|

مردی که زیاد می‌دانست

اشکان خطیبی

بی‌دلیل نیست که با وجود تمام ساختارشکنی‌ها و هنجارگریزی‌ها، «کویینتین تارانتینو» تا این اندازه پاپیولار است. زندگی او از تولد تا کشف استعدادش، پر است از اتفاقات و لحظاتی که جان می‌دهد برای نوشتن یک داستان پاورقی دنباله‌دار جذاب. پدری که قبل از تولد او غیبش می‌زند. کودکی پردردسر در مدرسه و همنشین شدن با یک گروه موسیقی در نوجوانی و به دنبال آن آشناشدن با سینما...، عشق به بازیگری...، کار کردن در یک ویدیو کلوپ (که در رسانه‌ها بیش از آنچه حقیقت داشت به آن پرداخته شد، چرا که تارانتینو پیش از اشتغال به کار در ویدیو کلوپ، به واسطه کلاس‌های بازیگری در مسیر ورود به سینما قدم گذاشته بود) و در انتها همان اتفاقی که از آن «یک‌شبه‌ره صدساله پیمودن» تعبیر می‌شود... . مسوول فروش فیلم ٢٩ساله‌ای که فیلمش مهم‌ترین اتفاق فستیوالی می‌شود که خودش مهم‌ترین اتفاق سینمای آوانگارد محسوب می‌شد. از فردای آن روز همه از جوانی حرف می‌زنند که با تی‌شرت‌های تبلیغاتی به جلسات رسمی می‌رود، پشت‌سر هم فحش می‌دهد و از آنجا که در تجسم به وقوع‌پیوستن رویای آمریکایی‌ است به طرز عجیبی سمپات جلوه می‌کند. من خیلی جوانم و سخت شیفته فیلم‌هایی شده‌ام که خشونت یا مفهوم آن را به‌گونه‌ای متفاوت به نمایش می‌گذارند و تمام نشریات سینمایی از صحنه طولانی شکنجه «سگ‌های انباری» می‌گویند... . چندسال بعدتر من بزرگتر شدم، تارانتینو هم همین‌طور. حالا من بیشتر، شیفته ساختار شکنی‌ام و همه از شکستن زمان‌خطی و خط‌فرضی و بهم‌ریختن پیش‌فرض‌های تماشاچی در «قصه‌های عامه پسند» می‌گویند. این‌بار فریم‌به‌فریم‌ فیلم را می‌بلعم. نه یک‌بار...، نه 10 بار... . حس کسی را دارم که بعد از دیدن فیلم های «ژرژ مه لیس» فهمیده که سینما قدرتی فراتر از جادو دارد. جادو شده‌ام. احساس می‌کنم پایبند ماندن به قواعد کلاسیک (در صورت شناخت آن) کاری عبث است. مشغول کارگردانی تئاتر «مرگ و دوشیزه»ام و ناخودآگاه زمان خطی را شکسته‌ام... . چندوقت بعد می‌فهمم که تاثیر «قصه عامه‌پسند» بر ذهنم بیش از آن بوده که فکر می‌کردم. ردش را می‌گیرم به «فاکنر» و به «هدایت» می‌رسم... .حالا دیگر دیالوگ‌های انگلیسی بدون الفاظ رکیک به نظرم غیرواقعی می‌آیند. سرقت هنری عیب نیست؛ سرقتی که به خلق اثری منتهی می‌شود که وامدار ژانر یا تم به سرقت‌رفته و در عین‌حال اورژینال و تازه است چرا که خودش معتقد است: «دوران اهمیت اورژینال بودن به سر رسیده حالا دیگر از همه می‌توان کش رفت.»می‌بینم که می‌توان یک فیلم ساخت اما در دو قسمت اکران کرد، چراکه تو به قدرت داستان‌گویی و تصاویرت اعتقاد‌داری و می‌دانی ما با بی‌تابی منتظر می‌مانیم تا «بیل» را با هم بکشیم. یاد می‌گیرم حتی اگر فیلمی بر اساس واقعیت‌های تاریخی بسازی، لازم نیست به آن واقعیت‌ها (حتی در حد موفقیت‌آمیز بودن ترور هیتلر در یک سینما) پایبند بمانی؛ چرا که سینما به وجود آمده تا کارجادوی خیال را به مرز واقعیت بکشاند. پس تو می‌توانی با خیال راحت در صندلی خودت لم بدهی و مطمئن باشی که آن «حرامزاده لعنتی» از سالن سینما زنده بیرون نخواهد آمد. می‌دانم چیزهای بیشتری برای آموختن از تو هست. زنده بمان و خلق کن.
(7 فروردین زادروز کویینتین تارانتینو)
بی‌دلیل نیست که با وجود تمام ساختارشکنی‌ها و هنجارگریزی‌ها، «کویینتین تارانتینو» تا این اندازه پاپیولار است. زندگی او از تولد تا کشف استعدادش، پر است از اتفاقات و لحظاتی که جان می‌دهد برای نوشتن یک داستان پاورقی دنباله‌دار جذاب. پدری که قبل از تولد او غیبش می‌زند. کودکی پردردسر در مدرسه و همنشین شدن با یک گروه موسیقی در نوجوانی و به دنبال آن آشناشدن با سینما...، عشق به بازیگری...، کار کردن در یک ویدیو کلوپ (که در رسانه‌ها بیش از آنچه حقیقت داشت به آن پرداخته شد، چرا که تارانتینو پیش از اشتغال به کار در ویدیو کلوپ، به واسطه کلاس‌های بازیگری در مسیر ورود به سینما قدم گذاشته بود) و در انتها همان اتفاقی که از آن «یک‌شبه‌ره صدساله پیمودن» تعبیر می‌شود... . مسوول فروش فیلم ٢٩ساله‌ای که فیلمش مهم‌ترین اتفاق فستیوالی می‌شود که خودش مهم‌ترین اتفاق سینمای آوانگارد محسوب می‌شد. از فردای آن روز همه از جوانی حرف می‌زنند که با تی‌شرت‌های تبلیغاتی به جلسات رسمی می‌رود، پشت‌سر هم فحش می‌دهد و از آنجا که در تجسم به وقوع‌پیوستن رویای آمریکایی‌ است به طرز عجیبی سمپات جلوه می‌کند. من خیلی جوانم و سخت شیفته فیلم‌هایی شده‌ام که خشونت یا مفهوم آن را به‌گونه‌ای متفاوت به نمایش می‌گذارند و تمام نشریات سینمایی از صحنه طولانی شکنجه «سگ‌های انباری» می‌گویند... . چندسال بعدتر من بزرگتر شدم، تارانتینو هم همین‌طور. حالا من بیشتر، شیفته ساختار شکنی‌ام و همه از شکستن زمان‌خطی و خط‌فرضی و بهم‌ریختن پیش‌فرض‌های تماشاچی در «قصه‌های عامه پسند» می‌گویند. این‌بار فریم‌به‌فریم‌ فیلم را می‌بلعم. نه یک‌بار...، نه 10 بار... . حس کسی را دارم که بعد از دیدن فیلم های «ژرژ مه لیس» فهمیده که سینما قدرتی فراتر از جادو دارد. جادو شده‌ام. احساس می‌کنم پایبند ماندن به قواعد کلاسیک (در صورت شناخت آن) کاری عبث است. مشغول کارگردانی تئاتر «مرگ و دوشیزه»ام و ناخودآگاه زمان خطی را شکسته‌ام... . چندوقت بعد می‌فهمم که تاثیر «قصه عامه‌پسند» بر ذهنم بیش از آن بوده که فکر می‌کردم. ردش را می‌گیرم به «فاکنر» و به «هدایت» می‌رسم... .حالا دیگر دیالوگ‌های انگلیسی بدون الفاظ رکیک به نظرم غیرواقعی می‌آیند. سرقت هنری عیب نیست؛ سرقتی که به خلق اثری منتهی می‌شود که وامدار ژانر یا تم به سرقت‌رفته و در عین‌حال اورژینال و تازه است چرا که خودش معتقد است: «دوران اهمیت اورژینال بودن به سر رسیده حالا دیگر از همه می‌توان کش رفت.»می‌بینم که می‌توان یک فیلم ساخت اما در دو قسمت اکران کرد، چراکه تو به قدرت داستان‌گویی و تصاویرت اعتقاد‌داری و می‌دانی ما با بی‌تابی منتظر می‌مانیم تا «بیل» را با هم بکشیم. یاد می‌گیرم حتی اگر فیلمی بر اساس واقعیت‌های تاریخی بسازی، لازم نیست به آن واقعیت‌ها (حتی در حد موفقیت‌آمیز بودن ترور هیتلر در یک سینما) پایبند بمانی؛ چرا که سینما به وجود آمده تا کارجادوی خیال را به مرز واقعیت بکشاند. پس تو می‌توانی با خیال راحت در صندلی خودت لم بدهی و مطمئن باشی که آن «حرامزاده لعنتی» از سالن سینما زنده بیرون نخواهد آمد. می‌دانم چیزهای بیشتری برای آموختن از تو هست. زنده بمان و خلق کن.
(7 فروردین زادروز کویینتین تارانتینو)

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.