|

چین، غرب را همراهی نمی‌کند

مقاومت «پیونگ‌یانگ» مقابل تحریم‌ها

عکس:AP

مقاومت «پیونگ‌یانگ» مقابل تحریم‌ها

کره که به دو نیم شد، نیمی رفت زیر سایه تحریم‌ها و نیمی دیگر زیر چتر غرب. تا زمانی که بلوک شرق پا‌برجا بود، نیمه‌شمالی آن نیز از مواهبی برخوردار بود که کشورهای کمونیستی برای او هبه می‌کردند اما با فروپاشی شوروی این کشور یک حامی بیش نداشت، آن هم پکنی بود که هنوز کامل قد علم نکرده بود و خود نیز از مشکلات اقتصادی رنج می‌برد. اژدهای خفته اما زمانی که غول اقتصادی شد نرم‌نرمک تبدیل به تنها یاور اقتصادی پیونگ‌یانگ شد. این در حالی است که کشورهای غربی روزبه‌روز فاصله خود را با پیونگ‌یانگ افزایش دادند و هم اقتصاد این کشور و هم مردم آن را لاغرتر کردند. افزایش تحریم کشورهای غربی از سال 1990 و در زمان مرگ پدر کره‌شمالی یعنی شوروی، همزمان شد با در‌خواست سازمان انرژی اتمی برای بازدید از تاسیسات هسته‌ای این کشور و در نهایت کیم اول با بازدید از نیروگاه‌های آنجا موافقت کرد تا نشان دهد که اتهامات علیه پیونگ‌ یانگ بی‌اساس است اما دو‌سال پس از این حادثه کیم جونگ ایل، به دلیل فوت سونگ به قدرت نشست و با ادامه راه پدر در توافقی با غرب اعلام کرد: پیونگ‌یانگ برنامه‌های اتمی خود را به این شرط تعطیل می‌کند که بتواند پنج میلیارددلار سوخت رایگان و دو رآکتور هسته‌ای در قبال آن دریافت کند. در واقع پس از فروپاشی شوروی ورود سوخت به این کشور ممنوع شده بود. آمریکا نیز با این پیشنهاد موافقت کرد و قولی مبنی بر راه‌اندازی دو رآکتور آمریکایی داد اما با سوخت پلوتونیوم که غیرجنگی بود راه‌اندازی کند. هرچند که این موضوع هیچ وقت عملی نشد اما به ادعای غربی‌ها برای مسایل انسان‌دوستانه همچنان برنج به این کشور وارد می‌شده است و عمده‌ترین صادر‌کنندگان برنج به این کشور ژاپن و کره‌جنوبی بودند. در سال 1998 زمانی که اوضاع انسانی در کره‌شمالی حادتر شد، غربی‌ها با ورود غذای بیشتر به پیونگ‌یانگ موافقت کردند. به گفته کارشناسان تحریم‌های کره‌شمالی جزو تحریم‌های همه‌جانبه‌ای است که حتی غذا نیز به عنوان کمک به این کشور ارسال می‌شود. این وضعیت با بحران خشکسالی یا سیل‌های نابهنگام بحران انسانی را شدیدتر می‌کند. همچنین انتقاده‌های گاه‌و‌بیگاه پکن از پیونگ‌یانگ فشار را مضاعف می‌کند. برخی اعتقاد دارند که انتصاب رهبر جدید چین یعنی شی جینگ پینگ این امید را به غرب داد که این کشور در نهایت کره‌شمالی را تحت فشار قرار خواهد داد تا به قطعنامه‌های سازمان ملل و توافق‌های
امضا شده با آمریکا که طی آنها به پایان دادن به برنامه هسته‌ای خود موافقت کرده پایبند باشد اما این سوال مطرح است که آیا چین می‌تواند یا اصلا می‌خواهد این کار را انجام دهد، چرا که اگر چین کمی با غربی‌ها همراهی کند و نفت به این کشور صادر نکند مقامات پیونگ‌یانگ آچمز خواهند شد. با این وجود برخی به دیده تردید به این موضوع می‌نگرند و می‌گویند که پکن در روابط خود با کره همچون برادر بزرگی رفتار خواهد کرد که گاهی نیز او را مورد‌عتاب لفظی قرار می‌دهد. چین مهم‌ترین شریک تجاری کره‌شمالی است، بیش از نیمی از اجناسی که حکومت کره‌شمالی برای زنده ماندن به آنها نیاز دارد یعنی غذا، سوخت و کالاهای اساسی از بندر تجاری داندونگ وارد کره‌شمالی می‌شود. این بندر دارای 800 هزار چینی و چندهزار تبعه کره‌شمالی بوده و در استان لیائونینگ چین واقع است. با این وجود برخی می‌گویند که چین با کاهش روابط تجاری خود به نوعی دیگر در تحریم‌ها با غربی‌ها علیه پیونگ‌ یانگ همپا شده است. روزنامه یو‌اس‌تودیز می‌نویسد: برخی شهروندان داندونگ می‌گویند که کاهش تجارت نوعی ابراز خشم عمدی از سوی چین به پیونگ‌ یانگ نسبت به تداوم برنامه هسته‌ای است. اخیرا گردشگران چینی که یکی از معدود منابع ورود ارز به کره‌شمالی هستند از سفر به این کشور از طریق این شهر مرزی منع شده‌اند. اکنون تمام گردشگرانی که قصد دارند به این کشور منزوی سفر کنند تنها از طریق پیونگ‌ یانگ باید این کار را انجام دهند. با این وجود اوضاع انسانی در این کشور به قدری بحرانی است که برخی از کارشناسان بدون توجه به مسایل سیاسی تحریم بیش از حد پیونگ‌ یانگ را ضربه کاری به مردم آن اعلام می‌کنند. سال گذشته معاون دبیرکل سازمان ملل در امور کمک‌های بشردوستانه در این‌باره گفت: اوضاع انسانی در کره‌شمالی همچنان در حالت بحرانی است و جذب کمک سایر کشورها برای پیونگ ‌یانگ به دلیل اوضاع پیچیده این کشور با مشکلاتی مواجه است. والری آموس، معاون دبیرکل سازمان ملل در امور کمک‌های بشردوستانه در مصاحبه با خبرگزاری ووستی نیز اعلام کرده بود که کره‌شمالی به دلیل اوضاع سیاسی، یکی از کشورهایی محسوب می‌شود که جذب کمک‌های مالی برای مردم آن با مشکل مواجه است. به‌طوری که سال گذشته ما تنها 40درصد از آنچه را که در نظر داشتیم، جمع‌آوری کردیم. رقمی که در نهایت به 200 میلیون‌دلار رسید و تنها بخش کوچکی از نیازهای غذایی این کشور را پوشش می‌داد. پیش از آن نیز «مارتین نیسرکی»، سخنگوی سازمان ملل اعلام کرده بود که حدود 16‌میلیون‌تن در کره‌شمالی از گرسنگی، سوء‌تغذیه و بحران اقتصادی در عذاب و رنج هستند. آمارهای رسمی از قحطی سال 1999 میلادی رقم 220 هزار را نشان می‌دهد، در حالی که تخمین زده می‌شود دو تا سه‌میلیون‌نفر تنها بین سال‌های 1995 تا 1998 میلادی در جریان گرسنگی و قحطی جان باختند. همپای این آمارهای ناخوشایند گفته می‌شود که برخی از کره‌شمالی‌ها برای زنده ماندن آدم‌خواری کرده‌اند. هر‌چند که پیونگ‌ یانگ بارها این موضوع را تکذیب کرده است اما برخی منابع خبری مدعی شده بودند که دولت این کشور چندین نفر را به جرم آدم‌خواری اعدام کرده است. در روزهای گذشته نیز برای چندمین ‌بار رسانه‌های دنیا گزارش‌هایی درباره وقوع آدم‌خواری در کره‌شمالی منتشر کرده‌اند. گفته می‌شود که یک قحطی پنهان در استان‌های هوانگهای شمالی و جنوبی که استان‌های زراعی محسوب می‌شوند وجود دارد که تاکنون مرگ 10‌‌هزار‌نفر را به‌ دنبال داشته است و بیم آن می‌رود که پدیده آدم‌خواری در این مناطق افزایش یابد. گزارش‌هایی از خبرگزاری «آسیا‌پرس» حکایت از آن دارد که مردی جنازه نوه‌اش را از خاک بیرون آورده و خورده و مردی دیگر فرزند خود را به عنوان غذا پخته است. یک خبرچین نیز گفته است: «در ماه می ‌در روستای من، مردی که دو فرزندش را کشته بود و سعی داشت آنها را بخورد به جوخه اعدام سپرده شد. این مرد دختر بزرگ خود را هنگام غیبت همسرش در خانه کشت و سپس پسرش را که شاهد اقداماتش بود به قتل رساند. او سپس به همسرش می‌گوید که گوشت کافی در خانه وجود دارد و با تردیدهای همسرش و اطلاع مقام‌های رسمی، بخش‌هایی از بدن‌ بچه‌ها کشف شد.» روزنامه ساندی‌تایمز به نقل از یک مقام رسمی حزب حاکم کارگران کره نوشت: «در روستایی در بخش چونگدان، مردی که از گرسنگی دیوانه شده بود فرزند خود را پخت و خورد.» این اما قرار است تنها بخشی از نمایشی باشد که علیه مردم این کشور ساخته شده است. با آزمایش هسته‌ای این کشور که زمین را تکان داد تحریم‌های جدیدتری در راه است. آمریکا برای پیشبرد برنامه‌های خود تنها به پکن نیازمند است. چرا که پیونگ‌ یانگ همه‌جانبه از سوی غربی‌ها مورد تحریم است. پکن کلید تحریم‌های تازه خواهد بود.

کره که به دو نیم شد، نیمی رفت زیر سایه تحریم‌ها و نیمی دیگر زیر چتر غرب. تا زمانی که بلوک شرق پا‌برجا بود، نیمه‌شمالی آن نیز از مواهبی برخوردار بود که کشورهای کمونیستی برای او هبه می‌کردند اما با فروپاشی شوروی این کشور یک حامی بیش نداشت، آن هم پکنی بود که هنوز کامل قد علم نکرده بود و خود نیز از مشکلات اقتصادی رنج می‌برد. اژدهای خفته اما زمانی که غول اقتصادی شد نرم‌نرمک تبدیل به تنها یاور اقتصادی پیونگ‌یانگ شد. این در حالی است که کشورهای غربی روزبه‌روز فاصله خود را با پیونگ‌یانگ افزایش دادند و هم اقتصاد این کشور و هم مردم آن را لاغرتر کردند. افزایش تحریم کشورهای غربی از سال 1990 و در زمان مرگ پدر کره‌شمالی یعنی شوروی، همزمان شد با در‌خواست سازمان انرژی اتمی برای بازدید از تاسیسات هسته‌ای این کشور و در نهایت کیم اول با بازدید از نیروگاه‌های آنجا موافقت کرد تا نشان دهد که اتهامات علیه پیونگ‌ یانگ بی‌اساس است اما دو‌سال پس از این حادثه کیم جونگ ایل، به دلیل فوت سونگ به قدرت نشست و با ادامه راه پدر در توافقی با غرب اعلام کرد: پیونگ‌یانگ برنامه‌های اتمی خود را به این شرط تعطیل می‌کند که بتواند پنج میلیارددلار سوخت رایگان و دو رآکتور هسته‌ای در قبال آن دریافت کند. در واقع پس از فروپاشی شوروی ورود سوخت به این کشور ممنوع شده بود. آمریکا نیز با این پیشنهاد موافقت کرد و قولی مبنی بر راه‌اندازی دو رآکتور آمریکایی داد اما با سوخت پلوتونیوم که غیرجنگی بود راه‌اندازی کند. هرچند که این موضوع هیچ وقت عملی نشد اما به ادعای غربی‌ها برای مسایل انسان‌دوستانه همچنان برنج به این کشور وارد می‌شده است و عمده‌ترین صادر‌کنندگان برنج به این کشور ژاپن و کره‌جنوبی بودند. در سال 1998 زمانی که اوضاع انسانی در کره‌شمالی حادتر شد، غربی‌ها با ورود غذای بیشتر به پیونگ‌یانگ موافقت کردند. به گفته کارشناسان تحریم‌های کره‌شمالی جزو تحریم‌های همه‌جانبه‌ای است که حتی غذا نیز به عنوان کمک به این کشور ارسال می‌شود. این وضعیت با بحران خشکسالی یا سیل‌های نابهنگام بحران انسانی را شدیدتر می‌کند. همچنین انتقاده‌های گاه‌و‌بیگاه پکن از پیونگ‌یانگ فشار را مضاعف می‌کند. برخی اعتقاد دارند که انتصاب رهبر جدید چین یعنی شی جینگ پینگ این امید را به غرب داد که این کشور در نهایت کره‌شمالی را تحت فشار قرار خواهد داد تا به قطعنامه‌های سازمان ملل و توافق‌های
امضا شده با آمریکا که طی آنها به پایان دادن به برنامه هسته‌ای خود موافقت کرده پایبند باشد اما این سوال مطرح است که آیا چین می‌تواند یا اصلا می‌خواهد این کار را انجام دهد، چرا که اگر چین کمی با غربی‌ها همراهی کند و نفت به این کشور صادر نکند مقامات پیونگ‌یانگ آچمز خواهند شد. با این وجود برخی به دیده تردید به این موضوع می‌نگرند و می‌گویند که پکن در روابط خود با کره همچون برادر بزرگی رفتار خواهد کرد که گاهی نیز او را مورد‌عتاب لفظی قرار می‌دهد. چین مهم‌ترین شریک تجاری کره‌شمالی است، بیش از نیمی از اجناسی که حکومت کره‌شمالی برای زنده ماندن به آنها نیاز دارد یعنی غذا، سوخت و کالاهای اساسی از بندر تجاری داندونگ وارد کره‌شمالی می‌شود. این بندر دارای 800 هزار چینی و چندهزار تبعه کره‌شمالی بوده و در استان لیائونینگ چین واقع است. با این وجود برخی می‌گویند که چین با کاهش روابط تجاری خود به نوعی دیگر در تحریم‌ها با غربی‌ها علیه پیونگ‌ یانگ همپا شده است. روزنامه یو‌اس‌تودیز می‌نویسد: برخی شهروندان داندونگ می‌گویند که کاهش تجارت نوعی ابراز خشم عمدی از سوی چین به پیونگ‌ یانگ نسبت به تداوم برنامه هسته‌ای است. اخیرا گردشگران چینی که یکی از معدود منابع ورود ارز به کره‌شمالی هستند از سفر به این کشور از طریق این شهر مرزی منع شده‌اند. اکنون تمام گردشگرانی که قصد دارند به این کشور منزوی سفر کنند تنها از طریق پیونگ‌ یانگ باید این کار را انجام دهند. با این وجود اوضاع انسانی در این کشور به قدری بحرانی است که برخی از کارشناسان بدون توجه به مسایل سیاسی تحریم بیش از حد پیونگ‌ یانگ را ضربه کاری به مردم آن اعلام می‌کنند. سال گذشته معاون دبیرکل سازمان ملل در امور کمک‌های بشردوستانه در این‌باره گفت: اوضاع انسانی در کره‌شمالی همچنان در حالت بحرانی است و جذب کمک سایر کشورها برای پیونگ ‌یانگ به دلیل اوضاع پیچیده این کشور با مشکلاتی مواجه است. والری آموس، معاون دبیرکل سازمان ملل در امور کمک‌های بشردوستانه در مصاحبه با خبرگزاری ووستی نیز اعلام کرده بود که کره‌شمالی به دلیل اوضاع سیاسی، یکی از کشورهایی محسوب می‌شود که جذب کمک‌های مالی برای مردم آن با مشکل مواجه است. به‌طوری که سال گذشته ما تنها 40درصد از آنچه را که در نظر داشتیم، جمع‌آوری کردیم. رقمی که در نهایت به 200 میلیون‌دلار رسید و تنها بخش کوچکی از نیازهای غذایی این کشور را پوشش می‌داد. پیش از آن نیز «مارتین نیسرکی»، سخنگوی سازمان ملل اعلام کرده بود که حدود 16‌میلیون‌تن در کره‌شمالی از گرسنگی، سوء‌تغذیه و بحران اقتصادی در عذاب و رنج هستند. آمارهای رسمی از قحطی سال 1999 میلادی رقم 220 هزار را نشان می‌دهد، در حالی که تخمین زده می‌شود دو تا سه‌میلیون‌نفر تنها بین سال‌های 1995 تا 1998 میلادی در جریان گرسنگی و قحطی جان باختند. همپای این آمارهای ناخوشایند گفته می‌شود که برخی از کره‌شمالی‌ها برای زنده ماندن آدم‌خواری کرده‌اند. هر‌چند که پیونگ‌ یانگ بارها این موضوع را تکذیب کرده است اما برخی منابع خبری مدعی شده بودند که دولت این کشور چندین نفر را به جرم آدم‌خواری اعدام کرده است. در روزهای گذشته نیز برای چندمین ‌بار رسانه‌های دنیا گزارش‌هایی درباره وقوع آدم‌خواری در کره‌شمالی منتشر کرده‌اند. گفته می‌شود که یک قحطی پنهان در استان‌های هوانگهای شمالی و جنوبی که استان‌های زراعی محسوب می‌شوند وجود دارد که تاکنون مرگ 10‌‌هزار‌نفر را به‌ دنبال داشته است و بیم آن می‌رود که پدیده آدم‌خواری در این مناطق افزایش یابد. گزارش‌هایی از خبرگزاری «آسیا‌پرس» حکایت از آن دارد که مردی جنازه نوه‌اش را از خاک بیرون آورده و خورده و مردی دیگر فرزند خود را به عنوان غذا پخته است. یک خبرچین نیز گفته است: «در ماه می ‌در روستای من، مردی که دو فرزندش را کشته بود و سعی داشت آنها را بخورد به جوخه اعدام سپرده شد. این مرد دختر بزرگ خود را هنگام غیبت همسرش در خانه کشت و سپس پسرش را که شاهد اقداماتش بود به قتل رساند. او سپس به همسرش می‌گوید که گوشت کافی در خانه وجود دارد و با تردیدهای همسرش و اطلاع مقام‌های رسمی، بخش‌هایی از بدن‌ بچه‌ها کشف شد.» روزنامه ساندی‌تایمز به نقل از یک مقام رسمی حزب حاکم کارگران کره نوشت: «در روستایی در بخش چونگدان، مردی که از گرسنگی دیوانه شده بود فرزند خود را پخت و خورد.» این اما قرار است تنها بخشی از نمایشی باشد که علیه مردم این کشور ساخته شده است. با آزمایش هسته‌ای این کشور که زمین را تکان داد تحریم‌های جدیدتری در راه است. آمریکا برای پیشبرد برنامه‌های خود تنها به پکن نیازمند است. چرا که پیونگ‌ یانگ همه‌جانبه از سوی غربی‌ها مورد تحریم است. پکن کلید تحریم‌های تازه خواهد بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.