای آورد، آقای دکتر شیبانی که با رای ایشان آقای قالیباف انتخاب شد، برخی دوستان به ایشان گفتند شما که آقای قالیباف را قبول نداشتی چه شد که به ایشان رای دادی؟ ایشان موضوعی را مطرح کرد که من صلاح نمیدانم آن را اینجا مطرح کنم که آقای چمران گفتند اگر موافقید باز دوباره رایگیری کنید، من آنجا مخالفت کردم و گفتم من اصلا موافق نیستم، رای دادیم ایشان شهردار شد و تمام است و دیگر سعی کنیم درباره این موضوع بحثی نکنیم. گفتم آقای شیبانی هم با این توضیحی که دادند من صلاح نمیبینم که مجددا رایگیری کنیم. اگر ما دنبال جرزنی بودیم همان موقع پیشنهاد آقای چمران را میپذیرفتیم و بازی را بههم میزدیم ولی ما به دنبال بازی بههمزدن نبودیم. باورمان این بود چون علیآبادی سابقه عمرانی خوبی دارد، میتواند به شهرداری خدمت کند و حالا قسمت نبوده و آقای قالیباف شهردار شدند.
شما هم با آقای قالیباف کار کردید و هم با آقای احمدینژاد، کدامیک را موفقتر میدانید؟ اگر میشد به همان سال 82 برگشت و باید از بین احمدینژاد و قالیباف برای شهرداری یک نفر را انتخاب میکردید انتخاب شما کدامیک بود؟
من باز هم آقای احمدینژاد را انتخاب میکردم، بنده نه از آقای احمدینژاد تا بهحال منفعتی دیدم و نه از او منفعت و پستی خواستم، همه اینها را خود آقای احمدینژاد و دوستان دوروبر ایشان بهخوبی میدانند. در نهایت صدق میگویم که آقای احمدینژاد را بهعنوان شهردار انتخاب میکردم.من اعتقاد به این ندارم که شهری را بسازیم که پایه و اساسش بر اساس فروش تراکم باشد، یک شهری را نابود کنیم به اسم اینکه ظاهری آراسته داشته باشد، اعتقادی به اینگونه سازندگیها ندارم، سازندگیها باید اصولی و منطقی باشد. یادم میآید روزی که ما به شورای شهر آمدیم 85درصد بودجه شورای شهر تهران از فروش تراکم بود و سال 84 ما به سمت منابع پایدار رفتیم که بتوانیم درآمدزایی کنیم، تلاش همه دوستان شورای شهر تهران باعث شد که شهرداری تهران درآمدش به حدود 65درصد از فروش تراکم برسد ولی امروز بایدکارشناسان و شهرداری بهطور شفاف مشخص کنند که از بابت تراکم فروشی به چه میزان درآمدزایی میکند؟ این مطلبی که عرض میکنم فارغ از هرگونه مباحث سیاسی است. هر کسی در شهر در مقطعی زحمت میکشد، حالا یکی بیشتر، یکی کمتر و باید قدردان زحمات افراد بود ولی عرضم این است که باید تلاش کنیم فارغ از موضعگیریهای سیاسی و تشکیلاتی و حتی شخصی، برای شهر تصمیماتی گرفته شود که منجر به آبادانی شود. شهر موجود زنده است که همواره باید مورد نوسازی و بازسازی قرار گیرد تا نشاط و شادمانی برای شهروندانش به ارمغان بیاورد.
شورای شهر دوم از جهات مختلف برجستهتر از دو دوره دیگر بود، مهمترین یا اولین وجه تمایزش این بود که از دل انتخاباتی که به عقیده بسیاری آزادترین انتخابات جمهوریاسلامی ایران بود، اصولگرایان توانستند به پیروزی برسند واصلاحطلبان توفیقی در این رابطه کسب نکردند، بهنظر شما چه عاملی باعث پیروزی اصولگرایان شد؟
ما چون نمیخواهیم واکاوی موضوع را بهطور گسترده مطرح کنیم به صورت خلاصه میگویم که اصلاحطلبان در آن مقطع تاوان عملکرد خود را دادند و در عینحال این هوشمندی جریان آبادگران بود که بهخوبی عملکرد اصلاحطلبان را ارزیابی کردند و نقاط ضعفوقوت آن را تحلیل کردند و توانستند با یک برنامهریزی منسجم و در عینحال با یک هدفگذاری در این مرحله از انتخابات موفق شوند. بزرگترین ویژگی اصولگرایان صداقت در رفتار و عمل بود و در آن مقطع 15 نفر از اصولگرایان به موفقیت رسیدند.
از سوی دیگر عملکرد شورای اول هم این اتفاق را رقم زد، چرا که چهرههای کاملا سیاسی در شورا بودند، تضادهایی که این چهرههای سیاسی ایجاد کرده بودند، منجر به این شد که حتی شهردارشان هم تا پایان دوران شورا نتواند مقاومت کند و او را هم برکنار کردند. اتفاقات و مسایل متعدد دیگری هم که همواره در رسانهها و روزنامهها مطرح میشد و مردم ملاحظه میکردند، باعث شد که اصولگرایان به پیروزی برسند.
به برنامهریزی انجامشده از سوی اصولگرایان اشاره کردید، آیا این برنامهریزی از دو، سهسال پیش سازماندهی شده بود؟
بله، دقیقا برنامه دوساله بود. وقتی میگویم هدفگذاری شده بود به همین دلیل است که حداقل من و نزدیک به 80 نفر دیگر از یکسال پیش بهعنوان کاندیدا مطرح شدیم و بعد از نشستهای مختلف و برنامهریزی بزرگان اصولگرا به فهرستی 15نفره رسیدیم.
منظورتان از بزرگان اصولگرا و تصمیمگیران چه کسانی است؟
جا دارد که در اینجا از آقای ناطقنوری یاد کنم که محور این حرکت بودند، آقای عسگراولادی، باهنر، حسین فدایی، پورمحمدی و دیگر دوستان هم بودند، در واقع تشکلهای اصولگرا، واحد شده بودند. افراد صاحب تفکر در این برنامه حضور داشتند و این قضایا را جمعبندی کردند البته مدیریت اصلی این مجموعه با آقای دکتر احمدینژاد بود و سعی کردند تشکیلاتی این موضوع را هدایت کنند، در کنار ایشان آقای مهندس زریبافان و سیدمهدی نبیزاده، سفیر سابق ایران در هندوستان بودند. این دوستان همه کمک کردند و در نهایت این فهرست 15نفره تهیه شد و برای انتخابات شورای شهرفرستاده شد.
انتخابات برگزار شد و شما هم به پیروزی رسیدید، اولین کاری که باید انجام میشد انتخاب شهردار بود، حرف و حدیثها درباره اینکه چطور شد که آقای احمدینژاد بهعنوان شهردار انتخاب شد وجود دارد. از شما نقلقولی خواندم که شهرداری آقای احمدینژاد پیشنهاد شما بود و در عینحال هستند اصولگرایانی که میگویند شهرداری احمدینژاد پیشنهاد آنها بود، از سوی دیگر برخی میگفتند احمدینژادی که چهره شناختهشدهای نبود و سابقه اجرایی درخورتوجهی بهغیر از استانداری اردبیل نداشت چگونه ناگهان شهردار تهران شد؟
آقای احمدینژاد وقتی استاندار اردبیل بود دوسال بهعنوان «استاندار نمونه کشور» معرفی شد، یعنی بهعنوان فردی کارآمد و پرتلاش مطرح بود و کسی نمیتواند بگوید که احمدینژاد آدم کارنکردهای بود. این سوال میتوانست پیش بیاید که در دوره اول شهر مگر آقای ملکمدنی دارای چه سابقهای بود جز شهرداری اصفهان؟ ما نباید اینطور فکر کنیم که سابقه اجرایی در حد وزارت نداشته اما آقای احمدینژاد در آن مقطع سوابق خوبی از خودشان در اردبیل به جای گذاشته بودند. این را تنها من نمیگویم بلکه خیلیها به این قضیه اذعان دارند، ضمن اینکه من نمیخواهم سر این موضوع با کسی جدل کنم که چه کسی پیشنهادی شهرداری آقای احمدینژاد را مطرح کرد. بنده در نهایت صداقت این حرف را زدم. من هیچ تعارفی نداشتم و هیچ منفعتی هم از این موضوع نبردم و اصلا هم دوست ندارم نقش افرادی را بازی کنم که بگویم من، آشتیانی بسیار خوشفکر بودم که توانستم چنین فردی را پیشنهاد دهم. بعد از اینکه ما انتخاب شدیم در نشستی به دوستان گفتم به نظرم آقای احمدینژاد ویژگیهای خوبی دارد برای اینکه شهردار شود، دوستان استقبال کردند حالا در پسپرده هم اگر افراد دیگری معرف ایشان بودند آن مسالهای جداست. این جزو تاریخ آن روز است و اگر برخی از دوستانی که ادعا دارند به حافظه تاریخی خود مراجعه کنند و به یاد بیاورند همانهایی که میگفتند ما احمدینژاد را شهردار کردیم همانها مخالف او بودند و بعدها که دیدند رای لازم را دارد، آمدند و موافقش شدند. من نمیخواهم به این پرونده بپردازم اما اگر روزی این پرونده را با حضور دوستانی که مدعی چنین مطلبی هستند رودررو بنشینیم و بنده آدرسهای لازم را بدهم آنموقع این افراد دیگر بحثی نخواهند داشت. من فکر کردم با توجه به سوابقی که ایشان در استانداری و بخش عمرانی این استان داشته، مدیر موفقی بوده و میتوانند شهردار خوبی باشد، ضمن اینکه ما از بین 70 نفر که اسامیشان برای انتخاب شهردار داده شده بود، مرحله به مرحله بررسی کردیم و نهایتا به یک فینال چهارنفره رسید و منجر به آن شد که در آن فینال از بین آقای نوریان رییس هواشناسی، آقای سعیدیکیا، آقای دانشجعفری و آقای احمدینژاد، دوستان به آقای احمدینژاد رای دهند.
برخی مطرح میکنند آقای احمدینژاد و شورای شهر از همان ابتدای ورود به شهرداری و مدیریت شهری، نگاهی انتخاباتی به این جایگاه داشتند یعنی شورا و شهرداری را زمینهای برای رسیدن به ریاستجمهوری میدانستند. اینکه انتخاب آقای احمدینژاد به عنوان شهردار زمینهسازیای بود برای رییسجمهور کردن ایشان؛ این تلقی را قبول دارید؟
اصلا نهچنین چیزی بوده و نه آن را باور دارم اینکه سیاستگذاری و هدفگذاری شده بود که احمدینژاد اول بشود شهردار و بعد هم رییسجمهوری، تخیلات فکری برخی افراد میدانم، این تحلیلها تحلیلهای عامیانه است. با توجه به ارتباطی که بین شهردار و اعضای شورای شهر بود ما این استنباط را اصلا نداشتیم که ایشان برای این کار ورود پیدا میکند. من فکر میکنم ایشان در آستانه ثبتنام از کاندیداها با مشورتی که از برخی دوستانش گرفت کاندیدا شد و خود ایشان هم ابتدا به ساکن باور نمیکرد که انتخاب شود ولی ورود به عرصه انتخابات ریاستجمهوری برای همه آزاد است و هرکسی میتواند طبق قانون اساسی اگر آن ویژگیها را داشته باشد بیاید درخواست کند، ثبت نام کند و انتخاب شود. مقدر اینطور بود که آقای احمدینژاد رییسجمهور شود و من باور ندارم که این موضوع یک موضوع هدفمند بوده حتی چالشهایی که در دولت نهم و دهم آقای احمدینژاد با برخی اصولگرایان داشت نشان میدهد که اصلا این داستان وجود نداشته چون اگر این داستان وجود داشت مطمئنا برخوردها جور دیگری بود.
بپردازیم به عملکرد خود شورای شهر دوم، اگر بخواهید عملکردی شورایی را که خودتان در آن عضویت داشتید، بررسی کنید به صورت اجمالی کدام عملکردها و تصمیمات را شاخصترین میدانید؟
در آن مقطع که اصلاحطلبان برسر کار بودند بودجه سال82 شهرداری تهران را بسیار نازل بسته بودند و درعینحال تهران را چهارپهنه کرده و فروش تراکم را محدود و بسته کرده بودند. در ابتدای کار ما برنامهریزی کردیم، پولهای بسیاری به لحاظ ساختوسازهایی که انجام گرفته بود، دست مردم بود و شرکتهای مجاور جاده مخصوص کرج بدهی سنگینی به شهرداری داشتند، شورای شهر مصوب کرد این بدهیهای مردم قسطبندی شود و یادم میآید تا 36 قسط هم انجام شد آن یکی بدون سود بانکی و این یکی از کارهای بزرگی بود که در آن مقطع انجام گرفت تا پولهایی که دست مردم هست به حساب شهرداری واریز شود تا یکسری کارهای عمرانی در شهر انجام شود. برای اینکه به کارخانههای بزرگی مثل سایپا و ایرانخودرو که بدهی بسیار هنگفتی به شهرداری داشتند فشار اقتصادی نیاید برنامه دیگری در پیش گرفته شد. قبل از سال 82 ناوگان اتوبوسرانی شهری تهران همه فرسوده و از رده خارج بود و از لحاظ حملونقل شهری بسیار ناتوان و ضعیف بودیم، ما به واسطه طلبی که از این کارخانهها داشتیم، سعی کردیم از آنها اتوبوسهای درونشهری بگیریم و همچنین ناوگان جمعآوری زباله را نوسازی کنیم و خودروهای درونشهری و باربری کوچک و بزرگ از آنها بگیریم. اینها باعث شد که در سال 82 ما با بحران اقتصادی بهطور جدی مواجه نباشیم. در سال 82 حدود 400میلیاردتومان بودجه برای کل شهر تهران پیشبینی شده بود این در حالی است که در سال گذشته بودجه شهرداری تهران نزدیک 12هزارمیلیاردتومان بوده، میخواهم بگویم این بودجه را شورای شهر دوم با تدبیری که اتخاذ شد مدیریت کرد و پول بسیار مناسبی را هم به شهرداری تزریق کرد.
یکی از مواردی که از دوران شهرداری آقای احمدینژاد مطرح است به ماههای آخر شهرداری او باز میگردد و آن ماجرای مشهور 320میلیاردتومانی است که به اصطلاح «فاقد سند» بود. شما این قضیه را که اخیرا مجددا از سوی دکتر نجفی، عضو شورای شهر تهران مطرح شده، تایید میکنید و اساسا شورای شهر دوم چقدر بر عملکرد مالی شهرداری نظارت داشت؟
در آن مقطع من خزانهدار شورا بودم یعنی تمام اتفاقات را نظارت و رصد میکردم، در آن زمان یکی از دوستان ما به دلیل عدم آگاهیاش از مسایل مالی مطلبی را مطرح کرد که بعدها خودش به سمت این رفت که آن را اصلاح کند ولی چون مطرح کرده بود این موضوع در رسانهها جاافتاد و آن هم هزینههای فاقد سند بود. این کلمه بسیار عجیبوغریب است چرا که شما نمیتوانید هیچ پولی را پرداخت کنید بدون اینکه سندی برای آن نداشته باشید. ما اصطلاحی در شهرداری داریم به نام «فاقد» که در دولت نامش کسری بودجه است. من همان سالها در مصاحبه مفصلی که با روزنامه «شرق» داشتم با آمار و ارقام و توضیحات لازم گفتم که این موضوع فاقد سند نیست بلکه «فاقد» است. الان هم در شهرداری تهران «فاقد» وجود دارد. منتهی شهرداران باید در یک مدت تعریف شده این فاقدهایشان را به شورا بیاورند و مجوزش را بگیرند، دقیقا مانند زمانی که دولت کسری بودجه میآورد و از مجلس برای بودجه بیشتر مجوز میگیرد.
پس شما معتقدید آقای احمدینژاد در زمان شهرداریاش سوءاستفاده انتخاباتی نکرد.
من بعید میدانم که چنین چیزی باشد، اینها بازی سیاسی است، من اگر این حرفها را میزنم در دفاع از آقای احمدینژاد نیست من آنچه را که وجدانم اقتضا میکند میگویم. هیچجا حاضر نیستم وجدانم را معامله سیاسی کنم و باورهایم را به بازیهای سیاسی گره بزنم، آنچه میگویم فارغ از هرگونه جناحبندی و سیاسیبازی است.
بعد از پیروزی آقای احمدینژاد در انتخابات ریاستجمهوری چه شد که نهایتا شورای شهر به این نتیجه رسید میان علیآبادی و قالیباف، قالیباف را برای شهرداری انتخاب کند، البته در آن مقطع شما جزو موافقان آقای علیآبادی بودید.
این یک سلیقه بود، هفتنفر از دوستان ما سلیقه و باورشان این بوده که آقای علیآبادی میتواند موفقتر باشد، بحث عناد داشتن یا انتقامگرفتن نبود، ما اصلا نه با آقای قالیباف حشرونشر داشتیم و نه با ایشان کاری داشتیم و نه در ستادشان بودیم و نه دشمنشان بودیم، این یک رقابت بود. من یادم نمیرود در آن رقابت که در محفل 15نفره رایگیری کردیم و آقای قالیباف هشت به هفت رای آورد، آقای دکتر شیبانی که با رای ایشان آقای قالیباف انتخاب شد، برخی دوستان به ایشان گفتند شما که آقای قالیباف را قبول نداشتی چه شد که به ایشان رای دادی؟ ایشان موضوعی را مطرح کرد که من صلاح نمیدانم آن را اینجا مطرح کنم که آقای چمران گفتند اگر موافقید باز دوباره رایگیری کنید، من آنجا مخالفت کردم و گفتم من اصلا موافق نیستم، رای دادیم ایشان شهردار شد و تمام است و دیگر سعی کنیم درباره این موضوع بحثی نکنیم. گفتم آقای شیبانی هم با این توضیحی که دادند من صلاح نمیبینم که مجددا رایگیری کنیم. اگر ما دنبال جرزنی بودیم همان موقع پیشنهاد آقای چمران را میپذیرفتیم و بازی را بههم میزدیم ولی ما به دنبال بازی بههمزدن نبودیم. باورمان این بود چون علیآبادی سابقه عمرانی خوبی دارد، میتواند به شهرداری خدمت کند و حالا قسمت نبوده و آقای قالیباف شهردار شدند.
شما هم با آقای قالیباف کار کردید و هم با آقای احمدینژاد، کدامیک را موفقتر میدانید؟ اگر میشد به همان سال 82 برگشت و باید از بین احمدینژاد و قالیباف برای شهرداری یک نفر را انتخاب میکردید انتخاب شما کدامیک بود؟
من باز هم آقای احمدینژاد را انتخاب میکردم، بنده نه از آقای احمدینژاد تا بهحال منفعتی دیدم و نه از او منفعت و پستی خواستم، همه اینها را خود آقای احمدینژاد و دوستان دوروبر ایشان بهخوبی میدانند. در نهایت صدق میگویم که آقای احمدینژاد را بهعنوان شهردار انتخاب میکردم.من اعتقاد به این ندارم که شهری را بسازیم که پایه و اساسش بر اساس فروش تراکم باشد، یک شهری را نابود کنیم به اسم اینکه ظاهری آراسته داشته باشد، اعتقادی به اینگونه سازندگیها ندارم، سازندگیها باید اصولی و منطقی باشد. یادم میآید روزی که ما به شورای شهر آمدیم 85درصد بودجه شورای شهر تهران از فروش تراکم بود و سال 84 ما به سمت منابع پایدار رفتیم که بتوانیم درآمدزایی کنیم، تلاش همه دوستان شورای شهر تهران باعث شد که شهرداری تهران درآمدش به حدود 65درصد از فروش تراکم برسد ولی امروز بایدکارشناسان و شهرداری بهطور شفاف مشخص کنند که از بابت تراکم فروشی به چه میزان درآمدزایی میکند؟ این مطلبی که عرض میکنم فارغ از هرگونه مباحث سیاسی است. هر کسی در شهر در مقطعی زحمت میکشد، حالا یکی بیشتر، یکی کمتر و باید قدردان زحمات افراد بود ولی عرضم این است که باید تلاش کنیم فارغ از موضعگیریهای سیاسی و تشکیلاتی و حتی شخصی، برای شهر تصمیماتی گرفته شود که منجر به آبادانی شود. شهر موجود زنده است که همواره باید مورد نوسازی و بازسازی قرار گیرد تا نشاط و شادمانی برای شهروندانش به ارمغان بیاورد.
بهروز شجاعی: شاید بتوان نام «معجزه» را بر روی راهیابی تمام اعضای فهرست آبادگران به شورای شهر دوم خواند، پیروزیای که مقدمه فتوحات «سنگر به سنگر» دیگر شد. شورای شهر دوم بعد از چهارسال اکثریت مطلق اصلاحطلبان بر شورای شهر اول، مدیریتی جدید و به گفته خودشان اصولگرایانه را تجربه میکرد؛ مدیریتی که از دل آن احمدینژاد بیرون آمد و به پاستور رفت و مدیریتی که قالیبافی را به بهشت رساند که امروز سودای پاستور در سر دارد. با امیررضا واعظآشتیانی، خزانهدار شورای شهر دوم و عضو حزب موتلفه، درباره این شورا به گفتوگو نشستیم. آشتیانی که با پیشنهاد او، احمدینژاد شهردار تهران شد همچنان از عملکرد احمدینژاد در شهرداری تهران دفاع میکند و میگوید اگر قرار باشد بین احمدینژاد و قالیباف انتخاب کند، باز هم انتخاب او، احمدینژاد خواهد بود. گفتوگوی رییس پیشین فدراسیون دوچرخهسواری و مدیرعامل سابق باشگاه استقلال را با «شرق» میخوانید.
شورای شهر دوم از جهات مختلف برجستهتر از دو دوره دیگر بود، مهمترین یا اولین وجه تمایزش این بود که از دل انتخاباتی که به عقیده بسیاری آزادترین انتخابات جمهوریاسلامی ایران بود، اصولگرایان توانستند به پیروزی برسند واصلاحطلبان توفیقی در این رابطه کسب نکردند، بهنظر شما چه عاملی باعث پیروزی اصولگرایان شد؟
ما چون نمیخواهیم واکاوی موضوع را بهطور گسترده مطرح کنیم به صورت خلاصه میگویم که اصلاحطلبان در آن مقطع تاوان عملکرد خود را دادند و در عینحال این هوشمندی جریان آبادگران بود که بهخوبی عملکرد اصلاحطلبان را ارزیابی کردند و نقاط ضعفوقوت آن را تحلیل کردند و توانستند با یک برنامهریزی منسجم و در عینحال با یک هدفگذاری در این مرحله از انتخابات موفق شوند. بزرگترین ویژگی اصولگرایان صداقت در رفتار و عمل بود و در آن مقطع 15 نفر از اصولگرایان به موفقیت رسیدند.
از سوی دیگر عملکرد شورای اول هم این اتفاق را رقم زد، چرا که چهرههای کاملا سیاسی در شورا بودند، تضادهایی که این چهرههای سیاسی ایجاد کرده بودند، منجر به این شد که حتی شهردارشان هم تا پایان دوران شورا نتواند مقاومت کند و او را هم برکنار کردند. اتفاقات و مسایل متعدد دیگری هم که همواره در رسانهها و روزنامهها مطرح میشد و مردم ملاحظه میکردند، باعث شد که اصولگرایان به پیروزی برسند.
به برنامهریزی انجامشده از سوی اصولگرایان اشاره کردید، آیا این برنامهریزی از دو، سهسال پیش سازماندهی شده بود؟
بله، دقیقا برنامه دوساله بود. وقتی میگویم هدفگذاری شده بود به همین دلیل است که حداقل من و نزدیک به 80 نفر دیگر از یکسال پیش بهعنوان کاندیدا مطرح شدیم و بعد از نشستهای مختلف و برنامهریزی بزرگان اصولگرا به فهرستی 15نفره رسیدیم.
منظورتان از بزرگان اصولگرا و تصمیمگیران چه کسانی است؟
جا دارد که در اینجا از آقای ناطقنوری یاد کنم که محور این حرکت بودند، آقای عسگراولادی، باهنر، حسین فدایی، پورمحمدی و دیگر دوستان هم بودند، در واقع تشکلهای اصولگرا، واحد شده بودند. افراد صاحب تفکر در این برنامه حضور داشتند و این قضایا را جمعبندی کردند البته مدیریت اصلی این مجموعه با آقای دکتر احمدینژاد بود و سعی کردند تشکیلاتی این موضوع را هدایت کنند، در کنار ایشان آقای مهندس زریبافان و سیدمهدی نبیزاده، سفیر سابق ایران در هندوستان بودند. این دوستان همه کمک کردند و در نهایت این فهرست 15نفره تهیه شد و برای انتخابات شورای شهرفرستاده شد.
انتخابات برگزار شد و شما هم به پیروزی رسیدید، اولین کاری که باید انجام میشد انتخاب شهردار بود، حرف و حدیثها درباره اینکه چطور شد که آقای احمدینژاد بهعنوان شهردار انتخاب شد وجود دارد. از شما نقلقولی خواندم که شهرداری آقای احمدینژاد پیشنهاد شما بود و در عینحال هستند اصولگرایانی که میگویند شهرداری احمدینژاد پیشنهاد آنها بود، از سوی دیگر برخی میگفتند احمدینژادی که چهره شناختهشدهای نبود و سابقه اجرایی درخورتوجهی بهغیر از استانداری اردبیل نداشت چگونه ناگهان شهردار تهران شد؟
آقای احمدینژاد وقتی استاندار اردبیل بود دوسال بهعنوان «استاندار نمونه کشور» معرفی شد، یعنی بهعنوان فردی کارآمد و پرتلاش مطرح بود و کسی نمیتواند بگوید که احمدینژاد آدم کارنکردهای بود. این سوال میتوانست پیش بیاید که در دوره اول شهر مگر آقای ملکمدنی دارای چه سابقهای بود جز شهرداری اصفهان؟ ما نباید اینطور فکر کنیم که سابقه اجرایی در حد وزارت نداشته اما آقای احمدینژاد در آن مقطع سوابق خوبی از خودشان در اردبیل به جای گذاشته بودند. این را تنها من نمیگویم بلکه خیلیها به این قضیه اذعان دارند، ضمن اینکه من نمیخواهم سر این موضوع با کسی جدل کنم که چه کسی پیشنهادی شهرداری آقای احمدینژاد را مطرح کرد. بنده در نهایت صداقت این حرف را زدم. من هیچ تعارفی نداشتم و هیچ منفعتی هم از این موضوع نبردم و اصلا هم دوست ندارم نقش افرادی را بازی کنم که بگویم من، آشتیانی بسیار خوشفکر بودم که توانستم چنین فردی را پیشنهاد دهم. بعد از اینکه ما انتخاب شدیم در نشستی به دوستان گفتم به نظرم آقای احمدینژاد ویژگیهای خوبی دارد برای اینکه شهردار شود، دوستان استقبال کردند حالا در پسپرده هم اگر افراد دیگری معرف ایشان بودند آن مسالهای جداست. این جزو تاریخ آن روز است و اگر برخی از دوستانی که ادعا دارند به حافظه تاریخی خود مراجعه کنند و به یاد بیاورند همانهایی که میگفتند ما احمدینژاد را شهردار کردیم همانها مخالف او بودند و بعدها که دیدند رای لازم را دارد، آمدند و موافقش شدند. من نمیخواهم به این پرونده بپردازم اما اگر روزی این پرونده را با حضور دوستانی که مدعی چنین مطلبی هستند رودررو بنشینیم و بنده آدرسهای لازم را بدهم آنموقع این افراد دیگر بحثی نخواهند داشت. من فکر کردم با توجه به سوابقی که ایشان در استانداری و بخش عمرانی این استان داشته، مدیر موفقی بوده و میتوانند شهردار خوبی باشد، ضمن اینکه ما از بین 70 نفر که اسامیشان برای انتخاب شهردار داده شده بود، مرحله به مرحله بررسی کردیم و نهایتا به یک فینال چهارنفره رسید و منجر به آن شد که در آن فینال از بین آقای نوریان رییس هواشناسی، آقای سعیدیکیا، آقای دانشجعفری و آقای احمدینژاد، دوستان به آقای احمدینژاد رای دهند.
برخی مطرح میکنند آقای احمدینژاد و شورای شهر از همان ابتدای ورود به شهرداری و مدیریت شهری، نگاهی انتخاباتی به این جایگاه داشتند یعنی شورا و شهرداری را زمینهای برای رسیدن به ریاستجمهوری میدانستند. اینکه انتخاب آقای احمدینژاد به عنوان شهردار زمینهسازیای بود برای رییسجمهور کردن ایشان؛ این تلقی را قبول دارید؟
اصلا نهچنین چیزی بوده و نه آن را باور دارم اینکه سیاستگذاری و هدفگذاری شده بود که احمدینژاد اول بشود شهردار و بعد هم رییسجمهوری، تخیلات فکری برخی افراد میدانم، این تحلیلها تحلیلهای عامیانه است. با توجه به ارتباطی که بین شهردار و اعضای شورای شهر بود ما این استنباط را اصلا نداشتیم که ایشان برای این کار ورود پیدا میکند. من فکر میکنم ایشان در آستانه ثبتنام از کاندیداها با مشورتی که از برخی دوستانش گرفت کاندیدا شد و خود ایشان هم ابتدا به ساکن باور نمیکرد که انتخاب شود ولی ورود به عرصه انتخابات ریاستجمهوری برای همه آزاد است و هرکسی میتواند طبق قانون اساسی اگر آن ویژگیها را داشته باشد بیاید درخواست کند، ثبت نام کند و انتخاب شود. مقدر اینطور بود که آقای احمدینژاد رییسجمهور شود و من باور ندارم که این موضوع یک موضوع هدفمند بوده حتی چالشهایی که در دولت نهم و دهم آقای احمدینژاد با برخی اصولگرایان داشت نشان میدهد که اصلا این داستان وجود نداشته چون اگر این داستان وجود داشت مطمئنا برخوردها جور دیگری بود.
بپردازیم به عملکرد خود شورای شهر دوم، اگر بخواهید عملکردی شورایی را که خودتان در آن عضویت داشتید، بررسی کنید به صورت اجمالی کدام عملکردها و تصمیمات را شاخصترین میدانید؟
در آن مقطع که اصلاحطلبان برسر کار بودند بودجه سال82 شهرداری تهران را بسیار نازل بسته بودند و درعینحال تهران را چهارپهنه کرده و فروش تراکم را محدود و بسته کرده بودند. در ابتدای کار ما برنامهریزی کردیم، پولهای بسیاری به لحاظ ساختوسازهایی که انجام گرفته بود، دست مردم بود و شرکتهای مجاور جاده مخصوص کرج بدهی سنگینی به شهرداری داشتند، شورای شهر مصوب کرد این بدهیهای مردم قسطبندی شود و یادم میآید تا 36 قسط هم انجام شد آن یکی بدون سود بانکی و این یکی از کارهای بزرگی بود که در آن مقطع انجام گرفت تا پولهایی که دست مردم هست به حساب شهرداری واریز شود تا یکسری کارهای عمرانی در شهر انجام شود. برای اینکه به کارخانههای بزرگی مثل سایپا و ایرانخودرو که بدهی بسیار هنگفتی به شهرداری داشتند فشار اقتصادی نیاید برنامه دیگری در پیش گرفته شد. قبل از سال 82 ناوگان اتوبوسرانی شهری تهران همه فرسوده و از رده خارج بود و از لحاظ حملونقل شهری بسیار ناتوان و ضعیف بودیم، ما به واسطه طلبی که از این کارخانهها داشتیم، سعی کردیم از آنها اتوبوسهای درونشهری بگیریم و همچنین ناوگان جمعآوری زباله را نوسازی کنیم و خودروهای درونشهری و باربری کوچک و بزرگ از آنها بگیریم. اینها باعث شد که در سال 82 ما با بحران اقتصادی بهطور جدی مواجه نباشیم. در سال 82 حدود 400میلیاردتومان بودجه برای کل شهر تهران پیشبینی شده بود این در حالی است که در سال گذشته بودجه شهرداری تهران نزدیک 12هزارمیلیاردتومان بوده، میخواهم بگویم این بودجه را شورای شهر دوم با تدبیری که اتخاذ شد مدیریت کرد و پول بسیار مناسبی را هم به شهرداری تزریق کرد.
یکی از مواردی که از دوران شهرداری آقای احمدینژاد مطرح است به ماههای آخر شهرداری او باز میگردد و آن ماجرای مشهور 320میلیاردتومانی است که به اصطلاح «فاقد سند» بود. شما این قضیه را که اخیرا مجددا از سوی دکتر نجفی، عضو شورای شهر تهران مطرح شده، تایید میکنید و اساسا شورای شهر دوم چقدر بر عملکرد مالی شهرداری نظارت داشت؟
در آن مقطع من خزانهدار شورا بودم یعنی تمام اتفاقات را نظارت و رصد میکردم، در آن زمان یکی از دوستان ما به دلیل عدم آگاهیاش از مسایل مالی مطلبی را مطرح کرد که بعدها خودش به سمت این رفت که آن را اصلاح کند ولی چون مطرح کرده بود این موضوع در رسانهها جاافتاد و آن هم هزینههای فاقد سند بود. این کلمه بسیار عجیبوغریب است چرا که شما نمیتوانید هیچ پولی را پرداخت کنید بدون اینکه سندی برای آن نداشته باشید. ما اصطلاحی در شهرداری داریم به نام «فاقد» که در دولت نامش کسری بودجه است. من همان سالها در مصاحبه مفصلی که با روزنامه «شرق» داشتم با آمار و ارقام و توضیحات لازم گفتم که این موضوع فاقد سند نیست بلکه «فاقد» است. الان هم در شهرداری تهران «فاقد» وجود دارد. منتهی شهرداران باید در یک مدت تعریف شده این فاقدهایشان را به شورا بیاورند و مجوزش را بگیرند، دقیقا مانند زمانی که دولت کسری بودجه میآورد و از مجلس برای بودجه بیشتر مجوز میگیرد.
پس شما معتقدید آقای احمدینژاد در زمان شهرداریاش سوءاستفاده انتخاباتی نکرد.
من بعید میدانم که چنین چیزی باشد، اینها بازی سیاسی است، من اگر این حرفها را میزنم در دفاع از آقای احمدینژاد نیست من آنچه را که وجدانم اقتضا میکند میگویم. هیچجا حاضر نیستم وجدانم را معامله سیاسی کنم و باورهایم را به بازیهای سیاسی گره بزنم، آنچه میگویم فارغ از هرگونه جناحبندی و سیاسیبازی است.
بعد از پیروزی آقای احمدینژاد در انتخابات ریاستجمهوری چه شد که نهایتا شورای شهر به این نتیجه رسید میان علیآبادی و قالیباف، قالیباف را برای شهرداری انتخاب کند، البته در آن مقطع شما جزو موافقان آقای علیآبادی بودید.
این یک سلیقه بود، هفتنفر از دوستان ما سلیقه و باورشان این بوده که آقای علیآبادی میتواند موفقتر باشد، بحث عناد داشتن یا انتقامگرفتن نبود، ما اصلا نه با آقای قالیباف حشرونشر داشتیم و نه با ایشان کاری داشتیم و نه در ستادشان بودیم و نه دشمنشان بودیم، این یک رقابت بود. من یادم نمیرود در آن رقابت که در محفل 15نفره رایگیری کردیم و آقای قالیباف هشت به هفت رای آورد، آقای دکتر شیبانی که با رای ایشان آقای قالیباف انتخاب شد، برخی دوستان به ایشان گفتند شما که آقای قالیباف را قبول نداشتی چه شد که به ایشان رای دادی؟ ایشان موضوعی را مطرح کرد که من صلاح نمیدانم آن را اینجا مطرح کنم که آقای چمران گفتند اگر موافقید باز دوباره رایگیری کنید، من آنجا مخالفت کردم و گفتم من اصلا موافق نیستم، رای دادیم ایشان شهردار شد و تمام است و دیگر سعی کنیم درباره این موضوع بحثی نکنیم. گفتم آقای شیبانی هم با این توضیحی که دادند من صلاح نمیبینم که مجددا رایگیری کنیم. اگر ما دنبال جرزنی بودیم همان موقع پیشنهاد آقای چمران را میپذیرفتیم و بازی را بههم میزدیم ولی ما به دنبال بازی بههمزدن نبودیم. باورمان این بود چون علیآبادی سابقه عمرانی خوبی دارد، میتواند به شهرداری خدمت کند و حالا قسمت نبوده و آقای قالیباف شهردار شدند.
شما هم با آقای قالیباف کار کردید و هم با آقای احمدینژاد، کدامیک را موفقتر میدانید؟ اگر میشد به همان سال 82 برگشت و باید از بین احمدینژاد و قالیباف برای شهرداری یک نفر را انتخاب میکردید انتخاب شما کدامیک بود؟
من باز هم آقای احمدینژاد را انتخاب میکردم، بنده نه از آقای احمدینژاد تا بهحال منفعتی دیدم و نه از او منفعت و پستی خواستم، همه اینها را خود آقای احمدینژاد و دوستان دوروبر ایشان بهخوبی میدانند. در نهایت صدق میگویم که آقای احمدینژاد را بهعنوان شهردار انتخاب میکردم.من اعتقاد به این ندارم که شهری را بسازیم که پایه و اساسش بر اساس فروش تراکم باشد، یک شهری را نابود کنیم به اسم اینکه ظاهری آراسته داشته باشد، اعتقادی به اینگونه سازندگیها ندارم، سازندگیها باید اصولی و منطقی باشد. یادم میآید روزی که ما به شورای شهر آمدیم 85درصد بودجه شورای شهر تهران از فروش تراکم بود و سال 84 ما به سمت منابع پایدار رفتیم که بتوانیم درآمدزایی کنیم، تلاش همه دوستان شورای شهر تهران باعث شد که شهرداری تهران درآمدش به حدود 65درصد از فروش تراکم برسد ولی امروز بایدکارشناسان و شهرداری بهطور شفاف مشخص کنند که از بابت تراکم فروشی به چه میزان درآمدزایی میکند؟ این مطلبی که عرض میکنم فارغ از هرگونه مباحث سیاسی است. هر کسی در شهر در مقطعی زحمت میکشد، حالا یکی بیشتر، یکی کمتر و باید قدردان زحمات افراد بود ولی عرضم این است که باید تلاش کنیم فارغ از موضعگیریهای سیاسی و تشکیلاتی و حتی شخصی، برای شهر تصمیماتی گرفته شود که منجر به آبادانی شود. شهر موجود زنده است که همواره باید مورد نوسازی و بازسازی قرار گیرد تا نشاط و شادمانی برای شهروندانش به ارمغان بیاورد.
شورای شهر دوم از جهات مختلف برجستهتر از دو دوره دیگر بود، مهمترین یا اولین وجه تمایزش این بود که از دل انتخاباتی که به عقیده بسیاری آزادترین انتخابات جمهوریاسلامی ایران بود، اصولگرایان توانستند به پیروزی برسند واصلاحطلبان توفیقی در این رابطه کسب نکردند، بهنظر شما چه عاملی باعث پیروزی اصولگرایان شد؟
ما چون نمیخواهیم واکاوی موضوع را بهطور گسترده مطرح کنیم به صورت خلاصه میگویم که اصلاحطلبان در آن مقطع تاوان عملکرد خود را دادند و در عینحال این هوشمندی جریان آبادگران بود که بهخوبی عملکرد اصلاحطلبان را ارزیابی کردند و نقاط ضعفوقوت آن را تحلیل کردند و توانستند با یک برنامهریزی منسجم و در عینحال با یک هدفگذاری در این مرحله از انتخابات موفق شوند. بزرگترین ویژگی اصولگرایان صداقت در رفتار و عمل بود و در آن مقطع 15 نفر از اصولگرایان به موفقیت رسیدند.
از سوی دیگر عملکرد شورای اول هم این اتفاق را رقم زد، چرا که چهرههای کاملا سیاسی در شورا بودند، تضادهایی که این چهرههای سیاسی ایجاد کرده بودند، منجر به این شد که حتی شهردارشان هم تا پایان دوران شورا نتواند مقاومت کند و او را هم برکنار کردند. اتفاقات و مسایل متعدد دیگری هم که همواره در رسانهها و روزنامهها مطرح میشد و مردم ملاحظه میکردند، باعث شد که اصولگرایان به پیروزی برسند.
به برنامهریزی انجامشده از سوی اصولگرایان اشاره کردید، آیا این برنامهریزی از دو، سهسال پیش سازماندهی شده بود؟
بله، دقیقا برنامه دوساله بود. وقتی میگویم هدفگذاری شده بود به همین دلیل است که حداقل من و نزدیک به 80 نفر دیگر از یکسال پیش بهعنوان کاندیدا مطرح شدیم و بعد از نشستهای مختلف و برنامهریزی بزرگان اصولگرا به فهرستی 15نفره رسیدیم.
منظورتان از بزرگان اصولگرا و تصمیمگیران چه کسانی است؟
جا دارد که در اینجا از آقای ناطقنوری یاد کنم که محور این حرکت بودند، آقای عسگراولادی، باهنر، حسین فدایی، پورمحمدی و دیگر دوستان هم بودند، در واقع تشکلهای اصولگرا، واحد شده بودند. افراد صاحب تفکر در این برنامه حضور داشتند و این قضایا را جمعبندی کردند البته مدیریت اصلی این مجموعه با آقای دکتر احمدینژاد بود و سعی کردند تشکیلاتی این موضوع را هدایت کنند، در کنار ایشان آقای مهندس زریبافان و سیدمهدی نبیزاده، سفیر سابق ایران در هندوستان بودند. این دوستان همه کمک کردند و در نهایت این فهرست 15نفره تهیه شد و برای انتخابات شورای شهرفرستاده شد.
انتخابات برگزار شد و شما هم به پیروزی رسیدید، اولین کاری که باید انجام میشد انتخاب شهردار بود، حرف و حدیثها درباره اینکه چطور شد که آقای احمدینژاد بهعنوان شهردار انتخاب شد وجود دارد. از شما نقلقولی خواندم که شهرداری آقای احمدینژاد پیشنهاد شما بود و در عینحال هستند اصولگرایانی که میگویند شهرداری احمدینژاد پیشنهاد آنها بود، از سوی دیگر برخی میگفتند احمدینژادی که چهره شناختهشدهای نبود و سابقه اجرایی درخورتوجهی بهغیر از استانداری اردبیل نداشت چگونه ناگهان شهردار تهران شد؟
آقای احمدینژاد وقتی استاندار اردبیل بود دوسال بهعنوان «استاندار نمونه کشور» معرفی شد، یعنی بهعنوان فردی کارآمد و پرتلاش مطرح بود و کسی نمیتواند بگوید که احمدینژاد آدم کارنکردهای بود. این سوال میتوانست پیش بیاید که در دوره اول شهر مگر آقای ملکمدنی دارای چه سابقهای بود جز شهرداری اصفهان؟ ما نباید اینطور فکر کنیم که سابقه اجرایی در حد وزارت نداشته اما آقای احمدینژاد در آن مقطع سوابق خوبی از خودشان در اردبیل به جای گذاشته بودند. این را تنها من نمیگویم بلکه خیلیها به این قضیه اذعان دارند، ضمن اینکه من نمیخواهم سر این موضوع با کسی جدل کنم که چه کسی پیشنهادی شهرداری آقای احمدینژاد را مطرح کرد. بنده در نهایت صداقت این حرف را زدم. من هیچ تعارفی نداشتم و هیچ منفعتی هم از این موضوع نبردم و اصلا هم دوست ندارم نقش افرادی را بازی کنم که بگویم من، آشتیانی بسیار خوشفکر بودم که توانستم چنین فردی را پیشنهاد دهم. بعد از اینکه ما انتخاب شدیم در نشستی به دوستان گفتم به نظرم آقای احمدینژاد ویژگیهای خوبی دارد برای اینکه شهردار شود، دوستان استقبال کردند حالا در پسپرده هم اگر افراد دیگری معرف ایشان بودند آن مسالهای جداست. این جزو تاریخ آن روز است و اگر برخی از دوستانی که ادعا دارند به حافظه تاریخی خود مراجعه کنند و به یاد بیاورند همانهایی که میگفتند ما احمدینژاد را شهردار کردیم همانها مخالف او بودند و بعدها که دیدند رای لازم را دارد، آمدند و موافقش شدند. من نمیخواهم به این پرونده بپردازم اما اگر روزی این پرونده را با حضور دوستانی که مدعی چنین مطلبی هستند رودررو بنشینیم و بنده آدرسهای لازم را بدهم آنموقع این افراد دیگر بحثی نخواهند داشت. من فکر کردم با توجه به سوابقی که ایشان در استانداری و بخش عمرانی این استان داشته، مدیر موفقی بوده و میتوانند شهردار خوبی باشد، ضمن اینکه ما از بین 70 نفر که اسامیشان برای انتخاب شهردار داده شده بود، مرحله به مرحله بررسی کردیم و نهایتا به یک فینال چهارنفره رسید و منجر به آن شد که در آن فینال از بین آقای نوریان رییس هواشناسی، آقای سعیدیکیا، آقای دانشجعفری و آقای احمدینژاد، دوستان به آقای احمدینژاد رای دهند.
برخی مطرح میکنند آقای احمدینژاد و شورای شهر از همان ابتدای ورود به شهرداری و مدیریت شهری، نگاهی انتخاباتی به این جایگاه داشتند یعنی شورا و شهرداری را زمینهای برای رسیدن به ریاستجمهوری میدانستند. اینکه انتخاب آقای احمدینژاد به عنوان شهردار زمینهسازیای بود برای رییسجمهور کردن ایشان؛ این تلقی را قبول دارید؟
اصلا نهچنین چیزی بوده و نه آن را باور دارم اینکه سیاستگذاری و هدفگذاری شده بود که احمدینژاد اول بشود شهردار و بعد هم رییسجمهوری، تخیلات فکری برخی افراد میدانم، این تحلیلها تحلیلهای عامیانه است. با توجه به ارتباطی که بین شهردار و اعضای شورای شهر بود ما این استنباط را اصلا نداشتیم که ایشان برای این کار ورود پیدا میکند. من فکر میکنم ایشان در آستانه ثبتنام از کاندیداها با مشورتی که از برخی دوستانش گرفت کاندیدا شد و خود ایشان هم ابتدا به ساکن باور نمیکرد که انتخاب شود ولی ورود به عرصه انتخابات ریاستجمهوری برای همه آزاد است و هرکسی میتواند طبق قانون اساسی اگر آن ویژگیها را داشته باشد بیاید درخواست کند، ثبت نام کند و انتخاب شود. مقدر اینطور بود که آقای احمدینژاد رییسجمهور شود و من باور ندارم که این موضوع یک موضوع هدفمند بوده حتی چالشهایی که در دولت نهم و دهم آقای احمدینژاد با برخی اصولگرایان داشت نشان میدهد که اصلا این داستان وجود نداشته چون اگر این داستان وجود داشت مطمئنا برخوردها جور دیگری بود.
بپردازیم به عملکرد خود شورای شهر دوم، اگر بخواهید عملکردی شورایی را که خودتان در آن عضویت داشتید، بررسی کنید به صورت اجمالی کدام عملکردها و تصمیمات را شاخصترین میدانید؟
در آن مقطع که اصلاحطلبان برسر کار بودند بودجه سال82 شهرداری تهران را بسیار نازل بسته بودند و درعینحال تهران را چهارپهنه کرده و فروش تراکم را محدود و بسته کرده بودند. در ابتدای کار ما برنامهریزی کردیم، پولهای بسیاری به لحاظ ساختوسازهایی که انجام گرفته بود، دست مردم بود و شرکتهای مجاور جاده مخصوص کرج بدهی سنگینی به شهرداری داشتند، شورای شهر مصوب کرد این بدهیهای مردم قسطبندی شود و یادم میآید تا 36 قسط هم انجام شد آن یکی بدون سود بانکی و این یکی از کارهای بزرگی بود که در آن مقطع انجام گرفت تا پولهایی که دست مردم هست به حساب شهرداری واریز شود تا یکسری کارهای عمرانی در شهر انجام شود. برای اینکه به کارخانههای بزرگی مثل سایپا و ایرانخودرو که بدهی بسیار هنگفتی به شهرداری داشتند فشار اقتصادی نیاید برنامه دیگری در پیش گرفته شد. قبل از سال 82 ناوگان اتوبوسرانی شهری تهران همه فرسوده و از رده خارج بود و از لحاظ حملونقل شهری بسیار ناتوان و ضعیف بودیم، ما به واسطه طلبی که از این کارخانهها داشتیم، سعی کردیم از آنها اتوبوسهای درونشهری بگیریم و همچنین ناوگان جمعآوری زباله را نوسازی کنیم و خودروهای درونشهری و باربری کوچک و بزرگ از آنها بگیریم. اینها باعث شد که در سال 82 ما با بحران اقتصادی بهطور جدی مواجه نباشیم. در سال 82 حدود 400میلیاردتومان بودجه برای کل شهر تهران پیشبینی شده بود این در حالی است که در سال گذشته بودجه شهرداری تهران نزدیک 12هزارمیلیاردتومان بوده، میخواهم بگویم این بودجه را شورای شهر دوم با تدبیری که اتخاذ شد مدیریت کرد و پول بسیار مناسبی را هم به شهرداری تزریق کرد.
یکی از مواردی که از دوران شهرداری آقای احمدینژاد مطرح است به ماههای آخر شهرداری او باز میگردد و آن ماجرای مشهور 320میلیاردتومانی است که به اصطلاح «فاقد سند» بود. شما این قضیه را که اخیرا مجددا از سوی دکتر نجفی، عضو شورای شهر تهران مطرح شده، تایید میکنید و اساسا شورای شهر دوم چقدر بر عملکرد مالی شهرداری نظارت داشت؟
در آن مقطع من خزانهدار شورا بودم یعنی تمام اتفاقات را نظارت و رصد میکردم، در آن زمان یکی از دوستان ما به دلیل عدم آگاهیاش از مسایل مالی مطلبی را مطرح کرد که بعدها خودش به سمت این رفت که آن را اصلاح کند ولی چون مطرح کرده بود این موضوع در رسانهها جاافتاد و آن هم هزینههای فاقد سند بود. این کلمه بسیار عجیبوغریب است چرا که شما نمیتوانید هیچ پولی را پرداخت کنید بدون اینکه سندی برای آن نداشته باشید. ما اصطلاحی در شهرداری داریم به نام «فاقد» که در دولت نامش کسری بودجه است. من همان سالها در مصاحبه مفصلی که با روزنامه «شرق» داشتم با آمار و ارقام و توضیحات لازم گفتم که این موضوع فاقد سند نیست بلکه «فاقد» است. الان هم در شهرداری تهران «فاقد» وجود دارد. منتهی شهرداران باید در یک مدت تعریف شده این فاقدهایشان را به شورا بیاورند و مجوزش را بگیرند، دقیقا مانند زمانی که دولت کسری بودجه میآورد و از مجلس برای بودجه بیشتر مجوز میگیرد.
پس شما معتقدید آقای احمدینژاد در زمان شهرداریاش سوءاستفاده انتخاباتی نکرد.
من بعید میدانم که چنین چیزی باشد، اینها بازی سیاسی است، من اگر این حرفها را میزنم در دفاع از آقای احمدینژاد نیست من آنچه را که وجدانم اقتضا میکند میگویم. هیچجا حاضر نیستم وجدانم را معامله سیاسی کنم و باورهایم را به بازیهای سیاسی گره بزنم، آنچه میگویم فارغ از هرگونه جناحبندی و سیاسیبازی است.
بعد از پیروزی آقای احمدینژاد در انتخابات ریاستجمهوری چه شد که نهایتا شورای شهر به این نتیجه رسید میان علیآبادی و قالیباف، قالیباف را برای شهرداری انتخاب کند، البته در آن مقطع شما جزو موافقان آقای علیآبادی بودید.
این یک سلیقه بود، هفتنفر از دوستان ما سلیقه و باورشان این بوده که آقای علیآبادی میتواند موفقتر باشد، بحث عناد داشتن یا انتقامگرفتن نبود، ما اصلا نه با آقای قالیباف حشرونشر داشتیم و نه با ایشان کاری داشتیم و نه در ستادشان بودیم و نه دشمنشان بودیم، این یک رقابت بود. من یادم نمیرود در آن رقابت که در محفل 15نفره رایگیری کردیم و آقای قالیباف هشت به هفت رای آورد، آقای دکتر شیبانی که با رای ایشان آقای قالیباف انتخاب شد، برخی دوستان به ایشان گفتند شما که آقای قالیباف را قبول نداشتی چه شد که به ایشان رای دادی؟ ایشان موضوعی را مطرح کرد که من صلاح نمیدانم آن را اینجا مطرح کنم که آقای چمران گفتند اگر موافقید باز دوباره رایگیری کنید، من آنجا مخالفت کردم و گفتم من اصلا موافق نیستم، رای دادیم ایشان شهردار شد و تمام است و دیگر سعی کنیم درباره این موضوع بحثی نکنیم. گفتم آقای شیبانی هم با این توضیحی که دادند من صلاح نمیبینم که مجددا رایگیری کنیم. اگر ما دنبال جرزنی بودیم همان موقع پیشنهاد آقای چمران را میپذیرفتیم و بازی را بههم میزدیم ولی ما به دنبال بازی بههمزدن نبودیم. باورمان این بود چون علیآبادی سابقه عمرانی خوبی دارد، میتواند به شهرداری خدمت کند و حالا قسمت نبوده و آقای قالیباف شهردار شدند.
شما هم با آقای قالیباف کار کردید و هم با آقای احمدینژاد، کدامیک را موفقتر میدانید؟ اگر میشد به همان سال 82 برگشت و باید از بین احمدینژاد و قالیباف برای شهرداری یک نفر را انتخاب میکردید انتخاب شما کدامیک بود؟
من باز هم آقای احمدینژاد را انتخاب میکردم، بنده نه از آقای احمدینژاد تا بهحال منفعتی دیدم و نه از او منفعت و پستی خواستم، همه اینها را خود آقای احمدینژاد و دوستان دوروبر ایشان بهخوبی میدانند. در نهایت صدق میگویم که آقای احمدینژاد را بهعنوان شهردار انتخاب میکردم.من اعتقاد به این ندارم که شهری را بسازیم که پایه و اساسش بر اساس فروش تراکم باشد، یک شهری را نابود کنیم به اسم اینکه ظاهری آراسته داشته باشد، اعتقادی به اینگونه سازندگیها ندارم، سازندگیها باید اصولی و منطقی باشد. یادم میآید روزی که ما به شورای شهر آمدیم 85درصد بودجه شورای شهر تهران از فروش تراکم بود و سال 84 ما به سمت منابع پایدار رفتیم که بتوانیم درآمدزایی کنیم، تلاش همه دوستان شورای شهر تهران باعث شد که شهرداری تهران درآمدش به حدود 65درصد از فروش تراکم برسد ولی امروز بایدکارشناسان و شهرداری بهطور شفاف مشخص کنند که از بابت تراکم فروشی به چه میزان درآمدزایی میکند؟ این مطلبی که عرض میکنم فارغ از هرگونه مباحث سیاسی است. هر کسی در شهر در مقطعی زحمت میکشد، حالا یکی بیشتر، یکی کمتر و باید قدردان زحمات افراد بود ولی عرضم این است که باید تلاش کنیم فارغ از موضعگیریهای سیاسی و تشکیلاتی و حتی شخصی، برای شهر تصمیماتی گرفته شود که منجر به آبادانی شود. شهر موجود زنده است که همواره باید مورد نوسازی و بازسازی قرار گیرد تا نشاط و شادمانی برای شهروندانش به ارمغان بیاورد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.