|

در جست‌وجوی واقعیت

مانی‌سپهری: محمدعلی سپانلو، به گواه مقدمه‌هایی که بر منتخب‌های خود از قصه‌های معاصر فارسی نوشته، نه فقط شاعر و شعرشناش و منتقد شعر، که قصه‌شناس و منتقد تیزبین قصه هم هست. منتقدی که نقدهایش، هوشمندی یک منتقد آگاه به تمام جنبه‌های یک اثر ادبی و زبان قابل‌فهم برای مخاطب نه‌چندان حرفه‌ای ادبیات را با هم دارد و این، نقطه قوت سپانلوست و البته شاید نقطه قوت بسیاری از هم‌نسلان او که در مجلات و روزنامه‌ها نقد می‌نوشتند. برخلاف جریان غالب در نقد ژورنالیستی امروز که اصرار بر مرعوب کردن مخاطب با انباشتن متن از تئوری‌هایی دارد که گاه برای بیان مطلبی به آنها ارجاع داده می‌شود که بدون ارجاع به آن تئوری‌ها هم می‌تواند بیان شود. سپانلو در «بازآفرینی واقعیت»، منتخبی از نویسندگان معاصر ایران را تا اواخر دهه پنجاه گردآوری کرد و علاوه بر مقدمه کلی بر این منتخب، بر هر قصه هم مقدمه‌ای موجز در معرفی حال و هوای آثار هر کدام از نویسندگانی که قصه‌ای از آنها در کتاب آمده نوشت و اشاره‌ای مختصر کرد به اصلی‌ترین مختصات قصه‌ای که انتخاب شده است و همه اینها به زبانی راحت و همه فهم. هستند کسانی که اولین‌بار از طریق همین منتخب سپانلو با بسیاری از نویسندگان برجسته معاصر آشنا شده‌اند. سپانلو بعدها جلد دوم این منتخب را نیز با عنوان «درجست‌وجوی واقعیت» منتشر کرد؛ کتابی که سال گذشته بار دیگر و این بار از طرف نشر افق تجدید چاپ شده است. سپانلو در این کتاب، 30 قصه از 31 نویسنده ایرانی را که بیشترشان نخستین آثار جدی‌شان را از اواسط دهه 50 به بعد نوشته‌اند به همان شیوه کتاب پیشین، گردآورده است. سپانلو در مقدمه کتاب درباره جلد دوم توضیح داده است: «فرض ما از آغاز بر این بود که جلد دوم، آثار نویسندگانی را در برخواهد گرفت که پس از سال 1357، در سطحی حرفه‌ای تثبیت شده‌اند. اما این فرنهاد، معدودی از 31 نفر نویسندگان این کتاب را دربرمی‌گیرد و این مهم نیست زیرا فقط یک بی‌نظمی شکلی است؛ مهم آن است که در جست‌وجوی واقعیت بتواند تبلور و توسعه زمینه‌هایی را که در کار گذشتگان وجود داشت در هنر نسل بعدی نشان دهد.» مقدمه مفصل سپانلو در سرآغاز «در جست‌وجوی واقعیت» با عنوان «در تدارک واقعیتی شخصی»، مقدمه‌ای خواندنی و سرشار از نگاه‌های تیزبینانه سپانلو به قصه و ادبیات است. سپانلو جایی از این مقدمه، توضیح می‌دهد که معیار انتخاب، در کتاب «در جست‌وجوی واقعیت»، بر خلاف منتخب قبلی، خود قصه بوده است نه نویسنده. گلی ترقی، غزاله علیزاده، محمدکلباسی، جعفر مدرس صادقی، امیرحسن چهلتن، محمد محمدعلی، محمدرضا صفدری، علی‌اصغر شیرزادی و ابوتراب خسروی از جمله نویسندگانی هستند که قصه‌هایشان در کتاب درجست‌وجوی واقعیت آمده است.
مانی‌سپهری: محمدعلی سپانلو، به گواه مقدمه‌هایی که بر منتخب‌های خود از قصه‌های معاصر فارسی نوشته، نه فقط شاعر و شعرشناش و منتقد شعر، که قصه‌شناس و منتقد تیزبین قصه هم هست. منتقدی که نقدهایش، هوشمندی یک منتقد آگاه به تمام جنبه‌های یک اثر ادبی و زبان قابل‌فهم برای مخاطب نه‌چندان حرفه‌ای ادبیات را با هم دارد و این، نقطه قوت سپانلوست و البته شاید نقطه قوت بسیاری از هم‌نسلان او که در مجلات و روزنامه‌ها نقد می‌نوشتند. برخلاف جریان غالب در نقد ژورنالیستی امروز که اصرار بر مرعوب کردن مخاطب با انباشتن متن از تئوری‌هایی دارد که گاه برای بیان مطلبی به آنها ارجاع داده می‌شود که بدون ارجاع به آن تئوری‌ها هم می‌تواند بیان شود. سپانلو در «بازآفرینی واقعیت»، منتخبی از نویسندگان معاصر ایران را تا اواخر دهه پنجاه گردآوری کرد و علاوه بر مقدمه کلی بر این منتخب، بر هر قصه هم مقدمه‌ای موجز در معرفی حال و هوای آثار هر کدام از نویسندگانی که قصه‌ای از آنها در کتاب آمده نوشت و اشاره‌ای مختصر کرد به اصلی‌ترین مختصات قصه‌ای که انتخاب شده است و همه اینها به زبانی راحت و همه فهم. هستند کسانی که اولین‌بار از طریق همین منتخب سپانلو با بسیاری از نویسندگان برجسته معاصر آشنا شده‌اند. سپانلو بعدها جلد دوم این منتخب را نیز با عنوان «درجست‌وجوی واقعیت» منتشر کرد؛ کتابی که سال گذشته بار دیگر و این بار از طرف نشر افق تجدید چاپ شده است. سپانلو در این کتاب، 30 قصه از 31 نویسنده ایرانی را که بیشترشان نخستین آثار جدی‌شان را از اواسط دهه 50 به بعد نوشته‌اند به همان شیوه کتاب پیشین، گردآورده است. سپانلو در مقدمه کتاب درباره جلد دوم توضیح داده است: «فرض ما از آغاز بر این بود که جلد دوم، آثار نویسندگانی را در برخواهد گرفت که پس از سال 1357، در سطحی حرفه‌ای تثبیت شده‌اند. اما این فرنهاد، معدودی از 31 نفر نویسندگان این کتاب را دربرمی‌گیرد و این مهم نیست زیرا فقط یک بی‌نظمی شکلی است؛ مهم آن است که در جست‌وجوی واقعیت بتواند تبلور و توسعه زمینه‌هایی را که در کار گذشتگان وجود داشت در هنر نسل بعدی نشان دهد.» مقدمه مفصل سپانلو در سرآغاز «در جست‌وجوی واقعیت» با عنوان «در تدارک واقعیتی شخصی»، مقدمه‌ای خواندنی و سرشار از نگاه‌های تیزبینانه سپانلو به قصه و ادبیات است. سپانلو جایی از این مقدمه، توضیح می‌دهد که معیار انتخاب، در کتاب «در جست‌وجوی واقعیت»، بر خلاف منتخب قبلی، خود قصه بوده است نه نویسنده. گلی ترقی، غزاله علیزاده، محمدکلباسی، جعفر مدرس صادقی، امیرحسن چهلتن، محمد محمدعلی، محمدرضا صفدری، علی‌اصغر شیرزادی و ابوتراب خسروی از جمله نویسندگانی هستند که قصه‌هایشان در کتاب درجست‌وجوی واقعیت آمده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.