تخصص؛ گمشده دولت

معاون اجرائی ریاست‌جمهوری در سفر به زنجان با مدیران کل استان دیدار و به مدیران رهنمودهای لازم و ضروری را ارائه کردند. البته ایشان در بخش بهداشت و درمان با توجه به سابقه تحصیلات و مشاغل مربوطه، با تسلط مباحث را مطرح و شیوه‌های مناسبی را در این زمینه ارائه کردند، اما باید گفت در سایر موارد نتوانستند آن‌طور که باید و شاید از عهده کار برآیند و نوعا به کلی‌گویی مبادرت ورزیدند.

یاد خاطره‌ای از زنده‌یاد مهندس اکبر ترکان افتادم. ایشان می‌گفت در زمان پیروزی انقلاب و در دوران دانشجویی به استانداری ایلام منصوب شدم. پس از ورود به استانداری، مدیران کل را احضار و در جلسه‌ای رهنمودهای مختلف را با ایشان ارائه کردم. پس از جلسه یکی از دوستانی که از تهران به همراه من به ایلام آمده بود، در خلوت گفت که اینها در رشته خود سوابق بسیاری دارند، تو چگونه به خود جرئت دادی به آدم‌هایی که هم از تو سنشان بیشتر است و هم سابقه‌شان و هم تحصیلات مربوطه را دارند، رهنمود بدهی. تو مگر چه‌کاره‌ای؟

مرحوم ترکان می‌گفت من به خود آمدم و سعی کردم این امر را هم در استانداری و هم در سمت‌های بعدی رعایت کنم.

آن مثال را از معاونت اجرائی و این مطلب را از مرحوم ترکان آوردم که اهمیت توجه به تخصص و امر کارشناسی را یادآوری کنم. این همان گمشده‌ای است که دولت حاضر مسامحتا یا تعمدا یا غفلتا به آن دچار شده و با وجود تظاهر به تخصص، اسیر جریانات کلامی و غیراجرائی شده است و حاضر به تجدید نظر در آن نیست.

چگونه می‌شود که کشوری مشحون از عناصر متخصص خدمتگزار باشد و وجود آنان را انکار کنیم و در ناکجاآباد به‌ دنبال اجراکننده قوی باشیم و این پیشنهاد را به فردی بدهیم که در اجرا صفر مطلق و در نظریه‌ها مشحون از اوهام باشد.

آیا هرگز به جریان اقتصادی و صنعتی کشور نگاه نینداخته‌ایم که از خود بپرسیم شبکه استخراج تصفیه و توزیع گاز را چه کسانی انجام می‌دهد؟ مگر آنها متخصص و مجری قوی نیستند؟ آیا هرگز جریان شبکه تولید و توزیع برق کشور را ننگریسته‌ایم که بدانیم آنچه در آن می‌گذرد حاصل تخصص و اجرای قوی کارگزاران آن است؟ آیا هرگز به عملیات اکتشاف، استخراج و تولید و تصفیه نفت و تولید پتروشیمی در کشور توجهی نکرده‌ایم تا بدانیم به‌جز حضور انسان‌های متخصص و باکفایت، اجرای چنین امر سترکی ممکن نیست؟ پس چگونه همه اینها را داریم و می‌گوییم مجری نداریم و بعد به سراغ آدم‌های با کیلومتر صفر اجرا و البته کیلومتر صفر تخصص و درک برنامه می‌رویم و معلوم است که حاصل آن می‌شود برنامه تولید سه میلیون دستگاه خودرو بنزینی در برنامه پیشرفت هفتم و اصرار بر افزایش قیمت بنزین برای بهینه‌سازی با وجود پنج صفحه قانون مندرج در برنامه هفتم و به‌جای تدبیر در اندیشمندکردن عناصر اجرایی صنعتی و خدماتی برای کاهش مصرف برق و گاز، یکباره صورت‌مسئله را پاک و برای دو یا سه روز برق و گاز کارخانه‌ها را قطع می‌کنیم تا هم به عناصر انسانی لطمه بخورد و هم تولید کم و هم ضایعات و هزینه‌ها زیاد شود. اینکه شرایط خاصی در کشور وجود دارد و اینکه رئیس‌جمهور در فشار زایدالوصفی قرار دارد، قابل انکار نیست و اتفاقا در این شرایط است که انسان‌های قابل، کارآزموده، خوش‌اندیش و فارغ از وابستگی‌های گروهی و فقط دارای عرق ملی بیشتر به کار می‌آیند. به نظر می‌رسد آقای رئیس‌جمهور کمی از خاصیت لج‌بازی برخوردار باشد و الا اشتباهات خود در انتصاب افراد را می‌پذیرفت. اگر انسان‌ها شایستگی اجرای کاری را نداشته باشند ادامه کار آنها خُسران و زیان به بار می‌آورد. چه اصراری به ادامه کار آدم‌های صفر کیلومتر یا متوهم یا وابسته به گروه‌ها و افراد مخالف. باور کنید نتوانسته‌اید وفاق ایجاد کنید، زیرا طرف یا طرف‌های مقابل نمی‌خواهند. حکایت آن خواستگار دختر پادشاه است که گفت ازدواج ما 50 درصد قطعی است، یعنی من قبول دارم ولی مانده آن طرف. اینک به‌جای آن آدم‌های وابسته ناتوان، آدم‌های غیروابسته کاری و اجرایی را به کار بگمارید و از اقدام به آنچه عمل شده و دستاوردی نداشته احتراز کنید. چرخ را نمی‌توان از نو اختراع کرد. تجربه، راه را میان‌بر و کوتاه می‌کند و از خسارت‌ها می‌کاهد. همه اینها که نوشتم و بارها هم نوشته‌ام در حمایت از رئیس‌جمهور و آرزوی موفقیت اوست و امید است رئیس‌جمهور نهج‌البلاغه‌دان این سخن مولا علی‌(ع) را که دولت شما آن است که نقد کند و نه تعریف، در نظر داشته باشند و در پیشگاه خداوند آنچه را که درست است انتخاب کنند و نه آنچه را که فکر می‌کنند جلال و جبروت ایشان را نشان می‌دهد.