|

«گوشه‌نشين يونان (هيپريون)» و« استانبول (خاطرات و شهر)»

ادبيات، فلسفه و شهر

هلدرلين شاعر عصر کلاسيک آلمان تنها يک رمان با نام «هيپريون» يا «گوشه نشين يونان» نوشته است. هيپريون رماني آشکارا فلسفي است در عين حال که آن را شاعرانه‌ترين رمان آلماني ناميده‌اند. رمان با ساختار نامه به نگارش درآمده؛ 60 نامه که در موقعيت‌هاي متفاوت عوالم ذهني هيپريون را افشا مي‌کنند. در سرتاسر کتاب با سه شخصيت بيشتر سر وکار نداريم: هيپريون، بلارمين و دي‌يوتيما. گرچه همان‌طور که مترجم در يادداشت‌هاي پايان کتاب اشاره کرده بلارمين «مخاطب خاموش» نامه‌هاي هيپريون است اما دي يوتيما در دو نامه به مکاتبات هيپريون پاسخ مي‌دهد اما روايت هلدرلين در بافت شاعرانه‌اش، سير تحول ذهني هيپريون را از زمان عزيمت خود به يونان بازگو مي‌کند. بسياري از مضامين رمانتيک‌ها مثل وحدت با طبيعت و بازگشت به جهان پيشاسرمايه‌داري در اين رمان مشاهده مي‌شود. اين رمان سرشار از آرمان‌ها و ايده‌هايي است در ستايش يونان باستان، همين طور در ستايش از طبيعت و نيز آزادي و فرديت برخاسته از انقلاب فرانسه، به عبارتي هلدرلين در اين رمان مي‌کوشد تا خدايان يونان، آزادي فرانسه و طبيعت آلمان را گرد آورد. هلدرلين از دنيايي گمشده حرف مي‌زند که برخلاف تجسم دروغين يگانگي بورژوازي است و نزد او يونان همان جايي است که انسان و طبيعت به وحدت مي‌رسند. گوشه‌نشين يونان با ترجمه محمود حدادي به فارسي منتشر شده است. «استانبول» با عنوان فرعي «خاطرات و شهر» به نوعي زندگينامه خودنوشت اورحان پاموک است. نويسنده ترکيه‌اي که در سال 2006 مجله تايمز نام او را در فهرست صد شخصيت جهان چاپ کرد و همان سال به دريافت جايزه نوبل ادبي نایل شد. همان‌گونه که از عنوان فرعي کتاب نيز بر مي‌آيد، نيمي از کتاب درباره شهر است و نيمي ديگر درباره نويسنده و زندگي‌اش. به عبارتي اين کتاب حاصل تلاقي خاطرات و شهر است؛ نه فقط خاطرات نويسنده که خاطرات خود شهر. نگاه او به شهر بسيار متفاوت از نگاه توريستي است چراکه وجود شهر به نويسنده هويت مي‌دهد. خود پاموک در اين‌باره مي‌گويد: «کنراد، ناباکوف و نايپل نويسنده‌هايي هستند که چون توانسته‌اند با عوض کردن زبان، فرهنگ، کشور، قاره و حتي مدنيت‌شان به نوشتن بپردازند، به شهرت رسيده‌اند. هويت خلاقه آنها از تبعيد تغذيه شده بود و خلاقيت من که مرا متمايز مي‌کند از آن جاست که در يک شهر، در يک خيابان و در يک خانه بمانم و به يک منظره چشم بدوزم.» شهلا طهماسبي استانبول را به فارسي برگردانده است.
هلدرلين شاعر عصر کلاسيک آلمان تنها يک رمان با نام «هيپريون» يا «گوشه نشين يونان» نوشته است. هيپريون رماني آشکارا فلسفي است در عين حال که آن را شاعرانه‌ترين رمان آلماني ناميده‌اند. رمان با ساختار نامه به نگارش درآمده؛ 60 نامه که در موقعيت‌هاي متفاوت عوالم ذهني هيپريون را افشا مي‌کنند. در سرتاسر کتاب با سه شخصيت بيشتر سر وکار نداريم: هيپريون، بلارمين و دي‌يوتيما. گرچه همان‌طور که مترجم در يادداشت‌هاي پايان کتاب اشاره کرده بلارمين «مخاطب خاموش» نامه‌هاي هيپريون است اما دي يوتيما در دو نامه به مکاتبات هيپريون پاسخ مي‌دهد اما روايت هلدرلين در بافت شاعرانه‌اش، سير تحول ذهني هيپريون را از زمان عزيمت خود به يونان بازگو مي‌کند. بسياري از مضامين رمانتيک‌ها مثل وحدت با طبيعت و بازگشت به جهان پيشاسرمايه‌داري در اين رمان مشاهده مي‌شود. اين رمان سرشار از آرمان‌ها و ايده‌هايي است در ستايش يونان باستان، همين طور در ستايش از طبيعت و نيز آزادي و فرديت برخاسته از انقلاب فرانسه، به عبارتي هلدرلين در اين رمان مي‌کوشد تا خدايان يونان، آزادي فرانسه و طبيعت آلمان را گرد آورد. هلدرلين از دنيايي گمشده حرف مي‌زند که برخلاف تجسم دروغين يگانگي بورژوازي است و نزد او يونان همان جايي است که انسان و طبيعت به وحدت مي‌رسند. گوشه‌نشين يونان با ترجمه محمود حدادي به فارسي منتشر شده است. «استانبول» با عنوان فرعي «خاطرات و شهر» به نوعي زندگينامه خودنوشت اورحان پاموک است. نويسنده ترکيه‌اي که در سال 2006 مجله تايمز نام او را در فهرست صد شخصيت جهان چاپ کرد و همان سال به دريافت جايزه نوبل ادبي نایل شد. همان‌گونه که از عنوان فرعي کتاب نيز بر مي‌آيد، نيمي از کتاب درباره شهر است و نيمي ديگر درباره نويسنده و زندگي‌اش. به عبارتي اين کتاب حاصل تلاقي خاطرات و شهر است؛ نه فقط خاطرات نويسنده که خاطرات خود شهر. نگاه او به شهر بسيار متفاوت از نگاه توريستي است چراکه وجود شهر به نويسنده هويت مي‌دهد. خود پاموک در اين‌باره مي‌گويد: «کنراد، ناباکوف و نايپل نويسنده‌هايي هستند که چون توانسته‌اند با عوض کردن زبان، فرهنگ، کشور، قاره و حتي مدنيت‌شان به نوشتن بپردازند، به شهرت رسيده‌اند. هويت خلاقه آنها از تبعيد تغذيه شده بود و خلاقيت من که مرا متمايز مي‌کند از آن جاست که در يک شهر، در يک خيابان و در يک خانه بمانم و به يک منظره چشم بدوزم.» شهلا طهماسبي استانبول را به فارسي برگردانده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.