|

روزشمار دیپلماسی هسته‌ای «پیونگ‌یانگ»

تانیا تجلی

بمب هسته‌ای آری یا نه؟ این سوال از مدت‌ها یا بهتر بگوییم بیش از دو دهه است که ذهن جامعه بین‌الملل درباره کره‌شمالی را به خود مشغول کرده است. پیونگ یانگ اگرچه در واکنش‌های اولیه پاسخ «نه» را برای دادن به این سوال انتخاب کرده بود ولی در نهایت با چند آزمایش هسته‌ای نشان داد که نگرانی‌ها برای رسیدن این کشور به بمب هسته‌ای بی‌دلیل نبوده است. آزمایش‌های هسته‌ای کره‌شمالی حالا سوژه‌ای برای قدرت‌های دنیا شده تا به نوعی تعبیر مختلفی از آن داشته باشند، اما مسیری که این کشور طی کرد تا به بمب هسته‌ای برسد چقدر طول کشید و چطور پیش رفت؟ پاسخ در «زمان نگاره»‌ای است که در زیر می‌خوانید:

1989: با کاهش قدرت اتحاد جماهیر شوروی، کره‌شمالی حامی اقتصادی‌ای که طی 45 سال به دست آورده بود، از دست می‌دهد.
1992: کره‌شمالی به تیمی از آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اجازه بازدید از تاسیسات اتمی را می‌دهد. آمریکا بر این باور است که کره‌شمالی مخفیانه از رآکتور پنج مگاواتی استفاده می‌کند.
1993: کره‌شمالی تهدید می‌کند از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای خارج خواهد شد.
1994: کره‌شمالی و آمریکا تفاهم‌نامه‌ای را به امضا می‌رسانند. این کشور بر مبنای این تفاهم‌نامه موافقت می‌کند برنامه تولید پلوتونیوم خود را در ازای دریافت نفت و همکاری‌های اقتصادی متوقف کند. تاسیسات هسته‌ای کره‌شمالی برچیده می‌شود.

2002
29 ژانویه: جورج دبلیو بوش رییس‌جمهوری آمریکا از کره‌شمالی به عنوان محور شرارت نام می‌برد که تهدیدی برای صلح جهانی است.
17 سپتامبر: جونیچیرو کویزومی نخست‌وزیر ژاپن به عنوان اولین مقام ژاپنی، پیشنهادات سیاسی و همکاری با پیونگ یانگ را مطرح می‌کند.
16 اکتبر: ایالات متحده اعلام می‌کند کره‌شمالی در صحبت‌های خود به برنامه مخفی هسته‌ای اقرار کرده است.
17 اکتبر: رهبر کره‌شمالی کیم جونگ ایل می‌گوید: او به بازرسان بین‌المللی اجازه بازرسی از تاسیسات هسته‌ای را می‌دهد.
14 نوامبر: جورج دبلیو بوش رییس‌جمهوری آمریکا اعلام می‌کند اگر کره‌شمالی جاه‌طلبی‌های هسته‌ای‌اش را متوقف نکند، انتقال سوخت به کره‌شمالی متوقف خواهد شد.
4 دسامبر: کره‌شمالی درخواست بازدید بازرسان از تاسیسات اتمی‌اش را رد می‌کند.
12 دسامبر: کره‌شمالی تاسیسات هسته‌ای برای تولید انرژی را فعال می‌کند.
25 دسامبر: کره‌شمالی انتقال سوخت برای تولید پلوتونیوم را آغاز کرده است.
27 دسامبر: کره‌شمالی دو بازرس آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را اخراج می‌کند.

2003
2ژانویه: کره جنوبی از چین می‌خواهد از نفوذ خود برای حل مساله هسته‌ای کره‌شمالی استفاده کند. دو روز بعد روسیه، کره‌شمالی را تشویق می‌کند که برنامه هسته‌ای‌اش را رها کند.
16 فوریه: کیم جونگ ایل تولد 61 سالگی‌اش را جشن می‌گیرد، در همین‌حال رسانه‌های دولتی به شهروندان هشدار می‌دهند خود را آماده کنند.
24 فوریه: کره‌شمالی، موشکی به دریای میان کره‌جنوبی و ژاپن شلیک می‌کند.
10 مارس: کره‌شمالی دومین موشک خود را به دریا شلیک می‌کند.
16 اکتبر: کره‌شمالی می‌گوید آزمایش هسته‌ای را به منظور بازدارندگی هسته‌ای انجام خواهد داد.
30اکتبر: کره‌شمالی موافقت خود را با از سرگیری مذاکرات در مورد بحران هسته‌ای اعلام می‌کند.
9 دسامبر: کره‌شمالی پیشنهاد می‌دهد حاضر است در ازای دریافت امتیازاتی از آمریکا، برنامه هسته‌ای خود را متوقف کند.
27 دسامبر: کره‌شمالی می‌گوید در دور جدیدی از مذاکرات شش جانبه درباره برنامه هسته‌ای‌اش در اوایل سال 2004 شرکت خواهد کرد.

2005
19 ژانویه: کاندولیزا رایس وزیر خارجه آمریکا از کره‌شمالی به عنوان یک پایگاه استبداد نام می‌برد که آمریکا باید برای برقراری آزادی در آن تلاش کند.
اول می: کره‌شمالی در آستانه نشست اعضای پیمان بین‌المللی منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای، موشک کوتاه‌بردی را به دریای ژاپن (شرق کره) شلیک می‌کند.
7 ژوئن: نماینده چین در سازمان ملل می‌گوید: امیدوار است کره‌شمالی در هفته‌های آتی به مذاکرات شش کشور بپیوندد.
12 ژوییه: کره جنوبی به کره‌شمالی پیشنهاد می‌دهد که برای پایان‌دادن به برنامه هسته‌ای‌اش حاضر است برق به آن کشور انتقال دهد.
13 سپتامبر: مذاکرات از سر گرفته می‌شود. کره‌شمالی براساس توافقنامه‌اش با آمریکا درخواست ساخت رآکتور آب سبک را می‌دهد، اما آمریکا این درخواست را رد می‌کند، اینچنین دو طرف با بن‌بست مواجه می‌شوند.
19 سپتامبر: کره‌شمالی موافقت خود با ترک فعالیت‌های هسته‌ای و پیوستن به پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای را اعلام می‌کند. این موافقت پس از آن صورت می‌گیرد که آمریکا اعلام می‌کند قصد حمله به کره را ندارد.

2006
4 جولای: کره‌شمالی با وجود تکرار هشدارهای بین‌المللی، حداقل شش موشک را آزمایش می‌کند، این موشک‌ها شامل موشک دوربرد نیز می‌شود.
5 جولای: با وجود محکومیت بین‌المللی، کره‌شمالی هفتمین موشک خود را آزمایش می‌کند.
3 اکتبر: کره‌شمالی اعلام می‌کند درنظر دارد تا در آینده آزمایش هسته‌ای انجام دهد و آمریکا را به دلیل سیاست خصمانه‌اش سرزنش می‌کند.
5 اکتبر: آمریکا مستقیما کره‌شمالی را تهدید می‌کند: «کره‌شمالی یا می‌تواند آینده داشته باشد یا سلاح هسته‌ای.»
9 اکتبر: مقامات کره‌شمالی اعلام می‌کنند که برای اولین‌بار آزمایش هسته‌ای انجام دادند.

2007
13 ژانویه: سونگ ایل هو یکی از مقامات کره‌شمالی در دیدار با همتای ژاپنی‌اش تاکو یاماساکی اعلام می‌کند که دومین آزمایش هسته‌ای کره‌شمالی بستگی به رفتار آمریکا در آینده دارد.
16 ژانویه: مذاکرات دو جانبه بین کره‌شمالی و آمریکا در برلین آلمان برگزار می‌شود و دو طرف به توافقاتی می‌رسند.
13 فوریه: پنجمین دور مذاکرات شش‌جانبه با یک توافقنامه به پایان می‌رسد. پیونگ یانگ متعهد می‌شود رآکتور یانگبیون را در ازای دریافت 50000 تن کمک سوختی تعطیل کند.
19 مارس: ششمین دور مذاکرات شش‌جانبه در پکن آغاز می‌شود.
14 جولای: کره‌شمالی اعلام می‌کند بعد از دریافت 6200تن سوخت از کره جنوبی، رآکتور یانگبیون را می‌بندد.
17 جولای: یک تیم 10 نفره از آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تایید می‌کند که کره‌شمالی رآکتور یانگبیون را تعطیل کرده است. محمد البرادعی رییس آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تعطیلی رآکتور یانگبیون را گام مثبتی توصیف می‌کند.

2008
26 ژوئن: کره‌شمالی بیش از 60 صفحه از اسناد و مدارک توانایی‌هایش در سلاح‌های هسته‌ای را منتشر کرد.
27 ژوئن: کره‌شمالی برج خنک‌کننده رآکتور اتمی یانگبیون را تخریب می‌کند.
11 اکتبر: آمریکا، کره‌شمالی را از فهرست تروریسم حذف می‌کند.

2009
25 آوریل: کره‌شمالی اعلام می‌کند تاسیسات هسته‌ای خود را دوباره فعال کرده است.
25 می: کره‌شمالی دومین بمب هسته‌ای خود را آزمایش می‌کند.
2012، آوریل: کره‌شمالی خود را برای آزمایش سومین بمب هسته‌ای آماده می‌کند.
2013، پنجم فوریه: رییس‌جمهوری کره‌جنوبی هشدار می‌دهد کره‌شمالی در حال برنامه‌ریزی برای آزمایش‌های متعدد هسته‌ای است.
12 فوریه: کره‌شمالی سومین بمب هسته‌ای خود را آزمایش می‌کند.

منبع: en.wikipedia.org
بمب هسته‌ای آری یا نه؟ این سوال از مدت‌ها یا بهتر بگوییم بیش از دو دهه است که ذهن جامعه بین‌الملل درباره کره‌شمالی را به خود مشغول کرده است. پیونگ یانگ اگرچه در واکنش‌های اولیه پاسخ «نه» را برای دادن به این سوال انتخاب کرده بود ولی در نهایت با چند آزمایش هسته‌ای نشان داد که نگرانی‌ها برای رسیدن این کشور به بمب هسته‌ای بی‌دلیل نبوده است. آزمایش‌های هسته‌ای کره‌شمالی حالا سوژه‌ای برای قدرت‌های دنیا شده تا به نوعی تعبیر مختلفی از آن داشته باشند، اما مسیری که این کشور طی کرد تا به بمب هسته‌ای برسد چقدر طول کشید و چطور پیش رفت؟ پاسخ در «زمان نگاره»‌ای است که در زیر می‌خوانید:

1989: با کاهش قدرت اتحاد جماهیر شوروی، کره‌شمالی حامی اقتصادی‌ای که طی 45 سال به دست آورده بود، از دست می‌دهد.
1992: کره‌شمالی به تیمی از آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اجازه بازدید از تاسیسات اتمی را می‌دهد. آمریکا بر این باور است که کره‌شمالی مخفیانه از رآکتور پنج مگاواتی استفاده می‌کند.
1993: کره‌شمالی تهدید می‌کند از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای خارج خواهد شد.
1994: کره‌شمالی و آمریکا تفاهم‌نامه‌ای را به امضا می‌رسانند. این کشور بر مبنای این تفاهم‌نامه موافقت می‌کند برنامه تولید پلوتونیوم خود را در ازای دریافت نفت و همکاری‌های اقتصادی متوقف کند. تاسیسات هسته‌ای کره‌شمالی برچیده می‌شود.

2002
29 ژانویه: جورج دبلیو بوش رییس‌جمهوری آمریکا از کره‌شمالی به عنوان محور شرارت نام می‌برد که تهدیدی برای صلح جهانی است.
17 سپتامبر: جونیچیرو کویزومی نخست‌وزیر ژاپن به عنوان اولین مقام ژاپنی، پیشنهادات سیاسی و همکاری با پیونگ یانگ را مطرح می‌کند.
16 اکتبر: ایالات متحده اعلام می‌کند کره‌شمالی در صحبت‌های خود به برنامه مخفی هسته‌ای اقرار کرده است.
17 اکتبر: رهبر کره‌شمالی کیم جونگ ایل می‌گوید: او به بازرسان بین‌المللی اجازه بازرسی از تاسیسات هسته‌ای را می‌دهد.
14 نوامبر: جورج دبلیو بوش رییس‌جمهوری آمریکا اعلام می‌کند اگر کره‌شمالی جاه‌طلبی‌های هسته‌ای‌اش را متوقف نکند، انتقال سوخت به کره‌شمالی متوقف خواهد شد.
4 دسامبر: کره‌شمالی درخواست بازدید بازرسان از تاسیسات اتمی‌اش را رد می‌کند.
12 دسامبر: کره‌شمالی تاسیسات هسته‌ای برای تولید انرژی را فعال می‌کند.
25 دسامبر: کره‌شمالی انتقال سوخت برای تولید پلوتونیوم را آغاز کرده است.
27 دسامبر: کره‌شمالی دو بازرس آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را اخراج می‌کند.

2003
2ژانویه: کره جنوبی از چین می‌خواهد از نفوذ خود برای حل مساله هسته‌ای کره‌شمالی استفاده کند. دو روز بعد روسیه، کره‌شمالی را تشویق می‌کند که برنامه هسته‌ای‌اش را رها کند.
16 فوریه: کیم جونگ ایل تولد 61 سالگی‌اش را جشن می‌گیرد، در همین‌حال رسانه‌های دولتی به شهروندان هشدار می‌دهند خود را آماده کنند.
24 فوریه: کره‌شمالی، موشکی به دریای میان کره‌جنوبی و ژاپن شلیک می‌کند.
10 مارس: کره‌شمالی دومین موشک خود را به دریا شلیک می‌کند.
16 اکتبر: کره‌شمالی می‌گوید آزمایش هسته‌ای را به منظور بازدارندگی هسته‌ای انجام خواهد داد.
30اکتبر: کره‌شمالی موافقت خود را با از سرگیری مذاکرات در مورد بحران هسته‌ای اعلام می‌کند.
9 دسامبر: کره‌شمالی پیشنهاد می‌دهد حاضر است در ازای دریافت امتیازاتی از آمریکا، برنامه هسته‌ای خود را متوقف کند.
27 دسامبر: کره‌شمالی می‌گوید در دور جدیدی از مذاکرات شش جانبه درباره برنامه هسته‌ای‌اش در اوایل سال 2004 شرکت خواهد کرد.

2005
19 ژانویه: کاندولیزا رایس وزیر خارجه آمریکا از کره‌شمالی به عنوان یک پایگاه استبداد نام می‌برد که آمریکا باید برای برقراری آزادی در آن تلاش کند.
اول می: کره‌شمالی در آستانه نشست اعضای پیمان بین‌المللی منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای، موشک کوتاه‌بردی را به دریای ژاپن (شرق کره) شلیک می‌کند.
7 ژوئن: نماینده چین در سازمان ملل می‌گوید: امیدوار است کره‌شمالی در هفته‌های آتی به مذاکرات شش کشور بپیوندد.
12 ژوییه: کره جنوبی به کره‌شمالی پیشنهاد می‌دهد که برای پایان‌دادن به برنامه هسته‌ای‌اش حاضر است برق به آن کشور انتقال دهد.
13 سپتامبر: مذاکرات از سر گرفته می‌شود. کره‌شمالی براساس توافقنامه‌اش با آمریکا درخواست ساخت رآکتور آب سبک را می‌دهد، اما آمریکا این درخواست را رد می‌کند، اینچنین دو طرف با بن‌بست مواجه می‌شوند.
19 سپتامبر: کره‌شمالی موافقت خود با ترک فعالیت‌های هسته‌ای و پیوستن به پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای را اعلام می‌کند. این موافقت پس از آن صورت می‌گیرد که آمریکا اعلام می‌کند قصد حمله به کره را ندارد.

2006
4 جولای: کره‌شمالی با وجود تکرار هشدارهای بین‌المللی، حداقل شش موشک را آزمایش می‌کند، این موشک‌ها شامل موشک دوربرد نیز می‌شود.
5 جولای: با وجود محکومیت بین‌المللی، کره‌شمالی هفتمین موشک خود را آزمایش می‌کند.
3 اکتبر: کره‌شمالی اعلام می‌کند درنظر دارد تا در آینده آزمایش هسته‌ای انجام دهد و آمریکا را به دلیل سیاست خصمانه‌اش سرزنش می‌کند.
5 اکتبر: آمریکا مستقیما کره‌شمالی را تهدید می‌کند: «کره‌شمالی یا می‌تواند آینده داشته باشد یا سلاح هسته‌ای.»
9 اکتبر: مقامات کره‌شمالی اعلام می‌کنند که برای اولین‌بار آزمایش هسته‌ای انجام دادند.

2007
13 ژانویه: سونگ ایل هو یکی از مقامات کره‌شمالی در دیدار با همتای ژاپنی‌اش تاکو یاماساکی اعلام می‌کند که دومین آزمایش هسته‌ای کره‌شمالی بستگی به رفتار آمریکا در آینده دارد.
16 ژانویه: مذاکرات دو جانبه بین کره‌شمالی و آمریکا در برلین آلمان برگزار می‌شود و دو طرف به توافقاتی می‌رسند.
13 فوریه: پنجمین دور مذاکرات شش‌جانبه با یک توافقنامه به پایان می‌رسد. پیونگ یانگ متعهد می‌شود رآکتور یانگبیون را در ازای دریافت 50000 تن کمک سوختی تعطیل کند.
19 مارس: ششمین دور مذاکرات شش‌جانبه در پکن آغاز می‌شود.
14 جولای: کره‌شمالی اعلام می‌کند بعد از دریافت 6200تن سوخت از کره جنوبی، رآکتور یانگبیون را می‌بندد.
17 جولای: یک تیم 10 نفره از آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تایید می‌کند که کره‌شمالی رآکتور یانگبیون را تعطیل کرده است. محمد البرادعی رییس آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تعطیلی رآکتور یانگبیون را گام مثبتی توصیف می‌کند.

2008
26 ژوئن: کره‌شمالی بیش از 60 صفحه از اسناد و مدارک توانایی‌هایش در سلاح‌های هسته‌ای را منتشر کرد.
27 ژوئن: کره‌شمالی برج خنک‌کننده رآکتور اتمی یانگبیون را تخریب می‌کند.
11 اکتبر: آمریکا، کره‌شمالی را از فهرست تروریسم حذف می‌کند.

2009
25 آوریل: کره‌شمالی اعلام می‌کند تاسیسات هسته‌ای خود را دوباره فعال کرده است.
25 می: کره‌شمالی دومین بمب هسته‌ای خود را آزمایش می‌کند.
2012، آوریل: کره‌شمالی خود را برای آزمایش سومین بمب هسته‌ای آماده می‌کند.
2013، پنجم فوریه: رییس‌جمهوری کره‌جنوبی هشدار می‌دهد کره‌شمالی در حال برنامه‌ریزی برای آزمایش‌های متعدد هسته‌ای است.
12 فوریه: کره‌شمالی سومین بمب هسته‌ای خود را آزمایش می‌کند.

منبع: en.wikipedia.org

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.