ورزش ایران در سال 1391
خاطرات خوش از انگلستان
امیررضا خادم /نماینده پیشین مجلس شورای اسلامی
در طول تاریخ، همواره نام انگلستان و انگلیس برای ما ایرانیان مترادف بوده با نیرنگ و تحقیر و استعمار که شاید عقیمماندن انقلاب مشروطه و سرنگونی دولت مصدق و... تنها بخشی از دلایل وجود چنین احساس آزاردهنده و مزمن از عنوان یک کشور جهان اولی و مترقی باشد!
... اما انگلستان در سال 91 برای ایرانیان با همه تصورات و تصاویر ذهنی حزنآور گذشتهاش سالی متفاوت بود؛«لندن 2012» برای هر ایرانی وطنپرست همراه بود با خبرهای شیرین و ثبت خاطراتی خوش از پایتخت زیبا و باستانی انگلستان...!
خدا را چه دیدی، شاید انگلستان قرن 21 قرار است با شروعی اینچنینی در ثبت خاطراتی دلنشین و ماندگار در همین اوایل قرن، روی دیگری را برای ایرانیان به نمایش گذارده و ایرانیها کمتر با شنیدن نام انگلستان برخود لرزیده و منتظر رسیدن خبری ملالآور از آن باشند...، شاید برآمده از همت و تفکر بالنده ایرانی و نه روحیه و رویه بد توهم (دایمی) توطئه و به گردن دیگران انداختن هر آنچه برگرفته از کاهلی و ندانمکاری خودمان است، مقررشده انگلستان هم مانند هر کشور دیگری رام شده نام ایران و تلاش ایرانی باشد و... .
«لندن2012» جایی بود که در آن غیور مردان و شیرزنان ورزشکار ایرانی در آوردگاه یکصدوچهارمین المپیک نوین، آنچنان پرتوان و غرورآفرین ظاهرشدند که با وجود چنین انتظاری روی کاغذ، کمتر کسی تصور از قوهبهفعل درآمدن نتایج خوب کاروان ورزشی ایران را داشت.
کسب سه نشان طلا توسط کشتیگیران فرنگیکار درحالی که تا پیش از این، کشتی فرنگی ما در تمام طول تاریخ حضور ورزش ایران در المپیکها حتی یک مدال طلا نیز نصیبش نشده بود. کسب اولین مدال المپیکی تاریخ دوومیدانی کشور توسط یک جوان برومند، آنهم در شرایطی که همه مسوولان و ورزشکاران و کلا کاروان ورزشی ایران هر یک به انگیزهای، حضور در سالنهای سرپوشیده کشتی و وزنهبرداری را به رفتن به استادیوم روباز المپیک ترجیح دادند و فارغ از احتمال درخشش این قهرمان بزرگ در یکی از پرطرفدارترین رشتههای المپیکی، به سردادن هلهله شادی به افتخار قهرمانی قویترین مرد جهان یعنی وزنهبردار سنگینوزن ایرانی و دیدن صحنههای کسب افتخاری دیگر توسط کشتیگیران دلخوش کردند...
و درمجموع کسب مدالهای رنگارنگ طلا، نقره و برنز توسط همین جوانان شادیآفرین و قرار گرفتن ورزش ایران در میان 20 کشور برتر ورزش دنیا وکسب یک رکورد تاریخی برای ورزش کشورمان... و البته در کنار ورزشکاران المپیکی بیانصافی است که از درخشش خوب پارالمپیکیها هم یادی نشود... .
این اتفاقات همه و همه برای ایرانیان در سالی روی داد که بخش عظیمی از آنها میتوانستند با مشاهده سلحشوریهای فرزندانشان به همذاتپنداری مضاعف رویآورده و حجم فشار گرانی و تورمی برآمده از برخی سوءمدیریتها و... را حداقل برای چندروزی به فراموشی سپارند!
آری، این حماسهای بزرگ و ماندگار بود که درتابستان 91 کام همه را شیرین کرد و البته تنها گوشهای از توانمندیهای ورزش ایران را در آزمون بزرگ المپیک به نمایش گذارد.
اما ورزش ایران در سال 91 آبستن حوادث دیگری نیز بود که گاه خوب بودند و گاه بد و البته جالب است وقتی به بررسی آفرینندگان آن نظری میافکنیم به صراحت میشود اذعان داشت که بیشتر خوبهایش مرتبط با حوزه کار ورزشکاران و مربیانش بوده و وجه غالب بدهایش را باید درحوزه مدیریتی و مدیران بالایی و میانی ورزشی جستوجو کرد!
شاید یکی ازمهمترین مسایلی که در این سال منشاء حرف وحدیثهای بسیاری شد و متاسفانه باید گفت قطعا عواقب منفی، غیرفرهنگی و مخرب آن برای سالیان دراز ورزش ما را متاثر خواهد کرد، اتفاقات پیش آمده پیرامون قراردادهای بازیکنان ومربیان فوتبالی در لیگ برتر باشد.
برخی مدیران باشگاههای به اصطلاح فرهنگی ورزشی! حاضر در لیگ برتر فوتبال، در یک رقابت کاذب و به قول معروف چشموهمچشمی با سرداری یک تازهوارد دنیای ورزش! با عقد قراردادهای نجومی با بازیکنان و مربیان، زمینهساز ورود ارقامی به فوتبال ما شدند که با هیچ منطقی نمیتوان تطابقی میان هزینههای صورت گرفته و ظرفیت واقعی فوتبال امروز ما قائل شد. این رویه که متاسفانه همزمان با دورانی آغاز شد که در دوره هفتم مجلس سعی شد با جهشی چندصد درصدی افزایش قابلتوجهی در میزان منابع مالی ورزش کشور فراهم شود و به خوبی به یاد دارم که باوجود عدم توجه ویژه به بخش تربیت بدنی در لایحه بودجه سال 84 کل کشور، درکمیسیون تلفیق مجلس با همراهی جدی نمایندگان فراکسیون ورزش توانستیم، بودجه ورزش کشور را از 78میلیاردتومان به بیش از 600میلیاردتومان افزایش دهیم. این جهش، نقطه عطفی بود برای ادامهدارشدن توجه به بخش مالی ورزش اما متاسفانه باوجود این اتفاق فرخنده، نحوه هزینهکرد آن توسط مدیریت کلان ورزش در هفتسال اخیر، مسیر خوبی را طی نکرده و منابع مالی سرازیر شده با کمترین پشتوانه برنامهای در بسیاری زمینهها از جمله در حوزه ساختوساز اماکن ورزشی باعث ساخت فضاهایی با کمترین کارایی و اثربخشی و عموما بلااستفاده و در حوزه ورزش قهرمانی و حرفهای زمینهساز ایجاد توقعات غیرقابلکنترل برای دستاندرکاران ردههای مختلف از جمله ورزشکار و مربی و... شده است اما در مقابل شاهد آن بودهایم که میزان و نوع برنامهریزیهای صورتگرفته درحوزه توسعه زیرساختهای انسانی، تجهیزاتی، علمی و همچنین کشف و حمایت از استعدادها و شهرستانهای محروم و کمتر برخوردار به هیچوجه قابل دفاع نیست. این روند در حوزه فوتبال نمودی بیشتر داشت و سال 91 نقطه اوج این سوءرفتارها در افزایش آلودگی و مسمومیت نه تنها فضای فوتبال و ابعاد فنی بازیکنان ومربیان بلکه تخریب بیش از پیش ابعاد اخلاقی و فرهنگی ورزش ما بود. رویداد مهم دیگری که ورزش ما را درآستانه المپیک متاثر کرد و هنوز هم ادامهدار است، موضوع تعلیق ورزش کشوربود. اساسنامه فدراسیونهای ورزشی هرچند در دوره مدیریتی مهندس هاشمیطباء با هدف حرکت به سمت استقلال و استقرار نگاه تخصصی و غیردولتی در رشتههای مختلف ورزشی تدوین و به مرحله اجرا درآمد اما متاسفانه نه تنها در هیچ دورهای، مدیران ارشد ورزش کشور تمایلی به فراهم آوردن سازوکارهای اجرایی لازم برای تثبیت این اتفاق نداشتهاند بلکه حتی در دوره مدیریتی مهندس مهرعلیزاده، شاهد افزودهشدن یک بند به منزله«حق وتو» به رییس ورزش با هدف امکان عزل رییس فدراسیون بدون اخذ نظر مجمع فدراسیون به این اساسنامه نیمبند بودیم!
همین بند، اساس ایجاد مشکل برای مدیریت حاضر ورزش شد و پس از عزل چند رییس فدراسیون به روال همه دورههای پیشین، با انتقال اطلاعات آن (که البته میشود حدس زد از سوی چه کسانی صورت پذیرفته) و همچنین ایراداتی به نحوه برگزاری انتخابات کمیته المپیک که مستقیما متاثر از رای روسای فدراسیونها است، کمیته بینالمللی المپیک واکنش نشان داد و تهدید به تعلیق کرد.
با توجه به طولانی شدن مطلب، آنچه به اختصار میتوان در این خصوص گفت، آن است که بهنظر میرسد اتفاقات پیشآمده بیش از آنکه از سر دلسوزی و به منظور فراهمشدن شرایط استقلال فدراسیونها باشد، رقابت کموبیش آشکاری است برای منکوب کردن رقیب قدری بهنام وزارت ورزش در انتخابات کمیته المپیک...
نتایج به دست آمده تیم ملی فوتبال ایران در رقابتهای مقدماتی جام جهانی 2014 نیز یکی دیگر از پر سروصداترین مباحث ورزش ایران بود. درشرایطی که بهنظر میرسید اگر نمایندگان فوتبال ایران خود نیز دست به گزینش تیمهای
همگروهشان میزنند به ضرس قاطع نمیتوانستند انتخابی بهتر و مناسبتر از گروه تعیین شده را داشته باشند اما متاسفانه نتایج به دست آمده به هیچوجه در حد و اندازههای فوتبال ایران نبوده است و باید تاسف خورد که فوتبال ما که با داشتن پشتوانه غنی انسانی و البته مالی میتواند نه تنها در آسیا بلکه در دنیا حرفهای بسیاری برای گفتن داشته باشد، چرا باید در مقابل تیمهای متوسطی مانند ازبکستان، لبنان و قطر با مشکلات جدی برای صعود مواجه باشد!؟ و... .
مساله بسیار مهم حذف کشتی از المپیک یکی دیگر از موضوعاتی بود که در اواخر سال شمسی و احتمالا اولین جلسه هیات اجرایی IOC در سال میلادی جدید به تصویب رسیده است. این اتفاق از آنجهت برای ما حایزاهمیت و موضوعی کاملا استراتژیک است که باید قبول کرد، کشتی برای مردم و تاریخ ایران منحصر به یک رشته ورزشی عادی نمیشود؛ کشتی در کشور ما قدمتی به اندازه تاریخمان دارد و در تمامی صفحات زرین تاریخ ایران کشتیگیران و پهلوانان نه تنها توانمندانی زورمند و پیروز در میادین ورزشی بودهاند بلکه نقش حامی و جوانمرد و عدالتخواه را داشته و در دوران جدید نیز برآمده از همین تصورات سینهبهسینه منتقل شده. مدال کشتی برای مردم ما خوشرنگتر از بسیاری مدالها در رشتههایی حتی محبوبتر و پرطرفدارتر در دنیای امروز است؛ بنابراین باید انتظار داشت تصمیمگیران و تصمیمسازان نه تنها ورزشی بلکه دولتی نیز برای عدم حذف قطعی کشتی از المپیک تلاشی دوچندان داشته باشند چرا که با حذف کشتی هم شاهد افت افتخارات عینیمان در آوردگاه المپیک میشویم و هم موضوعی متصل به پیشینه ایرانیت و تاریخیمان را خانه نشین خواهیم یافت... .
اتفاقات عدیده دیگری هم در طول سال 91 بر ورزش ما گذشت. از جمله اتفاق خوب، شروع به کار شبکهای اختصاصی برای ورزش در سیما، انتخاب فدراسیون فوتبال ایران به عنوان بهترین فدراسیون فوتبال آسیا، استعفای محمد بنا، بدهی چندمیلیاردی کشتی باوجود بودجه مناسب آن، عدم برگزاری انتخابات ریاست این فدراسیون باوجود گذشت بیش از یکسال از ثبتنام نامزدها و باسرپرست ادارهشدن فدراسیون، کسب مدالهای رنگارنگ در چند رشته ورزشی در رویدادهای جهانی و قارهای و... که با توجه به طولانی شدن مطلب از شرح آنان پرهیز شده است.
امید است ورزش ایران در سال 92 با وجود همه مشکلات اقتصادی متاثر از شرایط تحریم و همچنین در پیش بودن انتخابات ریاستجمهوری، سالی موفق و خوب را در پیشرو داشته باشد و... .
... اما انگلستان در سال 91 برای ایرانیان با همه تصورات و تصاویر ذهنی حزنآور گذشتهاش سالی متفاوت بود؛«لندن 2012» برای هر ایرانی وطنپرست همراه بود با خبرهای شیرین و ثبت خاطراتی خوش از پایتخت زیبا و باستانی انگلستان...!
خدا را چه دیدی، شاید انگلستان قرن 21 قرار است با شروعی اینچنینی در ثبت خاطراتی دلنشین و ماندگار در همین اوایل قرن، روی دیگری را برای ایرانیان به نمایش گذارده و ایرانیها کمتر با شنیدن نام انگلستان برخود لرزیده و منتظر رسیدن خبری ملالآور از آن باشند...، شاید برآمده از همت و تفکر بالنده ایرانی و نه روحیه و رویه بد توهم (دایمی) توطئه و به گردن دیگران انداختن هر آنچه برگرفته از کاهلی و ندانمکاری خودمان است، مقررشده انگلستان هم مانند هر کشور دیگری رام شده نام ایران و تلاش ایرانی باشد و... .
«لندن2012» جایی بود که در آن غیور مردان و شیرزنان ورزشکار ایرانی در آوردگاه یکصدوچهارمین المپیک نوین، آنچنان پرتوان و غرورآفرین ظاهرشدند که با وجود چنین انتظاری روی کاغذ، کمتر کسی تصور از قوهبهفعل درآمدن نتایج خوب کاروان ورزشی ایران را داشت.
کسب سه نشان طلا توسط کشتیگیران فرنگیکار درحالی که تا پیش از این، کشتی فرنگی ما در تمام طول تاریخ حضور ورزش ایران در المپیکها حتی یک مدال طلا نیز نصیبش نشده بود. کسب اولین مدال المپیکی تاریخ دوومیدانی کشور توسط یک جوان برومند، آنهم در شرایطی که همه مسوولان و ورزشکاران و کلا کاروان ورزشی ایران هر یک به انگیزهای، حضور در سالنهای سرپوشیده کشتی و وزنهبرداری را به رفتن به استادیوم روباز المپیک ترجیح دادند و فارغ از احتمال درخشش این قهرمان بزرگ در یکی از پرطرفدارترین رشتههای المپیکی، به سردادن هلهله شادی به افتخار قهرمانی قویترین مرد جهان یعنی وزنهبردار سنگینوزن ایرانی و دیدن صحنههای کسب افتخاری دیگر توسط کشتیگیران دلخوش کردند...
و درمجموع کسب مدالهای رنگارنگ طلا، نقره و برنز توسط همین جوانان شادیآفرین و قرار گرفتن ورزش ایران در میان 20 کشور برتر ورزش دنیا وکسب یک رکورد تاریخی برای ورزش کشورمان... و البته در کنار ورزشکاران المپیکی بیانصافی است که از درخشش خوب پارالمپیکیها هم یادی نشود... .
این اتفاقات همه و همه برای ایرانیان در سالی روی داد که بخش عظیمی از آنها میتوانستند با مشاهده سلحشوریهای فرزندانشان به همذاتپنداری مضاعف رویآورده و حجم فشار گرانی و تورمی برآمده از برخی سوءمدیریتها و... را حداقل برای چندروزی به فراموشی سپارند!
آری، این حماسهای بزرگ و ماندگار بود که درتابستان 91 کام همه را شیرین کرد و البته تنها گوشهای از توانمندیهای ورزش ایران را در آزمون بزرگ المپیک به نمایش گذارد.
اما ورزش ایران در سال 91 آبستن حوادث دیگری نیز بود که گاه خوب بودند و گاه بد و البته جالب است وقتی به بررسی آفرینندگان آن نظری میافکنیم به صراحت میشود اذعان داشت که بیشتر خوبهایش مرتبط با حوزه کار ورزشکاران و مربیانش بوده و وجه غالب بدهایش را باید درحوزه مدیریتی و مدیران بالایی و میانی ورزشی جستوجو کرد!
شاید یکی ازمهمترین مسایلی که در این سال منشاء حرف وحدیثهای بسیاری شد و متاسفانه باید گفت قطعا عواقب منفی، غیرفرهنگی و مخرب آن برای سالیان دراز ورزش ما را متاثر خواهد کرد، اتفاقات پیش آمده پیرامون قراردادهای بازیکنان ومربیان فوتبالی در لیگ برتر باشد.
برخی مدیران باشگاههای به اصطلاح فرهنگی ورزشی! حاضر در لیگ برتر فوتبال، در یک رقابت کاذب و به قول معروف چشموهمچشمی با سرداری یک تازهوارد دنیای ورزش! با عقد قراردادهای نجومی با بازیکنان و مربیان، زمینهساز ورود ارقامی به فوتبال ما شدند که با هیچ منطقی نمیتوان تطابقی میان هزینههای صورت گرفته و ظرفیت واقعی فوتبال امروز ما قائل شد. این رویه که متاسفانه همزمان با دورانی آغاز شد که در دوره هفتم مجلس سعی شد با جهشی چندصد درصدی افزایش قابلتوجهی در میزان منابع مالی ورزش کشور فراهم شود و به خوبی به یاد دارم که باوجود عدم توجه ویژه به بخش تربیت بدنی در لایحه بودجه سال 84 کل کشور، درکمیسیون تلفیق مجلس با همراهی جدی نمایندگان فراکسیون ورزش توانستیم، بودجه ورزش کشور را از 78میلیاردتومان به بیش از 600میلیاردتومان افزایش دهیم. این جهش، نقطه عطفی بود برای ادامهدارشدن توجه به بخش مالی ورزش اما متاسفانه باوجود این اتفاق فرخنده، نحوه هزینهکرد آن توسط مدیریت کلان ورزش در هفتسال اخیر، مسیر خوبی را طی نکرده و منابع مالی سرازیر شده با کمترین پشتوانه برنامهای در بسیاری زمینهها از جمله در حوزه ساختوساز اماکن ورزشی باعث ساخت فضاهایی با کمترین کارایی و اثربخشی و عموما بلااستفاده و در حوزه ورزش قهرمانی و حرفهای زمینهساز ایجاد توقعات غیرقابلکنترل برای دستاندرکاران ردههای مختلف از جمله ورزشکار و مربی و... شده است اما در مقابل شاهد آن بودهایم که میزان و نوع برنامهریزیهای صورتگرفته درحوزه توسعه زیرساختهای انسانی، تجهیزاتی، علمی و همچنین کشف و حمایت از استعدادها و شهرستانهای محروم و کمتر برخوردار به هیچوجه قابل دفاع نیست. این روند در حوزه فوتبال نمودی بیشتر داشت و سال 91 نقطه اوج این سوءرفتارها در افزایش آلودگی و مسمومیت نه تنها فضای فوتبال و ابعاد فنی بازیکنان ومربیان بلکه تخریب بیش از پیش ابعاد اخلاقی و فرهنگی ورزش ما بود. رویداد مهم دیگری که ورزش ما را درآستانه المپیک متاثر کرد و هنوز هم ادامهدار است، موضوع تعلیق ورزش کشوربود. اساسنامه فدراسیونهای ورزشی هرچند در دوره مدیریتی مهندس هاشمیطباء با هدف حرکت به سمت استقلال و استقرار نگاه تخصصی و غیردولتی در رشتههای مختلف ورزشی تدوین و به مرحله اجرا درآمد اما متاسفانه نه تنها در هیچ دورهای، مدیران ارشد ورزش کشور تمایلی به فراهم آوردن سازوکارهای اجرایی لازم برای تثبیت این اتفاق نداشتهاند بلکه حتی در دوره مدیریتی مهندس مهرعلیزاده، شاهد افزودهشدن یک بند به منزله«حق وتو» به رییس ورزش با هدف امکان عزل رییس فدراسیون بدون اخذ نظر مجمع فدراسیون به این اساسنامه نیمبند بودیم!
همین بند، اساس ایجاد مشکل برای مدیریت حاضر ورزش شد و پس از عزل چند رییس فدراسیون به روال همه دورههای پیشین، با انتقال اطلاعات آن (که البته میشود حدس زد از سوی چه کسانی صورت پذیرفته) و همچنین ایراداتی به نحوه برگزاری انتخابات کمیته المپیک که مستقیما متاثر از رای روسای فدراسیونها است، کمیته بینالمللی المپیک واکنش نشان داد و تهدید به تعلیق کرد.
با توجه به طولانی شدن مطلب، آنچه به اختصار میتوان در این خصوص گفت، آن است که بهنظر میرسد اتفاقات پیشآمده بیش از آنکه از سر دلسوزی و به منظور فراهمشدن شرایط استقلال فدراسیونها باشد، رقابت کموبیش آشکاری است برای منکوب کردن رقیب قدری بهنام وزارت ورزش در انتخابات کمیته المپیک...
نتایج به دست آمده تیم ملی فوتبال ایران در رقابتهای مقدماتی جام جهانی 2014 نیز یکی دیگر از پر سروصداترین مباحث ورزش ایران بود. درشرایطی که بهنظر میرسید اگر نمایندگان فوتبال ایران خود نیز دست به گزینش تیمهای
همگروهشان میزنند به ضرس قاطع نمیتوانستند انتخابی بهتر و مناسبتر از گروه تعیین شده را داشته باشند اما متاسفانه نتایج به دست آمده به هیچوجه در حد و اندازههای فوتبال ایران نبوده است و باید تاسف خورد که فوتبال ما که با داشتن پشتوانه غنی انسانی و البته مالی میتواند نه تنها در آسیا بلکه در دنیا حرفهای بسیاری برای گفتن داشته باشد، چرا باید در مقابل تیمهای متوسطی مانند ازبکستان، لبنان و قطر با مشکلات جدی برای صعود مواجه باشد!؟ و... .
مساله بسیار مهم حذف کشتی از المپیک یکی دیگر از موضوعاتی بود که در اواخر سال شمسی و احتمالا اولین جلسه هیات اجرایی IOC در سال میلادی جدید به تصویب رسیده است. این اتفاق از آنجهت برای ما حایزاهمیت و موضوعی کاملا استراتژیک است که باید قبول کرد، کشتی برای مردم و تاریخ ایران منحصر به یک رشته ورزشی عادی نمیشود؛ کشتی در کشور ما قدمتی به اندازه تاریخمان دارد و در تمامی صفحات زرین تاریخ ایران کشتیگیران و پهلوانان نه تنها توانمندانی زورمند و پیروز در میادین ورزشی بودهاند بلکه نقش حامی و جوانمرد و عدالتخواه را داشته و در دوران جدید نیز برآمده از همین تصورات سینهبهسینه منتقل شده. مدال کشتی برای مردم ما خوشرنگتر از بسیاری مدالها در رشتههایی حتی محبوبتر و پرطرفدارتر در دنیای امروز است؛ بنابراین باید انتظار داشت تصمیمگیران و تصمیمسازان نه تنها ورزشی بلکه دولتی نیز برای عدم حذف قطعی کشتی از المپیک تلاشی دوچندان داشته باشند چرا که با حذف کشتی هم شاهد افت افتخارات عینیمان در آوردگاه المپیک میشویم و هم موضوعی متصل به پیشینه ایرانیت و تاریخیمان را خانه نشین خواهیم یافت... .
اتفاقات عدیده دیگری هم در طول سال 91 بر ورزش ما گذشت. از جمله اتفاق خوب، شروع به کار شبکهای اختصاصی برای ورزش در سیما، انتخاب فدراسیون فوتبال ایران به عنوان بهترین فدراسیون فوتبال آسیا، استعفای محمد بنا، بدهی چندمیلیاردی کشتی باوجود بودجه مناسب آن، عدم برگزاری انتخابات ریاست این فدراسیون باوجود گذشت بیش از یکسال از ثبتنام نامزدها و باسرپرست ادارهشدن فدراسیون، کسب مدالهای رنگارنگ در چند رشته ورزشی در رویدادهای جهانی و قارهای و... که با توجه به طولانی شدن مطلب از شرح آنان پرهیز شده است.
امید است ورزش ایران در سال 92 با وجود همه مشکلات اقتصادی متاثر از شرایط تحریم و همچنین در پیش بودن انتخابات ریاستجمهوری، سالی موفق و خوب را در پیشرو داشته باشد و... .
در طول تاریخ، همواره نام انگلستان و انگلیس برای ما ایرانیان مترادف بوده با نیرنگ و تحقیر و استعمار که شاید عقیمماندن انقلاب مشروطه و سرنگونی دولت مصدق و... تنها بخشی از دلایل وجود چنین احساس آزاردهنده و مزمن از عنوان یک کشور جهان اولی و مترقی باشد!
... اما انگلستان در سال 91 برای ایرانیان با همه تصورات و تصاویر ذهنی حزنآور گذشتهاش سالی متفاوت بود؛«لندن 2012» برای هر ایرانی وطنپرست همراه بود با خبرهای شیرین و ثبت خاطراتی خوش از پایتخت زیبا و باستانی انگلستان...!
خدا را چه دیدی، شاید انگلستان قرن 21 قرار است با شروعی اینچنینی در ثبت خاطراتی دلنشین و ماندگار در همین اوایل قرن، روی دیگری را برای ایرانیان به نمایش گذارده و ایرانیها کمتر با شنیدن نام انگلستان برخود لرزیده و منتظر رسیدن خبری ملالآور از آن باشند...، شاید برآمده از همت و تفکر بالنده ایرانی و نه روحیه و رویه بد توهم (دایمی) توطئه و به گردن دیگران انداختن هر آنچه برگرفته از کاهلی و ندانمکاری خودمان است، مقررشده انگلستان هم مانند هر کشور دیگری رام شده نام ایران و تلاش ایرانی باشد و... .
«لندن2012» جایی بود که در آن غیور مردان و شیرزنان ورزشکار ایرانی در آوردگاه یکصدوچهارمین المپیک نوین، آنچنان پرتوان و غرورآفرین ظاهرشدند که با وجود چنین انتظاری روی کاغذ، کمتر کسی تصور از قوهبهفعل درآمدن نتایج خوب کاروان ورزشی ایران را داشت.
کسب سه نشان طلا توسط کشتیگیران فرنگیکار درحالی که تا پیش از این، کشتی فرنگی ما در تمام طول تاریخ حضور ورزش ایران در المپیکها حتی یک مدال طلا نیز نصیبش نشده بود. کسب اولین مدال المپیکی تاریخ دوومیدانی کشور توسط یک جوان برومند، آنهم در شرایطی که همه مسوولان و ورزشکاران و کلا کاروان ورزشی ایران هر یک به انگیزهای، حضور در سالنهای سرپوشیده کشتی و وزنهبرداری را به رفتن به استادیوم روباز المپیک ترجیح دادند و فارغ از احتمال درخشش این قهرمان بزرگ در یکی از پرطرفدارترین رشتههای المپیکی، به سردادن هلهله شادی به افتخار قهرمانی قویترین مرد جهان یعنی وزنهبردار سنگینوزن ایرانی و دیدن صحنههای کسب افتخاری دیگر توسط کشتیگیران دلخوش کردند...
و درمجموع کسب مدالهای رنگارنگ طلا، نقره و برنز توسط همین جوانان شادیآفرین و قرار گرفتن ورزش ایران در میان 20 کشور برتر ورزش دنیا وکسب یک رکورد تاریخی برای ورزش کشورمان... و البته در کنار ورزشکاران المپیکی بیانصافی است که از درخشش خوب پارالمپیکیها هم یادی نشود... .
این اتفاقات همه و همه برای ایرانیان در سالی روی داد که بخش عظیمی از آنها میتوانستند با مشاهده سلحشوریهای فرزندانشان به همذاتپنداری مضاعف رویآورده و حجم فشار گرانی و تورمی برآمده از برخی سوءمدیریتها و... را حداقل برای چندروزی به فراموشی سپارند!
آری، این حماسهای بزرگ و ماندگار بود که درتابستان 91 کام همه را شیرین کرد و البته تنها گوشهای از توانمندیهای ورزش ایران را در آزمون بزرگ المپیک به نمایش گذارد.
اما ورزش ایران در سال 91 آبستن حوادث دیگری نیز بود که گاه خوب بودند و گاه بد و البته جالب است وقتی به بررسی آفرینندگان آن نظری میافکنیم به صراحت میشود اذعان داشت که بیشتر خوبهایش مرتبط با حوزه کار ورزشکاران و مربیانش بوده و وجه غالب بدهایش را باید درحوزه مدیریتی و مدیران بالایی و میانی ورزشی جستوجو کرد!
شاید یکی ازمهمترین مسایلی که در این سال منشاء حرف وحدیثهای بسیاری شد و متاسفانه باید گفت قطعا عواقب منفی، غیرفرهنگی و مخرب آن برای سالیان دراز ورزش ما را متاثر خواهد کرد، اتفاقات پیش آمده پیرامون قراردادهای بازیکنان ومربیان فوتبالی در لیگ برتر باشد.
برخی مدیران باشگاههای به اصطلاح فرهنگی ورزشی! حاضر در لیگ برتر فوتبال، در یک رقابت کاذب و به قول معروف چشموهمچشمی با سرداری یک تازهوارد دنیای ورزش! با عقد قراردادهای نجومی با بازیکنان و مربیان، زمینهساز ورود ارقامی به فوتبال ما شدند که با هیچ منطقی نمیتوان تطابقی میان هزینههای صورت گرفته و ظرفیت واقعی فوتبال امروز ما قائل شد. این رویه که متاسفانه همزمان با دورانی آغاز شد که در دوره هفتم مجلس سعی شد با جهشی چندصد درصدی افزایش قابلتوجهی در میزان منابع مالی ورزش کشور فراهم شود و به خوبی به یاد دارم که باوجود عدم توجه ویژه به بخش تربیت بدنی در لایحه بودجه سال 84 کل کشور، درکمیسیون تلفیق مجلس با همراهی جدی نمایندگان فراکسیون ورزش توانستیم، بودجه ورزش کشور را از 78میلیاردتومان به بیش از 600میلیاردتومان افزایش دهیم. این جهش، نقطه عطفی بود برای ادامهدارشدن توجه به بخش مالی ورزش اما متاسفانه باوجود این اتفاق فرخنده، نحوه هزینهکرد آن توسط مدیریت کلان ورزش در هفتسال اخیر، مسیر خوبی را طی نکرده و منابع مالی سرازیر شده با کمترین پشتوانه برنامهای در بسیاری زمینهها از جمله در حوزه ساختوساز اماکن ورزشی باعث ساخت فضاهایی با کمترین کارایی و اثربخشی و عموما بلااستفاده و در حوزه ورزش قهرمانی و حرفهای زمینهساز ایجاد توقعات غیرقابلکنترل برای دستاندرکاران ردههای مختلف از جمله ورزشکار و مربی و... شده است اما در مقابل شاهد آن بودهایم که میزان و نوع برنامهریزیهای صورتگرفته درحوزه توسعه زیرساختهای انسانی، تجهیزاتی، علمی و همچنین کشف و حمایت از استعدادها و شهرستانهای محروم و کمتر برخوردار به هیچوجه قابل دفاع نیست. این روند در حوزه فوتبال نمودی بیشتر داشت و سال 91 نقطه اوج این سوءرفتارها در افزایش آلودگی و مسمومیت نه تنها فضای فوتبال و ابعاد فنی بازیکنان ومربیان بلکه تخریب بیش از پیش ابعاد اخلاقی و فرهنگی ورزش ما بود. رویداد مهم دیگری که ورزش ما را درآستانه المپیک متاثر کرد و هنوز هم ادامهدار است، موضوع تعلیق ورزش کشوربود. اساسنامه فدراسیونهای ورزشی هرچند در دوره مدیریتی مهندس هاشمیطباء با هدف حرکت به سمت استقلال و استقرار نگاه تخصصی و غیردولتی در رشتههای مختلف ورزشی تدوین و به مرحله اجرا درآمد اما متاسفانه نه تنها در هیچ دورهای، مدیران ارشد ورزش کشور تمایلی به فراهم آوردن سازوکارهای اجرایی لازم برای تثبیت این اتفاق نداشتهاند بلکه حتی در دوره مدیریتی مهندس مهرعلیزاده، شاهد افزودهشدن یک بند به منزله«حق وتو» به رییس ورزش با هدف امکان عزل رییس فدراسیون بدون اخذ نظر مجمع فدراسیون به این اساسنامه نیمبند بودیم!
همین بند، اساس ایجاد مشکل برای مدیریت حاضر ورزش شد و پس از عزل چند رییس فدراسیون به روال همه دورههای پیشین، با انتقال اطلاعات آن (که البته میشود حدس زد از سوی چه کسانی صورت پذیرفته) و همچنین ایراداتی به نحوه برگزاری انتخابات کمیته المپیک که مستقیما متاثر از رای روسای فدراسیونها است، کمیته بینالمللی المپیک واکنش نشان داد و تهدید به تعلیق کرد.
با توجه به طولانی شدن مطلب، آنچه به اختصار میتوان در این خصوص گفت، آن است که بهنظر میرسد اتفاقات پیشآمده بیش از آنکه از سر دلسوزی و به منظور فراهمشدن شرایط استقلال فدراسیونها باشد، رقابت کموبیش آشکاری است برای منکوب کردن رقیب قدری بهنام وزارت ورزش در انتخابات کمیته المپیک...
نتایج به دست آمده تیم ملی فوتبال ایران در رقابتهای مقدماتی جام جهانی 2014 نیز یکی دیگر از پر سروصداترین مباحث ورزش ایران بود. درشرایطی که بهنظر میرسید اگر نمایندگان فوتبال ایران خود نیز دست به گزینش تیمهای
همگروهشان میزنند به ضرس قاطع نمیتوانستند انتخابی بهتر و مناسبتر از گروه تعیین شده را داشته باشند اما متاسفانه نتایج به دست آمده به هیچوجه در حد و اندازههای فوتبال ایران نبوده است و باید تاسف خورد که فوتبال ما که با داشتن پشتوانه غنی انسانی و البته مالی میتواند نه تنها در آسیا بلکه در دنیا حرفهای بسیاری برای گفتن داشته باشد، چرا باید در مقابل تیمهای متوسطی مانند ازبکستان، لبنان و قطر با مشکلات جدی برای صعود مواجه باشد!؟ و... .
مساله بسیار مهم حذف کشتی از المپیک یکی دیگر از موضوعاتی بود که در اواخر سال شمسی و احتمالا اولین جلسه هیات اجرایی IOC در سال میلادی جدید به تصویب رسیده است. این اتفاق از آنجهت برای ما حایزاهمیت و موضوعی کاملا استراتژیک است که باید قبول کرد، کشتی برای مردم و تاریخ ایران منحصر به یک رشته ورزشی عادی نمیشود؛ کشتی در کشور ما قدمتی به اندازه تاریخمان دارد و در تمامی صفحات زرین تاریخ ایران کشتیگیران و پهلوانان نه تنها توانمندانی زورمند و پیروز در میادین ورزشی بودهاند بلکه نقش حامی و جوانمرد و عدالتخواه را داشته و در دوران جدید نیز برآمده از همین تصورات سینهبهسینه منتقل شده. مدال کشتی برای مردم ما خوشرنگتر از بسیاری مدالها در رشتههایی حتی محبوبتر و پرطرفدارتر در دنیای امروز است؛ بنابراین باید انتظار داشت تصمیمگیران و تصمیمسازان نه تنها ورزشی بلکه دولتی نیز برای عدم حذف قطعی کشتی از المپیک تلاشی دوچندان داشته باشند چرا که با حذف کشتی هم شاهد افت افتخارات عینیمان در آوردگاه المپیک میشویم و هم موضوعی متصل به پیشینه ایرانیت و تاریخیمان را خانه نشین خواهیم یافت... .
اتفاقات عدیده دیگری هم در طول سال 91 بر ورزش ما گذشت. از جمله اتفاق خوب، شروع به کار شبکهای اختصاصی برای ورزش در سیما، انتخاب فدراسیون فوتبال ایران به عنوان بهترین فدراسیون فوتبال آسیا، استعفای محمد بنا، بدهی چندمیلیاردی کشتی باوجود بودجه مناسب آن، عدم برگزاری انتخابات ریاست این فدراسیون باوجود گذشت بیش از یکسال از ثبتنام نامزدها و باسرپرست ادارهشدن فدراسیون، کسب مدالهای رنگارنگ در چند رشته ورزشی در رویدادهای جهانی و قارهای و... که با توجه به طولانی شدن مطلب از شرح آنان پرهیز شده است.
امید است ورزش ایران در سال 92 با وجود همه مشکلات اقتصادی متاثر از شرایط تحریم و همچنین در پیش بودن انتخابات ریاستجمهوری، سالی موفق و خوب را در پیشرو داشته باشد و... .
... اما انگلستان در سال 91 برای ایرانیان با همه تصورات و تصاویر ذهنی حزنآور گذشتهاش سالی متفاوت بود؛«لندن 2012» برای هر ایرانی وطنپرست همراه بود با خبرهای شیرین و ثبت خاطراتی خوش از پایتخت زیبا و باستانی انگلستان...!
خدا را چه دیدی، شاید انگلستان قرن 21 قرار است با شروعی اینچنینی در ثبت خاطراتی دلنشین و ماندگار در همین اوایل قرن، روی دیگری را برای ایرانیان به نمایش گذارده و ایرانیها کمتر با شنیدن نام انگلستان برخود لرزیده و منتظر رسیدن خبری ملالآور از آن باشند...، شاید برآمده از همت و تفکر بالنده ایرانی و نه روحیه و رویه بد توهم (دایمی) توطئه و به گردن دیگران انداختن هر آنچه برگرفته از کاهلی و ندانمکاری خودمان است، مقررشده انگلستان هم مانند هر کشور دیگری رام شده نام ایران و تلاش ایرانی باشد و... .
«لندن2012» جایی بود که در آن غیور مردان و شیرزنان ورزشکار ایرانی در آوردگاه یکصدوچهارمین المپیک نوین، آنچنان پرتوان و غرورآفرین ظاهرشدند که با وجود چنین انتظاری روی کاغذ، کمتر کسی تصور از قوهبهفعل درآمدن نتایج خوب کاروان ورزشی ایران را داشت.
کسب سه نشان طلا توسط کشتیگیران فرنگیکار درحالی که تا پیش از این، کشتی فرنگی ما در تمام طول تاریخ حضور ورزش ایران در المپیکها حتی یک مدال طلا نیز نصیبش نشده بود. کسب اولین مدال المپیکی تاریخ دوومیدانی کشور توسط یک جوان برومند، آنهم در شرایطی که همه مسوولان و ورزشکاران و کلا کاروان ورزشی ایران هر یک به انگیزهای، حضور در سالنهای سرپوشیده کشتی و وزنهبرداری را به رفتن به استادیوم روباز المپیک ترجیح دادند و فارغ از احتمال درخشش این قهرمان بزرگ در یکی از پرطرفدارترین رشتههای المپیکی، به سردادن هلهله شادی به افتخار قهرمانی قویترین مرد جهان یعنی وزنهبردار سنگینوزن ایرانی و دیدن صحنههای کسب افتخاری دیگر توسط کشتیگیران دلخوش کردند...
و درمجموع کسب مدالهای رنگارنگ طلا، نقره و برنز توسط همین جوانان شادیآفرین و قرار گرفتن ورزش ایران در میان 20 کشور برتر ورزش دنیا وکسب یک رکورد تاریخی برای ورزش کشورمان... و البته در کنار ورزشکاران المپیکی بیانصافی است که از درخشش خوب پارالمپیکیها هم یادی نشود... .
این اتفاقات همه و همه برای ایرانیان در سالی روی داد که بخش عظیمی از آنها میتوانستند با مشاهده سلحشوریهای فرزندانشان به همذاتپنداری مضاعف رویآورده و حجم فشار گرانی و تورمی برآمده از برخی سوءمدیریتها و... را حداقل برای چندروزی به فراموشی سپارند!
آری، این حماسهای بزرگ و ماندگار بود که درتابستان 91 کام همه را شیرین کرد و البته تنها گوشهای از توانمندیهای ورزش ایران را در آزمون بزرگ المپیک به نمایش گذارد.
اما ورزش ایران در سال 91 آبستن حوادث دیگری نیز بود که گاه خوب بودند و گاه بد و البته جالب است وقتی به بررسی آفرینندگان آن نظری میافکنیم به صراحت میشود اذعان داشت که بیشتر خوبهایش مرتبط با حوزه کار ورزشکاران و مربیانش بوده و وجه غالب بدهایش را باید درحوزه مدیریتی و مدیران بالایی و میانی ورزشی جستوجو کرد!
شاید یکی ازمهمترین مسایلی که در این سال منشاء حرف وحدیثهای بسیاری شد و متاسفانه باید گفت قطعا عواقب منفی، غیرفرهنگی و مخرب آن برای سالیان دراز ورزش ما را متاثر خواهد کرد، اتفاقات پیش آمده پیرامون قراردادهای بازیکنان ومربیان فوتبالی در لیگ برتر باشد.
برخی مدیران باشگاههای به اصطلاح فرهنگی ورزشی! حاضر در لیگ برتر فوتبال، در یک رقابت کاذب و به قول معروف چشموهمچشمی با سرداری یک تازهوارد دنیای ورزش! با عقد قراردادهای نجومی با بازیکنان و مربیان، زمینهساز ورود ارقامی به فوتبال ما شدند که با هیچ منطقی نمیتوان تطابقی میان هزینههای صورت گرفته و ظرفیت واقعی فوتبال امروز ما قائل شد. این رویه که متاسفانه همزمان با دورانی آغاز شد که در دوره هفتم مجلس سعی شد با جهشی چندصد درصدی افزایش قابلتوجهی در میزان منابع مالی ورزش کشور فراهم شود و به خوبی به یاد دارم که باوجود عدم توجه ویژه به بخش تربیت بدنی در لایحه بودجه سال 84 کل کشور، درکمیسیون تلفیق مجلس با همراهی جدی نمایندگان فراکسیون ورزش توانستیم، بودجه ورزش کشور را از 78میلیاردتومان به بیش از 600میلیاردتومان افزایش دهیم. این جهش، نقطه عطفی بود برای ادامهدارشدن توجه به بخش مالی ورزش اما متاسفانه باوجود این اتفاق فرخنده، نحوه هزینهکرد آن توسط مدیریت کلان ورزش در هفتسال اخیر، مسیر خوبی را طی نکرده و منابع مالی سرازیر شده با کمترین پشتوانه برنامهای در بسیاری زمینهها از جمله در حوزه ساختوساز اماکن ورزشی باعث ساخت فضاهایی با کمترین کارایی و اثربخشی و عموما بلااستفاده و در حوزه ورزش قهرمانی و حرفهای زمینهساز ایجاد توقعات غیرقابلکنترل برای دستاندرکاران ردههای مختلف از جمله ورزشکار و مربی و... شده است اما در مقابل شاهد آن بودهایم که میزان و نوع برنامهریزیهای صورتگرفته درحوزه توسعه زیرساختهای انسانی، تجهیزاتی، علمی و همچنین کشف و حمایت از استعدادها و شهرستانهای محروم و کمتر برخوردار به هیچوجه قابل دفاع نیست. این روند در حوزه فوتبال نمودی بیشتر داشت و سال 91 نقطه اوج این سوءرفتارها در افزایش آلودگی و مسمومیت نه تنها فضای فوتبال و ابعاد فنی بازیکنان ومربیان بلکه تخریب بیش از پیش ابعاد اخلاقی و فرهنگی ورزش ما بود. رویداد مهم دیگری که ورزش ما را درآستانه المپیک متاثر کرد و هنوز هم ادامهدار است، موضوع تعلیق ورزش کشوربود. اساسنامه فدراسیونهای ورزشی هرچند در دوره مدیریتی مهندس هاشمیطباء با هدف حرکت به سمت استقلال و استقرار نگاه تخصصی و غیردولتی در رشتههای مختلف ورزشی تدوین و به مرحله اجرا درآمد اما متاسفانه نه تنها در هیچ دورهای، مدیران ارشد ورزش کشور تمایلی به فراهم آوردن سازوکارهای اجرایی لازم برای تثبیت این اتفاق نداشتهاند بلکه حتی در دوره مدیریتی مهندس مهرعلیزاده، شاهد افزودهشدن یک بند به منزله«حق وتو» به رییس ورزش با هدف امکان عزل رییس فدراسیون بدون اخذ نظر مجمع فدراسیون به این اساسنامه نیمبند بودیم!
همین بند، اساس ایجاد مشکل برای مدیریت حاضر ورزش شد و پس از عزل چند رییس فدراسیون به روال همه دورههای پیشین، با انتقال اطلاعات آن (که البته میشود حدس زد از سوی چه کسانی صورت پذیرفته) و همچنین ایراداتی به نحوه برگزاری انتخابات کمیته المپیک که مستقیما متاثر از رای روسای فدراسیونها است، کمیته بینالمللی المپیک واکنش نشان داد و تهدید به تعلیق کرد.
با توجه به طولانی شدن مطلب، آنچه به اختصار میتوان در این خصوص گفت، آن است که بهنظر میرسد اتفاقات پیشآمده بیش از آنکه از سر دلسوزی و به منظور فراهمشدن شرایط استقلال فدراسیونها باشد، رقابت کموبیش آشکاری است برای منکوب کردن رقیب قدری بهنام وزارت ورزش در انتخابات کمیته المپیک...
نتایج به دست آمده تیم ملی فوتبال ایران در رقابتهای مقدماتی جام جهانی 2014 نیز یکی دیگر از پر سروصداترین مباحث ورزش ایران بود. درشرایطی که بهنظر میرسید اگر نمایندگان فوتبال ایران خود نیز دست به گزینش تیمهای
همگروهشان میزنند به ضرس قاطع نمیتوانستند انتخابی بهتر و مناسبتر از گروه تعیین شده را داشته باشند اما متاسفانه نتایج به دست آمده به هیچوجه در حد و اندازههای فوتبال ایران نبوده است و باید تاسف خورد که فوتبال ما که با داشتن پشتوانه غنی انسانی و البته مالی میتواند نه تنها در آسیا بلکه در دنیا حرفهای بسیاری برای گفتن داشته باشد، چرا باید در مقابل تیمهای متوسطی مانند ازبکستان، لبنان و قطر با مشکلات جدی برای صعود مواجه باشد!؟ و... .
مساله بسیار مهم حذف کشتی از المپیک یکی دیگر از موضوعاتی بود که در اواخر سال شمسی و احتمالا اولین جلسه هیات اجرایی IOC در سال میلادی جدید به تصویب رسیده است. این اتفاق از آنجهت برای ما حایزاهمیت و موضوعی کاملا استراتژیک است که باید قبول کرد، کشتی برای مردم و تاریخ ایران منحصر به یک رشته ورزشی عادی نمیشود؛ کشتی در کشور ما قدمتی به اندازه تاریخمان دارد و در تمامی صفحات زرین تاریخ ایران کشتیگیران و پهلوانان نه تنها توانمندانی زورمند و پیروز در میادین ورزشی بودهاند بلکه نقش حامی و جوانمرد و عدالتخواه را داشته و در دوران جدید نیز برآمده از همین تصورات سینهبهسینه منتقل شده. مدال کشتی برای مردم ما خوشرنگتر از بسیاری مدالها در رشتههایی حتی محبوبتر و پرطرفدارتر در دنیای امروز است؛ بنابراین باید انتظار داشت تصمیمگیران و تصمیمسازان نه تنها ورزشی بلکه دولتی نیز برای عدم حذف قطعی کشتی از المپیک تلاشی دوچندان داشته باشند چرا که با حذف کشتی هم شاهد افت افتخارات عینیمان در آوردگاه المپیک میشویم و هم موضوعی متصل به پیشینه ایرانیت و تاریخیمان را خانه نشین خواهیم یافت... .
اتفاقات عدیده دیگری هم در طول سال 91 بر ورزش ما گذشت. از جمله اتفاق خوب، شروع به کار شبکهای اختصاصی برای ورزش در سیما، انتخاب فدراسیون فوتبال ایران به عنوان بهترین فدراسیون فوتبال آسیا، استعفای محمد بنا، بدهی چندمیلیاردی کشتی باوجود بودجه مناسب آن، عدم برگزاری انتخابات ریاست این فدراسیون باوجود گذشت بیش از یکسال از ثبتنام نامزدها و باسرپرست ادارهشدن فدراسیون، کسب مدالهای رنگارنگ در چند رشته ورزشی در رویدادهای جهانی و قارهای و... که با توجه به طولانی شدن مطلب از شرح آنان پرهیز شده است.
امید است ورزش ایران در سال 92 با وجود همه مشکلات اقتصادی متاثر از شرایط تحریم و همچنین در پیش بودن انتخابات ریاستجمهوری، سالی موفق و خوب را در پیشرو داشته باشد و... .
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.