|

«آوازهای کوچکی برای ماه» و «آسمان خیس»

فلوبر، ژرژ ساند و آلمانی‌زبان‌ها

نامه‌های فلوبر و ژرژ ساند از جمله کتاب‌های خواندنی ترجمه در سال گذشته بود که با عنوان «آوازهای کوچکی برای ماه» و با ترجمه گلاره جمشیدی از طرف نشر افق منتشر شد. فلوبر و ژرژ ساند نه همفکر بوده‌اند و نه هم‌نسل و در مقدمه کتاب هم، مقاله‌ای خواندنی از استوارت پ. شرمن درباره اختلاف‌ها و تفاوت‌های این دو چاپ شده است. شرمن در جایی از این مقاله اشاره می‌کند که مادام بواری فلوبر، تصویری هجو‌آمیز از قهرمانان آثار ژرژ ساند است. اما چیست که از ورای این تفاوت‌ها، این دو نفر را به نامه‌نگاری به یکدیگر وا می‌دارد؟ یک دلیلش شاید تضادی باشد که ژرژ ساند در یکی از همین نامه‌ها از آن سخن می‌گوید: «... تو هرگز جوان نبوده‌ای! آه! ما کاملا با هم متفاوتیم، چرا که من هیچ‌گاه دست از جوان بودن نشسته‌ام؛ اگرچه جوانی همواره عشق ورزیدن است.» به تعبیر ژرژ ساند، فلوبر، به‌رغم جوان بودن به قاعده شناسنامه، انگار که از ازل پیر بوده و هرگز جوانی نکرده است و بر عکس، خود او به‌رغم پیری «هیچ‌گاه دست از جوان بودن نشسته» است. پس تضاد این دو، ریشه‌ در تضادی دارد که بین احساس درون و واقعیت تحمیلی شناسنامه‌هایشان وجود دارد. ژرژ ساند پیر احساس جوانی می‌کند و فلوبر جوان، خسته و دلزده و پیرانه سخن می‌گوید و به این سان پیری درون و جوانی جسمی یکی با پیری جسمانی و جوانی درونی آن دیگری تلاقی کرده است. از طرفی ژرژ ساند و فلوبر در زمینه‌هایی هم اتفاق‌نظر دارند. مثل بدبینی‌شان نسبت به کمون و نفرتشان از طبقات فرودست و عامی.
نشر افق همچنین سال گذشته مجموعه داستانی خواندنی از نویسندگان آلمانی‌زبان را منتشر کرد. مجموعه‌ای به نام آسمان خیس که مترجمش محمود حسینی‌زاد بود. آسمان خیس، مجموعه‌ای متشکل از قصه‌هایی است که همه متعلق به یک دهه از ادبیات آلمانی‌زبان هستند، یعنی قصه‌هایی نوشته‌شده بین سال‌های 2000 تا 2010 از پنج نویسنده به نام‌های امینه سوگی ازدامار، برنهارد شلینک، یودیت هرمان، پتر اشتام و اینگو شولتسه که از میان آنها، یودیت هرمان و پتر اشتام برای خواننده فارسی زبان، نام‌هایی آشنا هستند که پیش از این نیز قصه‌هاشان به فارسی ترجمه و منتشر شده است. در آسمان خیس، عاملی که به‌رغم متفاوت بودن نویسندگان کتاب، رشته پیوند میان قصه‌هاست بیش از هر چیز مفهوم «غربت» و «در غربت‌بودگی» است. چنانکه «غربت»، زمینه رخدادهای بسیاری از قصه‌های این مجموعه را به خود اختصاص داده است.
نامه‌های فلوبر و ژرژ ساند از جمله کتاب‌های خواندنی ترجمه در سال گذشته بود که با عنوان «آوازهای کوچکی برای ماه» و با ترجمه گلاره جمشیدی از طرف نشر افق منتشر شد. فلوبر و ژرژ ساند نه همفکر بوده‌اند و نه هم‌نسل و در مقدمه کتاب هم، مقاله‌ای خواندنی از استوارت پ. شرمن درباره اختلاف‌ها و تفاوت‌های این دو چاپ شده است. شرمن در جایی از این مقاله اشاره می‌کند که مادام بواری فلوبر، تصویری هجو‌آمیز از قهرمانان آثار ژرژ ساند است. اما چیست که از ورای این تفاوت‌ها، این دو نفر را به نامه‌نگاری به یکدیگر وا می‌دارد؟ یک دلیلش شاید تضادی باشد که ژرژ ساند در یکی از همین نامه‌ها از آن سخن می‌گوید: «... تو هرگز جوان نبوده‌ای! آه! ما کاملا با هم متفاوتیم، چرا که من هیچ‌گاه دست از جوان بودن نشسته‌ام؛ اگرچه جوانی همواره عشق ورزیدن است.» به تعبیر ژرژ ساند، فلوبر، به‌رغم جوان بودن به قاعده شناسنامه، انگار که از ازل پیر بوده و هرگز جوانی نکرده است و بر عکس، خود او به‌رغم پیری «هیچ‌گاه دست از جوان بودن نشسته» است. پس تضاد این دو، ریشه‌ در تضادی دارد که بین احساس درون و واقعیت تحمیلی شناسنامه‌هایشان وجود دارد. ژرژ ساند پیر احساس جوانی می‌کند و فلوبر جوان، خسته و دلزده و پیرانه سخن می‌گوید و به این سان پیری درون و جوانی جسمی یکی با پیری جسمانی و جوانی درونی آن دیگری تلاقی کرده است. از طرفی ژرژ ساند و فلوبر در زمینه‌هایی هم اتفاق‌نظر دارند. مثل بدبینی‌شان نسبت به کمون و نفرتشان از طبقات فرودست و عامی.
نشر افق همچنین سال گذشته مجموعه داستانی خواندنی از نویسندگان آلمانی‌زبان را منتشر کرد. مجموعه‌ای به نام آسمان خیس که مترجمش محمود حسینی‌زاد بود. آسمان خیس، مجموعه‌ای متشکل از قصه‌هایی است که همه متعلق به یک دهه از ادبیات آلمانی‌زبان هستند، یعنی قصه‌هایی نوشته‌شده بین سال‌های 2000 تا 2010 از پنج نویسنده به نام‌های امینه سوگی ازدامار، برنهارد شلینک، یودیت هرمان، پتر اشتام و اینگو شولتسه که از میان آنها، یودیت هرمان و پتر اشتام برای خواننده فارسی زبان، نام‌هایی آشنا هستند که پیش از این نیز قصه‌هاشان به فارسی ترجمه و منتشر شده است. در آسمان خیس، عاملی که به‌رغم متفاوت بودن نویسندگان کتاب، رشته پیوند میان قصه‌هاست بیش از هر چیز مفهوم «غربت» و «در غربت‌بودگی» است. چنانکه «غربت»، زمینه رخدادهای بسیاری از قصه‌های این مجموعه را به خود اختصاص داده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.