|

قلعه‌ای علیه مهاجران

گرگوری لا سال

آنها را می‌توان از گلی شناخت که به کفش و شلوار‌های‌شان چسبیده است. در زمستان، رودخانه اوروس (هبروس) خطرناک است و بیشتر مهاجران راه زمینی‌ را انتخاب می‌کنند. ولی‌ کسانی هم مثل مصطفی تن‌ به موج‌های پرخروش می‌دهند. این مرد مراکشی که روی سکوی قطار ایستگاه الکساندروپولیس، در طرف یونانی آن، ایستاده است بازوی چپ خود را زیر کاپشن‌اش پنهان کرده است. وقتی‌ از او پرس‌وجو می‌کنیم، اول طفره رفته و سر‌انجام روی زمین طرح دستبندی را می‌کشد و سپس ضربت ارتشیان ترک و عبورش از رودخانه مرزی با شانه‌‌ای از جا در رفته را با حرکاتش تعریف می‌کند. آن شب، دو قایقی که هر یک شش نفر مهاجر را حمل می‌کردند، سرنگون شدند. جلوی چشمان مصطفی، دو افغان و یک مراکشی غرق شدند. او هم شنا بلد نبوده ولی‌ به خاطر جلیقه نجاتی که داشته خود را به دست امواج می‌سپارد تا به ساحل غربی برسد. او همه چیزش را از دست داده است: پتو، دستکش، کلاه، لباس‌ها، جانماز و پاسپورت.
در شمال، اوروس (هبروس) از بلغارستان به بعد، ترکیه و یونان را، تا دلتای رود با دریای اژه از هم جدا می‌کند. در طول این 170 کیلومتر مرزی پست‌های ارتشی ترک و یونانی رودرروی هم قرار گرفته‌اند.
طرف ترکیه، قرمزی پرچم ملی‌ و برج‌های مراقبت در آسمان دیده می‌شوند. طرف یونان، میادین مین ضد نفر در جوار مناطق ارتشی قرار دارند. از سال ۲۰۱۱، آژانس اروپایی نظارت بر مرزهای خارجی‌ (فرونتکس) ساختاری کمکی‌ برای نیروهای امنیتی یونانی برپاکرده تا مهاجران را از عبور از مرز منصرف کنند. نیروهای آن به خصوص در شمال، در شهرستان اورستیادا وارد عمل می‌شوند. ولی‌ در الکساندروپولیس، رودخانه اوروس به سمت ترکیه می‌پیچد و مرز سیاسی‌ای به طول 3/10کیلومتر از بین مزارع کشاورزی به وجود می‌آورد که با پای پیاده قابل عبور است.
روی سکوی ایستگاه قطار، در چند متری مصطفی گروهی از بنگلادشی‌ها نشسته‌اند. سه نفر که خود را افغان معرفی‌ کرده ولی‌ به زبان اردو حرف می‌‌زنند به دیدارشان می‌روند. با اینکه شب است آنها عینک آفتابی به چشم دارند و به بنگلادشی‌ها پیشنهاد قرض دادن پول و سر پناه می‌کنند. هیچکس به آنها جواب نمی‌دهد. وقتی‌ که دسته سه نفری دور می‌شوند، یکی‌ از بنگلادشی‌ها با احتیاط می‌‌گوید: «آنها عضو مافیا هستند، اگر به خانه‌شان بروید، می‌‌دزدنتان و از خانواده‌تان باج می‌خواهند. باید مواظب بود». هر شب سه افغان با عینک آفتابی به اینجا می‌آیند.
شب پیش می‌رود. ایستگاه قطار کم‌کم در تاریکی فرومی‌رود. باران شروع می‌شود. باران از جنوب می‌آید و باد دریایی آن را هل می‌دهد و باعث می‌شود به صورت مورب ببارد. چادر‌های موقتی فقیرانه به سرعت خیس می‌شوند. در سالن انتظار ایستگاه مهاجران دیگر در جوار هم نشسته‌اند. برخی‌ سرشان را زیر کلاه کاپشن و برخی‌ زیر کیسه‌های پلاستیکی پنهان می‌کنند. یک سوریه‌ای با چشمان روشن، بلند و لاغر کنار سکوی قطار قدم می‌‌زند. چهارمین باری است که برای ورود به اروپا تلاش می‌کند.
در قهوه‌خانه‌ای نزدیک آنجا ورق بازی رونق دارد. تلویزیونی روشن است. روی آن، بازیکنان فوتبال دنبال یک توپ می‌‌دوند. تانازیس برنامه را نگاه کرده و ملامتینا، نوشیدنی‌ الکلی را می‌نوشد که از انگورهای یونانی درست شده. اما فکر او جای دیگری است. خیلی‌ زود او از دیواری حرف می‌‌زند که دولت یونان در طول مرز 3/10کیلومتری می‌سازد. در ماه اکتبر، شرکت داگراس کار نصب نرده‌های دو جداره فلزی چهار متری را آغاز می‌کند. این مانع ضدمهاجرتی بین چهار تا پنج میلیون یورو هزینه دارد. اما تانازیس به کارآمدی آن شک دارد: «دیوار برای ما هزینه دارد و هیچ چیزی را تغییر نمی‌دهد. تنها یک کار تبلیغاتی است. مهاجران از جاهای دور‌تر عبور می‌کنند.»
پدر مرد جوان به گفت‌وگو گوش می‌کند. چهره او چون صورت ظریف و لاغر نقاشی‌هایی است که دیوار قهوه‌خانه‌اش را پوشانده‌اند.
او طرفدار جنبش نئونازی سحرگاه طلایی‌ است: «اول از همه مشکل مذهب است. این مهاجران مسلمان و ما ارتدکس هستیم. بعد مشکل جنایت. مهاجران در آتن که بیکاری زیاد است جمع می‌شوند. بدون کار آنها بزهکار می‌شوند. سحرگاه طلایی‌ تنها حزبی است که پیشنهاد اخراج آنها را به کشور‌های خودشان می‌دهد.»
کم‌کم قهوه‌خانه از ورق‌بازان خالی‌ می‌شود. تنها تانازیس باقی‌ می‌‌ماند. «مثل خیلی‌ از یونانی‌ها، پدر من می‌‌ترسد. دو سال است که او به یک پلیس محلی پول می‌دهد که به بهانه حفاظت از مردم، به جان مهاجران می‌افتد و آنها را لت و پار می‌کند.»
روبه‌روی قهوه‌خانه سکوی قطار است. تانازیس اعتراف می‌کند که هیچ وقت برای صحبت با کسانی‌ که آنجا سکنی گرفته‌اند نرفته است: «نباید به آنها کمک کرد وگرنه آنها با تعداد بیشتری باز می‌گردند. اما چه باید کرد؟ این انسان‌ها در یک کابوس زندگی‌ می‌کنند. آنها خسته و گرسنه از راه می‌رسند. آنها احتیاج به دوا و خوراک دارند... اما با چه پولی‌ یونان می‌تواند این چیز‌ها را تهیه کند؟»
آنها را می‌توان از گلی شناخت که به کفش و شلوار‌های‌شان چسبیده است. در زمستان، رودخانه اوروس (هبروس) خطرناک است و بیشتر مهاجران راه زمینی‌ را انتخاب می‌کنند. ولی‌ کسانی هم مثل مصطفی تن‌ به موج‌های پرخروش می‌دهند. این مرد مراکشی که روی سکوی قطار ایستگاه الکساندروپولیس، در طرف یونانی آن، ایستاده است بازوی چپ خود را زیر کاپشن‌اش پنهان کرده است. وقتی‌ از او پرس‌وجو می‌کنیم، اول طفره رفته و سر‌انجام روی زمین طرح دستبندی را می‌کشد و سپس ضربت ارتشیان ترک و عبورش از رودخانه مرزی با شانه‌‌ای از جا در رفته را با حرکاتش تعریف می‌کند. آن شب، دو قایقی که هر یک شش نفر مهاجر را حمل می‌کردند، سرنگون شدند. جلوی چشمان مصطفی، دو افغان و یک مراکشی غرق شدند. او هم شنا بلد نبوده ولی‌ به خاطر جلیقه نجاتی که داشته خود را به دست امواج می‌سپارد تا به ساحل غربی برسد. او همه چیزش را از دست داده است: پتو، دستکش، کلاه، لباس‌ها، جانماز و پاسپورت.
در شمال، اوروس (هبروس) از بلغارستان به بعد، ترکیه و یونان را، تا دلتای رود با دریای اژه از هم جدا می‌کند. در طول این 170 کیلومتر مرزی پست‌های ارتشی ترک و یونانی رودرروی هم قرار گرفته‌اند.
طرف ترکیه، قرمزی پرچم ملی‌ و برج‌های مراقبت در آسمان دیده می‌شوند. طرف یونان، میادین مین ضد نفر در جوار مناطق ارتشی قرار دارند. از سال ۲۰۱۱، آژانس اروپایی نظارت بر مرزهای خارجی‌ (فرونتکس) ساختاری کمکی‌ برای نیروهای امنیتی یونانی برپاکرده تا مهاجران را از عبور از مرز منصرف کنند. نیروهای آن به خصوص در شمال، در شهرستان اورستیادا وارد عمل می‌شوند. ولی‌ در الکساندروپولیس، رودخانه اوروس به سمت ترکیه می‌پیچد و مرز سیاسی‌ای به طول 3/10کیلومتر از بین مزارع کشاورزی به وجود می‌آورد که با پای پیاده قابل عبور است.
روی سکوی ایستگاه قطار، در چند متری مصطفی گروهی از بنگلادشی‌ها نشسته‌اند. سه نفر که خود را افغان معرفی‌ کرده ولی‌ به زبان اردو حرف می‌‌زنند به دیدارشان می‌روند. با اینکه شب است آنها عینک آفتابی به چشم دارند و به بنگلادشی‌ها پیشنهاد قرض دادن پول و سر پناه می‌کنند. هیچکس به آنها جواب نمی‌دهد. وقتی‌ که دسته سه نفری دور می‌شوند، یکی‌ از بنگلادشی‌ها با احتیاط می‌‌گوید: «آنها عضو مافیا هستند، اگر به خانه‌شان بروید، می‌‌دزدنتان و از خانواده‌تان باج می‌خواهند. باید مواظب بود». هر شب سه افغان با عینک آفتابی به اینجا می‌آیند.
شب پیش می‌رود. ایستگاه قطار کم‌کم در تاریکی فرومی‌رود. باران شروع می‌شود. باران از جنوب می‌آید و باد دریایی آن را هل می‌دهد و باعث می‌شود به صورت مورب ببارد. چادر‌های موقتی فقیرانه به سرعت خیس می‌شوند. در سالن انتظار ایستگاه مهاجران دیگر در جوار هم نشسته‌اند. برخی‌ سرشان را زیر کلاه کاپشن و برخی‌ زیر کیسه‌های پلاستیکی پنهان می‌کنند. یک سوریه‌ای با چشمان روشن، بلند و لاغر کنار سکوی قطار قدم می‌‌زند. چهارمین باری است که برای ورود به اروپا تلاش می‌کند.
در قهوه‌خانه‌ای نزدیک آنجا ورق بازی رونق دارد. تلویزیونی روشن است. روی آن، بازیکنان فوتبال دنبال یک توپ می‌‌دوند. تانازیس برنامه را نگاه کرده و ملامتینا، نوشیدنی‌ الکلی را می‌نوشد که از انگورهای یونانی درست شده. اما فکر او جای دیگری است. خیلی‌ زود او از دیواری حرف می‌‌زند که دولت یونان در طول مرز 3/10کیلومتری می‌سازد. در ماه اکتبر، شرکت داگراس کار نصب نرده‌های دو جداره فلزی چهار متری را آغاز می‌کند. این مانع ضدمهاجرتی بین چهار تا پنج میلیون یورو هزینه دارد. اما تانازیس به کارآمدی آن شک دارد: «دیوار برای ما هزینه دارد و هیچ چیزی را تغییر نمی‌دهد. تنها یک کار تبلیغاتی است. مهاجران از جاهای دور‌تر عبور می‌کنند.»
پدر مرد جوان به گفت‌وگو گوش می‌کند. چهره او چون صورت ظریف و لاغر نقاشی‌هایی است که دیوار قهوه‌خانه‌اش را پوشانده‌اند.
او طرفدار جنبش نئونازی سحرگاه طلایی‌ است: «اول از همه مشکل مذهب است. این مهاجران مسلمان و ما ارتدکس هستیم. بعد مشکل جنایت. مهاجران در آتن که بیکاری زیاد است جمع می‌شوند. بدون کار آنها بزهکار می‌شوند. سحرگاه طلایی‌ تنها حزبی است که پیشنهاد اخراج آنها را به کشور‌های خودشان می‌دهد.»
کم‌کم قهوه‌خانه از ورق‌بازان خالی‌ می‌شود. تنها تانازیس باقی‌ می‌‌ماند. «مثل خیلی‌ از یونانی‌ها، پدر من می‌‌ترسد. دو سال است که او به یک پلیس محلی پول می‌دهد که به بهانه حفاظت از مردم، به جان مهاجران می‌افتد و آنها را لت و پار می‌کند.»
روبه‌روی قهوه‌خانه سکوی قطار است. تانازیس اعتراف می‌کند که هیچ وقت برای صحبت با کسانی‌ که آنجا سکنی گرفته‌اند نرفته است: «نباید به آنها کمک کرد وگرنه آنها با تعداد بیشتری باز می‌گردند. اما چه باید کرد؟ این انسان‌ها در یک کابوس زندگی‌ می‌کنند. آنها خسته و گرسنه از راه می‌رسند. آنها احتیاج به دوا و خوراک دارند... اما با چه پولی‌ یونان می‌تواند این چیز‌ها را تهیه کند؟»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.